Nomonanoto Show

Monday, December 8, 2014

Saturday, December 6, 2014

እ.ኤ.አ. በ2012 መጨረሻ አቅራቢያ፣ ሊበርታድ የተባለችውና ንብረትነቷ የአርጀንቲና ባሕር ኃይል የሆነችው ወታደራዊ ማሠልጠኛ መርከብ በዓለም አቀፍ የሕግ አስከባሪ አካል በቁጥጥር ሥር የዋለችው፣ በጋና ቴማ ወደብ አቅራቢያ
ሲሆን በዚያ ለሁለት ወራት ከሁለት ሳምንት እንድትቆይ ተገዳለች፡፡ ከዚህች መርከብ ባሻገር ንብርትነቱ የአርጀንቲና የሆነው ፕሬዚዳንታዊ አውሮፕላንም ሲበር ከነበረበት አገር ተይዞ በቁጥጥር ሥር ለመዋል በቅቷል፡፡ በዚህ አላበቃም፡፡ በአሜሪካው ፌዴራል ሪዘርቮ ባንክ የሚከማቸው የአርንቲና ማዕከላዊ ባንክ ተቀማጭ እንዳይንቀሳቀስ ከመደረጉ በላይ እንዲወረስ መደረጉ የሚታወስ የቅርብ ጊዜ ክስተት ነው፡፡   
አርጀንቲናውያን ከጥቂት ሰዎች በተበደሩት ገንዘብ ሳቢያ ዕዳ አለባቸው እንበል፡፡ እውነታው ይሄው ነው፡፡ መሠረቱ በአሜሪካ ሆነ መቀመጫውን ኬመን ደሴት ያደረገውና ከአሜሪካ ውጭ በመንቀሳቀስ፣ የተለያዩ ፈንዶችን በማስተዳደር ከሚታወቀው ኤንኤምኤል ካፒታል ከተባለው ኮርፖሬሽን ጋር በተፈጠረ ቅራኔ ሳቢያ ነበር ንብረቶቹ የታገዱት፡፡ የኒውዮርክ ፍርድ ቤት በፍትሐብሔር ክስን ባስቻለበት ወቅት፣ ኤንኤምኤል ኮርፖሬሽን በአርጀንቲና ያለኝ ከ800 ሚሊዮን ዶላር በላይ ዕዳ ይከፈለኝ ሲል ጠይቋል፡፡   
አርጀንቲና እ.ኤ.አ በ2001 በነበረባት የ82 ቢሊዮን ዶላር የብድር ቃልኪዳን ሰንድ (ሶቨሪን ቦንድ) ዕዳ በወቅቱ ለመክፈል አልቻለችም ነበር፡፡ እ.ኤ.አ. ከ1989 እስከ 2000 ድረስ በዘለቀውና አርጀንቲናን በመታው የፋይናንስ ቀውስ ሳቢያ፣ አገሪቱ ያለባትን የብድር ዕዳ ለመክፈል ሳትችል መቅረቷ፣ የአገሪቱን የቦንድ ሰርቲፊኬት የገዙ የውጭ ኢንቨስተሮችን ድንጋጤ ውስጥ የከተተ ክስተት ነበር፡፡ አርጀንቲና ዕዳዋን ለመክፈል አለመቻሏ ብቸኛ አገር ባያሰኛትም፣ አዲሱ ክስተት ግን ዕዳውን አለመከፈሏን ተከትሎ የተነሳው የሕግ ጥያቄ ነበር፡፡ እንደሌሎች አገሮች ሁሉ አርጀንቲናም የተቆለለባትን የዕዳ ሥሪት በማስተካከል የተወሰነውን መጠን ለመክፈል ተስማምታለች፡፡ ሆኖም ኢንቨስተሮቹ የተደረገውን ማስተካከያ በመቃወም፣ ከቦንድ ብድሩ ማግኘት የሚገባቸው ሙሉ ክፍያ እንዲፈጸምላቸው ይጠይቃሉ፡፡ የኢንቨስተሮቹን ጥያቄ ሊያስተናግድ የሚችል አቅም ግን አርጀንቲና አልነበራትም፡፡ ከዕዳ ጠያቂዎቹ አንዱ የሆነው ኤንኤምኤል ግን አገሪቱን ለማስገደድ የሚያስችል አቅም ነበረው፡፡ ይህንን ተከትሎ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች አገሪቱ ከገባችበት ቀውስ የማገገሟ ተስፋ አጣብቂኝ ውስጥ መግባቱን ተንብየው ነበር፡፡ 
የአርጀንቲናን ታሪክ ለኋላ እናቆየውና የዓለም ፋይናንስ ባለሙያዎች እንዲህ ዓይነቱ ክስተት በፋይናንስ ገበያው ላይ ሊያሳድር የሚችለውን ተፅዕኖ በማስመልከት ያላቸውን ሥጋት መመልከቱ ይበጃል፡፡ አገሮች ከዓለም ገበያ ፈንድ በብድር ሲገዙ ጥንቃቄ ሊያደርጉ እንደሚገባቸው ባለሙያዎቹ ይመክራሉ፡፡ ይህ ምክራቸው ከሰሃራ በታች ባሉ አገሮች ውስጥ እንደ አዲስ እየተሟሟቀ የሚገኘውና ኢትዮጵያም ዘግይታ የተቀላቀለችውን የቦንድ ሻጮች ቀጣና በሰፊው ይመለከታል፡፡ 
ባለፈው ሳምንት ከአውራዎቹ ሕግ አውጪዎች የተውጣጣ ቡድን በአውሮፓና በአሜሪካ ግብኝት አድርጎ፣ ኢትዮጵያ አንድ ቢሊዮን ዶላር የቦንድ ሰርቲፊኬት ለዓለም ገበያ ማቅረቧን ይፋ አድርጓል፡፡ ቡድኑ ይፋ ላደረገው ቦንድ ከገመተው በላይ የኢንቨስተሮች የቦንድ ግዥ ጥያቄ እየቀረበለት ሲሆን፣ ለግዥውም ከቀረበው የቦንድ መጠን በላይ ዋጋ እየቀረበ ነው፡፡ 
ሪፖርተር ያነጋገራቸው ባለሙያዎች አርጀንቲና የገጠማት ችግር እኛም ላይ ይደርሳል በሚል ፍራቻ ዓለምአቀፍ ቦንድ ከመሸጥ መታቀብ እንደማይገባ ያስጠነቅቃሉ፡፡ በተቃራኒው የቦንድ ገበያውን በመቀላቀል በሚገኘው ጥቅም ላይ ይስማማሉ፡፡ ታዋቂው ኢንሹራንስ ዘርፍ ባለሙያ አቶ ኢየሱስወርቅ ዛፉ እንደሚሉት፣ አትዮጵያ የዓለም የቦንድ ገበያን መቀላቀሏ ተቀባይነት ያለውና አወንታዊ ዕርምጃ ነው፡፡ የኧርነስት ኤንድ ያንግ ኢትዮጵያ ማኔጂንግ ፓርትነር አቶ ዘመዴነህ ንጋቱም የዕርምጃውን ወሳኝነት የማዕዘን ድንጋይ እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ 
እርግጥ ዓለም አቀፍ ሚዲያው ኢትዮጵያ ካላት የነፍስ ወከፍ ጠቅላላ የአገር ውስጥ ገቢ አኳያ ከድሆች ሁሉ ድሃ በመሆኗ፣ ዓለምአቀፍ ቦንድ ለመሸጥ እንደሚቸግራት ዘግበዋል፡፡ ይህም ቢሆን የካፒታል ገበያውን የመቀላቀል ዕርምጃው ዓለም ለአገሪቱ ያለውን አወንታዊ ምልከታ የሚያረጋግጥ መሆኑን የሚያረጋግጥ ሆኗል፡፡ 
ዞሮ ዞሮ ሶቨሪን ቦንድን መሸጥ ብድር የመጠየቂያ መሣሪያ መሆኑ እውነት ነው፡፡ የቦንድ ታሪክ ወደኋላ በመሔድ ከ18ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ የሚያጠነጥን ሲሆን፣ በጊዜው አገሮች ለተንዛዙ የጦርነት ተልኳቸው በቂ ገንዘብ ለማግኘት ይጠቀሙበት ነበር፡፡ በዚያን ዘመን መንግሥታት ከገዛ አገራቸው ለጦርነት ማፋፋሚያ ፈንድ ለማግኘት እንዲችሉ ቦንድ ይሸጡ ነበር፡፡ ከጊዜ በኋላ ግን ቦንዶቹ የሚሰጡት ጠቀሜታ እየጨመረ በመምጣት፣ በዓለም መድረክ እየተሸጡ የየትኛውም አገር ዜጎች ቦንዶቹን በመግዛት ኢንቨስት የሚያደርጉበት ሥርዓት ሆኗል፡፡ ከዚህ በመነሳት ቀድመው የነቁ አገሮች በውጭ መገበያያ ገንዘቦች ቦንዶችን በመሸጥ ጠቀም ያለ የፋይናንስ ካፒታል ማሰባሰብ የሚችሉበት መንገድ እንደሆነ ተረዱ፡፡ የኢኮኖሚ ታሪክ አጥኚዎች እንደሚሉት፣ እንዲህ ያሉት ቦንዶች የሶቨሪን ቦንድ ወይም ዩሮ ቦንድ እየተባሉ ለሚጠሩት የዚህ ዘመን መሣሪያዎች መነሻ ምንጮች ሆነዋል፡፡
