POWr Social Media Icons

Saturday, November 1, 2014


ሐዋሳን እንዳየኋት
በአገራችን ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ በማደግ ላይ ካሉ ከተሞች ውስጥ አንዷ ሐዋሳ ናት፡፡ የኢንዱስትሪ ዞን ከተማ ከሆኑትም አንዷ ናት፡፡ የውጭ አገርና የአገር ውስጥ ጎብኝዎች በስፋት የሚስተናገዱባት በሆነችነችው ሐዋሳ ከተማን በጎበኘሁ ጊዜ  የሚከተሉትን ችግሮች መመልከት ችያለሁ፡ 
ይኸውም እንዲሰጣቸው የሚፈልጉትን የገንዘብ መጠን ወስነው ካልሰጣችሁኝ የሚሉ ለማኞች እንዲሁም የቆሙ መኪናዎች ዕቃ ሥርቆት እየተስተዋለ ይገኛል፡፡ ይህ ድርጊት በጊዜ ቁጥጥር ሥር ካልዋለ፣ ለከተማዋ ዕድገትና መሻሻል እንዲሁም የተሻለ ገቢ ለማግኘት መሰናክል ስለሚሆን የተከማው አስተዳደር እነዚህን ችግሮች ትኩረት ሰጥቶ ፈጣን መፍትሔ  መስጠት ወይም ዕርምጃ መውሰድ ይገባዋል እላለሁ፡፡
(አማን ኑሪ፣ ከአዲስ አበባ)

ቤቶች ኤጀንሲ ለሹማምንት ቤት የሚሰጠው ከማን ወስዶ ነው?

‹‹የመንግሥት ቤቶች ኤጀንሲ ለተሿሚዎች ቤት እንዲያቀርብ ታዘዘ፤ የሚያቀርበው ቤት ባለመኖሩ ደንበኞች ላይ ትኩረት ተደርጓል፡፡›› በማለት የሪፖርተር የእሑድ መስከረም 25 ቀን 2007 ዓ.ም. ዕትም፣  የውስጥ ዜና አስነብቧል፡፡
ይህንን ዜና ተንተርሼ ከፍትሕ አካላት ራሱን ነጥሎ ኢፍትሐዊ የሆነ ዕርምጃን በመውሰድ የሚታወቅን ተቋም ይባስ ብሎ ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ በራሱ አስፈጻሚዎች ነዋሪውን ከቤቱ እንዲያስወጣ ሥልጣን ስለተሰጠው የመንግሥት ቤቶች ኤጀንሲ የማውቃቸውን እውነታዎችና እንደዚህ ዓይነቶቹ ኢፍትሐዊ አካሄዶች በዜጎችና በመንግሥት ላይ የሚያሳድሩት ጥሩ ያልሆኑ ተፅዕኖዎችን ለማሳየት ግድ ብሎኛል፡፡
የመንግሥት ቤቶች ኤጀንሲ ከከተማ ትርፍ መሬትና ቤት አዋጅ ጋር በተገናኘ የተወረሱ ቤቶችን ማለትም ኪራያቸው ከመቶ ብር በላይ የሆኑትን ቤቶች እንዲቆጣጠርና የቤት አቅርቦት ችግሮች እንዲቀረፉ ግንባታ በማካሄድ በርካታ ቤቶችን ገንብቶ ለውጭና ለአገሬው ዜጎች በዶላርና በብር እንዲያከራይ፣ እንዲያስተዳድር የተቋቋመ ግዙፍ ተቋም ነበር፡፡ ሆኖም ግን ኢሕአዴግ አዲስ አበባን ከተቆጣጠረ ጀምሮ ግንባታ አቁሟል፡፡ ካሉት ቤቶች ውስጥም በልማትና በሙስና ሰበብ ለግለሰቦች ተሰጥው ወደ ግል ይዞታነት በመዞራቸው፣ በይዞታው ሥር የቀሩት እየተመናመኑ ይገኛሉ፡፡ ስለሆነም ችግሩን ለመቅረፍ ምንም ዓይነት ጥረት ሳይደረግ ለተሿሚዎች ቤት ስለሚያስፈለግ ብቻ ዜጋን ለማፈናቀል ማሰብ ሌላ ችግርን ይፈጥራል እንጂ መፍትሔ ሊሆን አይችልም፡፡
ክቡር አፈ ጉባዔ አባዱላ ገመዳ ኤጀንሲውን በቦርድ ሰብሳቢነት ይመሩ በነበረ ጊዜ ተቋሙ በሙስና ውስጥ መዘፈቁን ተረድተው ጉዳያቸው በፍርድ ቤት ያሉ ነዋሪዎች በስማቸው ውል እንዲዋዋሉ በማለት ወስነው ነበር፡፡ ውሳኔው ግን ተግባራዊ የተደረገው ለጥቂቶች ብቻ ነበር፡፡ ይህ ለምን ሆነ ብለው ሲጠየቁም ሌላ መመርያ ይመጣል ጠብቁ የሚል ምላሽ ተሰጣቸው፡፡ ነዋሪዎች ይወጣል ጠብቁ የተባሉትን መመርያ እየተጠባበቁ ሳለ ግን ኤጀንሲውን እንዲያስተዳድሩ ወ/ሮ እንወይ ገብረመድህን ተሸመው መጡ፡፡ በዚህ ጊዜም ተቋሙ ይበልጡን ለተሿሚዎች ቤት ለመስጠት ሲባል ሕገወጥ በሚል ሽፋን ሕጋዊውንም ነዋሪ ሰለባ የሚያደርግ ያልተጣራ ዘመቻ ማድረግ ተጀመረ፡፡ የቤቱን የይዞታ አግባብ ሳያጣሩ ዜጋን አስወጥቶ ተሿሚን ማስገባት ሕግንና ሰብዓዊነትን አይቃረንም ወይ?
ከስህተት መማር ሲገባ አሁንም ሌላ ስህተት ለመሥራት የመኖሪያ ቤት ችግር  አደገኛ ሆኖ በሚገኝበት ወቅት፣ መንግሥት ለሚሾማቸው ኃላፊዎች ራሱን ችሎ መገንባት ይገባው ነበር:: ይህንን ማድረግ እየቻለ ከዜጎች ጋር መሻማት ያለበት አይመስለኝም፡፡
ኤጀንሲው በሕግ የማይጠየቅበት የሕግ አግባብ በፓርላማ ፀድቆለት ዜጎችን እንዲያፈናቅል ሥልጣን የሚሰጠው ለምንድን ነው? በዶላር የሚከራዩት ቤት ያላቸው ግለሰቦችና የመንግሥት አካላትን የመለየት ሥራ ለምን አልተሠራም? ተሿሚዎች ሕዝቡን ሊያገለግሉ እንጂ በሕዝቡ ላይ ምሬትን እንዲያመጡ ለምን መንገድ ይከፈትላቸዋል?
