POWr Social Media Icons

Wednesday, August 27, 2014

ከሶስት ቢሊዮን ብር በላይ ወጪ የተደረገባቸው ሃይቴክ የህክምና መሳሪያዎች የሃዋሳ ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታልን ጨምሮ በኣምስት ሆስፒታሎች ልከፋፈሉ መሆኑ ተሰማ፤ የህክምና መሳሪያዎቹ መካከል ዲጂታል ኤክ ሪይ ማንሻ፤ የኩላሊት ማቆያ ሬፍሪጄራቶር፤ የኦፕሬሽን ኣልጋ፤ ወዘተ የሆኑ ለኩላሊት ትራንስ ፕላንት የምውሉ ናቸው ተብሏል።
ዝርዝር ዜናው የኣፍሪካ ዶትኮም ነው፦
The Ethiopian Pharmaceuticals Fund & Supply Agency (PFSA) has acquired Hi Tech medical equipment for 3.1 billion Br to be distributed to five hospitals across Ethiopia.
The equipment includes - Computed Tomography (CT) scanners, Magnetic Resonance Imaging (MRI) machines, Intensive Care Unit (ICU) machines, Radiant Warmers, anesthesia machines and endoscopy machines. There is also a set to be used for kidney transplants, including operation tables, Harmonic generators, kidney refrigerators and digital X-rays. This equipment will go to the Black Lion Hospital, St Paul Hospital, Jimma University Specialised Hospital, University of Gondar Hospital and Hawassa University Hospital, as soon as the they finish preparing for installation.
Ninety-five percent of the fund was availed by the Millennium Development Goal (MDG) Achievement Fund, Global Fund and The World Bank, said Ashenafi Husine (ENG), head of provisional Directorate for Medical Device Supply & Utilisation Follow-Up. The procurement was made from the United States, China, Latin America and Europe.
"Preparation of space for the machines is completed and we are expecting delivery in the near future," said Desalegn Tigabu (Dr), CEO of the University of Gondar Hospital.
The place for the MRI machines needs to be totally free of metal as it works with high magnetic force.
The CT scan, much like an X-ray machine, requires a room that will not allow the rays to escape.
The Gonder University Hospital is looking forward to using the machines for the treatment of its patients and training of its students, according to Desalegn, including the four to six radiology students it takes annually.