ታዳጊ አገሮች በተለይም ከሰሃራ በታች የሚገኙት ከዓለም ቦንድ ገበያ ውጭ ሆነው እስከቅርብ ጊዜ የቆዩት በኢኮኖሚያቸው ደካማነት ሳቢያ ነበር፡፡ ሆኖም እ.ኤ.አ. ከ2000 አጋማሽ ወዲህ ባለው የዓለም ኢኮኖሚ ሁኔታ የተነሳ ለድሆቹ አገሮች ከጥንት ጀምሮ አበዳሪ የነበሩት አገሮች ሳይቀሩ ማጥ ውስጥ በመግባታቸው የተነሳ፣ ድሆቹ ታዳጊዎች አማራጭ ለማፈላለግ ተገደዱ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ኢንቨስተሮች እንደ አፍሪካ ያሉና ጠቀም ያሉ የብድር ወለድ ሊሰጧቸው የሚችሉ የቦንድ ምንጮችን ማነፍነፍ ጀምረው ነበር፡፡ እዚህ ላይ ‹‹ሁለቱ ተገጣጠሙ›› ማለት ይቻላል፡፡
በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የድህረ ምረቃ ትምህርት ቤት መምህር የሆኑት ቆስጠንጢኖስ በርኸተስፋ (ዶ/ር)፣ የአውሮፓ ኢኮኖሚ አዘቅት ውስጥ በገባበት ሰሞን እንደኢትዮጵያ ያሉና አሁን ቦንድ መሸጥ የጀመሩ አገሮች ኢኮኖሚ ግን አወንታዊ የኢኮኖሚ ዕድገት በማስመዝገብ ላይ እንደነበር ይገልጻሉ፡፡ ይህ በመሆኑም ኢንቨስተሮች ወደ ቦንድ ገበያውና ከአደጉ አገሮች ሶቨሪን ቦንድ ውጪ ወደሌሎች የብድር ዘዴዎች እንዲመጡ፣ አፍሪካውያኑ ለዓለም አቀፍ ቦንድ ገበያ ያቀረቡትን ለመግዛት እንዲሳቡ ያደረገ እንደነበርም ምሁሩ ያብራራሉ፡፡
አቶ ዘመዴነህ እንደሚያስታውሱት፣ እ.ኤ.አ. በ2007/08 የተከሰተውን የፋይናንስ ቀውስ ተከትሎ፣ ያደጉር አገሮች መንግሥታት በትልልቅ የፋይናንስ ወይም የካፒታል ገበያዎች ውስጥ ጣልቃ እንዲገቡ ያስገደደና ዕድገታቸውን የገታ ክስተት እንዲፈጠር ምክንያት ነበር፡፡ ‹‹ሁኔታው ብድር የመሸከም አቅማቸው ከፍተኛ የሆነና በብድር ምዘና አውጪ ተቋማት ሦስት A ያገኙ አገሮች ሳይቀሩ በወቅቱ ብድር ማግኘት እንዳይቻላቸው ያደረገ ነበር፤›› በማለት ያስታውሱታል፡፡ ይህ በእሳቸው ምልክታ መሠረት ኢንቨስተሮች በሌሎች የብድር መሣሪያዎች ማለትም ከታዳጊ አገሮች ለገበያ የሚቀርቡ ሶቨሪን ቦንዶች ላይ ኢንቨስት የማድረግ ፍላጎት እንዳላቸው የሚያሳይ ነፀብራቅ መሆኑንም ይገልጻሉ፡፡ ለአቶ ዘመነዴነህ ደግሞ ክስተቱ በአሜሪካና በሌሎች መንግሥታት የተደረገውና ከገበያው ቦንድ በመግዛት ገንዘብን ወደ ኢኮኖሚው የማስገባት ተግባር፣ አገሮችን ከቀውስ ውስጥ ለማውጣት ወሳኙን ሚና ተጫውቷል፡፡ ‹‹ይህ መሆኑ የወለድ መጠንን ወይም የመበደሪያ ዋጋን በመቀነስ ታዳጊ አገሮች ርካሽ ፋይናንስ እንዲያገኙ አስችሏል፤›› በማለት ይገልጹታል፡፡ 
እ.ኤ.አ. በ2006 ሲሺየልስ ከሰሃራ በታች አገሮች(ደቡብ አፍሪካን አይጨምርም) የሶቨሪን ቦንድ በመሸጥ ቀዳሚ ሆነች፡፡ ጥቂት ቆይቶ እንደ ጋና ያሉ አገሮች የ750 ሚሊዮን ዶላር ቦንድ ለመጀመሪያ ጊዜ በመሸጥ ሲከተሉ፣ ሴኔጋል፣ ኮትዲቯርና ሌሎችም ተቀላቅለዋል፡፡ ኬንያ ከቡድኑ ዘግይታ፣ ከኢትዮጵያ ቀድማ የሁለት ቢሊዮን ዶላር ቦንድ ለገበያ አቅርባለች፡፡
ዶ/ር ቆስጠንጢኖስ እንደሚገልጹት፣ የሶቨሪን ቦንድ ገበያው የአፍሪካ አገሮች ስምንት ቢሊዮን ዶላር ገንዘብ ማግኘት የቻሉበት ተመራጭ ገበያ ለመሆን በቅቷል፡፡ ይህ ደግሞ እነዚህ አገሮች የተጎሳቆሉ መሠረተ ልማቶቻቸውን ለማደስ አስችሏቸዋል፡፡ ኢተዮጵያም ርካሹን ፋይናንስና የውጭ ምንዛሪ ለማግኘት ገበያውን ተቀላቅላለች፡፡ አቶ ኢየሱስወርቅ ዛፉ የቦንድ ሽያጩ አገሪቱ ለዘረጋቻቸው ትልልቅ ፕሮጀክቶች ወሳኝ መሆኑን ያምናሉ፡፡ ‹‹ብዙ የውጭ ምንዛሪ የሚያስገኙ ነገሮችን አልገነባንም፡፡ ያሉን እንደ ቡና፣ ቅባት እህልና የመሳሰሉት ናቸው፡፡ እነዚህ ከገበያ ዋጋ ጋር የሚዋዥቁ በመሆናቸው እስከዚህም አስተማማኝ የውጭ ምንዛሪ ምንጮች አይደሉም፤›› በማለት የቦንድ ሽያጩ አማራጭ የብድር መሣሪያ መሆኑን ያሳያሉ፡፡ 
የማክሮ-ኢኮኖሚ ባለሙያው ኢዮብ ተስፋዬ (ዶ/ር) የውጭ ቦንድ ገበያ ውስጥ መግባቱ ለአገሪቱ የውጭ ምንዛሪ እጥረት ብቻ ሳይሆን፣ የአገሪቱን ቁጠባ መጠን ከመደጐም አንፃር አስተዋጽኦ እንደሚያደርግ ይገልጻሉ፡፡ በአገሪቱ ከሚታየው መሠረተ ልማት የግንባታ አኳያ፣ ይህንን ፋይናንስ ለማድረግ የሚያችል አቅም ከአገር ውስጥ ማግኘት እንደሚከብድም አብራርተዋል፡፡ 
ይህም ሲባል ግን ሪፖርተር ያነጋገራቸው ባለሙያዎች የውጭ ቦንድ ሽያጭ የሚያስከትላቸውን የሥጋት መዘዞች መዘንጋት እንደማይገባ ያሳስባሉ፡፡ በጠቅላላው ግን ኢትዮጵያ ብድር ከምታገኝባቸው መስኮች ሁሉ አሁን ላይ፣ ከዓለም ቦንድ ገበያ የምታገኘው ብድር ውድ የሚባለው እንዳልሆነ ባለሙያዎቹ ይጠቁማሉ፡፡ በዓለም ባንክ ዋና ኢኮኖሚስትና በአፍሪካ ቀጣና የድህነት ቅነሳና የኢኮኖሚ አስተዳደር ዘርፍ ኃላፊ የሆኑት ላርስ ክርስቲያን ሞለር ኢትዮጵያ ከውጭ ቦንድ በ6.6 ከመቶ ወለድ ለመበደር መነሳቷ፣ በፊት ትበደርበት ከነበረው ሁለትና ሦስት ከመቶ የብድር ወለድ አኳያ ሲታይ ውድ ነው ይላሉ፡፡ ‹‹ከሁለትዮሽ የብድር ምንጮች ይገኝ የነበረው ብድር የሚከፈልበት ትልቁ የወለድ ምጣኔ አራት ከመቶ ነው፡፡ እስከ 13 ዓመት የሚቆይ የብድር መክፈያ ጊዜ ነበረው፣ እንደ ዓለም ባንክ ባሉ በባለብዙ ወገን የብድር ሰጭ ተቋማት ዘንድ ዳግም የብድሩ መክፈያ ጊዜ እስከ 38 ዓመት ሊራዘም ይችላል በማለት አስረድተዋል፡፡