ይህ ተቋም ካሁን በፊት ነዋሪዎችን ለውኃ አገልግሎት እያለ በወር ለአንድ ቤት እስከ 1,000 ብር ድረስ ያስከፍል ነበር፡፡ ነዋሪውም ተማሮ ‹‹ለቤንዚን እንኳ ይህን ያህል አናወጣም፤ እባካችሁ ችግራችንን ስሙን፤›› እያለ ይማፀን ነበር፡፡ በከተማ ልማት ቢሮ አማካይነት ለእያንዳንዱ መኖሪያ ቤት የውኃ ቆጣሪ እንዲገባ ተደርጎ ችግሩ በጊዜያዊነት ተፈቷል፡፡ ‹‹በጊዜያዊነት›› ያልኩትበት ምክንያት የውኃ ቆጣሪው በመኖሪያ ቤቶች ኮሪደር አካባቢ መሆን ሲገባው መፀዳጃ ቤት ውስጥ በመደረጉ የፈጠረው ችግር ስላለ ነው፡፡ የውኃና ፍሳሽ ባለሥልጣን ቆጣሪ አንባቢ ሠራተኞች፣ ቆጣሪው ያለበት ቦታ ለንባብ ምቹ ስላልሆነ አናነብም በማለታቸው ብዙ ገንዘብ ሳይከፈል ቆየ፡፡ መሥሪያ ቤቱ በሚሊዮኖች የሚቆጠር ውዝፍ የውኃ አገልግሎት ዕዳ ይከፈለኝ በማለት ውኃውን በማቋረጥና ነዋሪዎችን በውኃ ዕጦት በማስጮህ ገንዘቤን አምጡ ዓይነት መደራደሪያ በማድረጉ፣ የውኃ ችግር በዘላቂነት አልተፈታም ልል አስችሎኛል፡፡ 
አላግባብ የሕዝብና የመንግሥት ገንዘብ ግን ከመውጣት አልተገታም፡፡ የተቋሙ ችግሮች ከዕለት ወደ ዕለት እየተባባሱ መጥተዋል፡፡ እንደውም ነዋሪውን በቅን የሚያገለግሉ፣ የአካባቢውን የፅዳትና የጥበቃ እንዲሁም የልማት ሥራዎችን የሚያካሂዱ፣ በነዋሪው የተመረጡ የነዋሪዎች ኮሚቴዎች ናቸው፡፡ ለእነዚህ ኮሚቴዎች ኤጀንሲው ዕውቅና ከመስጠት ውጪ ግዴታውን የማይወጣ ነዋሪን ጠርቶ በማነጋገርም ይሁን በሌላ መንገድ ግዴታውን እንዲወጣ ባለማድረጉ ብዙ መሥራት የሚችለውን ኮሚቴ የተፈለገውን ያህል እንዳይሠራ አድርጎታል፡፡
በዚህ ችግር የተተበተበን ተቋም ተይዞ፣ አብረውት የከረሙት ችግሮችም ባልተፈቱበት ወቅት፣ ቤት ለተሿሚዎች ለመስጠት በሚንስትር ዴኤታ የሚመራ ኮሚቴ ማቋቋም ባልተገባ ነበር፡፡ ከዚህ ይልቅ ቤት የሚገነባ፣ ችግር የሚፈታ ኮሚቴ ነበር የሚያስፈልገው፡፡ ከዚህ ቀደም የቤት እጥረት ችግርን ለመቅረፍ ተብለው የተሠሩትን ቤቶች ለተሿሚዎች በሚል ሰበብ፣ ከደንበኞች በመውሰድ ለማደል ማሰብ ከጥቅሙ ጉዳቱ ይበልጣልና መንግሥት ነገሩን በጥሞና ይየው እላለሁ፡፡
(ከካሌብ ደረጀ መሸሻ፣ ከአዲስ አበባ) 
******
የአዲስ አበባን ነዋሪ ላለማፈናቀል የወጣው ረቂቅ ሕግ በቶሎ ይተግበር 
የአዲስ አበባ ነዋሪዎች በልማት ምክንያት ከነበሩበት አካባቢ የማይፈናቀሉበት የሕግ ረቂቅ በዝግጅት ላይ እንደሆነ መገለጹ አስደሳች ብሥራት ነው፡፡
ጳጉሜ 5 ቀን 2006 ዓ.ም. የወጣው የረቡዕ ዕትም ሪፖርተር በፊት ገጹ፣ ለአዲስ አበበ ከተማ ነዋሪ አስደሳች ሊባል የሚችል ዜና ይዞ ብቅ ማለቱን አንብበን ነበር፡፡ 
መንግሥት የሚመራውን ሕዝብ የልብ ትርታ ተከታትሎ ከለካ፣ የልኬቱ ውጤትም ቀይ መስመር ውስጥ ሳይገባ የዕርምት ዕርምጃ ከወሰደ ኅብረተሰቡ በመንግሥት ላይ ያለውን አመኔታ ያስጠብቃል፡፡ በሕዝብና በመንግሥት መካከል ለመግባት ቀዳዳ ፈላጊውን አነፍናፊ ሰይጣን ያስወግዳል፡፡
በሚቀጥሉት የመልሶ ግንባታ ሒደቶችም መንግሥት የአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪዎች ከመሐል ከተማ የማይፈናቀሉበት የሕግ ረቂቅ አዘጋጅቶ ተግባራዊ እንዲደረግ ማቀዱ፣ በእያንዳንዱ የከተማው ነዋሪ ስሜት ውስጥ ሲጉላላ ለነበረው የመፈናቀል ሥጋት እፎይታ ያስገኘ ስለሆነ የሚደገፍ ዕምርጃ ነው፡፡
የአዲስ አበባ ነዋሪ በኑሮ ብዙ ዓመታትን ካሳለፈበትና ከቆየበት አካባቢ የማይፋቅ የማይረሳ ማኅበራዊ መስተጋብሮችን አካብቷል፡፡ በመሆኑም ኖሮ ካረጀበት መሐል ከተማ ለቆ መሄዱን አይፈልገውም፡፡
ይህ የሕዝብ ስሜት በመንግሥት ትኩረት ማግኘቱና ለወደፊቱ የከተማው ሕዝብ ከመሐል አካባቢዎች እንደማይፈናቀል፤ ይልቁንም እዚያው ባለበት አካባቢ ተረጋግቶ እንዲቆይ የሚያስችል የሕግ ረቂቅ እንዲዘጋጅ ማቀዱ መልካም ነው፡፡
አብሮ በልቶ አብሮ መኖርን፣ በዕድር፣ በዕቁብ፣ በሰንበቴና በልዩ ልዩ ማኅበራዊ መረዳጃ ማኅበራት አማካይነት ተቆራኝቷል፡፡ በመኖሪያ መንደር ውስጥ ጠብና ውከት ቢነሳ፣ በአካባቢው የታመመ ነዋሪ መታከሚያ ቢያጣ፣ ነዋሪው  ተሰብስቦ በመወያየት ለችግሩ እልባት ይሰጣል፡፡ እንዲህ ያለውንና ሌላውንም ማኅበራዊ መስተጋብር፣ በአንድ አካባቢ ለረዥም ዓመታት አብሮ በመኖር የተገኘውን ባህላዊ ቅርርብ አናግቶ በአዲስ መንደር በአዲስ አካባቢ ከማይተዋወቀው፣ አብሮ ካልኖረው ኅብረተሰብ ጋር መደባለቅ ላልኖረበት ላላደገበትና ላለመደው ሕዝብ ይከብዳል፡፡ የትራንስፖርት፣ የሕክምና የመገልገያ ፍጆታዎችና ሌሎችም በለመዱትና ብዙ ዘመን እንደኖሩበት አካባቢ ላይሆኑ ይችላሉ፡፡ 
የአዲስ አበባ ነዋሪ ለብዙ ዓመታት ከኖረበት መንደር ሲፈናቀልና ርቆ ሲሄድ፣ ልጅ ወልዶ ካሳደገበት ቀዬ ሲፈናቀል ወደማያውቀው አዲስ ሠፈርና መንደር ሲሄድ ውስጡ ይጎዳል፡፡ መሠረታዊ ፍላጎቶች እንደለመዱት አካባቢ አይሆኑም፤ ሸክሙ ይከብዳል፡፡
