POWr Social Media Icons

Wednesday, October 2, 2013

Survey says African countries have failed to reduce poverty despite economic growth experienced over the past decade.

Improved economic growth over the past decade in Africa has failed to reduce poverty in a majority of countries on the continent, a new study has revealed.

The Afrobarometer survey, released on Tuesday, said that despite playing host to some of the world's highest economic growth rates, many Africans still reported shortages of basic needs, including water, food, healthcare and cash.

"Meeting their basic daily needs remains a major challenge for a majority of Africans, even at a time when their countries are reporting impressive economic gains," the survey found, citing data retrieved from the citizens of 16 African countries over the past 10 years.

In a second part of the study, the report surveyed the opinions of more than 50,000 citizens of 34 countries across the continent between 2011-2013 and concluded that "
lived" poverty remains "pervasive across the continent".

The continent's economy is expected to grow by almost five percent this year, but half of survey respondents said they occasionally lacked food, clean water, and medicine. One in five said they face frequent shortages.

Measuring poverty

"Either economic growth is not trickling down to average citizens and translating into poverty reduction... [or] there is reason to question whether reported growth rates are actually being realised," the researchers found.

"Poverty has come down very, very slightly."
Robert Mattes, University of Cape Town
People were poorer in areas where government spending on basic infrastructure lagged, the survey found.

"The data show significant correlations between access to electrical grids, piped water, and other basic services in communities and lower levels of lived poverty."

Low education levels also had a big influence on poverty.

People in West Africa and East Africa experienced most shortages, while North Africans reported the least.

The highest poverty levels were measured in Burundi, Guinea, Niger, Senegal and Togo, while Algeria and Mauritius had the lowest.

The study has been conducted roughly every three years since 1999, with more countries added to the survey each time round.

Carried out by independent African organisations, the Afrobarometer aims to measure poverty as an alternative to countries' own national income and expenditure surveys, which are often too costly for some governments.

Of 16 countries studied for the past decade, the researchers measured little improvement in lifestyle, said Afrobarometer's Robert Mattes at the study's release in Johannesburg.

"Poverty has come down very, very slightly," said Mattes, who also heads the University of Cape Town's Democracy in Africa Research Unit.

The lives of people in Cape Verde, Ghana, Malawi and Zambia improved over the past decade.

In this period, however, poverty went up in South Africa, Botswana, Senegal, Mali and Tanzania.

Zimbabweans also reported a dramatic drop in poverty since 2008, which researchers attributed to a "peace dividend" after a power-sharing government was formed following a decade of political and economic turmoil.

Over half the respondents rated their country's economy as bad, while only a third thought the economy and their living conditions had improved in the past year.

Most however thought things would
look up in the coming year.

The researchers urged governments to focus on reducing poverty rather than simply growing their economies.

"Investments in education and infrastructure may be among the most effective ways to extend economic gains to the continent's poorest citizens."

The Afrobarometer study echoes a World Bank report earlier this year which found growth in Africa has been less poverty-reducing than elsewhere in the world.

While strides have been made in reducing the levels of Africans living on less $1.25 a day, more than a third of the world's extreme poor still live in sub-Saharan Africa.


http://www.aljazeera.com/news/africa/2013/10/study-finds-growth-not-helping-africa-poor-201310115130119155.html


Wara Sidama

በሲዳማ ትልቁ ሜዳ የሆነው ዋራ የኣካባቢው ህዝብ ብዛት እየጨመረ ከመምጣቱ ጋር በተያያዘ  ወደ እርሻ መሬትነት እየተቀየረ በመምጣቱ ስፋቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያነሰ መጥቷል። የዋራ ሜዳ በሲዳማ ህዝብ ዘንድ ታሪካዊ ፋይዳ ያለው ቦታ ሲሆን፤ በታሪክም የዛሬ 400 ኣመታት በፊት ሲዳማ እና ሆፋ የተባለ ጎሳ፤ ዛሬ የሲዳማ ህዝብ የሰፈረበትን መሬት በባለቤትነት ለመያዝ ታሪካዊ ጦርነት ያደረገበት ቦታ ነው። የታሪክ ድርሳናት እንደሚያወሱት፤ የዋራ ሜዳ ለሲዳማ ከብት ኣርብዎች ሁነኛ የግጦሽ ማዕከል ነው። በኣሁኑ ጊዜ የኣከባቢው ህዝብ ባለበት የመሬት ጥበት የተነሳ የከብት እርባታን በመተው የእርሻ ስራን በማስፋፋት ላይ በመሆኑ የዋራ ሜዳ ስፋት እንድቀንስ ሆኗል።