All medical supplies that are imported to Ethiopia get approval based on lists at the Ethiopian Food, Medicine & Health Care Administration & Control Authority (FMHACA) or, where the Authority does not have an items on its list, it consults the lists of the World Health Organisation (WHO) and the USFood and Drug Administration (FDA). The FMHACA controls medicines and medical equipments before and during purchase, and at the time of delivery and after delivery.
The PFSA buys, distributes and installs medicines and medical equipment to governmental hospitals and health centres. The office also requests the FMHACA for medicines to be included on the national drug list.
ምንጭ፦allafrica.com ነው
የብድር ጥያቄውን በኢትዮጵያ መንግሥት በኩል ያቀረበው የገንዘብና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስቴር ሲሆን፣ የፕሮጀክቱ ፈጻሚ ደግሞ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን መሆኑን የተገኙ መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡
የኢትዮጵያ መንግሥት የብድር ጥያቄውን ያቀረበው ከዝዋይ-ሐዋሳ ላለው የመንገድ ግንባታ መሸፈኛ የሚሆን 300 ሚሊዮን ዶላር ሲሆን፣ የዚህ መንገድ አጠቃላይ ወጪ 370 ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡ በብድር ከሚገኘው 300 ሚሊዮን ዶላር በተጨማሪ የሚቀረው ወጪ በኢትዮጵያ መንግሥት እንደሚሸፈን ለማወቅ ተችሏል፡፡
የሞጆ-ሐዋሳ-ሞያሌ (የኬንያ ድንበር ከተማ) መንገድ የሚገነባው በተለያዩ ምዕራፎች ሲሆን፣ የመጀመሪያው ምዕራፍ ግንባታ የሚካሄደውም ለሁለት ተከፍሎ ነው፡፡
በዚህም መሠረት ከሞጆ-መቂ-ዝዋይ ያለው መንገድ የመጀመሪያው ምዕራፍ አጠቃላይ ወጪውም 225 ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡ ከዚህ ውስጥ ከሞጆ-መቂ ያለውን የመንገድ ክፍል ለመገንባት ከአፍሪካ ልማት ባንክ 126 ሚሊዮን ዶላር ሲገኝ፣ ቀሪው 99 ሚሊዮን ዶላር በኢትዮጵያ መንግሥት በኩል እንደሚሸፈን መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡
ቀሪውን ከመቂ-ዝዋይ የሚገኘውን መንገድ ለመገንባት ደግሞ ከኮሪያ የኢምፖርት ኤክስፖርት ባንክ 100 ሚሊዮን ዶላር ብድር በመገኘቱ የኢትዮጵያ መንግሥት ቀሪውን ወጪ ይሸፍናል፡፡
ከዓለም ባንክ የተጠየቀው ብድር ከዝዋይ-ሐዋሳ የሚያመራውን መንገድ ለመሸፈን የሚውል ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት ባንኩ የቀረበውን የብድር ጥያቄ ተቀብሎ እየገመገመ መሆኑን ለመረዳት ተችሏል፡፡ በባንኩ በኩል የብድር ጥያቄውን እየገመገመ ያለው ቡድን መሪ የቀድሞው የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ዋና ሥራ አስኪያጅ የነበሩት አቶ ተስፋ ሚካኤል ናሁሰናይ መሆናቸውን ለመረዳት ተችሏል፡፡
የተጀመረው የፍጥነት መንገድ ግንባታ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ለመተግበር ያቀደው የፍጥነት መንገድ አገር አቀፍ ኔትወርክ አካል እንደሆነ መረጃዎች ይገልጻሉ፡፡ በመሆኑም የፍጥነት መንገዱ ሲጠናቀቅ ከሞጆ-ሐዋሳ እንዲሁም ከሐዋሳ-ሞያሌ ድረስ በአንድ ጊዜ አራት ተሽከርካሪዎችን የሚያስተናግድ እንደሚሆን፣ የመንገድ ፕሮጀክቱ ሌላው ዓላማም ኢትዮጵያን ከምሥራቅ አፍሪካ ጋር ማስተሳሰር መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ 

መድኃኒት ማለት በሽታን ለመመርመር፣ ለመከላከል፣ ለማከምና ለመፈወስ የምንጠቀምበት ኬሚካል ነው፡፡ መድኃኒት ለበሽተኛ በሐኪም ትዕዛዝም ሆነ ያለሐኪም ትዕዛዝ ሊሰጥ ይችላል፡፡