በዚያ ላይ የትምህርት ቤት፣ እንደየ ዕምነቱ የአምልኮ ሥፍራዎች ቅርበትና ርቀት ሁኔታ ወጣ ብሎ አብሮ ከኖረና ከቆየ ወዳጅ ዘመድ ጋር ተገናኝቶ ስለ ማኅበራዊ ችግሮች የሚወያይና መፍትሔ የሚያፈላልግ ማጣት በኑሮ ላይ ጫና ይፈጥራል፡፡
በጠቅላለው የአዲስ አበባ ነዋሪ በመሐል ከተማ አብሮ ነዋሪነቱ ምክንያት ተዘርዝሮ የማያልቅ መሠረታዊ እሴቶችን ቢገነባም እነዚያን ትቶ ሲፈናቀል፣ የሠፈር የመንደሩ፣ የጎረቤቱ፣ የልጅ፣ ያዋቂው መሠረታዊ ቁሶችና ሁለመናው ያባባዋል ሆድ ያስብሰዋል፡፡
ስለዚህ አሁን በመንግሥት የታቀደው አዲስ የሕግ ረቂቅ የአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ ከመሐል ሳይፈናቀል ባለበት የሚሰፍርበት እንዲሆን ሕጉ በመልሶ ግንባታ ሒደት ጭምር እንዲተገበር በናፍቆት ይጠበቃል፡፡
(ከታምሩ ሩንዳሳ፣ ከአዲስ አበባ)
******
ሐዋሳን እንዳየኋት
በአገራችን ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ በማደግ ላይ ካሉ ከተሞች ውስጥ አንዷ ሐዋሳ ናት፡፡ የኢንዱስትሪ ዞን ከተማ ከሆኑትም አንዷ ናት፡፡ የውጭ አገርና የአገር ውስጥ ጎብኝዎች በስፋት የሚስተናገዱባት በሆነችነችው ሐዋሳ ከተማን በጎበኘሁ ጊዜ  የሚከተሉትን ችግሮች መመልከት ችያለሁ፡ 
ይኸውም እንዲሰጣቸው የሚፈልጉትን የገንዘብ መጠን ወስነው ካልሰጣችሁኝ የሚሉ ለማኞች እንዲሁም የቆሙ መኪናዎች ዕቃ ሥርቆት እየተስተዋለ ይገኛል፡፡ ይህ ድርጊት በጊዜ ቁጥጥር ሥር ካልዋለ፣ ለከተማዋ ዕድገትና መሻሻል እንዲሁም የተሻለ ገቢ ለማግኘት መሰናክል ስለሚሆን የተከማው አስተዳደር እነዚህን ችግሮች ትኩረት ሰጥቶ ፈጣን መፍትሔ  መስጠት ወይም ዕርምጃ መውሰድ ይገባዋል እላለሁ፡፡
(አማን ኑሪ፣ ከአዲስ አበባ)
******
የእግር ኳስ ሕልም አጨናጋፊዎች 
በዓለም ላይ በከፍተኛ ደረጃ የሕዝብን ቀልብ ከሚስቡ በጣት የሚቆጠሩ፣ በድርጊት የተሞሉ ክንውኖች አንዱ የእግር ኳስ ጨዋታ ስለመሆኑ በርካታ ሰው እንደሚስማማበት መገመት አያዳግትም፡፡
ይህ የቡድን ስፖርት ተጫዋቾች በሜዳ ውስጥ በግልና በቡድን፣ የተናጠልና የጋራ እንቅስቃሴ ለማድረግ ቅንጅትና ውህደትን በመፍጠር ቁርጠኝነት፣ መስዋትነትና ፅናትን አክለውበት ችሎታቸውን ተጠቅመው ወደ ውጤት መቀየር የሚችሉበት ነው፡፡
በእግር ኳስ ስፖርት ውስጥ ተጫዋቾች በሚያሳዩት ልዩ ክህሎትና አስገራሚ ቴክኒክ፣ የተመልካችን ስሜት ከማርካታቸውም በላይ በማንኛውም ሰኮንድና ደቂቃ በሚፈጥሩት ያልተጠበቀ ድርጊት ያልተጠበቀ ውጤት እንዲመዘገብ ተፅዕኖ ማሳደር ያስችላቸዋል፡፡
ማንኛውም ክለብ ለታላቅ ውጤት የሚበቃው በስሜት በመነሳሳት ሳይሆን፣ አሠልጣኞችና ስፖርተኞች በሚያደርጉት ጠንካራ የአካልና የአዕምሮ ዝግጅት ነው፡፡ በዚህ መንገድ ዓመታዊ የዝግጅት ወቅት ታልፎ ውድድር ሲጀመር ደግሞ ሥነ ልቦናዊ ግንባታ ተጨምሮበት በሚገኘው የልቀት ደረጃ ነው ውጤታማነታቸውን የሚወስነው፡፡
እግር ኳስ የቡድን ስፖርት በመሆኑ ውጤት ሊመዘገብ የሚችለው ሁሉም የሚፈጥሩት መስተጋብር፣ ተነሳሽነት፣ ቁርጠኝነት፣ መስዋትነት፣ ጽናትና ሞራላዊ እሴቶች ተጣምረው ሲተገበሩ ነው፡፡
የእግር ኳስ ተፈጥሯዊ ሒደቶች የሚጠይቋቸው ነገሮች እንዳሉ ሆነው በቡድኑ ውስጥ ሳያውቁም ሆነ በማወቅ በሚፈጸሙ የተሳሳቱ ድርጊቶች ሳቢያ ክለቦች ሊተገብሯቸው የተነሷቸው ሕልሞች በአጨናጋፊዎች ሲከሽፉ በተደጋጋሚ ይታያሉ፡፡ እነዚህ ድርጊቶች አልፎ አልፎ ዓይን ባወጣ መንገድ ከተጋጣሚ ቡድን ተጫዋች ለተጫዋች፣ አሠልጣኝ ለአሠልጣኝ፣ አሠልጣኝ ከተጫዋች ወይም በቡድን መሪዎች ደረጃም ሆነ በሌላ መንገድ ከዳኞች ጋር በሚደረግ መሞዳሞድ ባልታሰበና ባልተጠበቀ መንገድ ክለቦች ሽንፈት ይደርስባቸዋል፡፡ 
በአሁኑ ጊዜ በተለይ በእግር ኳስ ስፖርት ውስጥ የክለቦችን ሕልውና በሚፈታተን አካሄድ በአሠልጣኞች፣ በተጨዋቾች፣ በቡድን መሪዎችና በደላሎች አማካይነት ሕልሞች እየተጨናገፉ ወደ ቀን ቅዠትነት እየተለወጡ ነው፡፡ ይህ ወንጀል ተስፋፍቶ ሰብዓዊ ቀውስ ከመፍጠሩና ውድመቶችም ከማስከተሉ በፊት ‹‹ሳይቃጠል በቅጠል›› እንዲሉ ከወዲሁ የሚመለከተው አካል ትኩረት ሰጥቶት እልባት ሊሰጠው ይገባል፡፡ ሕልም አጨናጋፊዎች ከወዲሁ በሚፈጥሯቸው ውጤት የማስቀየር ወንጀሎች ዙሪያ መረጃ በመሰብሰብና በማጠናቀር በኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን መተዳደሪያ ደንብ መሠረት እንዲሁም በአገሪቱ የወንጀል ሕግ መዳኘት ይገባቸዋል፡፡ 
የሕልም ቀበኛ ስፖርተኞች፣ ዳኞች፣ አሠልጣኞች፣ ቡድን መሪዎች፣ ደጋፊዎችና ሌሎችም ከዚህ ድርጊታቸው እንዲቆጠቡ ለማድረግ ሁላችንም በንቃትና በትጋት መከታተልና ማጋለጥ እንዳለብን እንመን፡፡ በስፖርት ውስጥ ሙስናን እናስቁም፡፡ ሕልም አጨናጋፊዎች ፈጣሪን እንፍራ፡፡