የዋራ ሜዳ ከታሪካዊ ፋይዳው በተጨማሪ የሲዳማ ክልል የኢትዮጵያ ሐዋርያዊት ቤተክርስቲያን ለምታዘጋጀው ዓለም ኣቀፋዊ ክሩሴይድ ከግማሽ ሚሊዮን ህዝብ በላይ ከመላው ኣለም የምሰባሰብበት ቦታ ነው።
የወባን(ንዳድ)ን ያክል ባይሆንም ፤ አፍሪቃ ውስጥ ልጆችንና ወጣቶችን ይበልጥ በመጠናወት ፣ በብዛት ሲገድል የቆየ በሽታ ፤ ማጅራት ገትር ነው። ይሁንና ፤ ይህን ቀሳፊ በሽታ መከላከልም ሆነ መግታት የሚቻልበት ብልሃት ስለመረጋገጡ ከሰሞኑ የወጡ የምርምር
ውጤቶች ማስገንዘባቸው የሚታወስ ነው።ማጅራት ገትር፣ በተለያዩ ክፍላተ ዓለም ቢገኝም ፣ ይበልጥ የተስፋፋውና ሰውም በብዛት ሲፈጅ የቆየው፤ አፍሪቃ ውስጥ ፣ ከሰሐራ ምድረበዳ በስተደቡብ ፣ ከምድር ሰቅ በስተሰሜን ከሞላ ጎደል ፤ በ 5 እና 15 ዲግሪ ከፍተኛ መሥመር መካከል ፣ ከሴኔጋል እስከ ኢትዮጵያና ኤርትራ፣ የሳሔል መቀነት በተሰኘው የክፍለ ዓለሙ ቀጣና በሚገኙ 26 ያህል አገሮች ነው። እነዚህ አገሮች ደግሞ በከፊል ድርቅ የሚያጠቃቸው መሆናቸው የታወቀ ነው። በሽታውን የሚያስተላልፉት ተኀዋስያን ፤ ባክቴሪያዎች የተለያዩ በዓይን የማይታዩ ኢምንት ነፍሳትም መንስዔዎች ሊሆኑ ይችላሉ። ማጅራት ገትር እንደሚታወቀው፤ አንገት እንዳይንቀሳቀስ ቀስፎ የሚይዝ፣ በራስ ምታትና ትኩሳት ታጅቦ ፣ ከማጅራት እስከ ኅብለ -ሠረሠር ፣ ማዕከላዊውን የነርብ አውታር የሚጠናወት በሽታ ነው። አእምሮን እንደመሳት ያደርጋል፤ ያጥወለውላል፤ በበሽታው የተያዘ ሰው ብርሃንና ኃይለኛ ድምፅ በእጅጉ ያውኩታል። አንገትን አግርሮ የማያንቀሳቅሰው፤ ከማጅራት እስከ ኅብለ ሠረሠር ነርቦችን የሚጠናወተው፤ አፍንጫ ፤ ጆሮና ላንቃን የሚያሳምመው በሽታ፤ ሊደነቁር ፤ የሠራ-አካላትን ሊያሽመደምድና ለሞት ሊደርግ የሚችል ሕመም ነው።
በጎልማሦች ዘንድ የህመሙ ዋና መለያ ዘጠና ከመቶ ማለት ይቻላል፤ ብርቱ ራስ ምታት ነው። 70 ከመቶ መንስዔውም በባክቴሪያ ሳቢያ የሚዛመተው የማጅራት ገትር በሽታ አንደኛው ከፊል ነው። በአፍሪቃ በሰፊው የተዛመተውና በየጊዜው እያገረሸ ጉዳት የሚያደርሰው የማጅራት ገትር በሽታ ዓይነት በባክቴሪያ አማካኝነት የሚዛመተው «ሜኒንጎኮካል ሜንንጃይቲስ » በመባል የታወቀው ነው። «ሜንንጃይቲስ ኤ» በመባልም ይታወቃል። የተባበሩት መንግሥት ፣ የዓለም የጤና ጥበቃ ድርጅት፤ ባደረገው ክትትል፤ ካለፈው ዓመት ጥር ወር አንስቶ እስከ ግንቦት ወር 2005 ዓ ም ድረስ፤ በመጅራት ገትር የተያዙት ሰዎች ቁጥር ከ 9,250 እንደማይበልጡ፣ የሞቱት ደግሞ 857 መሆኑን ነው የገለጠው።
