Nomonanoto Show

Sunday, June 15, 2014

ችግር የሚፈጥሩ የቡና ነጋዴዎች አደብ እንዲገዙ ያደርጋል የተባለ የሥነ ምግባር ደንብ ተዘጋጀ፡፡ ደንቡን ያዘጋጀው የኢትዮጵያ ኮፊ ኤክስፖርተርስ አሶሴሽን ሲሆን፣ ማኅበሩ በዚህ ሳምንት በጠራው ጠቅላላ ጉባዔ ደንቡን ያፀድቀዋል ተብሎ እንደሚጠበቅ ምንጮች ገልጸዋል፡፡ 
የተዘጋጀው የሥነ ምግባር ደንብ በተለይ ከውጭ አገር ገዥዎች ጋር የገቡትን የቡና ሽያጭ ስምምነት ውል የማያከብሩ ነጋዴዎች በአገሪቱ ቀጣይ የቡና ግብይት ላይ ሳንካ የሚፈጥሩ የቡና ኤክስፖርተሮችን ከጨዋታ ውጭ እንዲሆኑ ማድረግ የሚያስችል ዕርምጃ ለመውሰድ ከማስቻሉም በተጨማሪ፣ የሥነ ምግባር ችግር አለባቸው ተብለው የተፈረጁ ኤክስፖርተሮችን ጥቁር መዝገብ ውስጥ ያሳፍራል ተብሏል፡፡
የኢትዮጵያ ቡና ላኪዎች ማኅበር ከሌሎች አገሮች የቡና ላኪ ማኅበራት፣ በአፍሪካና በዓለም አቀፍ ደረጃ ከተቋቋሙ የቡና ማኅበራት ጋር ግንኙነት ያለው በመሆኑ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ጥቁር መዝገብ ውስጥ የገባ የቡና ኤክስፖርተር እነዚህ ተቋማት በሙሉ እንዲያውቁት ይደረጋል ተብሏል፡፡ 
ይህም አጥፊ ከተባለው ኤክስፖርተር ጋር ቀጣይ ግብይት ማድረግ አደጋ እንደሚመጣ ጠቋሚ በመሆኑ የተፈረጀው ላኪ ችግር ውስጥ ይወድቃል ተብሏል፡፡ ማኅበሩ ጥቁር መዝገብ ውስጥ ያሰፈረው ቡና ላኪ በመንግሥት በኩልም ምርመራ ተካሂዶበት ለቅጣት እንደሚዳረግም ተገልጿል፡፡
በማኅበሩ የተዘጋጀው የሥነ ምግባር ደንብ የንግድ ሚኒስቴር፣ ግብርና ሚኒስቴር፣ የኢትዮጵያ ምርት ገበያን ጨምሮ የተለያዩ የሚመለከታቸው አካላት አስተያየት እንዲሰጡበት ተደርጎ፣ የሰጧቸው አስተያየቶችም ተካተው የመጨረሻው ረቂቅ ተዘጋጅቷል፡፡ 
ነገር ግን የሥነ ምግባር ደንቡን በጥርጣሬ የሚመለከቱ ኤክስፖርተሮችም አሉ፡፡ እነዚህ ኤክስፖርተሮች እንደሚሉት፣ በሥነ ምግባር ደንቡ ላይ ከዚህ በፊት ውይይት አልተካሄደም፡፡ በዚህ ሳምንት የተጠራው ጠቅላላ ጉባዔ ከያዛቸው አጀንዳዎች መካከል አንዱ የሥነ ምግባር ደንቡን ማፅደቅ ነው፡፡ ‹‹ይህ ግን በፍፁም ሊሆን አይገባም›› በማለት ስማቸውን መግለጽ ያልፈለጉ የቡና ላኪ ተናግረዋል፡፡ 
ስማቸውን መግለጽ ያልፈለጉ ሌላ የቡና ላኪዎች ማኅበር አባል በበኩላቸው የቡና ዘርፉን ከችግር ሊያወጡ ከሚችሉ ዕርምጃዎች አንዱ ሥነ ምግባር በሌላቸው ላኪዎች ላይ ዕርምጃ መውሰድ ተጠቃሽ ነው፡፡ ከዚህ አንፃር የሥነ ምግባር ደንቡን ያልወደዱ ላኪዎች መኖራቸው አይቀርም ነገር ግን የግድ ተግባር ላይ መዋል አለበት በማለት ያስረዳሉ፡፡ 
‹‹በፍፁም ጊዜ ሊሰጠው አይገባም›› በማለት ደንቡ በአስቸኳይ ሊፀድቅ እንደሚገባ የማኅበሩ አባል ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ ማኅበሩ 128 የቡና ላኪዎችን ያቀፈ ሲሆን፣ በአገሪቱ ደረጃ ደግሞ ከ250 በላይ ቡና ላኪዎች እንደሚገኙ መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ 
ከሞጆ-ሐዋሳ የመጀመሪያ ዙር የፍጥነት መንገድ ግንባታ የኮሪያ መንግሥት ኤግዚም ባንክ የፈቀደው 100 ሚሊዮን ዶላር ብድር ለፓርላማ ቀረበ፡፡