(አባ ሻረው፣ ከጎንደር)
ጎሮ ሰፈራ አካባቢ ለወትሮው በሚታጠፍበት ቦታ ላይ ሲደርስ ከፊት ለፊቱ ያሉ ተሽከርካሪዎች ሲፈተሹ ያያል፡፡ ስለዚህ ትራፊክ ፖሊሶቹ የሦስተኛ ወገን ኢንሹራንስ ጨምሮ ስለመሟላታቸው ለሚቀርቡላቸው ጥያቄ አሽከርካሪዎች
ሲመልሱ ተራው ደርሶት በሒደቱ ውስጥ ለማለፍ መጠባበቅ ጀመረ፡፡ መጠባበቁ ከምክንያታዊ ጊዜ ሲያልፍ ወጣቱ ትራፊክ ፖሊሶቹ እንዲያስተናግዱት መጣራት ጀመረ፡፡ ሰሚ አጥቻለሁ ብሎ በማሰቡ ታጥፎ ለመንቀሳቀስ መንገድ ጀመረ፡፡ 
ድንገት ግን ‹‹ነውር አይደለም እንዴ?›› የሚል ጥያቄ ድምፁን ከፍ አድርጎ ከኋላ ከሚከተል የትራፊክ ፖሊስ ሰማ፡፡ ወጣቱም ተሽከርካሪውን ካቆመ በኋላ ‹‹ነውሬ ምንድን ነው?›› ሲል አጠገቡ የቆመውን ትራፊክ ፖሊስ ጠየቀው፡፡ ለጥያቄው ምላሽ መስጠቱን ወደ ጎን በማድረግ የሚፈልጋቸውን ሰነዶችና ጥያቄዎች አከታትሎ መጠየቅ ጀመረ፡፡ ወጣቱ የተጠየቀውን ሁሉ ካሟላ በኋላ በድጋሚ የሠራው ነውር ምን እንደሆነ ለማወቅ እንደሚፈልግ ገለጸ፡፡ መንጃ ፈቃዱን ጨምሮ ሌሎች መረጃዎችን ለትራፊኩ ሰጥቶ የነበረው ወጣት ሳያስበው ፊቱ ላይ ተወረወሩበት፡፡ የሁለት ዓመት ሕፃን ልጁና ባለቤቱን ይዞ የነበረው ወጣት በፍጥነት ከተሽከርካሪው በመውጣት ትራፊክ ፖሊሱን ተከትሎ ‹‹ለምን እንዲህ ታደርጋለህ?›› ሲል ጠየቀ፡፡ አሁንም ያልጠበቀው ምላሽ ገጠመው፡፡ ትራፊክ ፖሊሱ በቦክስ መታው፡፡ 
ይህ ሁሉ ድርጊት ሲፈጸም የሚመለከቱት የአካባቢው ሰዎች ብቻ ሳይሆኑ ሌሎች የትራፊክ ፖሊስ ባልደረባዎችም ጭምር ነበሩ፡፡ ወጣቱ ትራፊክ ፖሊሱን ለመክሰስ እንደሚፈልግ በመግለጽ አሁንም መከተሉን አላቆመም፡፡ በአካባቢው የተሰባሰቡት አራት ተጨማሪ የትራፊክ ፖሊሶች ምን እንደተከሰተ እንኳን ለማጣራት ሳይሞክሩ ወጣቱን ይበልጥ በማዋከብና በመገፈታተር መንገዱን እንዲቀጥል አዘዙት፡፡ ‹‹አለቃችሁን ማግኘት እፈልጋለሁ?›› የወጣቱ ቀጣይ ጥያቄ ነበር፡፡ የክፍል አለቃው ራሱን አስተዋውቆ በተሻለ አቀራረብ አነጋገረው፡፡ የሆነውን ሁሉ በጥሞና ከሰማ በኋላ እሱም ቢሆን ጉዳዩን በእርቅ እንዲጨርስ ጠየቀው፡፡ ወጣቱ እንደ ትራፊክ ፖሊሶቹ ሁሉ የመንግሥት ሠራተኛ እንደሆነና አገሩን እንደሚያገለግል፣ የግለሰቡ ድርጊትም በምንም ዓይነት መንገድ አግባብ እንደሌለው እያስረዳ መታወቂያውን አሳየው፡፡ 
መታወቂያውን በማየት ብቻ የትራፊክ ፖሊሶቹ ያሳዩት የአመለካከት ለውጥ ግን ወጣቱን ይበልጥ አስደነገጠው፡፡ ያዋክቡት የነበሩት ትራፊክ ፖሊሶች ወጣቱ ክሱን በመተው በእርቅ እንዲጨርስ ይወተውቱት ጀመር፡፡ አሁን ፖሊሱ ለምን ያህል ዓመት እንደሠራ፣ ልጆችና ትዳር እንዳለው በመጥቀስ ነገሩን እንዲረሳው ይማፀኑት ጀመር፡፡ ድርጊቱን መማርያ ለማድረግ የተነሳው ወጣት ግን ጥያቄያቸውን ችላ ብሎ ወደ ክፍለ ከተማው ፖሊስ መምሪያ አመራ፡፡ ወደ ቅጥር ግቢው ደርሶ ክስ የሚመሠረትበትን ክፍልና የምርመራ ኃላፊውን አገኘ፡፡ ኃላፊው የወጣቱን ጉዳይ ከሰሙ በኋላ መደብደቡን ሲገልጽላቸው ቀጣዩ ጥያቄያቸው ‹‹ከዚያስ?›› መሆኑ ወጣቱን ግራ አጋባው፡፡ ድርጊቱ በተከሰተበት ቦታ ያገኛቸው ሽማግሌ፣ የትራፊክ ፖሊሱ ባልደረቦች፣ መርማሪ ፖሊሶቹ፣ ዓቃቤ ሕጉ እንዲሁም የወጣቱ ጓደኞች ክስ መክሰሱ የበቀል ዕርምጃ እንደሆነና የሚያስተምረውም ሆነ የሚቀይረው ነገር እንደሌለ ማመናቸው ሊፈጽመው ያሰበው ነገር ትርጉም እንዲያጣ አደረጉት፡፡ ምንም እንኳን ከብዙ መንገላታት በኋላ በፖሊስ ጣቢያው ቃል መስጠትና ሚስቱን ማስመስከር ቢችልም፣ በጉዳዩ ለመግፋት ግን ተነሳሽነቱ እንዲሞት እንዳደረጉት ይገልጻል፡፡ 
ወጣቱ የሺዋስ ፈንታሁን ይህ አጋጣሚ የደረሰበት በግንቦት ወር 2005 ዓ.ም. ነበር፡፡ እርግጥ ነው በፖሊስ ጣቢያዎች ሥር የተዋቀሩት የወንጀል መከላከል የሥራ ሒደት፣ የምርመራና ክትትል ሥራ ሒደት እንዲሁም የትራፊክና ደኅንነት ክፍል ባልደረቦች አደረሱት ተብሎ የሚሰማው የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሺዋስን ከገጠመው በአብዛኛው ይልቃል፡፡ ነገር ግን ጉዳዩ ይመለከታቸዋል የሚባሉ አካላት ቸልተኝነትና ፍላጎት ማጣት፣ እንዲሁም በቁርጠኝነት ጥሰቶችን ለማረም ለሚደረጉ ጥረቶች ድጋፎች አለመኖር ሁኔታውን ማወሳሰቡ በሁሉም ጉዳዮች የጋራ ችግር እንደሆነ ኤክስፐርቶች ያስረዳሉ፡፡
ሕገ መንግሥቱን በማክበርና በማስከበር ወንጀልንና የወንጀል ሥጋትን በመከላከልና በመቀነስ፣ አስተማማኝ ሰላምና ፀጥታ በየአካባቢው እንዲረጋገጥ ማድረግና የሕዝቡን ሰላማዊ ኑሮና ደኅንነት ማስጠበቅ የፖሊስ ዋነኛ ተግባር ነው፡፡ ሆኖም ግን ጥቂት በማይባሉ አጋጣሚዎች ራሱ ፖሊስ በወንጀል ድርጊት ተሳታፊ ሆነ ተብሎ ሲነገር ይሰማል፡፡ 