ለማጅራት ገትር አሁን ፍቱን መድኀኒት መገኘቱን ያበሠረው፤ የመንግሥት ያልሆነው የማጅራት-ገትር የክትባት ፕሮጀክት፣(Meningitis Vaccine Project) (MVP)በሚል ስያሜ የታወቀው ድርጅት፤ ከ ዐራት ዓመት በፊት በሳሔል መቀነት ፤ ቢያንስ 88,000 ሰዎች ታመው እንደነበረና ከ 5,000 በላይ ህይወታቸውን ማጣታቸውን ያኔ ያካሄደው ጥናት ያስረዳል።
በጠነጠኑት ዓለም አቀፍ ቱጃር ባልና ሚስት፣ ቢል ና ሜሊንዳ ጌትስ የገንዘብ ድጋፍ «ሜድ አፍሪ ቫክ» የተባለውን የክትባት መድኀኒት ያመረተው የማጅራት-ገትር የክትባት ፕሮጀክት የተሰኘው ድርጅት ፤ እ ጎ አ እስከ 2011 ዓ ም ፍጻሜ ድረስ፣ ቻድ ውስጥ በሦስት ክፍላተ ሀገር ፣ በአጠቃላይ ለ 1,8 ሚሊዮን ህዝብ መድኃኒቱን አድሎ ነበር። እናም የህክምና ተመራማሪዎች በዓመቱ የክትባት መድኃኒት የተሰጣቸውን ሰዎች መርምረው፤ ከየመቶሺው ሰው ከሞላ ጎደል የ 2,5 የማጅራት ገትር ዓይነት ህመም ማጋጠሙን በባካቴሪያ የሚተላለፈው «መኒንጃይቲስ ኤ» ግን አንድም ሰው እንዳላገኘው ለመገንዘብ ችለዋል። የክትባቱን መድኀኒት ባገኑት ሰዎች መካከል ፣ በሽታው፤ 98 ከመቶ ካንድ ሰው ወደ ሌላ የሚተላለፍበት አንዳች ዕድል እንደሌለው አረጋግጠዋል ነው የተባለው።
«ሜዲ አፍሪ ቫክ» ሥራ ላይ እንዲውል ፈቀድ ከተሰጠ በኃላ፤ እ ጎ አ በ 2010 ዓ ም ፤ ከሴኔጋል አንስቶ እስከ ኢትዮጵያ፤ ከ 100 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ተክትቧል። የሳሔል መመቀነት በሚሰኘው የአፍሪቃ ክፍል፤ 450 ሚሊዮን ያህል ህዝብ፤
«ሜንንጃይትስ ኤ» የተባለው ማጃራት ገትር የሚያሰጋው ነው ። በአፍሪቃው ክፍለ ዓለም ፤ ከ 80 ከመቶ በላይ የማጃራት ገትር ህመም የሚከሠተው በ «ሜንንጃይቲስ ኤ » አማካኝነት ነው ። ከ 7 ቱ-14 ዓመት ባለ የጊዜ እርከን ውስጥ የዚሁ በሽታ ወረርሺኝ የሚያጋጥም ሲሆን፣ ባለፈው ኃይለኛ ወረርሺን ማለትም እ ጎ አ በ 2009 ዓ, ም፤ የዓለም ጤና ጥበቃ ድርጅት (WHO) እንዳስታወቀው 5,300 ሰዎች በአጭር ተቀጭተዋል። ባለፉት ሦስት ዓመታት፤ በ 10 ሃገራት ከ 100 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ከማጅራት ገትር አደጋ ነጻ እንዲሆን ያበቃው ክትባት ፣ በዩናይትድ እስቴትስ የአንዱ ዋጋ 50 የአሜሪካ ሳንቲም ሲሆን ፣ አፍሪቃም ውስጥ እ ጎ አ ከ 2010 ዓ ም አንስቶ፤ በቡርኪና ፋሶ ማሊና ኒጀር በተመጣጣኝ ዋጋ ሆኗል ለህዝብ የሚቀርበው። በሳሔል መቀነት፤ በአንድና በ ኻያ ዘጠኝ ዓመት የዕድሜ እርከን ላይ ለሚገኙ አፍሪቃውያን የሚሰጠው ክትባት ውጤት እጅግ ያረካቸው፤ በዓለም የጤና ጥበቃ ድርጅት የክትባት ክፍል ዋና ሥራ አስኪያጅ ጓን ማሪ ኦኮዎ በሌ፣ «ይህ የክትባቱን ዘመቻ ገና ላላካሄዱ አገሮች፣ የሚያበረታታ ምልክት ሰጪ ነው በማለት ደስታቸውን ሳይገልጹ አላለፉም።