የአርጀንቲና ቀውስ በተነሳበት ወቅት በዚያ ይሠሩ ለነበሩት አቶ ዘመዴነህ ግን ትልቁ የውጭ ቦንድ ሥጋት፣ ቦንዱን ለሽያጭ በሚያቀርበው አገር ውስጥ የሚታየው የውጭ ምንዛሪ አለመጣጣም ነው፡፡ ‹‹እ.ኤ.አ. በ1990ዎቹ አርጀንቲና ከውጭ በከፍተኛ ደረጃ ተበድራ የነበረ ቢሆንም በመጨረሻው አሥር ዓመት ግን የኢኮኖሚዋ ዕድገት መቀዛቀዝና የመገበያያ ገንዘቧ መግዛት ከሚችለው በላይ ዋጋ ተሰጥቶት ነበር፤›› በማለት አስታውሰዋል፡፡ ጥቂት ቆይቶም አገሪቱ ለተበደረችባቸው ቦንዶች ዕዳ ተገዥ መሆን እንዳልቻለች ግልጽ ከመሆኑም ባሻገር ክሶችና አቤቱታዎች እንዲያዋክቧት ምክንያት ሆኗል፡፡
በጠቅላላው የውጭ ምንዛሪ መለዋወጥ ለውጭ ብድሮች በጥቅሉ ለዩሮ ቦንድ ደግሞ በተናጠል ከፍተኛ ሥጋት ሆኖ የሚጠቀስ ነው፡፡ ለዚህ በተለይ በውጭ አገር ገንዘቦች የሚገባው ዕዳ ዋናው መንስዔ ነው፡፡ ሞለር እንዳብራሩት፣ የአገሪቱ የውጭ ምንዛሪ ተመን ሲቀንስ በብር ታሳቢ የሚደረገው የብድር መጠን ወዲያውኑ ይጨምራል፡፡ ‹‹ለአብነት የአንድ ቢሊዮን ዶላር ብድር በአሁኑ ወቅት ባለው የምንዛሬ ምጣኔ መሠረት 20 ቢሊዮን ብር ነው፡፡ ነገር ግን የምንዛሪው ተመን ወደ 22 ብር ከፍ ቢል ተመሳሳይ መጠን ላለው ብድር (የአንድ ቢሊዮን ዶላር ብድር) የሚከፈለው 22 ቢሊዮን ብር ይሆናል፤›› በማለት በምሳሌ አስረድተዋል፡፡ እርግጥ እንዲህ ያለው ተጋላጭነት እንደኢትዮጵያ ዝቅተኛ የውጭ ምንዛሪ ክምችት ባለው አገር ላይ እንደሚብስ ባለሙያዎቹ ይሞግታሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት በአገሪቱ ያለው የውጭ ምንዛሪ ክምችት ወደ ውጭ የሚላክ ምርት ሳይኖር፣ ከውጭ ለመግዛት የሚያስችለው ከሁለት ወር ብዙም ፈቅ ለማይል ጊዜ ነው፡፡ ሞለር እንደሚሞግቱት ከኢትዮጵያ የመንግሥት ዕዳ ውስጥ ግማሽ ያህሉ በዶላር የሚከፈል በመሆኑ የምንዛሪ ችግሩን ያባብሰዋል የሚል ስጋት አለ፡፡ 
ከውጭ የሚገኘው ብድር በማክሮ-ኢኮኖሚው ላይ ሊያስከትል ስለሚችለው ፈተና ለመረዳት በዝርዝር ጉዳዩን ማየት ይመርጣሉ፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ ይላሉ ዶ/ር ኢዮብ በብድር የሚገኘው ገንዘብ የሚውልበት መስክ በቅጡ ማየት ያስፈልጋል፡፡ የግሪንክን ታሪክ ዋቢ ያደረጉት ባለሙያው፣ አገሪቱ ከውጭ ምንጮች የተበደረችውን ገንዘብ በሙሉ ያን ያህል ምርታማ ባልሆኑ የፍጆታ መስኮች ላይ በማዋሏ፣ በመጨረሻ ለአበዳራዎች ዕዳዋን መክፈል ሳትችል እንድትቀር ምክንያት ሆኗታል፡፡ 
ዶክተር ኢዮብና ዶክተር ሞለር እንደሚያሳስቡት ከሆነ፣ በብድር የሚሠሩ ፕሮጀክቶች የአፈፃፀም ሁኔታ ሌላው ጥንቃቄ ሊደረግበት የሚገባ ነገር ነው፡፡ መሠረተ ልማት ለመገንባት ፋይናንስ ማግኘቱ አንዱ ፈተና ቢሆንም፣ ማስፈጸም አለመቻል ደግሞ ሌላኛው አደጋ ነው፡፡ ‹‹ከውጭ የመጣው ብድር ሥራ ላይ ሳውል በተቀመጠ ቁጥር፣ ተጨማሪ የወለድ ወጪ እየተከማች ይሄዳል፤›› የሚሉት ዶ/ር ሞለር ናቸው፡፡ ዞሮ ዞሮ የውጭ ምንዛሪ አደጋ ወይም ሌሎች እንደሚሉት ዕዳን የመሸከም አቅም፣ ዋናው ቁም ነገር የውጭ ዕዳ የመከማቸት ችግር ነው፡፡ እንደ ዓለም ባንክ መረጃ፣ ኢትዮጵያ ስምንት ቢሊዮን ዶላር የሚሆን ብድር ከሁለትዮሽ አበዳሪዎች ያገኘች ሲሆን ከዚህ ውስጥ አብዛኛውን ቻይና ትሸፍናለች፡፡ እንደ ሶቨሪን ቦንድ የወለዱ መጠን አይብዛ እንጂ፣ እንዲህ ያሉት ብድሮች በብዛት ግዴታዎች ያስከትላሉ፡፡ ይህ እንግዲህ የዓለም ባንክ ለኢትዮጵያ የሰጠውን የሦስት ቢሊዮን ዶላር የረጅም ጊዜና የአነስተኛ ወለድ ብድርን የሚያካትት ነው፡፡
ሁሉም ባለሙያዎች እንደሚስማሙበት፣ የኢትዮጵያ አጠቃላይ የብድር ክምችት ከኢኮኖሚው አኳያ(ከጠቅላላ ምርት አኳያ) ከ50 በመቶ በታች መሆኑና በሁሉም ዓይነት መመዘዎች የዕዳው መጠን ዝቅተኛ መሆኑን ነው፡፡ ሆኖም መንግሥት ብድር በማስተዳደር ረገድ ወገቡን ጠበቅ ማድረግ እንደሚገባው ይመከራል፡፡
ብዙዎችን ያስገረመው የአርጀንቲና ስንክሳር እስካሁን ማብቂያ አለማግኘቱ ነው፡፡ ምንም እንኳ የአርጀንቲና መንግሥት በአፋጣኝ ጣልቃ ገብቶ ጉዳዩን ለመቀልበስ ቢሞክርም፣ ኤንኤምኤል ወዲያኑ አካሔዱን በመቀየር የአርጀንቲና መንግሥት ከሌሎች አበዳሪዎች ዘንድ ለኩባንያው መከፈል ያለበት ዕዳ እስካልተከፈለ ድረስ ብድር እንዳያገኝ አድርጐታል፡፡ 
በመሆኑም አርጀንቲና በአሁኑ ወቅት ከዓለም ገበያ ፋይናንስ እንዳታገኝ እጇ ተሳስሮ እንዳትቀመጥ ሆናለች፡፡ 
http://www.ethiopianreporter.com/index.php/business-and-economy/item/8151-%E1%8B%A8%E1%8B%8D%E1%8C%AD-%E1%89%A6%E1%8A%95%E1%8B%B5-%E1%88%BD%E1%8B%AB%E1%8C%A9%E1%8A%93-%E1%88%A5%E1%8C%8B%E1%89%B6%E1%89%B9