በተለይ በጥበቃ ሥር ያሉ ሰዎች በፖሊስ የተለያዩ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ደረሰብን ማለታቸው የዜጎችን ትኩረት ከሳቡ የወንጀል ጉዳዮች ጋር ተያይዞ የተለመደ ሆኗል፡፡ ከ1949 ዓ.ም. ጀምሮ በዘመናዊ መንገድ ተደራጅቶ ተግባራዊ መሆን የጀመረው የኢትዮጵያ የወንጀል ፍትሕ አስተዳደር ሥርዓት በጥበቃ ሥር ላሉ ሰዎች የተለያዩ መብቶች ዕውቅናና ጥበቃ ይሰጣል፡፡ 
በጥበቃ ሥር ያሉ ሰዎች መብቶች ተብለው በኢትዮጵያ ከሚታወቁት መካከል ያለመናገር ወይም ቃል ያለመስጠት መብት፣ በ48 ሰዓት ውስጥ ፍርድ ቤት የመቅረብ መብት፣ በዋስ የመለቀቅ መብት፣ የተፋጠነ ፍትሕ የማግኘት መብት፣ ጥፋተኛ ሆኖ ያለመቆጠር መብት፣ በሕግ ባለሙያ ወይም አማካሪ የመወከል መብት፣ ክብርን ከሚያዋርድ አያያዝና ቅጣት የመጠበቅ መብት፣ ከቤተሰቦቻቸውና ከሕግ አማካሪዎቻቸው ጋር የመገናኘት መብቶች ተጠቃሽ ናቸው፡፡
እነዚህን መብቶች ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስችሉ ፖሊሲዎች፣ ሕገ መንግሥት፣ ዝርዝር ሕጎች፣ ተቋማትና አሠራሮችን ለመቅረፅ የተለያዩ ጥረቶች ተደርገዋል፡፡ ይሁንና እነዚህ በወረቀት ላይ ከፍተኛ ምቾት የሚሰጡ መብቶች በአፈጻጸም ወቅት ምቾት እንደሚነሱ የዜጎች ምስክርነት ያሳያል፡፡
በግንቦት ወር 2005 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ‹‹በጥበቃ ሥር ያሉ ሰዎች መብት አከባበር በኢትዮጵያ ፖሊስ ጣቢያዎች፡- የክትትል ሪፖርት›› በሚል ርዕስ ያወጣው ሪፖርት የእነዚህ መብቶችን አፈጻጸም የዳሰሰ ነው፡፡
ኮሚሽኑ በአንዳንድ የፖሊስ አባላትና መርማሪዎች ያልተመጣጠነ ኃይል በመጠቀም ተጠርጣሪን መያዝ፣ ዛቻ፣ ስድብና ድብደባ በተጠርጣሪዎች ላይ መፈጸምና አስገድዶ ቃላቸውን መቀበል ‹‹በተወሰኑ›› ፖሊስ ጣቢያዎች መከሰቱን በሪፖርቱ አመልክቷል፡፡ በአብዛኛው ጣቢያዎች ተጠርጣሪዎች በሚያዙበት ጊዜ ያለመናገር መብት እንዳላቸውና የሚናገሩት ማንኛውም ቃል ራሳቸው ላይ እንደማስረጃ ሆኖ እንደሚቀርብባቸው እንደማይነገራቸውም ሪፖርቱ ይጠቁማል፡፡
በጥበቃ ሥር ባሉ ተጠርጣሪዎች ላይ
እነዚህን ክስተቶች በመጥቀስ በኢትዮጵያ ፖሊስ በጥበቃ ሥር ባሉ ተጠርጣሪዎች ላይ የሚያደርሰው የሰብዓዊ መብት ጥሰት የመንግሥት ይሁንታ የተቸረውና ተቋማዊ አደረጃጀት ያለው ነው የሚሉ አሉ፡፡ የመንግሥት ፖሊሲ፣ ሕጎችና አሠራሮች የሰብዓዊ መብት ጥሰትን የሚዋጉ በመሆናቸው የግለሰቦች ጥሰት አጋጣሚ እንጂ የሥርዓቱ መገለጫ አይደለም በሚል በሌላ ወገን ክርክር ይቀርባል፡፡ የእነዚህ ሁለት ጽንፍ የያዙ ክርክሮች መቋጫ ጥፋት አጥፍተው በተገኙ የፖሊስ አባላት ላይ የሚወሰደው ዕርምጃ ነው፡፡
የፖሊስ ተጠያቂነት 
ሪፖርተር ያነጋገራቸው የሰብዓዊ መብት ኤክስፐርት፣ የሰብዓዊ መብት ጥሰት ፈጽመዋል ስለሚባሉ ፖሊሶች በየጊዜው ዜና የሚሰማው ዜጋ፣ ለፍርድ ቀርበው ለድርጊታቸው ተጠያቂ መደረጋቸውን ግን ሪፖርት የሚያደርግለት ካላገኘ ተቋማዊ ጥሰት እንዳለ ቢያስብ እንደማይፈረድበት ያስረዳሉ፡፡ 
የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ሪፖርት አሠራር ተቋማዊ ጥሰትን አይቀበልም፡፡ ግለሰቦች የሚፈጥሯቸው ችግሮች በተቋሙ መፍትሔ እየተሰጣቸው እንደሆነ ያትታል፡፡
አቶ ምትኩ መኰንን በኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን የሰብዓዊ መብት ጥበቃና ክትትል ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ናቸው፡፡ እንደ እሳቸው ገለጻ፣ ኮሚሽኑ በጥበቃ ሥር ያሉ ሰዎች መብትን መጣስ የፖሊስ ተቋም የያዘው አቋም እንዳልሆነ ድምዳሜ ላይ የደረሰው በሥራ ገጠመኞች የተነሳ ነው፡፡ ኮሚሽኑ በፖሊስ አማካይነት የሰብዓዊ መብት ጥሰት መፈጸሙ ሪፖርት ተደርጎለት ምርመራ አድርጎ ጥሰቱን ባረጋገጠባቸው ጉዳዮች ሁሉ መንግሥት ዕርምጃ መውሰዱን አቶ ምትኩ ይመሰክራሉ፡፡ 
መንግሥት የወሰዳቸውን ዕርምጃዎች ለኮሚሽኑ ሪፖርት የሚያደርግ ቢሆንም፣ ለኅብረተሰቡ መረጃውን የማድረስ ችግር እንዳለ ግን ይጠቁሉ፡፡ ‹‹ስህተት በሠሩ ፖሊሶች ላይ ዕርምጃ ሲወስድ ለኅብረተሰቡ የሚገለጽበት አሠራር የለም፡፡ በዚህ የተነሳ በተቋም ደረጃ የተሠራ ሊመስል ይችላል፤›› በማለትም ያብራራሉ፡፡ ይሁንና በተቋም ደረጃ ጥሰቶቹ የሚደገፉ ቢሆን ኖሮ ጉዳዮች ይደበቁና ይድበሰበሱ እንደነበር ይከራከራሉ፡፡ ‹‹እኛ የምናውቃቸውን ጉዳዮች መርምረን፣ ጥያቄ አቅርበን ያልተከሰሰና ዕርምጃ ያልተወሰደበት አላገኘንም፡፡ ከሥራ የተባረሩ፣ የብዙ ዓመት እስራት የተወሰነባቸው ብዙ ጉዳዮችን እናውቃለን፤›› ሲሉም የተቋማቸውን አቋም አንፀባርቀዋል፡፡ 