ብዙዎቹ የአፍሪቃ ክፍለ ዓለምና የሌሎቹም ክፍለ ዓለማት ታዳጊ ሃገራት፣ የተባበሩት መንግሥታት አጠቃላይ ጉባዔ በነደፈው መሠረት፤ የዓእማቱን ግቦች ለማሳካት ጥረት ከሚያደርጉባቸው እቅዶች አንዱ የጤና አጠባበቅ ጉዳይ ነው። የተተለመውን እቅድ በጊዜ ለማሳካት የቀረው ጊዜ አንድ ዓመት ከ ሦስት ወር ባቻ ነው። ጤናን ለመጠበቅ ደግሞ የህዝቡ የኑሮ ደረጃ ከፍ እንዲል ፤ የተመጣጠነ ምግብና መድኃኒት ማግኘት የሚችልበት አቅሙ እንዲጎለብት ለማድረግ ጥረት ማድረጉ የግድ የሚል ነው። ከዚህ ጋር ተያይዞ፣ መድኃኒት ለሁሉ ይዳረስ ዘንድ ፣ እርግጥ ዓለም አቀፍ ትብብር ያሻል። በሃርቫርድ ዩንቨርስቲ የህክምና ክፍል ፕሮፌሰር አኒታ ቫግነር ይህ ችግር እንዴት ሊቀረፍ እንደሚችል ሲያብራሩ---
«ለህይወት ጠንቅ የሆኑ በዛ ያሉ በአብዛኛው ሁናቴዎች መኖራቸው ቢታወቅም፤ ብዙ ሰዎችን መርዳት የሚችሉ ፍቱን የመድኃኒት ዓይነቶች አሉን። ችግሩ ፤ እነዚህን መድኃኒቶች ሰዎች በቀላሉ ያገኟቸው ዘንድ የሚያስችሉ ሥርዓቶች እስከዚህ አልተዘረጉም።»
መድኃኒት አምራቾች፤ እዚህም ላይ ለምሳሌ ያህል ፣ ሳኖፊ የተባለው የፈረንሳይ ኩባንያ፤ እጅግ አነስተኛ ገቢ ላላቸው አገሮች፤ እጅግ ረከስ ባለ ዋጋ መሸጥ ይቻላል ባይ ነው። በኢንዱስትሪ በበለጸጉት አገሮች ደግሞ ያንኑ መድኃኒት ከፍ ባለ ዋጋ መሸጥ ይቻላል። በሳኖፊ ኩባንያ፤ «መድኃኒት ማግኘት» የተሰኘው መርኀ ግብርም ሆነ ዘመቻ ባልደረባ ፍራንሷ ቦምፓርት ---
«በዓለም አቀፍ የክትባት ዘመቻ ላይ በሚገባ እየተሠራበት ነው። አንድ የክባት መድኃኒት ፣ እንበል በዩናይትድ እስቴትስ ወይም በአውሮፓ በ 50 ዩውሮ ቢሸጥ፤ አፍሪቃ ውስጥ 3 ወይም 4 ዩውሮ ተመጣጣኝ ዋጋው ይሆናል። በአጠቃላይ ይህ ዓይነቱ የአያያዝ ሥርዓት በሚገባ የሚሠራ ነው። ምክንያቱም በመሃሉ፣ ብራዚል፤ ደቡብ አፍሪቃና ታይላንድን የመሳሰሉ አገሮችም አሉ። እነዚህ አገሮችም ከ 10 እስከ 20 ዩውሮ መክፈል ይችላሉ»።
በሌላ በኩል እንዲሁ የመድኃኒት ዋጋ ብቻ ቀንሶ ማቅረቡ ፋይዳ አይኖረውም፤ በመጀመሪያ የበሽታ ዓይነቶችን መርምሮ፤ ለይቶ ማወቅ ነው የሚበጀው የሚሉም አሉ። እናም በዛ ያሉ ነርሶችን ማሠልጠን፤ ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባ ጉዳይ ነው።
