Nomonanoto Show

Monday, January 9, 2017

የደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች ያጋጠማቸውን ኪሳራ በማስመልከት ባለፈው ዓመት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ፣ በፋይናንስ ኢንዲስትሪው ውስጥ እንግዳ ውሳኔ ማሳለፉ ይታወሳል፡፡ ብሔራዊ ባንክ ሰኔ 10 ቀን 2008 ዓ.ም. ይፋ ያደረገው መመርያ፣ በባንክ ዘርፉ ውስጥ ያለተለመደ ስለነበር ጉዳዩ ሲያነጋግር ቆይቷል፡፡
ገዥው ባንክ የአገሪቱ ባንኮች እንዲተገብሩት ያስተላለፈው ሰርኩላር፣ ከተለያዩ ባንኮች ብድር የወሰዱ የደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች የነበረባቸውን የብድር ዕዳ ከሌሎች ተበዳሪዎች በተለየ እንዲታይና ለብድር አከፋፈል ከተቀመጠው መመርያ ውጭ እንዲስተናገድ የሚያዝ ነው፡፡
የአገሪቱ ባንኮች የሚሰጡትን ብድር እንዲሁም የአመላለስ ሥርዓቱን የተመለከተው ይህ የገዥው ባንክ መመርያ፣ ለአንድ ብድር የተሰጠው የመክፈያ ጊዜ ከሦስት ጊዜ በላይ ማራዘም ወይም ማስታመም እንደማይቻል ይደነግጋል፡፡ የደቡብ ቡና አቅራቢዎች ግን ይህ መመርያ ሳይተገበርባቸው እንዲስተናገዱ ብሔራዊ ባንክ  ለንግድ ባንኮች የላከው ሰርኩላር ያሳስባል፡፡   
ቡና አቅራቢዎቹ ከዚህ መመርያ ውጭ ብድራቸው ከሦስት ጊዜ በላይ እንዲራዘምላቸው ከመፍቀዱም ባሻገር የነበረባቸውን ውዝፍ ብድር በወቅቱ ባለመክፈላቸው ለማስያዣነት ያቀረቧቸው ንብረቶችም እንዳይሸጡ የሚከላከል ነው፡፡ በብሔራዊ ባንክ ለአጭርና ለመካከለኛ ጊዜ ተበዳሪዎች የብድር ማስታመሚያ ጊዜ እንደተሰጠ የሚገልጸው አንቀጽ፣ ቡና አቅራቢዎቹ ላይ እስከ መጪው 2010 ዓ.ም. ድረስ ተፈጻሚ እንዳይሆን የሚያዝ የሁለት ዓመት የዕፎይታ ጊዜ ሰጥቷል፡፡
በዚህ ሰርኩላር ምክንያት ባንኮች ለሰጡት ብድር መያዣ የነበሩ ንብረቶችን በሐራጅ ለመሸጥ ሲያነጋግሩ የነበሩትን የሐራጅ ማስታወቂያ አቁመዋል፡፡ ለቡና አቅራቢዎቹ የተሰጠው ይህ ዕድል፣ ከ200 በላይ የደቡብ ቡና አቅራቢዎች ያልከፈሉት ውዝፍ የብድር ዕዳ ቢኖርባቸውም ተጨማሪ ብድር እንዲያገኙ ጭምር የሚፈቅድላቸው ሆኗል፡፡
ብድር መክፈል ላልቻሉ አቅራቢዎች ተጨማሪ ብድር እንዲሰጡ የሚያዘው የገዥው ባንክ መመርያ በተለይ የግል ባንኮችን ሲያስጨንቅ ቆይቷል፡፡ አቅራቢዎቹ የተበደሩትን ብድር መመለስ ከሚጠበቅባቸው ጊዜ በላይ ያዘገዩ በመሆኑ ምን እናድርግ? የሚለው ጥያቄ ለባንኮቹ አሳሳቢ ነበር፡፡