ቴላሞ የጡማኖ  መታሰቢያ

sidma tomano memoraial
የጡማኖ መካነ መቃብር እና የሃገር ሽማግሌው አቶ ሲዳሞ ቢረጋ

ከለኩ ከተማ በስምንት ኪሎ ሜትር ገደማ ርቀት ላይ የሚገኘው ቴላሞ ነው፤ ቴላሞ የሲዳማ አድባር ነው ሲሉ የሃገር ሽማግሌዎቹ ይገልጻሉ፡፡ አረንጓዴ ምድር ምን ማለት እንደሆነ በቴላሞ ቅጥር ግቢ ያሉት ሃገር በቀል ግዙፍ የዛፍ ዝርያዎች ለትውልድ የቆሙ ማስረጃዎች ናቸው፡፡ መልከአ-ምድራዊ ውበቱ ይማርካል፤ ከደኑ መሃል በአጥር የተከበበ አንድ ቅጥር አለ፤ በዚህ ቅጥር ውስጥ የሲዳማ ነገድ አባት የሆነው የጡማኖ መቃብር ይገኛል፡፡ በስፍራው በየእጽዋቱ ስር የአረብኛ ጽሁፍ ያለባቸው ድንጋዮች ይገኛሉ፤ እንደ አካባቢው ሽማግሌዎች ገለጻ እነዚህ የአረብኛ ጽሁፍ ያለባቸው ድንጋዮች መቃብሮች ናቸው፡፡
ሲዳሞ ቢራጋ የሃገር ሽማግሌ ናቸው፤ በየግዜው ለተለያየ ጉዳይ ወደ ቴላሞ ይመጣሉ፤ ይህንን ስናጠናቅር በስፍራው ያገኘናቸውም ለተመሳሳይ ዓላማ በቴላሞ ውብ ቅጥር ግቢ ለውይይት አረፍ እንዳሉ ነው፡፡ የሲዳማ የሃገር ሽማግሌዎች የሚለብሱትን ባህላዊ አለባበስ የለበሱት አቶ ሲዳሞ ቢራጋ ስፍራውን በሚመለከት አንዳንድ ጥያቄዎችን ስናቀርብላቸው በማራኪ አተራረክ ለዛ መልሰውልናል…መነሻችን ደግሞ ቴላሞ ምንድን ነው የሚል ነበር አቶ ሲዳሞ በተረጋጋ ሁኔታ ረጃጅም የቅጥሩ ዛፎች ላይ አይናቸውን ተክለው አብራሩልን….
 
ይሄ ቦታ ቴላሞ ይባላል፤ ጡማኖ የሲዳማ አባት ነው፤ እዚህ ነው የተቀበረው፤ ቦታው ብዙ ዓመቱ ነው….ማን ይቆጥረዋል ብዙ ነው፤ እዚህ የወለደ ሰው አሁን አስራ ስድስት ትውልድ ሆኗል፡፡
የቅጥሩን ዙሪያ ገባ በዓይናቸው ቃኘት አድርገው መልሰው ወደ ሽማግሌዎቹ በመመልከት የቴላሞን አካባቢ ሁለንተናዊ እሴት በወፍ በረር መተረኩን ቀጥለዋል…..
በዓመት በዓመት ኮርማ ይገባል….ማር ይጠመቃል፤ ሃገሩን ይጠራል፣ ይደግሳል…እንዲህ ነው የሲዳማ ባህል….ፍቼ አለ፤ በጨምባላላ በጣም ብዙ ኮርማ ይገባል፡፡ ሌላ ግዜ ደግሞ ሸንጎ ተቀምጠን የተጣላ ሰው፣ ሰው የገደለ ሰውም ቢሆን  እናስታርቅበታለን፣ ሽምግልና አለ…ሸንጎው ይሰበሰብበታል፣
ወደ ሌሎች ሽማግሌዎች ተመለከቱ….. ሁሉም እንደሳቸው ግርማ ሞገስን የተላበሱ፣የሲዳማ የሃገር ሽማግሌዎች የሚለብሱትን አለባበስ የለበሱ ነበሩ፣ አቶ ሲዳሞ ቀጥለዋል ስለ ቴላሞ ስለ ጡማኖ መካነ-መቃብር ቅጥር እና ስለሚከናወንበት ሥነ-ሥረዓት
ዝናብ እንቢ ሲል በኛ ባህል  ጭዳ ይደረጋል፤ እዚህ ቦታ ጭዳ ተደርጎ እርድ ይታረዳል፤ እግዜርን ይለምናል፤ ሽማግሌውም ሸንጎውም ብዙ ስራ አለው….. አካባቢውንም የሚጠብቀው ሸንጎው ነው….እኛ ነን…..ደኑ እዚህ ያለው በአጠቃላይ በአካባቢው ሁሉ ነበር ድሮ .…እኔ ሰማኒያ አመቴ ነው፤ እኔ ልጅ ሆኜ ደኑ ሌላ ነው፤ ጫካ ነበር…. አውሬ ነበር….ሰው እየበዛ ሲሄድ ደኑ ጠፋ….አውሬው ሸሸ
በደኑ ማካከለኛ ስፍራ ያለው ባለ በር የእንጨት አጥር ቅጥር የጡማኖ የመቃብር ስፍራ ነው፤ እንደሌሎቹ አካባቢዎች ቤት አልተሰራበትም ለምሳሌ ወንሾ እና ፋቂሳ ቤት ተሰርቶባቸዋል፡፡ ይሄ ምን ይሆን ብለን ለአቶ ሲዳሞ ጥያቄ አቀረብንላቸው
አዎ የመቃብር ቤት አልተሰራም…በረት ብቻ ነው፤ ቤት የመስራት ሀሳብ አለን ጉልበት አጣን የምንሰራው ቀላል ቤት አይደለም፤ ጉልበት ግን አጣን ድሮ አባቶቻችን ለመስራት እያሰቡ ጉልበት አጡ፤ አሁን እኛ ደረስን ጉልበት አነሰን የሚያግዘን እየፈለግን ነው ግን እንሰራልን
ወደ ስፍራው የሚመጡ ሽማግሌዎች ቁጥር እየጨመረ ነው…. ዛሬ በአንድ ወሳኝ ጉዳይ ላይ ይመክራሉ፤ ከዛፎቹ ጥላ ስር አጎዛ ተነጥፎ እዛ ላይ አረፍ ብለው እየተጠባበቁ ነው፡፡ ስፍራው በብዝሃ ህይወት የታደለ ነው፡፡ በአካባቢው ያለው አየር ይለያል… ሲስቡት የሚያረካ ንጹህ አየር…. ተፈጥሮ የምታሸንፍበት …..ባህል፣ተፈጥሮ፣ታሪክ….በአንድ የከተሙበት የመስህብ ስፍራ….ቴላሞ፤

ፋቂሳ
የፋቂሳ መካነ መቃብርና አካባቢው
sidma fikisa memorial  
ፋቂሳ እንደ ቴላሞ ሁሉ የሲዳማ የታሪክ አድባር ነው፡፡ ፋቂሳ የጡማኖ ልጅ ነው፤ በዙሪያው ያለው አካባቢ ቀድሞ ምን ይመስል እንደነበር  የፋቂሳ ቅጥር ግቢ እጽዋት እና መልከአ-ምድራዊ ውበቱ ማሳያ ነው፡፡ ረጃጅም ዛፎች…ሃገር በቀል እጽዋት፣ ደስ የሚል ነፋሻ አየር…. ወደ ቅጥር ግቢው ዘለቅን፣ ከእጽዋቱ ማኽል ግዙፍ ባለ ግርማ ሞገስ ቤት ቆሟል፡፡ በቅጥሩ የጠበቁን የሃገር ሽማግሌዎች መግባት የምንችልበት የቅጥሩ ክልል ድረስ ተጠግተን እንድንጎበኝ ፈቀዱልን….ማንም የሌለበት የሚመስለው ቅጥር የእንግዳ እግር እንደረገጠው ከግራና ከቀኝ ሽማግሌዎች ይሰበሰቡበታል፡፡
አቶ አሰፋ ጃሰነ የሃገር ሽማግሌ ናቸው፣ ወደ ቅጥሩ ከመግባታችን ከተፍ አሉ…ዓላማችን መጎብኘት መሆኑን ስለተረዱ  ስለአካባቢው ተጨማሪ መረጃዎችን ገለጹልን ስለ ፋቂሳ የታሪክ አድባርነት እየተረኩልን በሲዳማ ባህል የሃገር ሽማግሌ አለባበስ የለበሱ አንድ ሽማግሌ ወደ አለንበት ስፍራ መጡ በስፍራው የነበሩ ሁሉ ለሽማግሌው አክብሮት በመቸር ሰላምታ አቀረቡ፤ እኒህ ሰው ከንባታ ኢቲሶ ይባላሉ፤የሃገር ሽማግሌ ናቸው ማንን አስፈቅደን ወደ ቅጥሩ እንደገባን ቀልድ ባዘለ ቅላጼ ጠየቁን ዓላማችንን ነገርናቸው…ከፊታቸው ላይ ፈገግታ ተጻፈበት….ፈገግታውን አንብበን ጥያቄአችንን ቀጠልን…እርስዎ በዚህ ስፍራ ያለዎት ኃላፊነት ምንድን ነው ከሚለው ጀምረን……
እኔ ዙሪያውን የመጠበቅ ሃላፊነት ያለኝ ነኝ፤ ክልሉን እጠብቃለሁ፣ ይሄ ስፍራ ባህላዊ ሥረዓት የሚከናወንበት ጥብቅ ስፍራ ነው፡፡ ፍቼ የሚባል የሲዳማ ዘመን መለወጫ ባአል አለ በዚያን ግዜ ብዙ ነገር ይደረጋል፡፡ ሌላ ግዜ ደግሞ የሞሳሉ ሰዎች አሉ ስዕለታቸውን ያስገባሉ፣ በዚህ በዚህ ግዜ እርድ ይኖራል፡፡
በእጃቸው የያዙትን ብትር ትከሻቸውን አስደግፈው….ጨዋታቸውን ቀጠሉ
የተጣላ በሚኖርበት ግዜ እርቅ የሚደረገው እዚህ ነው፤ ያኔ ሸንጎው ይሰበሰብበታል፡፡ ዝናብ ሳይዘንብ ሲቆይ ከብት አርደን ፈጣሪን ምንለማመነው እዚህ ነው፤ ደኑ አካባቢው የጥንት ነው አባቶቻችን የመሰረቱት…አሁን ይሄን ዝግባ እዩት አስራ አራት አባት አስቆጥሯል፡፡
ፋቂሳ የባህል እና የትውፊት መአከል ነው›››››