በዩጋንዳ ጤና ጥበቃን በተመለከተ የሃገሪቱ ፕሬዚዳንት አማካሪ የሆኑት ዶክተር እስፔሲዮዛ ዋንዲራ -ካዚብዌ ፣ በዩጋንዳ ብዙውን ጊዜ የአንድን በሽታ ዓይነት በትክክል መርምሮና ለይቶ የማሳወቅ ችግር አለ ባይ ናቸው።
«እያንዳንዱ ወረዳ፤ በዝቅተኛ ደረጃ ባለው በዚሁ መስተዳድር ፣ አንድን በሽታ መርምሮ ማወቅ የሚያስችለው ሥነ ቴክኒክ አለን። በመሆኑም ካንሠርን ፤ ወባንም ሆነ የተላላፊ በሽታ ዓይነቶችን ለይተን ማወቅ እንችላለን። በመሆኑም አገሪቱ በመላ የሚያስፈልጋትን የመድኃኒት ዓይነት ለማቅረብ ማቀድ እንችላለን። »
http://www.dw.de/popups/mediaplayer/contentId_17115690_mediaId_17115685
የ2015 የዲቪ ሎተሪ መርሐ ግብር (ዲቪ 2015) ከመስከረም 21 ቀን 2006 ዓ.ም. ጀምሮ ለሚቀጥሉት 32 ቀናት ማለትም እስከ ጥቅምት 23 ቀን 2006 ዓ.ም. ድረስ ማመልከት እንደሚቻል፣ በኢትዮጵያ የአሜሪካ ኤምባሲ መስከረም 20 ቀን 2006 ዓ.ም. አስታወቀ፡፡
በተፈቀደው የማመልከቻ ቀን ውስጥ በድረ ገጽ “dvlottery.state.gov” በመሙላት ማመልከት እንደሚቻል ያስታወቀው ኤምባሲው፣ የወረቀት ማመልከቻዎች ተቀባይነት እንደማይኖራቸው አስታውቋል፡፡
ኤምባሲው እንደገለጸው፣ ኢትዮጵያ የዲቪ 2015ን ዕድል ለመሳተፍ የሚያስፈልጉ መስፈርቶችን ታሟላለች፡፡ ቀደም ባሉ አምስት ዓመታት ውስጥ ከ50 ሺሕ በላይ ዜጐቻቸውን ወደ አሜሪካ የላኩ አገሮች የዕድሉ ተጠቃሚ እንደማይሆኑና ኢትዮጵያ ግን ያንን ያህል ስላላከች የዕድሉ ተጠቃሚ መሆኗን አስታውቋል፡፡
አንድ አመልካች ወይም ግለሰብ ማመልከት የሚችለው በሚኖርበት አገር ሳይሆን በተወለደበት ቦታ ወይም አገር መሆኑንም ኤምባሲው አስታውቋል፡፡
የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የዲቪን ሒደትን ቀልጣፋና አስተማማኝ ለማድረግ እ.ኤ.አ. ከ2005 ጀምሮ የኤሌክትሮኒክ ምዝገባን ተግባራዊ ማድረጉንና በሕገወጥ መንገድ ወደ አሜሪካ ለመግባት፣ ለማጭበርበር የሚሞክሩ ወይም ከአንድ በላይ ማመልከቻ የሚያስገቡ ሰዎችን መለየት የሚችሉ ቴክኖሎጂዎችንና ሌሎች ሥልቶችን በሥራ ላይ ማዋሉን ገልጿል፡፡ 
መሥሪያ ቤቱ የዲቪ 2015 ዕድለኞች መመረጣቸውንም ሆነ የቪዛ ማመልከቻና ቃለ መጠይቅ ስለሚያደርግበት ሁኔታ የሚያሳውቀው በኢንተርኔት በመሆኑ፣ አመልካቾች በድረ ገጹ ማወቅ እንደሚችሉ ኤምባሲው አስታውቋል፡፡ 