ያለሐኪም ትዕዛዝ የሚሰጡ መድኃኒቶች በሽተኛው ላይ ብዙ የጎንዮሽ ጉዳቶች የሌሏቸውና በሽተኛው በሚፈልግበት ጊዜ በመድኃኒት ባለሙያው ድጋፍ፣ ምክርና መረጃ በመመርኮዝ የሚወስዳቸው ናቸው፡፡ 
በአገራችን ባለው የምግብ የመድኃኒትና ጤና ክብካቤ አስተዳደርና ቁጥጥር ባለሥልጣን መመርያ መሠረት ለራስ ምታት፣ ለጉንፋን፣ ለሆድ ቁርጠትና ለመሳሰሉት ቀላል ሕመሞች የሚወሰዱ መድኃኒቶች ያለሐኪም ትዕዛዝ ሊሸጡ የሚችሉ ናቸው፡፡ 
በሐኪም ትዕዛዝ (በማዘዣ ወረቀት) የሚሰጡ መድኃኒቶች፤ በባለሙያው ከፍተኛ ጥንቃቄ ተወስዶባቸው ካልታዘዙ በስተቀር በበሽተኛው ላይም ሆነ በማኅበረሰቡ ላይ ከፍተኛ ጉዳት የሚያስከትሉ ናቸው፡፡ በአግባቡ ካልተወሰዱም በሽታ አምጭው ተህዋስ መድኃኒቱን እንዲላመድ ያደርጋሉ፡፡ 
በሐኪም ትዕዛዝ ከሚወሰዱት መድኃኒቶች መካከል የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች (Antimicrobials) ተጠቃሽ ናቸው፡፡ ፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች የሚባሉት በቫይረስ፣ በባክቴሪያ፣ በፈንገስና በፕሮቶዝዋ አማካይነት የሚመጡ በሽታዎችን ለማከም የሚያገለግሉ ናቸው፡፡ 
ፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን ያለሐኪም ትዕዛዝ መውሰድ ከሚያስከትላቸው ችግሮች መካከል አንዱና ዋነኛው የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች መላመድ (Drug Resistance) ነው፡፡ አንድ የፀረ ተህዋስያን መድኃኒት በትክክለኛ መጠኑ ወይም የሰውነታችን ሴሎች ሊቋቋሙት በሚችሉት መጠን ወይም ከመጠኑ በላይ ተሰጥቶ ተህዋስያኑ የማይሞቱ ወይም መራባታቸውን የማያቆሙ ከሆነ ተህዋስያኑ መድኃኒቱን ተላመዱ ይባላል፡፡ 
የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች መላመድ በዓለም አቀፍ በተለይም በታዳጊ አገሮች ያለችግር ነው፡፡ እነዚህ መድኃኒቶች ያለሐኪም ትዕዛዝ ከተወሰዱ በበሽተኛው ላይ ብቻ ሳይሆን በኅብረተሰቡ ላይ የሚያደርሱት ጉዳት ከፍተኛ ነው፡፡ 
ተህዋስያኑ መድኃኒቶቹን መላመዳቸው ከሚያስከትላቸው ችግሮች መካከል፤ በእነዚህ ተህዋስያን አማካይነት የሚመጡትን በሽታዎች በፀረ ተህዋስያን መድኃኒቱ ማዳን አለመቻል፣ በሽታው ለብዙ ጊዜ እንዲቆይ በማድረግ በሽተኛውን እስከ ሞት ማድረስና ፀረ ተህዋስያኑን የተላመዱ ተህዋስያን የያዘ በሽተኛ ለብዙ ጊዜ ታሞ ስለሚቆይና በሚንቀሳቀስበትም ጊዜ ሌላውን የኅብረተሰብ ክፍል መድኃኒቶቹን ለተላመዱት ተህዋስያን በማጋለጥ ከፍተኛ የሆነ ችግር ማስከተል ናቸው፡፡ ከመላመድ በተጨማሪ፣ ያለሐኪም ትዕዛዝ የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን መውሰድ ለጎንዮሽ ጉዳቶች (Side Effects)፣ ከሌሎች መድኃኒቶች ጋር አለመስማማት (Drug Interactions) እና መስጠት ለማይገባው በሽተኛ በመስጠት (Contraindications) ከፍተኛ ችግር ሊያስከትሉ ይችላሉ፡፡ 
ከሕግ አንፃር በአገራችንም ሆነ በዓለም ላይ ያለሐኪም ትዕዛዝ የሚሰጥ አንድም የፀረ ተህዋስያን መድኃኒት የለም፡፡ ነገር ግን በአገራችን  የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች ያለሐኪም ትዕዛዝ (ያለ ማዘዣ ወረቀት) በተለያዩ የመድኃኒት ቤቶችና መደብሮች ሲሸጡ ይስተዋላሉ፡፡ በተለያየ ጊዜ የተካሄዱ ጥናቶች የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች ያለሐኪም ማዘዣ እየተሸጡ መሆናቸውን ያመለክታሉ፡፡ ለምሳሌ፤ በ2000 ዓ.ም. በወራቤ ከተማ በስልጤ ዞን የተካሄደው ጥናት እንደሚያሳየው ያለሐኪም ትዕዛዝ መድኃኒት ከወሰዱት ሰዎች ውስጥ ከግማሽ በላይ (59.6%) የሚሆኑት የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን ተጠቅመዋል፡፡ በ2001 ዓ.