የሰብዓዊ መብት አፈጻጸምን ለማሳለጥ ይረዳል የተባለው የብሔራዊ የሰብዓዊ መብት የድርጊት መርሐ ግብር በጥቅምት 2006 ዓ.ም. ወደ ሥራ ገብቷል፡፡ ባለድርሻ አካላትን የሚሠሯቸውን ሥራዎች በማቀናጀት በወረቀት ላይ ያሉ መብቶችን ወደ መሬት በማውረድ ለእያንዳንዱ ዜጋ ተደራሽ የማድረግ ዓላማ ያለውን ይህን ሰነድ አፈጻጸም የሚከታተለው ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ይበቃል ግዛው፣ እንደ አቶ ምትኩ ሁሉ የአፈጻጸም ክፍተቶችና የግለሰቦች ስህተት ቢያጋጥምም ተቋማዊ የሆነ የፖሊስ የሰብዓዊ መብት ጥሰት አለ ብለው እንደማያምኑ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ በሰብዓዊ መብት ጥሰት የወደቁ ሥርዓቶችን የተካ መንግሥት የሰብዓዊ መብት ጥሰትን ተቋማዊ አሠራር ያደርጋል ብሎ መገመት አስቸጋሪ እንደሆነም አቶ ይበቃል ያስገነዝባሉ፡፡ ‹‹ይሄ መንግሥት ሰብዓዊ መብትን ማክበርና ማስከበር የአገር ህልውና መሠረት አድርጎ ይወስዳል፤›› ሲሉም የሰብዓዊ መብት መከበር የምርጫ ጉዳይ እንዳልሆነ አመልክተዋል፡፡ 
አቶ ይበቃል እንደ ሌሎች መብቶች ሁሉ በጥበቃ ሥር ያሉ ሰዎች መብቶች ሕገ መንግሥታዊ ዕውቅና በመስጠት ሳይገደቡ ተጽፈው ብቻ እንዳይቀሩ አፈጻጸማቸውን ወደ መሬት ለማውረድ የሚያስችሉ ተቋማዊ አደረጃጀቶች እንዳሉ ይገልጻሉ፡፡ አደረጃጀቶቹ ስህተት የሚፈጽሙ የፖሊስ አባላትን ተጠያቂ ለማድረግ የሚያስችሉ እንደሆኑም ያስረዳሉ፡፡ ‹‹በርካታ ከፍተኛ የፖሊስ አመራሮች፣ የማረሚያ ቤቶች አመራሮች መብት መጠበቅ አልቻላችሁም ተብሎ ዕርምጃ ተወስዶባቸዋል›› ሲሉም የፖሊስ ተጠያቂነት በወረቀት አለመገደቡን ይመሰክራሉ፡፡
የድርጊት መርሐ ግብሩ ፖሊሶች በወንጀል የተጠረጠሩ ሰዎችን በቁጥጥር ሥር ሲያውሉ ተጠርጣሪዎቹ ያላቸውን መብት ሊገልጹላቸው እንደሚገባ ያስቀምጣል፡፡ ይህንን ያለማድረግ አስተዳደራዊ ዕርምጃ የሚያስወስድ እንደሆነ በፖሊስ ኮሚሽኖች የአባላት የሥነ ምግባር ደንቦች ውስጥ እንዲካተት ሥልጠናዎች እንዲሰጡም ምክረ ሐሳብ ያቀርባል፡፡ አቶ ይበቃል ሁለቱንም ድርጊቶች ለማሳካት ጥረት መደረጉን አመልክተዋል፡፡
የወንጀል ጉዳዮችን በመያዝ ለታወቁት ጠበቃ አቶ አምሃ መኰንን ግን በዜጎች ዘንድ የፖሊስ ጥሰት ተቋማዊ እንደሆነ ተደርጎ መታሰቡ የሚገርም ነገር አይደለም፡፡ ‹‹ለምሳሌ ደንበኛዬ በፖሊስ ሲመረመር እንዳማክር ጥሪ ተደርጐልኝ አያውቅም፡፡ ይሄ የማይታሰብ ነገር ነው፤›› ሲሉ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ ‹‹በርካታ በፖሊስ የተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን ታዝቤያለሁ፡፡ ነገር ግን ተጠያቂነትን ከማረጋገጥ ይልቅ ጉዳዩን ስታነሳ ቂም ይያዝብሃል፤›› ሲሉም አክለዋል፡፡
አቶ ምትኩም ሆኑ አቶ ይበቃል ያጠፉ ፖሊሶችን ተጠያቂነት የማረጋገጥ ሥራ በሚፈለገው መልኩ እየተሠራ እንዳልሆነ ያምናሉ፡፡ የግለሰቦች ጥፋት እየተበራከተ ሲመጣ ተቋማቱ ግለሰቦችን መቆጣጠር እንደተሰናቸው ስለሚያሳይ ኃላፊነቱን እንደሚጋሩ በመጠቆም፣ ጉዳዩ ይበልጥ ትኩረት ሊሳብ እንደሚገባ አቶ ምትኩ ይመክራሉ፡፡ 
የተራዘመ የምርመራ ጊዜ
ቀልብ በሳቡ ጉዳዮች ተደጋግሞ እንደታየው በጥበቃ ሥር ያሉ ሰዎች በተራዘመ የምርመራ ሒደት ያልፋሉ፡፡ እንደ አቶ አምሃ ገለጻ፣ የችግሩ ዋና ምንጭ ፖሊሶች ወንጀል ተፈጽሟል ብለው እንዲያምኑ የሚያደርጋቸውን ማስረጃ ሳይዙ ተጠርጣሪዎችን ለማሰር የማያመነቱ መሆኑ ነው፡፡ በተለይ የፖለቲካ ትኩሳት ባለባቸው ጉዳዮችና የመንግሥት ልዩ ፍላጎት በሚንፀባረቅባቸው ጉዳዮች ላይ አላስፈላጊ መንዛዛቶች እንደሚስተዋሉ አቶ አምሃ ገልጸዋል፡፡ 
‹‹የወከልኳቸው የዞን ዘጠኝ ጉዳይ ክስ ሳይመሠረትባቸው 83 ቀናት ያህል በምርመራ ቆይተዋል፤›› ሲሉም አቶ አምሃ እንደ አንድ ማሳያ ያስረዳሉ፡፡ ‹‹ደንበኞቼ በጥበቃ ሥር እያሉ ለ20 ቀናት ያህል ልጎበኛቸው አይደለም በምርመራው ሒደት ላማክራቸው አልቻልኩም፤›› ሲሉም ይከሳሉ፡፡ 
ይህ አቶ አምሃ ከልምዳቸው በመነሳት የሚገልጹት ሁኔታ ሪፖርተር ያነጋገራቸውና በዘፈቀደ የመረጣቸው ዜጎች የሚጋሩት ነው፡፡ እንደ እነዚህ ሰዎች እምነት ፖሊስ በወንጀል የጠረጠራቸውን ሰዎች ለመመርመር ካልታሰሩ ሥራውን የሚሠራ አይመስለውም፡፡ በኢትዮጵያ ሕግም ሆነ ዓለም አቀፋዊ ተቀባይነት ባላቸው አሠራሮች በመርህ ደረጃ ዜጎች ነፃነታቸው ተጠብቆና በቁጥጥር ሥር ሳይውሉ የተጠረጠሩበትን ወንጀል አጣርቶ አስተማማኝ መረጃ በቅድሚያ መያዝ ያስፈልጋል፡፡