የተመረጡ አመልካቾች ለራሳቸውና ለቤተሰቦቻቸው ኢሚግራንት ቪዛ ስለሚጠይቁበት ሒደት የሚገልጽ መመርያ እንደሚደርሳቸውም ኤምባሲው ገልጿል፡፡ ማመልከቻው ሲሞላም ሆነ ሲላክ ምንም ዓይነት ክፍያ እንዳማይፈጸምም ጠቁሟል፡፡ የአሜሪካ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የጋብቻ አዋጅን በከፊል መሰረዙን ተከትሎ፣ በኢሜግሬሽን አሠራሮች ላይ የተደረጉ ለውጦች በዲቪ 2015 አመልካቾች ላይ ተፈጻሚ እንደሚሆንም ኤምባሲው አስገንዝቧል፡፡ ማመልከቻዎች እስከ ምዝገባው የመጨረሻ ሳምንት ድረስ እንዳይቆዩም መክሯል፡፡
የዲቪ 2015 ውጤት ከሚያዚያ 23 ቀን 2006 ዓ.ም. ጀምሮ በኢንተርኔት እንደሚገለጽና አመልካቾች ውጤታቸውን ለማየት የራሳቸውን መለያ ቁጥር ማስገባት እንደሚኖርባቸው አስታውቋል፡፡ ከኢትዮጵያ በዲቪ 2014 መርሐ ግብር 3,500 ያህል ዜጐች ዕድለኞች መሆናቸውንም አስታውሷል፡፡ 
አቶ ሔኖክ አሰፋ፣ የፕሪሳይስ ኮንሰልት ኢንተርናሽናል ማኔጂንግ ዳይሬክተር 
ፕሪሳይስ ኮንሰልት ኢንተርናሽናል፣ ከስድስት ዓመታት በፊት የተቋቋመ በማኔጅመንት፣ በቢዝነስና በኢንቨስትመንት ዘርፎች የማማከር ሥራ ላይ የተሰማራ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያ ነው፡፡
በአገር ውስጥ ከሚገኙ የግል ኩባንያዎች አንስቶ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚገኙት ኤጀንሲዎችንና ድርጅቶችን የሚያማክረው ይህ ተቋም፣ 25 ቋሚ ሠራተኞች፣ ፕሮጀክት በመጣ ቁጥር እንዳስፈላጊነቱ የሚሠሩ 60 ባለሙያዎችና አሜሪካ፣ ካናዳ እንዲሁም ጀርመን አገር የሚገኙ የሥራ አጋሮች አሉት፡፡ መቀመጫውን አዲስ አበባና ኒውዮርክ ያደረገው ፕሪሳይስ ኩባንያን የመሠረቱትና ተቋሙን በማኔጂንግ ዳይሬክተርነት የሚመሩት አቶ ሔኖክ አሰፋን ምዕራፍ ብርሃኔ አነጋግራቸዋለች፡፡ 
ሪፖርተር፡- ስለትምህርት ደረጃዎና ሲሠሯቸው ስለነበሩት ሥራዎች ይንገሩን፡፡
አቶ ሔኖክ፡- የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርቴን ያጠናቀቁት በካቴድራል ትምህርት ቤት ነው፡፡ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን ደግሞ አሜሪካ ኒውጄርዚ ከተማ ውስጥ በሚገኝ ትምህርት ቤት ተምሬያለሁ፡፡ የመጀመሪያ ዲግሪዬንና ማስተርሴን እዚያው አሜሪካ ከሚገኘው ፎርድሃም ዩኒቨርሲቲ፣ ኢንተርናሽናል ትሬድ ኤንድ ፋይናንስና ኢኮኖሚክስ ላይ ሠርቻለሁ፡፡ ትምህርቴን ከጨረስኩ በኋላ ኒውዮርክ ከተማ ውስጥ ብሩክሊን በሚባል አካባቢ የሚገኘው ብሩክሊን ንግድ ምክር ቤት ውስጥ፣ አነስተኛ የብሩክሊን አምራች ኢንዱስትሪዎች ምርቶቻቸውን ለወጭ ገበያ ለማቅረብ በሚያስችላቸው ፕሮግራም ውስጥ ዓለም አቀፍ የንግድ ባለሙያ ሆኜ አገልግያለሁ፡፡ በንግድ ምክር ቤቱ በነበረኝ የአራት ዓመታት ቆይታም፣ በጊዜው ከነበሩት ዳይሬክተሮች ውስጥ አንዱ ለመሆን በቅቼ ነበር፡፡ ከዚያም በተጨማሪ የንግድ ምክር ቤቱ የኒው ሚዲያና ኮሙዩኒኬሽን ክፍል ኃላፊ ነበርኩ፡፡ እ.