ብሔራዊ ባንክ ከተለመደው አሠራር ውጭ በመሥራት ይህንን ዕርምጃ የወሰደው፣ የደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች ለተከታታይ ዓመታት በቡና ዋጋ መውደቅ ምክንያት ከፍተኛ ኪሳራ እንደረሰባቸው በማስታወቃቸው ነው፡፡ ከፍተኛ ግምት ያለው ንብረት ለባንክ ማስያዣነት በመዋላቸው፣ ንብረታቸው ከተሸጠም ሊደርስባቸው ይችላል ተብሎ የተፈራው ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ቀውስ ከግምት ውስጥ ገብቶ እንደሆነም የብሔራዊ ባንክ ማስታወቁ አይዘነጋም፡፡
የቡና አቅራቢዎቹ መንግሥት እንዲታደጋቸውና ችግራቸው እንዲቀርፍላቸው በተደጋጋሚ ጥያቄ ያቀረቡት በደቡብ ክልል ቡና አጣቢዎችና አቅራቢዎች ዘርፍ ማኅበር በኩል ነበር፡፡ የማኅበሩ ሊቀመንበር አቶ ዘሪሁን ቃሚሶ እንደሚሉት፣ በደቡብ ክልል በተለይ በሲዳማ አካባቢ የተፈጠረው ችግር ያለመንግሥት ጣልቃ ገብነት የማይፈታ ነበር፡፡ መንግሥት ያሳለፈው ውሳኔ ለዓመታት ሲገላበጥ የመጣውን ብድር የመክፈል ጫና እሱንም ተከትሎ ሊመጣ የሚችለው ቀውስ በዝርዝር ታይቶ ስለታመነበት፣ የተወሰደ ዕርምጃ መሆኑንም አቶ ዘሪሁን ያስረዳሉ፡፡ ማኅበሩን ጨምሮ የደቡብ ክልል መንግሥት በጉዳዩ ላይ እጁን በማስገባት ቡና አቅራቢዎቹ በመንግሥት እንዲታገዙ በማለት ያቀረበው አቤቱታ በፌደራል መንግሥት ተቀባይነት ሊያገኝ ችሏል፡፡
ስለተከሰተው ችግር በቀረበው መረጃ መሠረት፣ በሐዋሳ ከተማ ብቻ ቡና አቅራቢዎቹ ከ2,400 በላይ መኖሪያ ቤቶችን ማስያዛቸው አንዱ ማሳያ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ አቶ ዘሪሁን እንደሚገልጹት፣ ይህ ሁሉ ንብረት ለዕዳ ማስመለሻነት በባንኮች ቢሸጥ ኑሮ ቀውሱ በቡና አቅራቢዎቹ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ ንብረቱ በአብዛኛው የቡና አቅራቢዎቹ ቤተሰቦችና የወዳጆቻቸው በመሆኑ ችግሩ ሰፊ ሊሆን እንደሚችል ያሳያል፡፡
ይህ ከታየ በኋላ ብሔራዊ ባንክ የተበዳሪዎቹ የዕዳ መክፈያ ጊዜ እንዲራዘም፣ ተጨማሪ ብድር ከፈለጉም እንዲሰጣቸው በማለት ውሳኔውን ለአበዳሪ ባንኮች ማስተላለፉ ሲዘገብ ቆይቷል፡፡
ከዚህ ውሳኔ ባሻገር ቡና አቅራቢዎቹ በግል ባንኮች የሚፈለግባቸውን ብድር ጠቅልለው ወደ መንግሥት ባንክ እንዲያዘዋውሩም ዕድል ተሰጥቷቸዋል፡፡ በግል ባንኮች እጅ ይገኝ የነበረውን ብድር ወደ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እንዲዛወር የሚደረገውም በፈቃደኝነት ቢሆንም፣ ከ200 ውስጥ አብዛኞቹ ብድራቸውን ወደ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አዛውረዋል፡፡ ‹‹አሁን ነገሮች ተለውጠዋል፡፡ መንግሥት ብድራችን እንዲራዘም፣ ተጨማሪ ብድር እንድናገኝና በግል ባንኮች ያለው ብድራችን ወደ መንግሥት ባንክ እንድናዛውር በማድረጉ ከሞት አድኖናል፤›› በማለት አቶ ዘሪሁን የመንግሥትን ዕርምጃ አሞካሽተዋል፡፡
