POWr Social Media Icons

Thursday, April 18, 2013

Wondwosen Gebeyaw Kassa 


March 7, 2013

Malaria remains one of the major health problems in Ethiopia as in Sidama Zone, Southern People’s Nations and Nationalities Region. Though it fairly gets attention as a health problem, its cost on the economy stayed unnoticed. In the thesis, ‘Economic Cost of Malaria on Sidama Zone, SNNPR, Ethiopia’, an attempted has made to investigate and estimate the economic cost of malaria morbidity and mortality on households and public Health institutions in Sidama Zone. To conduct the study, cross sectional household survey of randomly selected 100 households from rural setting of Sidama Zone has been done. Data collected by interview using the structured questionnaire and interviewing key informants from March 15 – April 01, 2011. Desk review done using checklist. The study area was chosen based on the agro-ecological feature and malaria prevalence of the Zone. The collected data analyzed using SPSS software; the findings were presented using tables and graphs. It was estimated that household paid an average of 20.46birr ($1.24) for prevention and 119.91birr ($7.27) for treatment per episode. That is household’s spend 21.81% of the total direct cost for prevention and the remaining 78.19% of total direct cost for treatment. A single Household in Sidama Zone spends an average of 140.51birr ($8.52) direct cost for prevention and treatment of malaria per episode. On the other hands, an average of 7.54 productive days is wasted by the victim due to illness, and 1.82 days by the person to take care of the patient. The indirect cost for productive days wasted for seeking treatment valued 99.50birr ($6.03) per patient and 22.78birr per caretaker. A total of 122.25birr ($7.40) indirect cost wasted per household while a person is sick with malaria. Therefore, malaria withdraws 56.70% of the households’ income or households pay an average of 247.40birr ($14.99) per malaria episode from the average cumulative income of 436.33birr ($26.44) per month. Public health institutes spent an average of 1.33birr ($0.09) per household for malaria prevention and 47.27birr ($2.87) per patient for treatment. Roll Back Malaria (RBM, 2008) Global Action Plan estimated the cost of country implementation of malaria control and elimination strategies suggested roughly US$1.5-3.0 per capita per year. Generally, malaria bears huge economic cost on households and public health institutions either directly or indirectly. Besides, it was observed that public spending to subsidize malaria control action for RBM from the Zone still lower than the standard. Overall, malaria manifested as a cause for underdevelopment by consuming scarce resources of Sidama Zone.
working papers series 
Research article

Abstract (provisional)


Patient compliance is a key factor in treatment success. Satisfied patients are more likely to utilize health services, comply with medical treatment, and continue with the health care providers. Yet, the national tuberculosis control program failed to address some of these aspects in order to achieve the national targets. Hence, this study attempted to investigate patient satisfaction and adherence to tuberculosis treatment in Sidama zone of south Ethiopia.


A facility based cross sectional study was conducted using quantitative method of data collection from March to April 2011. A sample of 531 respondents on anti TB treatment from 11 health centers and 1 hospital were included in the study. The sample size to each facility was allocated using probability proportional to size allocation, and study participants for the interview were selected by systematic random sampling. A Pre tested, interviewer administered questionnaire was used to collect the data. Collected data was edited, coded and entered to Epi data version 3.1 and exported to SPSS version 16. Confirmatory factor analysis was done to identify factors that explain most of the variance observed in most of the manifested variables. Bivariate and Multivariate analysis were computed to analyze the data.
Result: The study revealed 90% of the study participants were satisfied with TB treatment service. However, 26% of respondents had poor adherence to their TB treatment. Patient perceived on professional care, time spent with health care provider, accessibility, technical competency, convenience (cleanliness) and consultation and relational empathy were independent predictors of overall patient satisfaction (P < 0.05). In addition to this, perceived waiting time was significantly associated with patient satisfaction (Beta = 0.262). In multivariate analysis occupational status, area of residence, perceived time spent with health care provider, perceived accessibility, perceived waiting time, perceived professional care and over all patient satisfaction were significantly associated with adherence to TB treatment (P < 0.05). Moreover, patient waiting time at reception room (Adjusted OR = 1.022, 95% CI 1.009, 1.0035) and Patient treatment phase (Adjusted OR = 0.295, 95% CI 0.172, 0.507) were independent predictor of adherence to TB treatment.