ም. በጅማ ዩኒቨርሲቲ በጤና ሳይንስ ተማሪዎች ላይ የተሠራው ጥናት እንደሚያመለክተው ያለሐኪም ትዕዛዝ መድኃኒት ከወሰዱት ተማሪዎች መካከል 35.8% የሚሆኑት የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን ወስደዋል፡፡ በ1994 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከተማ የተካሄደው ጥናት እንደሚያሳየው ያለሐኪም ትዕዛዝ ከተወሰዱት መድኃኒቶች ውስጥ 26.4% የሚሆኑት የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች ናቸው፡፡ እንዲሁም በ2003 ዓ.ም. በመቀሌ ዩኒቨርሲቲ በጤና ሳይንስ ኮሌጅ በተሠራው ጥናት መሠረት ያለሐኪም ትዕዛዝ ከተወሰዱት መድኃኒቶች ውስጥ 17.2% የሚሆኑት የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች ናቸው፡፡ 
ጥናቶቹ የሚያመለክቱት በአገራችን ያለሐኪም ትዕዛዝ የሚወሰዱት የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶች መጠን ከፍተኛ መሆኑን ነው፡፡ በመሆኑም ሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል ያለሐኪም ትዕዛዝ የሚወሰዱ የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን በመከላከል ደረጃ የራሱን ድርሻ ሊወጣ ይገባል፡፡ 
የመድኃኒት ተጠቃሚው ያለሐኪም ትዕዛዝ የሚወሰዱ የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን ከብዙ አንፃር ጉዳት እንደሚያስከትሉ ተገንዝቦ ያለሐኪም ትዕዛዝ እነዚህን መድኃኒቶች ከመውሰድ መቆጠብ ይኖርበታል፡፡ 
የመድኃኒት ባለሙያው የሙያው ሥነ ምግባርና ሕጉ በሚያዘው መሠረት ሕዝቡን በአግባቡ ማገልገልና እነዚህን መድኃኒቶች ያለሐኪም ትዕዛዝ በመውሰድ የሚመጡትን ችግሮች መከላከል ይገባዋል፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ የሚመለከተው የመንግሥትም ሆነ መንግሥታዊ ያልሆነ አካል የእነዚህን መድኃኒቶች አጠቃቀም በተመለከተ የኅብረተሰቡን የዕውቀት ደረጃ ከፍ ለማድረግ የተለያዩ የመረጃ መስጫ መንገዶችን (ለምሳሌ ሬዲዮ፣ ቴሌቪዥን፣ ጋዜጣ፣ ኢንተርኔት፣ ወዘተ) በመጠቀም መረጃውን ማስፋፋት ይኖርበታል፡፡ 
ሁሉም የመድኃኒት ተጠቃሚ ያለሐኪም ትዕዛዝ የፀረ ተህዋስያን መድኃኒቶችን በመጠቀም የሚመጡ ችግሮችን ተገንዝቦ በጤና ባለሙያ ብቻ የታዘዘለትን መድኃኒት በአግባቡ በመጠቀም ራሱንና ኅብረተሰቡን መድኃኒቶችን ከተላመዱ ተህዋስያን ሊጠብቅ ይገባል፡፡
ከአዘጋጁ፡- ጸሐፊው በመቀሌ ዩኒቨርሲቲ በጤና ሳይንስ ኮሌጅ መምህርና የፋርማሲ ዲፓርትመንት ኃላፊ ናቸው፡፡ ጽሑፉ የእሳቸውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ ሲሆን፣ ጸሐፊውን በኢሜል አድራሻቸው tadele.eticha@mu.edu.et ማግኘት ይቻላል፡፡
 People barter over prices in the khat market in Awaday, Ethiopia. Awaday is the biggest town in the eastern region of Ethiopia for khat growing and export to nearby countries such as Somalia, Djbouti and also Arab states. – AFP pic, August 27, 2014.People barter over prices in the khat market in Awaday, Ethiopia. Awaday is the biggest town in the eastern region of Ethiopia for khat growing and export to nearby countries such as Somalia, Djbouti and also Arab states. – AFP pic, August 27, 2014.For a town seen as a key trading centre for khat, a drug that is banned in many countries, Ethiopia's Awaday can seem pretty drowsy and laid-back.