ምንጭ፦ ቱባ
በዓለም ላይ ከፍተኛውን ቡና በምታቀርበው ብራዚል የተከሰተውን ድርቅ ተከትሎ ኢትዮጵያ የቡና ገበያውን ለመምራት መዘጋጀቷ እየተነገረ ነው። ለዚሁም የኣገሪቱ መንግስት እና ቡና ላኪዎች ከኣጋጣሚው ተጠቃሚ ለመሆኑ በመስራት ላይ መሆናቸው ታውቋል። ለመሆኑ የቡና ኣብቃይ ኣርሶ ኣደሮች ተጠቃሚነትን ለማሳደግ ምን ታስቧል? 

የኣገሪቷን የቡና ኣቅርቦት ለማሳደግ በመሰራት ላይ መሆኑን በተመለከተ የቀረበ ዘጋባ፦
በዓለም ላይ ከፍተኛውን ቡና በምታቀርበው ብራዚል የተከሰተውን ድርቅ ተከትሎ ኢትዮጵያ የቡና ገበያውን ለመምራት እንደተዘጋጀች የኢትዮጵያ ቡና ላኪዎች ማህበር ገለጸ።
የማህበሩ ሊቀመንበር አቶ ሁሴን አግራው እንደሚሉት በጎርጎሮሳውያኑ 2014/15 መጨረሻ ከ235 ሺህ ቶን በላይ ቡና ለውጭ ገበያ በማቅርብ 8 መቶ 62 ሚሊየን ዶላር ገቢ ለማግኘት እየተሰራ ነው።
በብራዚል የተፈጠረውን የቡና ምርት መቀነስ ምክንያት በማድርግ ኢትዮጵያ በሰፊው ለዓለም ገበያ ቡናን ለማቅረብ እንደምትሰራ ገልጸዋል።
ከለፈው ሐምሌ  ጀምሮ ባሉት አራት ወራት ኢትዮጵያ 54 ሺህ ቶን ቡናን ለዓለም ገበያ በማቅረብ ከአፍሪካ ቀዳሚዋ ሆናለች።
ከዚህም 2 መቶ 32 ሚሊየን ዶላር  ገቢ ማግኘት ችላለች፡፡ ይህ አሃዝ ከባለፈው አመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነጻጸር ከ59 ሚሊየን ዶላር በላይ ብልጫ አለው።
ምንጭ፦ ኢብኮ


የሲዳማን ራስገዝ ክልላዊ መንግስት ለመመስረት በህዝብ ለቀረበው ጥያቄ ምላሽ የነፈገው መንግስት በሶማሊያ ክልላዊ መንግስታት እንድመሰረቱ በመስራት ላይ መሆኑ ተሰማ።

ወሬው የኣገሪቱ ዜና ኣውታሮች ነው፦

ፎቶ፦ ኢብኮ

በኢትዮጵያ ነጻ የወጡ የሶማሊያ አካባቢዎች የክልል መስተዳድር መሰረቱ

በአሚሶም ጥላ ስር የዘመተው የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት ከአልሻባብ ነጻ ያወጣቸው የቦኮላ በይና ታችኛው ሸበሌ ግዛቶች በጋራ የደቡብ ምእራብ ሶማሊያ ክልላዊ አስተዳደር መሰረቱ::
በሶማሊያ የሚገኘው የቀጠናውና የኢትዮጵያ ሰላም አስከባሪ ሰራዊት ዋና አዛዥ ብርጋዴር ጄኔራል ገብረመድህን ፈቃዱ እንዳሉት የሶስቱን ግዛቶች ፖለቲከኞች አቀራርቦ በማወያየትና በክልላዊ የመንግስት ምስረታው የኢትዮጵያ ሰራዊት ከፍተኛ ሚና ነበረው::
የፌዴራል ስርአት እየገነባች ባለችው ሶማሊያ ሶስቱ ግዛቶች ክልላዊ አስተዳደር መመስረታቸው እየተዳከመ የመጣውን የአልሻባብን ሀይል ሙሉ በሙሉ ለማጥፋት የላቀ አስተዋጽኦ እንዳለው ተገልጿል::
ምንጭ፦ ኢብኮ

ሰሞኑን ኢትዮጵያ በሃይማኖቶች መከባበር ለኣፍሪካ ምሳሌ መሆናን በመግለጽ የመንግስት የወሬ ኣውታሮች የዘገቡ ሲሆን፤ በተቃራኒው ደግሞ  በኣገሪቷ የሃይማኖቶች የመቻቻል ባህል ኣደጋ ላይ መሆኑን የምገልጹ ወሬዎች ተሰምቷል።
በኢትዮጵያ ባለው የሃይማኖቶች መከባበር ዙሪያ የተነገሩትን ሁለት ፊት ወሬዎችን ከታች ያንቡ፦
መቀመጫውን በደቡብ አፍሪካ ያደረገው አክሽን የድጋፍ ማዕከል የተባለ የሠላም ተቋም ባካሄደው የሃይማኖት ተቋማት ጉባኤ ላይ ከአፍሪካ ሀገራት የተወጣጡ የሃይማኖት መሪዎች ተካፋይ ሆነዋል፡፡
የማዕከሉ ስራ አስኪያጅ ፒላኒ ዲዴቤሌ እንዳሉት በኢትዮጵያ ያለው የሃይማኖቶች መከባበር ለአፍሪካ ሀገራትም በምሳሌነት ሊማሩበት የሚገባ ነው፡፡ በመሆኑም  ጉባኤው በአዲስ አ,በባ እንዲካሄድ መደረጉን ነው የተናገሩት፡፡
ፒላኒ ዲዴቤሌ የአፍሪካ ሀገራት ከሠላምና ጸጥታ ባሻገር በሀገር ልማት ሃይማኖቶች እንዴት አስተዋጽኦ ያደርጉ ለሚለው ጥያቄ መልሱን የምናገኘው ከኢትዮጵያ ነው ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያ ሃይማኖት ተቋማት ጉባኤ ዋና ጸሃፊ ፓስተር ዘሪሁን ደጉ የዕምነት ተቋማትንና 97 በመቶ ህዝብ ያቀፈው ጉባኤው የሚያደርገው የሠላምና የልማት አስተዋጽኦ ተጠናክሮ እንደሚቀጥል ተናግረዋል፡፡
የሃይማኖት ተቋማት በራሳቸው የሚሰሩት የሠላምና የልማት ተግባርም ለአፍሪካ ሀገራት እንደአህጉር ያለንን የሠላምና ልማት የማረጋገጥ አላማ የሚያግዝ ነው ብለዋል፡፡
በአፍሪካ ህብረት በተካሄደው ጉባኤ የአፍሪካ የህዝብ ለህዝብን መደጋገፍ በማጠናከር ለአህጉሪቱ ችግሮች አፍሪካዊ መፍትሔዎችን የመሻት አላማን ያነገበ መሆኑንም ገልጸዋል፡፡
ምንጭ፦ ኢብኮ
Several Ethiopian churches are known to have been destroyed.
ADDIS ABABA, ETHIOPIA (BosNewsLife)-- Some 100 evangelical Christians in eastern Ethiopia were without a central place for worship Friday, December 5, after local authorities destroyed their church building, a church official and rights activists said.

The Y Semay Birihan Church, or Heaven's Light Church, was demolished last week by Shenkore district police in the heavily Islamic city of Harar, said Pastor Zemach Tadesse, the 30-year-old senior pastor of the church.

Just days before the perceived attack, officials forcibly removed the church's exterior sign and warned believers not to worship there citing complaints by a local Muslim, according to Christians familiar with the case.

After Christians refused to halt worship services, police reportedly arrived November 28 to destroy the church building. Security forces were allegedly seen removing roofing materials and the church's siding while confiscating church properties. Police officials could not immediately be reached for comment.

Additionally Pastor Zemach Tadesse, his wife Aster Tadesse, 30, and 39-year-old pastor and village council member Yosefe Hailemariam were reportedly detained seven hours for trying to photograph the destroyed church.

"WRONGFUL DETENTIONS"

They were freed after community members "outraged by the wrongful detentions" called "for their immediate release," said International Christian Concern (ICC), a rights group assisting the evangelicals with advocacy.