አቶ ምትኩ ሰው ታስሮ መረጃና ማስረጃ መሰብሰብ ተገቢነት የሌለው አሠራር መሆኑን ቢገልጹም፣ በተግባር ግን ፖሊስ ከእስር በኋላ መረጃና ማስረጃ የሚሰበስብበት አሠራር እንደሚስተዋል ይጠቁማሉ፡፡ አቶ ምትኩ በኢትዮጵያ ባህል በወንጀል የተጠረጠረ ሁሉ ወንጀለኛ ነው የሚል እምነት መኖሩ፣ ፖሊሶችም አልፎ አልፎ አመለካከታቸው በዚያው እንዲቃኝ ሳያደርግ እንዳልቀረ ያመለክታሉ፡፡ ይህንን ለመቀየር በርካታ ቀሪ ሥራም እንዳለ ይገልጻሉ፡፡  
ለአቶ ምትኩም ሆነ ለአቶ ይበቃል ችግሩን ለመቅረፍ ትልቁ ቁም ነገር የፖሊሶችን ግንዛቤ ማሳደግ ነው፡፡ ‹‹ሰብዓዊ መብት እንደ ባህል ሊዳብር ይገባል፡፡ ከግንዛቤ እጥረት የሚነሱ የአፈጻጸም ክፍተቶች ይኖራሉ፡፡ ሰብዓዊ መብት በተፈጥሮው ሥር ለመስደድ ጊዜ ይወስዳል፡፡ የሕግ ሥርዓት ተበጅቷል፣ የፖለቲካ ርዕዮተ ዓለምና አመለካከቶች በግልጽ ተተንትነው ቀርበዋል፣ ሕጎች ወጥተዋል፣ አሠራሮች ተዘርግተዋል፡፡ ሰብዓዊ መብትን ማወቅ ብቻ ሳይሆን የአመለካከት አካል ለማድረግ ጊዜ ይወስዳል፤›› በማለት አገሪቱ ያለባትን ተግዳሮት የጠቆሙት አቶ ይበቃል፣ በድርጊት መርሐ ግብሩ አማካይነት የተሠሩት ሥራዎች ነገሮች በትክክለኛ አቅጣጫ ላይ እንዳሉ እንደሚያሳዩ አስገንዝበዋል፡፡ ጽሕፈት ቤታቸውም ለፖሊስ፣ ለማረሚያ ቤቶች አስተዳደር፣ ለፍርድ ቤቶች፣ ለፍትሕ ቢሮዎችና ለፍትሕ ሚኒስቴር ሰፊ የአቅም ግንባታ ሥልጠና መስጠቱንም አስታውሰዋል፡፡ ‹‹ግንዛቤ ማስጨበጥ ብቻ ሳይሆን እንዲፈጽሙት የቤት ሥራ እንሰጣለን፤›› በማለትም ጽሕፈት ቤቱ ተግባራዊ እንቅስቃሴን ያገናዘበ ሥራ እንደሚሠራ ገልጸዋል፡፡
አቶ አምሃ ግን ፖሊሶች የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሚፈጽሙት ከግንዛቤ እጥረት እንዳልሆነ ይከራከራሉ፡፡ ‹‹የተጠርጣሪዎቹን መብት የማያውቅ መርማሪ አለ ብዬ አላምንም፤›› ሲሉም አቋማቸውን ገልጸዋል፡፡ ‹‹መርማሪዎቹ ጉዳዩን ወደ ፍርድ ቤት ለመውሰድ ከውጭ ካሉ መረጃዎችና ማስረጃዎች ይልቅ ጥገኛ የሚሆኑት በእምነት ቃልና በምስክሮች ላይ ነው፡፡ እነዚህ የምርመራ ጊዜውን ማራዘም ብቻ ሳይሆን ለሰብዓዊ መብት ጥሰትም ይጋብዛሉ፤›› ሲሉም አብራርተዋል፡፡
ጥሰት ተፈጽሟል ብለው ባመኑበት አጋጣሚ ክስ ከሰው ያውቁ እንደሆነ በሪፖርተር የተጠየቁት አቶ አምሃ፣ የፖሊስ ባልደረባን ከሰው እንደማያውቁ ገልጸዋል፡፡ ማስረጃ የማግኘት ችግርና በተጠያቂነት ሥርዓቱ ላይ እምነት ማጣት ምክንያት እንደሆኑም ጠቅሰዋል፡፡ ‹‹ግለሰቡ ተጠያቂ ቢሆን የተቋሙ ስም የሚጠፋ ይመስላቸዋል፤›› ሲሉም አክለዋል፡፡ አቶ ምትኩ ፖሊሶችን ተጠያቂ ለማድረግ ማስረጃ ማግኘት ከባድ መሆኑን ይጋራሉ፡፡
ወጣቱ የሺዋስም ከትራፊክ ፖሊሱ ጋር በገጠመው ሁኔታ እንዲሁም በሌሎች ጉዳዮች ይህን ችግር እንዳስተዋለ ጠቁሟል፡፡ ‹‹ከሥራ ባልደረቦቻቸው አንዱን ለመርዳት ማሰቤን ብቻ ነበረ ያስተዋሉት፤›› ሲልም ክስ የመክሰስ ሐሳቡን እንዲተው ያስቻለውን ነጥብ ያመለክታል፡፡ 
አቶ ይበቃል የዜጎችን አመለካከት መቀየር ቁልፍ በመሆኑ ከአፈጻጸም ጎን ለጎን ግንዛቤ ማስጨበጥ ተጠናክሮ እንደሚሠራ ይገልጻሉ፡፡ አቶ ምትኩ በተጨማሪ የሰው ኃይልና የቁሳቁስ ችግርን ይጠቅሳሉ፡፡ ሌሎች የመንግሥት ቁርጠኝነት የበለጠ መሠረታዊ ችግር መሆኑን ያጎላሉ፡፡     


የመንግሥት ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል 
የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለምን ወጣ መባሉ ተገቢ አይደለም - ምርጫ ቦርድ

ምርጫ ቦርድ ከኢህአዴግ ተፅዕኖ ሙሉ ለሙሉ ነፃ መሆኑ ሳይረጋገጥና የምርጫ አፈፃፀም ችግሮች ሳይወገዱ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ለማወጅ መዘጋጀቱ ተገቢ አይደለም ሲል ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ የሚመሩት ኢማዴ-ደህአፓ ተቃወመ፡፡ መንግስት፤ የዩኒቨርሲቲ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ሲልም ፓርቲው ኮንኗል፡፡ 
የኢትዮጵያ ማህበረ ዴሞክራሲ ደቡብ ህዝቦች አንድነት ፓርቲ ሰሞኑን ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ባስገባው ግልፅ ደብዳቤ፤ ያለፉት አገር አቀፍና የአካባቢ ምርጫዎች ከመካሄዳቸው በፊት በምርጫ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው ዙሪያ ኢህአዴግ ከተቃዋሚዎች ጋር የሚወያይበት መድረክ እንዲዘጋጅ በተደጋጋሚ ብንጠይቅም እስካሁን ከቦርዱ የተሰጠ ተግባራዊ ምላሽ የለም ብሏል፡፡ 