The finding of this study showed that patients' perceptions on health care provider interaction had a significant influence on patient satisfaction and adherence to TB treatment. Moreover, absence of drugs and long waiting time had a negative outcome on patient adherence. Therefore, the problem needs an urgent attention from programme managers and health care providers to intervene the challenges.

The complete article is available as a provisional PDF. The fully formatted PDF and HTML versions are in production.

አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 9 ፣ 2005 (ኤፍ ቢ ሲ) ድንገተኛ የወሊድ መቆጣጠሪያ /ፖስት ፒል/ን ያለአግባብ የመጠቀም ልምድ በአሳሳቢ ሁኔታ እየተስፋፋ መምጣቱን የጤና ባለሙያዎች ይገልፃሉ ፡፡
ይህ መድሃኒት አንዲት ሴት ተገዳ ወይም ሳታስብ በፈጸመችው ወሲብ ላልተፈለገ እርግዝና እንዳትዳረግ ለመከላከል የሚመረት የወሊድ መቆጣጠሪያ ነው ።
አንዳንድ የመድሃኒት መደብር ባለቤቶች ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት እንደገለፁት ግን ፥ መድሃኒቱን በተደጋጋሚ እየገዙ የሚጠቀሙ ሴቶች አጋጥሟቸዋል።
አስተያየት ሰጪዎቹ መድሃኒቱን ቋሚ የወሊድ መቆጣጠሪያ አደርገው የመጠቀሙ ልማድ እየተስፋፋ መጥቷል ይላሉ ።
ያነጋገርናቸው የጤና ባለሙያዎች እንደሚሉት ፥ ሰዎች በዚህ መድሃኒት ተማምነው የሚፈጽሙት ጥንቃቄ የጎደለው ወሲብ ሊፈጠር ይችላል ተብሎ ከሚታሰበው የእርግዝና ስጋት በበለጠ ኤች አይ ቪ/ኤድስን ጨምሮ ለተለያዩ የአባላዘር በሽታዎች እየዳረጋቸው ነው።
በተለይም ባለትዳሮች ፣ ወጣቶችና ከአንድ በላይ የፍቅር ጓደኛ ያላቸው ሁሉ አማራጫቸውን ሌሎች የእርግዝና መከላከያ ዘዴዎችን እንዲያደርጉ ነው የሚመክሩት ።
በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር በከተማ ጤና ማበልጸግና በሽታ መከላከል ረዳት ዳይሬክተር አቶ ስንታየሁ አበባ እንደሚሉት ፥ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ መድሀኒቱን ወደ ሀገር ውስጥ እንዲገባ ሲያደርግ ዓላማው አሁን ሰዎች ከሚተገብሩት ልምድ ጋር ፈጽሞ የተራራቀ እንደሆነ ይናገራሉ።
ተገዳ የተደፈረች ሴትና የእርግዝና መከላከያ ባልተወሰደበት ሁኔታ ለተፈጸመ የግብረስጋ ግንኙነት እርግዝናን ለመከላከል እንዲቻል የሚያስችል መፍትሄ ሆኖ ሳለ በተለይ ወጣቶች አማራጮች ባልጠፉበት ሁኔታ እንደ አንድ ወሊድ መቋጣጠሪያ አድርገው መውሰዳቸው አግባብ እንዳልሆነም ነው የተናገሩት ።