የቡና አቅራቢዎቹን ብድር ከግል ባንኮች የተረከበው ንግድ ባንክ፣ የብድር መክፈያ የዕፎይታ ጊዜ በመስጠት ቡና አቅራቢዎች ተረጋግተው ወደ ሥራ እንዲገቡ ማስቻሉን አቶ ዘሪሁን ጠቅሰዋል፡፡ በዕዳና በኪሳራ ችግር ውስጥ የቆየው የአካባቢው ቡና አቅራቢ ተጨማሪ ዕድል እንዳገኘ የሚገልጹት አቶ ዘሪሁን፣ በምርት ዘመኑ ለቡና ግዥ የሚያውሉት ከ1.7 ቢሊዮን ብር በላይ የሥራ ማስኬጃ ብድርም እንደተለቀቀላቸው ያስረዳሉ፡፡ በዚህ ሥራ ማስኬጃ ገንዘብ በኪሳራ ከገበያ ወጥቶ የነበረው ቡና አቅራቢ በሐራጅ ሊሸጥበት የነበረውን ንብረት ከማዳኑ በላይ ቡና ገዝቶ እንዲያዘጋጅ ዕድል ሰጥቶታል፡፡
ለሥራ ማስኬጃ በተገኘው ብድር አማካይነት ሥራ ፈተው የቦዘኑ መፈልፈያ ማሽኖች በአሁኑ ወቅት ዳግመኛ ወደ ሥራ መግባታቸውንና በማኅበሩ ሥር የሚገኙ ቡና አቅራቢዎችም ቡና እየገዙ በመፈልፈል ሥራ እንደተጠመዱ የማኅበሩ ሊቀመንበር አቶ ዘሪሁን ጠቅሰዋል፡፡ እንደ እሳቸው ገለጻ፣ በሲዳማ ዞን ብቻ ከ60 ሺሕ ቶን በላይ ቡና መሰብሰቡን፣ ይህም በአንድ የምርት ዘመን ከሚሰበሰበው ይልቅ ከፍተኛ የሚባል መጠን ነው፡፡ በዓመት ሲበሰብ የቆየው ከ35 ሺሕ እስከ 40 ሺሕ ቶን የሚገመት እንደነበር ያስታወሱት አቶ ዘሪሁን፣ ዘንድሮ ምርቱም ጥሩ ስለነበርና ከገበያ የወጡ አቅራቢዎችም ዳግመኛ ወደ ሥራ በመመለሳቸው ከታሰበው በላይ ቡና ሊሰበሰብ እንደቻለ ገልጸዋል፡፡
ከዚህ ቀደም ቡና በሚሰበሰብበት ወቅት የሚወጣው የተጋነነ ዋጋ፣ የግብይት ሥርዓቱን ያስተጓጉል እንደነበር ጠቅሰው፣ በአሁኑ ጊዜ ግን እንዲረጋጋ ለማድረግ የተሠራው ሥራ ለውጤቱ አስተዋጽኦ ነበረው ተብሏል፡፡ ለሚዘጋጀው ቡና የሚቀርበው ዋጋ አሁንም እንደሚያሳስብ ይሁንና ግን ሌሎች አሳሳቢ ችግሮች በመቀረፋቸው አቅራቢዎች እፎይታ ማግኘታቸውን የሚገልጹት የማኅበሩ ሊቀመንበር፣ በምርት ዘመኑ ከሚያገኙት ገቢ የባንክ ዕዳቸውን መክፈል እንዲጀምሩ ያስችላል የሚል ተስፋ ሰንቀዋል፡፡ እንዲህ ያለ የመንግሥት ውሳኔ ባይተላለፍ ኑሮ ይፈጠር የነበረው ቀውስ ቀላል እንዳልሆነ የሚናገሩት አቶ ዘሪሁን፣ አቅራቢዎቹ ያለባቸውን ብድር ለመክፈል የሚያስችል የዕፎይታ ጊዜ ማግኘታቸውም ተጨማሪ ዕድል እንደሆነላቸው ይናገራሉ፡፡
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የተረከበው የአቃራቢዎቹ ዕዳ በሦስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ተጠናቆ እንዲከፈለው የተመቻቸው ዕድል ሌሎች የባንክ ተበዳሪዎች ያላገኙት በመሆኑ ይህንን ዕድል ቡና አቅራቢው በአግባቡ እንዲቀጠምበት ማኅበሩ እየሠራ እንደሚገኝም አስታውቋል፡፡ በመንግሥት የተሰጠውን ዕድል በአግባቡ ለመጠቀም እንዲችልም ለዚህ ተብሎ ከተቋቋመ ኮሚቴ ጋር ማኅበሩ እየሠራ መሆኑ ታውቋል፡፡
ለደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች የተሰጠው ዕድል ግን በወቅቱ አነጋጋሪ ሆኖ መቆየቱ አይዘነጋም ነበር፡፡ ኪሳራ የገጠመው ቡና አቅራቢ በዚያ አካባቢ ያለው ብቻ ነው ወይ? የሚል ጥያቄ አስነስቶ የነበረ ሲሆን፣ ባንኮች በብድር የሚሰጡት የሕዝብ ገንዘብስ በዚህ መልኩ መስተናገድ ነበረበት ወይ? የሚለውም አይዘነጋም፡፡ ይሁንና እንደ ደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች ሁሉ በሌሎች ክልሎችም ተመሳሳይ ችግር ያገጠማቸው አቅራቢዎችን ለመደገፍ ተመሳሳይ ሥርዓት ተዘርግቶ ጥያቄዎቻቸውን ማስተናገድ እንደተጀመረ  ይነገራል፡፡
አቶ ዘሪሁንም በአንዳንድ የኦሮሚያ አካባቢዎች ያሉ ቡና አቅራቢዎች የእነሱን ዓይነት ዕድል እንዳገኙ ጠቅሰዋል፡፡ ‹‹የእኛ ከሁሉ የከፋ ቢሆንም ይህ ዕድል መሰጠቱ ለሌሎችም ተርፏል፡፡ ስለዚህ የመንግሥት ውሳኔ ዘርፈ ብዙ ጥቅሞች ይኖሩታል፡፡ በተለይ ባንኮች ብድራቸውን እንዲያገኙ፣ በቢሊዮን ብሮች የሚገመቱ ንብረቶች በሐራጅ ከመሸጥ እንዲድኑ ከመደረጉ በላይ ተጨማሪ ብድር በመገኘቱም ከፍተኛ የቡና ምርት ለውጭ ገበያ እንዲቀርብ በር ከፍቷል፤›› በማለት ተናግረዋል፡፡
ትልቁ ችግር ግን ይህን መሰሉን ዕድል የማኅበሩ አባላት ምን ያህል ይጠቀሙበታል? ለሚለው ጥያቄ ተገቢውን ምላሽ ማግኘቱ ነው፡፡ ይህ ሁሉ ተደርጎም አሁንም ብድሩን መክፈል ካልቻሉስ? የሚል ጥያቄ የቀረበላቸው አቶ ዘሪሁን፣ ተመሳሳይ ችግር እንዳይፈጠር ኮሚቴውና ማኅበሩ በጋራ እየሠሩ ነው ብለዋል፡፡ እያንዳንዱ የዕድሉ ተጠቃሚ ብድሩን በአግባቡ የሚከፍልበት አሠራር የተመቻቸ ስለሆነ ብድሩን ለመክፈልና ከነበረው ቀውስ ለመውጣት ይችላል የሚል እምነት እንዳላቸው ሊቀመንበሩ ይናገራሉ፡፡
When you next take a sip of coffee, spare a thought for how it got there. From the ideal soil to the mysteries of “split-roasting”, we lay bare the secret life of the coffee beanAs with wine, the “terroir” a coffee is grown in – that is, the soil, topography and climate – has a strong effect on its taste. Coffee grows best near the equator, in warm, humid climates. Of the two main types of coffee, arabicas thrive at altitudes of 1,000 to 2,000 metres; robustas at between 100 and 800 metres.