ሃገሪቱ “በአንድ አውራ ፓርቲ” ብቸኛ ቁጥጥር ስር መውደቋ አደገኛና አሳሳቢ ነው ያለው ፓርቲው፤ የመድብለ ፓርቲ ስርአት የመገንባት ተስፋችን ጨርሶ እንዳይከስም ቦርዱ ሃላፊነቱን መወጣት እንዳለበት አሳስቧል፡፡ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ የሚካሄድበትን ሁኔታ ለመፍጠር ገዥው ፓርቲና ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚወያዩበት መድረክ እንዲያመቻች በህግ ስልጣን የተሰጠው ምርጫ ቦርድ የገባውን ቃል በማጠፍ መድረኩን ሳያመቻች የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማዘጋጀቱ ፋይዳ የለውም ብሏል - ፓርቲው፡፡ 
ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተሻሻለው የምርጫ ህግ፣ ለቦርዱ የተሰጠውን የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ የማስተባበር ስልጣን ለመቀማት ታማኝ ፓርቲዎችን በተቃዋሚ ስም አሰባስቦ “የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ” በመፍጠር የምርጫ ውድድር አሯሯጭ አሰልፏል ሲል ፓርቲው ተችቷል፡፡ገዥው ፓርቲ ያልተገደበ መንግስታዊ ስልጣኑን በመጠቀም የተለያዩ ጫናዎችን እያሳረፈ፣ ተቃዋሚ በሌለበት በአፈናና በጉልበት ሃገሪቱን በአምባገነንነት እየገዛ ነው ያለው ፓርቲው፤ በአሁኑ ወቅት መንግስት ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ህግን የጣሰ የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል፡፡ ለስልጠናው በሚሊዮን የሚቆጠር ሃብት ማባከኑም አግባብ አይደለም ሲል ፓርቲው ተቃውሟል፡፡ ምርጫ ቦርድ ከስነምግባር ደንቡ ውጪ የሆነውን የኢህአዴግን አካሄድ ማስቆም ሲገባው እርምጃ አለመውሰዱ ቦርዱ በፓርቲው ተፅዕኖ ስር መውደቁን ያሳያል ብሏል - ፓርቲው፡፡ 
የኢማዴ-ደህአፓ ሊቀመንበር ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ ለአዲስ አድማስ በሰጡት ማብራሪያ፤ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ስልጠናው በመንግስት ፖሊሲዎች ዙሪያ ግንዛቤ የማስጨበጥና መንግስታዊ ኃላፊነትን የመወጣት ስራ ነው ቢሉም ለስልጠና በተሰራጩ ሰነዶች ላይ “ፓርቲያችን ኢህአዴግ” የሚሉ አገላለፆች መስፈራቸውን ጠቁመው ይሄም በቀጥታ የመንግስት መዋቅርንና ሃብትን በመጠቀም የፓርቲን አጀንዳ የማስረፅ (ኢንዶክትሪኔሽን) ስራ ነው ብለዋል፡፡ 
በስልጠናው ወቅት የተበተነው ሰነድ ስለኢህአዴግ መስመር የሚተነትን ነው ያሉት ሊቀመንበሩ፤ ሰነዱ የፓርቲ እንደሆነ እየታወቀ ስልጠናው የመንግስት ነው ማለት ተቀባይነት እንደሌለው ተናግረዋል፡፡ 
“መንግስት ፖሊሲውን ለማስገንዘብና የፈፀማቸውን ተግባራት ለማሳወቅ ስልጠና ማዘጋጀት አይጠበቅበትም፤ በሴሚናርና በዎርክሾፕ መልክ መድረኮችን ማዘጋጀት ይችላል” ብለዋል ፕ/ር በየነ፡፡ 
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ በቅርቡ ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት በዚህ ጉዳይ ዙሪያ ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች በሰጡት ምላሽ፤ “በምርጫ አሸንፎ ስልጣን የያዘ ፓርቲ የመንግስትን ፖሊሲ የማስረፅ ኃላፊነት እንዳለበት ገልፀው ለምን ይሄን አደረጋችሁ ብሎ መጠየቅ ህዝቡ ለምን መረጣችሁ እንደማለት ነው ብለዋል፡፡ የኢማዴ-ደህአፓ ደብዳቤ ለምርጫ ቦርድ ፅ/ቤት መድረሱን ያረጋገጡት የፅ/ቤቱ ም/ዋና ኃላፊ አቶ ወንድሙ ጎላ፤ ሁሉም ፓርቲዎች በምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ላይ ያላቸውን አስተያየት በፅሁፍ እንዲያቀርቡ በተጠየቀው መሰረት የቀረበ ደብዳቤ ነው፤ ቦርዱ ተሰብስቦ የሚያየው ይሆናል ብለዋል፡፡ 
ፓርቲው ለፅ/ቤታቸው ባስገባው ደብዳቤ፤ ተቃዋሚዎች ከኢህአዴግ ጋር የሚወያዩበት መድረክ እንዲዘጋጅ ተጠይቆ ምላሽ ሳይሰጥ የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለማውጣት መጣደፍ አግባብ አይደለም ማለቱን የጠቀስንላቸው አቶ ወንድሙ፤ ለምርጫ ቦርድ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ትልቅ ትርጉም እንዳለው ጠቁመው፤ የጊዜ ሰሌዳ ለምን ይወጣል መባሉ ተገቢ አግባብ አይደለም ሲሉ ተችተዋል፡፡ ምክትል ዋና ኃላፊው፤ የውይይት መድረክ የተባለውን በተመለከተ ምርጫ ቦርድ በቀጣይ የሚያዘጋጀው ይሆናል ብለዋል፡፡ በጊዜያዊነት በወጣው የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ላይ የፓርቲዎች አስተያየት ከተሰበሰበ በኋላ በቦርዱ ውይይት ተደርጎበት ሲፀድቅ፣ ለህዝቡ ይፋ እንደሚደረግም አቶ ወንድሙ ለአዲስ አድማስ ገልፀዋል፡፡ 
ምንጭ፦ ኣዲስ ኣድማስ