As the sun sets on the small eastern town, farmers and brokers of the amphetamine shrub rouse from an afternoon slumber to cut deals in the bustling market, one of the busiest centres of international trade for the leaves.
Khat, a multi-million dollar business for countries across the Horn of Africa and in Yemen, consists of the succulent purple-stemmed leaves and shoots of a bush whose scientific name is Catha edulis.
Chewing it for hours produces a mild buzz.
But Britain in June classified khat as an illegal drug, closing the last market in Europe in the wake of a similar ban by the Netherlands in January.
For the thousands of farmers and traders here in Awaday, 525 km east of the Ethiopian capital, the ban has already had a severe impact.
Previously the plant was Ethiopia's fourth largest export, earning more than $270 million (RM852 million) in 2012-13.
"All of the people, they are in big trouble, even the man who brings from the farm to the market, and the guy who buys from here to export," said exporter Mustafa Yuye.
"For most of the people here, their living is by khat, they don't have other jobs," he added, speaking after an early morning shift at the manic market, where several tonnes of the herb change hands each day.
In trouble without work
For first-time chewers, the bitter leaves – stuffed in a squash ball-sized bulge in the cheek for several hours – offer little more than a sour taste, a sore jaw and the sensation that one has drunk several pots of coffee.
The World Health Organisation says the plant causes irritability, insomnia and lethargy.
More experienced chewers describe a meditative, almost trance-like state, where one's sense of time slips away. The user may sit still for hours, yet remain alert to conversation or reading matter.
While debates about khat's effects on health go on, around 20 million people across the Horn of Africa and the Arabian Peninsula chew the plant every day.
In Ethiopia, where khat is intertwined with ancient traditions – Muslim clerics chewed it to help them study the Koran – the shrub is legal.
Crops are now sold to neighbouring nations, especially Somalia and across the Red Sea to Yemen.
Khat must be chewed fresh because its potency fades within hours.
After frantic trading, drivers pile bundles into airplanes or pickup trucks, dashing along dirt tracks at breakneck speeds for wider distribution.
Before the ban, Mustafa sent more than three tonnes a month to the Horn of Africa diasporas in Britain, but he is now restricted to supplying domestic and regional markets.
Prices have tumbled. "Our money is getting less," Mustafa said, and farmers in Kenya share similar concerns.
Brokers like Mustafa can earn up to $30 per kilo in the top markets, but as little as $5 for the same quantity of low-grade khat in regional markets, according to local traders.
Redundant khat broker Tofiq Mohammed said the whole town of Awaday will be hit by the ban. He used to sell two tonnes to Britain a month but has now stopped working.
"From the farmer to the traders, we are in trouble without work," he said.
Social addiction
Some farmers had switched to khat from crops like coffee or maize, because khat can be harvested year-round and previously fetched stable prices at the market.
Kadija Yusuf, surrounded by her chest-high bushes, says she preferred khat farming since it needs less water than coffee.
"There was not enough water, so I started growing khat," Kadija said. "If they don't allow us to export... we will stop this and return to coffee."
Her earnings were low – about $38 in a good month – and she worries that her income will now drop further.
With prices falling it is cheaper to chew, but critics say that for those hooked on the leaves, the habit squanders their cash and time.
"When you chew khat you focus, you read a lot," said Adil Ahemmed, sitting on the floor surrounded by friends and piles of khat stalks, while coffee beans roasted over a flame.
But he calls chewing a "social addiction", and admits it is draining his money.
He spends about six euros a day on the plant, about 90% of his earnings as a computer technician.
"Economically it damages us," Adil said, his cheek packed with leaves, swollen like a hamster. "That's the biggest problem, especially for youth." – AFP, August 27, 2014.
- See more at: http://www.themalaysianinsider.com/features/article/ethiopias-herbal-high-struggles-after-foreign-ban#sthash.vAPdVyfe.dpuf