Key growing regions include Brazil, Colombia, Costa Rica, Guatemala, Kenya, India and Ethiopia. Nespresso coffee experts travel the world in search of the finest beans to blend together into its 24 different Grands Crus, sourced from small coffee producers who are then supported and given expert advice through the Nespresso AAA Sustainable Quality™ Program.
One such farmer is Jaime Elias Eraso, whose land in Nariño, south-western Colombia, benefits from abundant sunshine at high altitudes, ideal rainfall, and rich volcanic soil. “Thanks to the increase in income paid for the sustainable quality of our green coffee,” he says, “we have been able to do things like fix up our house, and I bought another plot for growing coffee.”

It starts with a cherry

The fruit on a coffee tree starts off as a green cherry, turning to a vibrant red when ripe. It’s vital to identify the right moment. “The quality of coffee can be completely destroyed if it is harvested before it is ripe or when it is overripe,” says Alexis Rodriguez, green coffee quality and development manager for Nespresso.
The coffee cherries used in the Nespresso Grands Crus are mostly harvested by hand, with pickers using their skill and expertise to determine the readiness and quality of each cherry. Even when machines are used, the harvest is filtered for imperfections and cherries are graded accordingly.

Enter the bean

Nestled inside each red cherry are two green beans – they only turn brown when roasted. Three different methods are used to extract them.
If coffee is processed using the “dry method”, it’s referred to as “unwashed” coffee. In this quick, easy and inexpensive method, cherries are simply dried on large surfaces in the fresh air for three weeks to a month.
The second method, favoured by Nespresso, is the “wet method”. This involves removing the seed and washing off any residual fruit flesh before drying and milling the beans. This takes more time and investment, but intensifies aromatic flavours and reduces any bitterness.
The “semi-dry method” is the third option: if this hybrid of the wet and dry methods is performed correctly, it can maintain the balance between the coffee’s body and acidity.

On the move

After green coffee has been processed, it typically has a long journey to a production centre. In the case of Nespresso beans, they are taken to, Switzerland, after being shipped to Europe by boat via the most expedient shipping routes, to protect the quality of the fresh harvest.
There, a rigorous round of quality control begins, with every 60kg bag of coffee tested for conformity of physical and sensorial properties, the degree of humidity and the quality of coffee beans delivered. The experts at Nespresso take a sample from each sack to roast and taste – a final assurance of quality.

The “alchemy” of roasting, blending and grinding

Blending coffees from different regions and roasting them to develop their full potential is a crucial stage in the bean-to-cup process. Green coffee is selected for characteristics including aroma, finesse and lasting aftertaste, then skilfully combined with beans from a different origin for complementary aromas and extra body.
The best coffee producers, such as Nespresso, use a complex, time-consuming and skilled process known as “split-roasting”. This is where each component in the blend is roasted at different temperatures and for different durations before being blended, in order to bring each one to perfection. To take just one example, in the Bukeela ka Ethiopia blend, wild and musky beans from western Ethiopia are roasted darker and shorter to add body, then blended with beans from the southern Sidama region that have been roasted longer and lighter, to bring out their floral, bergamot notes.
The grind completes this stage of the process. After roasting, the coffee beans are transferred to an airtight silo, preserving their aroma, before being placed in a grinder that reduces the beans to a powder. Each grind is accurately calculated to perfectly suit the blend of origins and produce top-quality coffee.

Sealed-in freshness

The final stage of the journey is to your cup. Once roasted, beans can rapidly lose their freshness and flavour. Nespresso came up with an elegant solution to this problem when it began 30 years ago: its hermetically sealed aluminium capsules protect the Grand Cru coffees from light, air and humidity, so the coffee arrives in your cup as fresh as when it was ground. The clever capsule shape ensures an even flow of water through the ground coffee during extraction, and each one has an instantly recognisable signature colour, so you can choose your favourite blend at a glance.

A sustainable future

Nespresso aims to increase its collection capacity for used aluminium capsules to 100% wherever the company does business, and to source 100% of its aluminium capsule material in line with the world conservation union’s new Aluminium Stewardship Initiative standards.
By 2016, more than 70,000 farmers across 11 countries have joined Nespressos AAA Sustainable Quality™ Program, representing more than 80% of the company’s total coffee supply. With support from long-term partners Rainforest Alliance and Fairtrade, Nespresso has a target of sourcing 100% of its permanent Grand Cru range through the program by 2020, and expanding the scheme in Ethiopia, Kenya and South Sudan.