ይህንን ሁኔታ ለመለወጥ እንዲቻል የግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎችን በሰፊው ለመስራት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ሰፊ እቅድ እንደያዘም ገልፀዋል ።
አዋሳ ሚያዚያ 10/2005 በደቡብ ክልል ሲዳማ ዞን ከአንድ ቢሊዮን ብር በሚበልጥ በጀት ከአንድ ሺህ 500 ኪሎ ሜትር በላይ የገጠር ቀበሌ ተደራሽ መንገድ ግንባታ ፕሮግራም በመካሄድ ላይ መሆኑን የዞኑ መንገድና ትራንስፖርት መምሪያ ገለጸ፡፡ በፕሮግራሙ ከ12 ሺህ ለሚበልጡ ስራ አጥ ወጣቶች የስራ ዕድል መፈጠሩ ተገልጿል፡፡ የመምሪያው ሀላፊ አቶ ማቴዎስ ዳንኤል ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገጹት ሀገራዊና ክልላዊ የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድን ተከትሎ በዞኑ ሁሉንም የገጠር ቀበሌዎች ደረጃቸውን በጠበቁና ክረምት ከበጋ በሚያገለግሉ መንገዶች በማገናኘት የህብረተሰቡን አስተዳደራዊ፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዕድገት ለማረጋገጥ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ ይገኛል፡፡ ፕሮግራሙ በዞኑ በከተማና በገጠር፣ በአምራችና በአገልግሎት ሰጪው እንዲሁም በግብርናና በኢንዱስትሪ ዘርፎች መካከል የሚኖረውን ትስስር በማጠናከር አርሶ አደሩ ምርቶቻቸውን ለገበያ በማቅረብ ከምርቱ ተጠቃሚ እንዲሆን ጠቀሜታው የጎላ በመሆኑ ርብርብ እየተደረገ ነው ብለዋል፡፡ በዞኑ እስካሁን 927 ኪሎ ሜትር የገጠር ቀበሌዎችን ክረምት ከበጋ የሚያገለግል መንገድ መኖሩን ጠቁመው በያዝነ ዓመት ለዘረፉ ልዩ ትኩረት በመስጠት ሽፋኑን ከፍ ለማድረግ የቀበሌ ተደራሽ መንገድ ግንባታ በመካሄድ ላይ ይገኛል ብለዋል፡፡ ከዞን ጀምሮ እስከ ቀበሌ በተደረገ ሁለገብ ርብርብ እስከሁን 262 ኪሎ ሜትር በላይ መንገድ ተገንብቶ አገልግሎት መስጠት ሲጀምር ቀሪውን እስከ በጀት ዓመቱ መጨረሻ ለማጠናቀቅ ከአንድ ሺህ ኪሎ ሜትር በላይ የቅየሳ ፣ የዲዛይንናና የአፈር ድልዳሎ ስራ ሙሉ በሙለ መጠናቀቁን ተናግረዋል፡፡ የቀበሌ ተደራሸ መንገድ ግንባታ ፕሮግራም 25 በመቶ በህብረተሰብ ተሳትፎ የሚሸፈን በመሆኑ ከ154 ሺህ በላይ ህዝብ 850 ኪሎ ሜትር የሚሸፍን የጠረጋና ምንጣሮ ስራ ማከናወኑን ገልጸው በዚህም ከ13 ሚሊዮን ብር በላይ የሚገመት ገንዘብ ከወጪ ማዳኑን ገልፀዋል፡፡ በፕሮግራሙ ከተሳተፉ የህብረተሰብ ክፍሎቸ መካከል 31ሺህ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው ብለዋል፡፡ ትራንስፖርት በዞኑ እየተመዘገበ ላለውና በቀጣይነት ይመዘገባል ተብሎ ለሚገመተው ኢኮኖሚያዊ ዕድገት ያለው ፋይዳ ከፍተኛ በመሆኑ መምሪያው የቀበሌ ተደራሽ መንገድ ግንባታ ፕሮግራም ወጤታማ እንዲሆን ከ57 በላይ አማካሪዎችና አነስተኛ የስራ ተቋራጮችን አደራጀተው በማሰልጠን ወደ ስራ እንዲገቡ መደረጉን አስታውቀዋል፡፡ ድህነትን ለመቀነስ የሚሊኒየሙን የመሰረተ ልማት