የሞጆ-ሐዋሳ መንገድ 201 ኪሎ ሜትር ርዝመት ሲኖረው፣ ግንባታው በሁለት ዙር ተከፍሎ የሚገነባ ነው፡፡ የጀመሪያው ዙር ግንባታ ከሞጆ-ዝዋይ በራሱ በሁለት ተከፍሎ የሚገነባ መሆኑን የብድር ማፅደቂያ አዋጁ አባሪ ሰነድ ያብራራል፡፡ የመጀመርያው ዙር የመጀመርያ ምዕራፍ ከሞጆ-መቂ ሲሆን፣ ለዚህ ግንባታ ማስፈጸሚያ የሚውል 128 ሚሊዮን 460 ሺሕ ዶላር በዚህ ዓመት ከአፍሪካ ልማት ባንክ መገኘቱን ሰነዱ ያብራራል፡፡
ለቀሪው የመቂ-ዝዋይ መንገድ ግንባታ ደግሞ የኮሪያ ኤክስፖርት ኢምፖርት (ኤግዚም) ባንክ 100 ሚሊዮን ዶላር መፈረሙን የአዋጁ አባሪ ይገልጻል፡፡
ከሞጆ-ሐዋሳ ድረስ የሚገነባው የፍጥነት መንገድ በአንድ ጊዜ አራት ተሽከርካሪዎችን እንዲያስተናግድ ይፈለጋል፡፡ አጠቃላይ ወጪውም 349 ሚሊዮን 480 ሺሕ ዶላር መሆኑን ሰነዱ ይገልጻል፡፡ 
ከኮሪያ መንግሥት የተገኘው 100 ሚሊዮን ዶላር የ15 ዓመት የችሮታ ጊዜን ጨምሮ በ40 ዓመት ጊዜ ውስጥ ተከፍሎ የሚጠናቀቅ ነው፡፡
ለፕሮጀክቱ ትግበራ ባንኩ በሚፈጽመው ክፍያ ላይ 0.1 በመቶ የአገልግሎት ክፍያ ከብድሩ ገንዘብ ላይ ተቀንሶ እንደሚከፈል፣ ጥቅም ላይ ባልዋለውና ባልተከፈለው የብድር ገንዘብ ላይ ደግሞ 0.01 በመቶ ወለድ እንደሚታሰብበት ረቂቅ ማፅደቂያ አዋጁ ይገልጻል፡፡
የብድር ስምምነቱ እስከዛሬ ከነበሩት የብድር ዓይነቶች ጋር ሲነፃፀር የ55 ዓመት መሆኑ፣ የአገልግሎት ክፍያውና ወለዱ በጣም ዝቅተኛ መሆኑ የፓርላማው አባላትን አስደንቋል፡፡ ‹‹የኮሪያ ኤግዚም ባንክ ብድር ሳይሆን ስጦታ ነው የሰጠው፤›› ሲሉ የምክር ቤቱ ዶ/ር አድሃና ኃይሌ አድንቀውታል፡፡
በማከልም የብድር ማፅደቂያ ረቂቅ አዋጁ በቋሚ ኮሚቴ ሳይመራ በቀጥታ ቢፀድቅ መልካም እንደሆነ ዶ/ር አድሃና ቢገልጹም፣ የመንግሥት ረዳት ተጠሪ ሚኒስትሯ ወ/ሮ ሙፈሪያት ከሚል በመጀመሪያ ንባብ እንዲፀድቅ በመንግሥት በኩል ዝግጅት ባለመደረጉ ቢመራ ችግር የለውም በማለታቸው፣ ለገንዘብና ኢኮኖሚ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ተመርቷል፡፡
የሞጆ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ አዲስ አበባን በቀጥታ ከኬንያ ሞምባሳ ከተማ ጋር በቀጥታ የሚያገናኝ የአውራ ጎዳና አካል ነው፡፡ በመሆኑም ከሐዋሳ-ሞያሌ የሚያመራው አውራ ጎዳና የሞጆ-ሐዋሳ መንገድ መጠናቀቅን ተከትሎ የሚጀመር መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡
Source http://www.ethiopianreporter.com/index.php/news/item/6267-%E1%8B%A8%E1%8A%AE%E1%88%AA%E1%8B%AB-%E1%88%98%E1%8A%95%E1%8C%8D%E1%88%A5%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%88%9E%E1%8C%86-%E1%88%90%E1%8B%8B%E1%88%B3-%E1%8B%A8%E1%8D%8D%E1%8C%A5%E1%8A%90%E1%89%B5-%E1%88%98%E1%8A%95%E1%8C%88%E1%8B%B5-%E1%8B%A8%E1%8D%88%E1%89%80%E1%8B%B0%E1%8B%8D-%E1%89%A5%E1%8B%B5%E1%88%AD-%E1%88%88%E1%8D%93%E1%88%AD%E1%88%8B%E1%88%9B-%E1%89%80%E1%88%A8%E1%89%A0