Christians, who had been gathering in the church building for five years, are now meeting in smaller groups in homes of individual believers as they were instructed by local officials "not to gather under what remains of the church building," Pastor Tadesse said.

These are no isolated incidents, explained ICC, adding that it had documented "numerous ongoing land rights battles between churches and their local governments across Ethiopia."

In many cases, ICC said, "churches have been operating peacefully for decades on land given to them by now-deceased former congregants."

However efforts by local majority Muslim populations to "eliminate the public presence" of churches resulted in the forceful closure, destruction and demolition of several church buildings in recent years, according to ICC investigators.

LAND PUBLIC

In Ethiopia, all land is publicly, rather than privately, owned. Churches are forced to lease land for a limited period of time, after which they will have to either renegotiate the lease or vacate the premises and demolish any amendments or additions to the land,Christians said.

"In Muslim-majority areas of Ethiopia, Christians' applications to lease their individual land to the local church have been wrongfully denied on multiple occasions," complained ICC in a statement to BosNewsLife.

ICC's Regional Manager for Africa, Cameron Thomas, accused Ethiopia of violating the rights of devoted Christians. "Corrupt officials willing to defend their religion rather than the laws they've sworn to uphold, are violating Christians' rights by forcibly closing, destroying and demolishing churches across Ethiopia," the official said.

"Every member of the Heaven's Light Church holds the right, as a human being under international law and as a citizen of Ethiopia, to freely practice their Christianity."

Thomas urged authorities to extend permission for the congregation "to gather peaceably, in full compliance with Ethiopian law" and to allow "the free practice of religion."
የኣገሪቱ የመንግስት ወሬ ኣውታሮች የ''ተባለ'' ዘጋባቸውን ትተው በገሃዱ እየታየ ያለውን እና ኣልፎ ኣልፎ ለሰዎች ህይወት ህልፍት ምክንያት እየሆነ ያለውን የሃይማኖቶች የመቻቻል ባህል መሻከርን ለማስቀረት እውነታውን በማውጣት ኣገሬው እንድነጋገርበት እና መላ እንድፈልግለት ቢያደርጉ መልካም ነው። 


My first trip to a coffee-producing country was in 2008. I was traveling to Costa Rica, and right up there with surfing in Tamarindo and seeing the Volcan Arenal was what I considered a culinary must: sampling some fabled Costa Rican roast.
Imagine my dismay when, upon settling into a cozy local restaurant, and requesting a coffee, I received... Nescafe.
As I continued to travel to countries famous for their coffee - Peru, Tanzania, Rwanda - I realized that my experience in Costa Rica was no aberration. As many frustrated travelers come to find, the countries richest in coffee often produce almost exclusively for export, resigning themselves to drinking instant.
Not so in Ethiopia.
Coffee culture in Ethiopia - considered to be the drink's birthplace - dates back centuries, and continues to this day. In fact, according to the International Coffee Organization (ICO), domestic coffee consumption accounts for more than half of the country's production; unheard of in Africa.
Indeed, when I recently visited Addis Ababa, Ethiopia's bustling capital, I was overwhelmed by the abundance of good, strong coffee. And not just at "western" shops and restaurants, but on the street, at work, and in small local cafes. I tried the "macchiato"; not the kind we associate with Starbucks, but a shot of milk topped with ultra-strong espresso, served in a small glass and occasionally drizzled with cocoa.
And speaking of Starbucks, I didn't see a single one on my trip. The ubiquitous coffee store instead was TO.MO.CA, where I shamelessly purchased kilo upon kilo of coffee beans to bring back to family and friends in the U.S.
"Ethiopians are huge consumers of coffee, and around 70% of the coffee production in Ethiopia is consumed locally," says Wondwossen Meshesha, Chief Operating Officer of TO.MO.CA. "To this day traditional households consume coffee three times a day: just after church ceremonies end in the morning, afternoon, and night."
The world's appetite for Ethiopian coffee has grown steadily in recent years. Germany imports the largest amount of Ethiopian coffee - about 25% of total exports - followed by Saudi Arabia, Japan, Belgium and the U.S. According to a 2014 USDA report, coffee is Ethiopia's number one source of export revenue, generating between 25 and 30 percent of the country's total export earnings.
So why hasn't this developing country fallen into the same pattern as the rest of the continent, exporting more of its coffee to meet increasing demand and corresponding willingness to pay high premiums?
For one, unlike the rest of Africa, where coffee production has been stagnant or falling, coffee production in Ethiopia has grown on average 2.6% per year during the last 50 years, and 3.6% per year since 1990. A bigger production pie means Ethiopians can increase export production while sustaining, or even growing, domestic consumption (other exporting countries with strong domestic consumption include Brazil and Indonesia).
More broadly, countries that export coffee are starting to drink more of it; according to ICO, between 2000 and 2012 domestic consumption by exporting countries increased by 64.7%, and as of 2012 accounted for over 30% of world consumption. This trend correlates with economic development and a growing middle class in many coffee-producing countries (per capita GDP in Ethiopia has more than doubled in the last seven years).
But a lot of it just comes down to tradition, said Helen Indale, owner of Adams Morgan Cafe and Restaurant, where I was thrilled to find Ethiopian Harrar beans on a recent visit (the cafe is one of several establishments in the D.C. area - which boasts a large Ethiopian population - to carry Ethiopian beans). Indale, who emigrated from Ethiopia 18 years ago, said coffee permeated family life for as long as she could remember. Her parents drank a cup before work, a cup during lunch, and then another coffee after work. Coffee took the role of nourishment and also social interaction.
"You would go next door, call your friend and let them know that some coffee's ready," she said. "They would come and bring something, some bread for example, and you would share."
A love of coffee, instilled early, meant that for Indale it became both a prized commodity and a treat: "When we were in school, macchiato was very expensive. So we took our bus money and used it to buy machiatto, and then we would walk home."
Meshesha said the uniqueness of Ethiopian coffee culture is tied to religion; it is believed that daily consumption of coffee started in monasteries across the country. Ethiopian families traditionally roast their own coffee, on a daily or weekly basis, either in a traditional charcoal stove or in a conventional oven. During a coffee ceremony, beans are washed and roasted in front of guests, then ground with a mortar and pestle, cooked in a clay pot called a jebena, and served in traditional tiny tasting cups.
But according to Meshesha, the culture is starting to change. Urban Ethiopians, especially those in the expanding middle class, are foregoing traditional coffee ceremonies and opting for quicker fixes at coffee shops. For TO.MO.CA the trend means better business and opportunities to expand; the company has grown from a single shop five years ago, to a chain of six, and has plans to expand to 25 shops in Ethiopia and twenty more in Djibouti, Kenya and Sudan.
"Over the past decade the change is very transparent especially in urban areas," Meshesha said. "The expansion of coffee shops will definitely grow at a faster pace, as cities are becoming more populated with middle income people who are career oriented and cannot afford a traditional coffee ceremony."