ግቦችን የማሳካትና ተደራሽነትን ለሁሉም ዜጎች ማዳረስ ቀዳሚ ተግባር በመሆኑ ዞኑ በመሉ አቅም በመረባረብ ላይ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡ የቀበሌ ተደራሽ መንገድ ግንባታ ፕሮግራም ከመንገድ ተደራሽነት ዓላማው ጎን ለጎን የስራ ዕድል ፈጠራ ትኩረት የሚሰጥ በመሆኑ ባለፈው ዓመት በዘረፉ ከ6ሺህ 400 ለሚበልጡ ዜጎች በተያዘው በጀት ዓመትም ከ12 ሺህ ለሚበልጡ ስራ አጥ ወጣቶች የስራ ዕድል መፈጠሩን ተናግረዋል፡፡ በዞኑ በመገንባት ላይ የሚገኘውን የገጠር ቀበሌ ተደራሽ መንገድ ግንባታ ስራ በሙሉ በተቀመጠው ጊዜ በማጠናቀቅ ለአገልግሎት ለማብቃት የተቀናጀ ርብርብ እየተደረገ እንደሚገኝ ያስታወቁት ሃላፊው ከበጀት በተጨማሪ የከልሉ መንግስት ዘጠኝ ከባድ ማሽነሪዎችን ጨምሮ ለግንባታው የሚያገለግሉ ቁሳቁሶች መስጠቱን ገልፀዋል፡፡ በዞኑ 19ኝ ወረዳና ሁለት የከተማ አስተዳደር የሚገኙ 528 የገጠር ቀበሌዎችን በሚቀጥሉት ሁለት ዓመታት ከዋና መንገድ ጋር ለማገናኘት ከ2ሺህ 500 ኪሎ ሜትር በላይ መንገድ ግንባታ እንደሚከናወን አቶ ማቴዎስ ተናግረዋል፡፡
ሃዋሳ ሚያዚያ 10/2005 የሀዋሳ ከተማን የቄራ አገልግሎት ለማሻሻል በ25 ሚሊዮን ብር በጀት የተጀመረው አዲስ ፕሮጀክት ግንባታ በመፋጠን ላይ እንደሚገኝ የከተማው ማዘጋጃ ቤት ገለጸ፡፡ በማዘጋጃ ቤቱ የመሰረተ ልማት ማስፋፊያ ፕሮጀክት አስተባባሪ አቶ መብራቴ መለሰ ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በአለም ባንክ ፣ በክልሉ መንገስትና በከተማው ወጪ የሚካሄደው አዲሱ የቄራ አገልግሎት ፕሮጀክት ግንባታ የተጀመረው በ2003 መጨረሻ ላይ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት የፕሮጀክቱ ግንባታ ከአጠቃላይ ስራው 75 በመቶ መጠናቁቅንና በዕቅዱ መሰረት ስራው እየተፋጠነ ይገኛል ብለዋል፡፡ ለስጋ ፍጆታ የሚውሉ በግና ፍየልን ጨምሮ በቀን ከ400 በላይ የእርድ እንስሳትን የማሰተናገድ አቅም ያለው አዲሱ የቄራ ፕሮጀክት ለሁለቱም ሀይማኖቶች የሚያገለግል መሆኑን ገልጸዋል፡፡ የቀድሞ ቄራ ከበሬ በቀር የፍየልና በግ እርድ ያልነበረው ፣ከከተማው ፈጣን ዕድገትና ከተጠቃሚው አንጻር የማስተናገድ አቅሙ በቂ ባለመሆኑ ይህንን ለማሻሻል አዲስ ፕሮጀክት ተቀርጾ ወደ ተግባር መገባቱን ተናግረዋል፡፡ በህብረተሰቡ ጥያቄ መሰረት መንግስት በሰጠው ትኩረት የሚካሄደው ፕሮጀክት ከነባሩ የተሻለና የጥራት ደረጃውን የጠበቀ አገልግሎቱን ለማቀላጠፍ ፣ የከተማውን ዕደገትና የተጠቃሚውን ፍላጎት የሚያሟላ ነው ብለዋል፡፡ የፕሮጀክቱ ግንባታ የህንጻና የኤሌክቶሮ ሜካኒካል ስራዎችን አካቶ በዘንደሮ አመት መጨረሻ ላይ መሉ ለሙሉ ተጠናቆ ለአገልገሎት ሲበቃ ጥራትንና ቅልጥፍናን ያሻሽላል፡፡ ህገወጥ እርድን በመቆጣጠር ከጤና ጋር ተያይዞ የሚመጡ ችግሮችን ለማስቀረት የሚያስችል ትልቅ ፕሮጀክት መሆኑን አስረድተዋል፡፡ የቀድሞ ቄራ እንዳለ ሆኖ አዲሱ ፕሮጀክት ራሱን ችሎ የሚያገለገል መሆኑም ተመልክቷል፡፡