Friday, December 5, 2014

የፌዴራል ሥነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን በቡና የወጪ ንግድ ላይ በተፈጠሩ ችግሮች ዙሪያ ሲያካሂድ የቆየውን ጥናት ማጠናቀቁን ምንጮች ገለጹ፡፡
ኮሚሽኑ ሕገወጥ ሥራ ሠርተዋል ባላቸው ላይ ዕርምጃ ለመውሰድ ከጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ጋር እየተነጋገረ መሆኑ ታውቋል፡፡
የፀረ ሙስና ኮሚሽን ረዘም ያለ ጊዜ ወስዶ ሲያካሂድ የቆየው ምርመራዊ ጥናት ተጠያቂ የሚሆኑትን እንደለየ የሚናገሩት ምንጮች፣ በቀጣይነት መወሰድ ባለበት ሕጋዊ ወይም አስተዳደራዊ ዕርምጃ ላይ በከፍተኛ ባለሥልጣናት ደረጃ ውይይት እየተካሄደ መሆኑን ይናገራሉ፡፡ ነገር ግን የሥነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን ምክትል ኮሚሽነር አቶ ወዶ አጦ፣ ጥናቱ እየተካሄደ መሆኑን ነገር ግን ገና አለመጠናቀቁን ተናግረዋል፡፡
የሥነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን ምንጮች ግን ኮሚሽኑ በንግድ ሚኒስቴርና በቡና ላኪዎች ላይ ትኩረት አድርጎ ሲያካሂድ የቆየውን ጥናት ማጠናቀቁን ተናግረዋል፡፡ ጥናቱ ትኩረት ካደረገባቸው ጉዳዮች መካከል ንግድ ሚኒስቴር በቡና ላኪዎች ላይ በቂ ክትትልና ቁጥጥር አለማድረጉ፣ የተሟላ የመረጃ አያያዝ ሥርዓት አለመኖሩ፣ በሁሉም ድርጅቶች ላይ ወቅቱን የጠበቀ የቡና ክምችት ቆጠራ አለመካሄዱ፣ ለውጭ ገበያ የተዘጋጀን ቡና ኤክስፖርት በማያደርጉ  ነጋዴዎች ላይ ዕርምጃ አለመወሰዱ፣ በኢትዮጵያ ምርት ገበያ በሚሸጥ የቡና ገለፈት ላይ ተገቢውን ቁጥጥርና ክትትል አለመደረጉ ተጠቃሾች ናቸው፡፡
ከዚህ በላይ ጐልቶ የታየው ችግር ደግሞ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ፈቃድ ሳይሰጥ ቡናን ወደ ውጭ አገር ኤክስፖርት ማድረግ ነው፡፡
ብሔራዊ ባንክ ወደ ውጭ ለሚላክ ቡና የሚሰጠው ፈቃድ አለ፡፡ ይህ ፈቃድ ካልተገኘም ቡና ወደ ውጭ መላክ የተከለከለ ነው፡፡ ነገር ግን የተወሰኑ ነጋዴዎች ይህ ፈቃድ ሳይኖራቸው፣ ፈቃድ እንዳላቸው በማስመሰል በአሥር ሺሕ ቶን የሚቆጠር ቡና ወደ ውጭ መላካቸውና ገንዘቡም የት እንደገባ እንደማይታወቅ ኮሚሽኑ ባካሄደው ጥናት ተመልክቷል፡፡
በእነዚህ ጉዳዮች ላይ ኮሚሽኑ ባካሄደው ዝርዝር ጥናት ችግሩን ፈጥረዋል ተብለው የተጠረጠሩ አካላቶችን እንደለየ ምንጮች ይናገራሉ፡፡ ከዚህም በላይ ለውጭ ገበያ የተዘጋጀን ቡና ለአገር ውስጥ ገበያ በማቅረብ አገሪቱ ማግኘት ያለባትን የውጭ ምንዛሪ አሳጥተዋል የተባሉ የቡና ነጋዴዎች ላይ ጥናቱ አነጣጥሯል፡፡ 
ከዚህ ቀደም በትክክለኛ መንገድ ሥራችንን እየሠራን ነው የሚሉ ነጋዴዎች በዚህ ጉዳይ ላይ በተደጋጋሚ ቅሬታ ሲያነሱ ነበር፡፡ ቅሬታው የሚቀርብለት ንግድ ሚኒስቴር አስፈላጊውን ዕርምጃ አይወስድም የሚሉ ትችቶች ሲቀርቡበትም እንደነበር ይታወቃል፡፡ 

Thursday, December 4, 2014


http://www.diretube.com/walta/a-closer-look-hawassa-city-video_29dadc2b7.html

(ኤፍ.ቢ.ሲ) ኢትዮጵያ ዛሬ በታሪኳ ለመጀመሪያ ጊዜ አለም አቀፍ የቦንድ ሸያጭ ገበያን ትቀላቀላለች ተብሎ እየተጠበቀ ነው።
ለሽያጭ ይቀርባል ተብሎ የሚጠበቀው የቦንድ መጠንም 1 ቢሊየን ዶላር መሆኑ ተነግሯል።
አገሪቱ ከቦንድ ሽያጩ አስቀድሞ በአገሪቱ ውስጥ ስላሉ ምቹ የኢንቨስትመንት ሁኔታዎችና በምትሸጠው ቦንድ የምታገኘውን ገንዘብም ለምን ለምን ተግባራት ልታውለው እንዳሰበች በአውሮፓና በአሜሪካ ለሚገኙ የገንዘብ አበዳሪ ባለሀብቶች ለአንድ ሳምንት የዘለቀ ገለፃ ስታደርግ ቆይታለች።
ይህን ገለፃዋንም ትናንት ለመጨረሻ ጊዜ በአሜሪካ ኒውዮርክ ከተማ ለሚገኙ ባለሀብቶች በማቅረብ ማጠናቀቋንም ፋይናንሽያል ታይምስ ዘግቧል።
በኒውዮርክ ገለፃ ላይ የተገኙት ባለሀብቶችም በአጠቃላይ ኢትዮጵያ እየተጓዘችባቸው ስላሉት ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ ነባራዊ ሁኔታዎች ተብራርቶላቸዋል።
እንደዘገባው ከሆነ በዛሬው ዕለት ጄ ፒ ሞርጋንና ደች ባንክ የኢትዮጵያን ቦንድ ለአለም አቀፍ አበዳሪ ባለሀብቶች ይዘው እንደሚቀርቡ ይጠበቃል።
ኢትዮጵያ የተበደረችውን ገንዘብም በ10 ዓመታት ውስጥ የምትመልስ ይሆናል።
የአለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም አይ ኤም ኤፍ በዚህ ዓመት ኢኮኖሚያቸው በፍጥነት ይመነደጋል ብል ካስቀመጣቸው አገራት መካከል ኢትዮጵያን በስምንተኛነት አስቀምጧታል።
የኢትዮጵያ መንግስት ኢኮኖሚያዊ ዕድገቱን ለማስቀጠል ያለው ቁርጠኝነትም ቦንዱን ለሚገዙ የገንዘብ አበዳሪ ባለሀብቶች አስተማማኝ እፎይታን እንደሚያጎናፅፋቸው ተገምቷል።
The international human rights system is broken – or perhaps it never worked at all.
In case after case, citizens’ human rights are violated under the national laws of their respective countries, despite the existence of international human rights commitments in the United Nations’ Universal Declaration, and by the Organization for Security and Cooperation in Europe, the Organization of American States, the African Commission, and others. The International Criminal Court has little say concerning any but the most egregious of international human rights violations, and member states have wide latitude to dispense justice as they see fit.
For those who live in countries that fail to provide or enforce their own laws protecting freedom of expression, international principles have rarely provided actual recourse. Today, this is the case with the independent Ethiopian blogger collective known as Zone9.
In April of this year, the government of Ethiopia arrested six members of Zone9 along with three affiliated journalists in Addis Ababa. They were held for months without a formal charge and were denied the ability to communicate. Testimony from Befeqadu Hailu, one of the accused bloggers who was smuggled out of prison in August, as well as statements in court, allege mistreatment and frequent beatings. Informally, the nine were held on accusations of “working with foreign organizations that claim to be human rights activists and…receiving finance to incite public violence through social media.” 
In July, the Zone9 prisoners were charged under Ethiopia’s Anti-Terrorism Proclamation of 2009 for receiving support from political opposition organizations, defined formally by the government as terrorists, and receiving training from international activists in email encryption and data security from the Tactical Technology Collective, a group that helps journalists and activists protect themselves from digital surveillance.
The Zone9 bloggers joined other media outlets targeted under similar laws, including Eskinder Nega, who had reported on recent Arab uprisings and the possibility of similar uprisings taking place in Ethiopia. He was arrested and charged with the “planning, preparation, conspiracy, incitement and attempt” of terrorism and sentenced to 18 years in prison.
International appeals from human rights advocacy organizations have had little effect on the case. In May, UN High Commissioner for Human Rights Navi Pillay issued a statement explaining,
The fight against terrorism cannot serve as an excuse to intimidate and silence journalists, bloggers, human rights activists and members of civil society organizations. And working with foreign human rights organizations cannot be considered a crime.
Additionally, seven international human rights and press freedom organizations pressed the African Commission and the United Nations in an urgent appeal to intervene in the case against Zone9. The appeal focused on the lack of clear charges and failure to allow the defendants adequate legal representation.
Nani Jansen, a lawyer for the Media Legal Defence Initiative and the lead signatory in the appeal, writes in an email that both the African Commission and the UN “operate under the cover of confidentiality in the early stages of these matters.” She continues:
When they follow up with a Government, this is done without informing the outside world. Only months and months (often over a year) later, these exchanges with a Government get published in the mechanism's report to its supervisory body.
Thus any intervention joins the rest of those in the cone of silence that is Zone9—hidden from public scrutiny or participation.
Even if these bodies do follow up with the Ethiopian government, their recourse is limited. In an article on the urgent appeal, Jansen notes that the African Commission can condemn the arrests in a resolution, that both organizations’ rapporteurs can request official visits to Ethiopia to investigate, and that Ethiopia, as a member of the UN Human Rights Council, would be obligated to honor such a request. But even should such requests be made, and investigations conducted, there is little chance of enforcement of hypothetical findings on the Ethiopian government.
Since the appeal, the Ethiopian government has proceeded with charges against the accused. The latest details on the trial can be found on the Trial Tracker Blog, a site run by people close to the defendants.
Public attempts to highlight the Ethiopian government's transgressions against human rights such as the #Freezone9bloggers social media campaign have an indirect effect. They seek to shame the Ethiopian government to ensure better treatment for the prisoners. They also seek to pressure international organizations and Ethiopia's allies such as the United States, for whom Ethiopia is a critical military and security partner. The hope is that those organizations will in turn apply political pressure on Ethiopia to free the Zone9 defendants.
The implementation of international commitments seems to rest primarily upon a negotiated process of politics, not a functioning and enforceable system of law. Considering the ease with which national law in Ethiopia is employed or ignored for political ends, it is a grim irony that only political pressure can hope to resolve the case in their favor.
Source: https://advocacy.globalvoicesonline.org/2014/12/03/ethiopias-zone9-bloggers-face-the-limits-of-international-law/
(Reuters) - Ethiopia expects coffee exports for its 2014/15 crop to hit a record high because of drought and disease stifling crops in Latin America, the head of its exporters association said on Wednesday.
An unprecedented drought early this year reduced the 2014/15 crop in the world's biggest coffee producer Brazil. The International Coffee Organization forecast in September that global coffee production will fall short of demand.
In the four months from July this year, Ethiopia - Africa's biggest producer of the bean - exported 54,000 tonnes of coffee worth $231.9 million, compared with the $172.5 million it earned from 51,000 tonnes over the same period last year.
Hussein Agraw, chairperson of the Ethiopian Coffee Exporters' Association, said he expected the amount of coffee exported to rise to 235,000 tonnes by the end of 2014/2015, generating $862 million in revenue.
Ethiopia exported around 190,000 tonnes in 2013/14, earning $841 million, he said. Exports hit a previous record high of 193,000 tonnes the year before, he said.
"We are making these expectations because of the fall in production in Brazil," he told Reuters.
"Because of this, we are expecting the international market to go up," Hussein added, referring to demand.
Total coffee production in Ethiopia amounted to 450,000 tonnes over the 2013/14 period, according to official figures. Officials expect a similar output by the end of 2014/15.

Ethiopia prides itself on being the birthplace of coffee. Some 15 million people are involved in its production, mostly in smallholder farms in the misty forested highlands in the country's west and southwest.

Wednesday, December 3, 2014

High quality global journalism requires investment. Please share this article with others using the link below, do not cut & paste the article.

Every country tapping the global sovereign bond market details the dangers investors face in its prospectus, often in a boilerplate section enumerating possible problems – such as fiscal deficits or taxation issues – that is largely ignored.
But the document sent by Ethiopia to international investors ahead of its foray into the global sovereign bond market is somewhat different. Far from a boilerplate, it includes a list of unfamiliar hazards, such as famine, political tension and war.

There is also the risk of famine, the “high level of poverty” and strained public finances, as well as the possible, if unlikely, blocking of the country’s only access to the sea through neighbouring Djibouti should relations between the two countries sour.The document, seen by the Financial Times, is a sobering reminder of the risk of investing in one of Africa’s less developed nations. With gross domestic product per capita at less than $550 per year, Ethiopia is the poorest country yet to issue global bonds.
In the 108-page prospectus, issued ahead of its expected $1bn bond, Ethiopia tells investors they need to consider the potential resumption of the Eritrea-Ethiopia war, which ended in 2000, although it “does not anticipate future conflict”.
Addis Ababa, Ethiopia’s capital, also warns that it is ranked close to the bottom of the UN Human Development Index – 173rd out of 187 nations – and cautions about the possibility of political turmoil. “The next general election is due to take place in May 2015 and while the government expects these elections to be peaceful, there is a risk that political tension and unrest . . . may occur.”
But the long list of risks is not deterring investors, as ultra-low interest rates in the US, the UK, eurozone and Japan push sovereign wealth funds and pension funds into riskier countries in search of higher-yielding bonds.
Instead, some investors are focusing on the danger of a currency crisis. Addis Ababa has devalued its currency, the birr, twice over the past five years – by 23.7 per cent in 2010 and 16.5 per cent in 2011 – in an effort to win export competitiveness. Since then, the Ethiopian central bank has managed to slow the currency’s depreciation by intervening regularly in the market.
Ethiopia map
Addis Ababa has now told potential investors that “it may not be possible for the National Bank of Ethiopia to manage the exchange rate as effectively in the future as it has in the past” because of reduced hard currency reserves.
The country has reserves to cover only 2.2 months’ worth of imports – almost half the 4.3 months it had in 2010-11. “Failure to manage a steadily depreciating exchange rate may adversely affect Ethiopia’s economy . . . [and its] ability to perform obligations under” the bonds, it says.
The prospectus also reveals for the first time details of Ethiopia’s heavy dependence on Chinese loans to finance its infrastructure investment. Credit lines from China and Chinese entities accounted for 42 per cent of all external loan disbursements in 2013-14, and for 69 per cent in 2012-13.
Chart
“China has emerged as a key development partner,” the prospectus says, “often providing sizeable financing tied to infrastructure projects undertaken by Chinese firms.” Among those, telecoms groups ZTE and Huawei and a company the prospectus names as China Electric Power have lent Ethiopia more than $2bn over the past few years.
Lazard, the investment bank advising Addis Ababa on financial matters, declined to comment. The Ethiopian government did not respond to a request for comment. Investors said the bond was expected to price later this week at between 6 and 7 per cent.
Copyright The Financial Times Limited 2014. You may share using our article tools.
Please don't cut articles from FT.com and redistribute by email or post to the web.

Tuesday, December 2, 2014

Abstract
Sidama people occupy a subsistence niche partitioned between traditional enset agropastoralism and
transitional maize farming. Enset production is low-risk and requires multiple years for cultivation and processing. Maize farming is high-risk, high-yield requiring only one growing season from planting to harvest. Contrasting enset and maize farming we examine effects of crop loss and social shocks on Sidama impulsivity. We argue that impulsivity is a psychological process that is differentially activated by environmental shocks in the stable, traditional enset regime and unstable, transitional maize regime. Using a robust psychometric model derived from Barratt Impulsivity Scale (BIS) items we demonstrate two dimensions of Sidama impulsivity: Careful-Control [CC] and Acts Without Thinking [AWT]. Both dimensions are associated with environmental shocks, but the associations are moderated by social ecological regimes. In the enset regime, effects of shocks on impulsivity are muted. However, increased impulsivity is significantly associated with shocks in the global-market dependent maize regime. Effects on CC were significant for social shocks, but not crop loss, while AWT was associated with crop loss and social shocks. Results may indicate domain-specific aspects of impulsivity in response to environmental perturbation. Impulsivity may be adaptive in the context of active niche construction.

Read more @ http://public.wsu.edu/~rquinlan/Quinlan_et_al.pdf
The FAO honoured achievements of Brazil, Cameroon, Ethiopia, Gabon, the Gambia, Iran, Kiribati, Malaysia, Mauritania, Mauritius, Mexico, the Philippines and Uruguay.
Brazil, Cameroon, Ethiopia, Gabon, the Gambia, Iran, Kiribati, Malaysia, Mauritania, Mauritius, Mexico, the Philippines and Uruguay according to the FAO are the latest in a growing list of countries to make great strides in combating undernourishment.
During a ceremony at FAO headquarters, the Organization’s Director-General, José Graziano da Silva, awarded diplomas to government representatives of the 13 countries.
“You have overcome major challenges in difficult global economic conditions and policy environments. You have demonstrated the will and mobilized the means,” Graziano da Silva said addressing the award recipients.
The FAO Director –General urged countries to accelerate progress stating that “Progress in eradicating worldwide hunger over the next ten years “is gaining momentum”, but much more needs to be done – 805 million people still suffer from chronic undernourishment.”
To achieve this, there is a need to “improve the quality and efficiency of food systems, promote rural development, increase productivity, raise rural incomes, improve access to food, and strengthen social protection,” Graziano da Silva said.
According to FAO, Ethiopia, Gabon, the Gambia, Iran, Kiribati, Malaysia, Mauritania, Mauritius, Mexico and the Philippines have now reached the MDG-1 hunger target, while Brazil, Cameroon and Uruguay have also achieved the more ambitious WFS target of halving the number of hungry by 2015.
Among those who received diplomas on behalf of their countries were the Gambia’s Vice President Isatou Njie-Saidy, Brazil’s Minister for Social Development and Fight Against Hunger Tereza Campello, Cameroon’s Minister for Agriculture and Rural Development Menye Essimi, Ethiopia’s Minster of Agriculture Tefera Derbew, Gabon’s Minister for Livestock, Fisheries and Food Security Luc Oyoubi and Mauritania’s Minister for Rural Development Brahim Ould M’Bareck Ould Mohamed el Moctar.
Acoording to the report, 63 developing countries have reached the MDG target, and six more are on track to reach it by 2015. Of the 63 countries which have reached the MDG target, 25 have also achieved the more ambitious World Food Summit (WFS) target of halving the number of undernourished people by 2015.
Key success factors in reducing hunger
The UN State of Food Insecurity in the World 2014 (SOFI 2014) report, released earlier this year, identified several critical factors driving the success achieved by countries in reducing hunger.
Chief among these is transforming political commitment into effective action.
The statistics used to determine the attainment of the MDG and WFS targets are produced by FAO using official data provided by member countries and other international agencies.
The WFS goal was set in 1996, when 180 nations met in Rome to discuss ways to end hunger. The Millennium Development Goals were established by the international community following the adoption of the United Nations Millennium Declaration by the UN General Assembly in September 2000.
- See more at: http://www.citifmonline.com/2014/12/02/ghana-lagging-in-fight-against-hunger-fao/#sthash.GDw9aVX6.dpuf