ኤ.አ. በ2004 ወደ ኢትዮጵያ ተመልሼ በኢትዮጵያ ንግድ ምክር ቤት ውስጥ ምክትል ዋና ጸሐፊ በመሆን ለአንድ ዓመት ተኩል አገልግያለሁ፡፡ በአዲስ አበባ ንግድ ምክር ቤትም ለሁለት ዓመት የቦርድ አባል ሆኜ አገልግያለሁ፡፡ እ.ኤ.አ. በ2006 ወደ አሜሪካ ተመልሼ በግሌ የማማከር ሥራ መሥራት ጀመርኩ፡፡ መጀመሪያ ላይ ካገኘኋቸው የማማከር ሥራዎች ውስጥ በተባበሩት መንግሥታት የልማት ፕሮግራም ውስጥ የአጭር ጊዜ የማማከርና የኮሙዩኒኬሽን ሥራ አንዱ ነበር፡፡ ሌላው ደግሞ ኢትዮጵያ የሚገኘው የዓለም ባንክ ወደ ደቡብ ሱዳን ልኮኝ ሠርቻለሁ፡፡ ከዚያም እ.ኤ.አ. በ2007 መጀመሪያ ላይ ወደ ኢትዮጵያ ተመልሼ ፕሪሳይስ ኮንሶልትን አቋቋምኩ፡፡ 
ሪፖርተር፡- ፕሪሳይስ መቀመጫውን ኒውዮርክና አዲስ አበባ ያደረገ ተቋም ነው፡፡ በሁለቱም ከተሞች እንዴት ነው የምትሠሩት?
አቶ ሔኖክ፡- ኒውዮርክ ውስጥ የከፈትነው እ.ኤ.አ. በ2010 ነው፡፡ የከፈትንበት ምክንያት ደግሞ ኢንቨስተሮች ከአሜሪካ አገር ወደ ኢትዮጵያ ለመምጣት ሲፈልጉ፣ ከማን ጋር መሥራት እንችላለን የሚለውን እንዲያውቁና መተማመኛ እንዲኖር ስንል ነው፡፡ አሁን ላይ የኒውዮርክ ቢሯችን በተወካይ ደረጃ የሚሠራ ሲሆን፣ አጠቃላይ ሥራውን ግን እዚህ ነው የምንሠራው፡፡  
ሪፖርተር፡- ፕሪሳይስ የሚሰጠው ዋነኛ አገልግሎት ምንድን ነው? 
አቶ ሔኖክ፡- የምንሰጠው አገልግሎት ደንበኞቻችን ለሆኑት ቢዝነሶች፣ መንግሥታትና ዓለም አቀፍ ኤጀንስዎች፣ ሥራቸው ላይ ትክክለኛ ውሳኔ ለመወሰን የሚያስችላቸውን ትክክለኛ መረጃና ዕውቀት እንዲያገኙ ድጋፍ ማድረግ ነው፡፡ እስካሁን ድረስ አመዛኙ ሥራችን የነበረው ከዓለም አቀፍ ኤጀንሲዎች ጋር ነው፡፡ ከዓለም ባንክ፣ ከእንግሊዝ ተራድኦ ድርጅትና ከአሜሪካ ተራድኦ ድርጅት ጋር የግሉ ዘርፍ ልማት ወይም ዕድገት ላይ የማማከር ሥራ እንሠራለን፡፡ እነዚህ ኤጀንሲዎች የኢትዮጵያን የግል ዘርፍ እንዴት ማነቃቃትና ማሳደግ ይቻላል የሚሉት ጥያቄዎች ላይ መፍትሔ መስጠት ስለሚፈልጉ፣ መታየት ያለባቸው ጉዳዮች ላይ በስፋት እንሠራለን፡፡ ባለፉት ሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥም የግሉ ክፍለ ኢኮኖሚን እያማከርን ነው፡፡ ለውጭ አገር ኢንቨስተሮችና አገር ውስጥ ላሉ ታላላቅ ኩባንያዎች የማኔጅመንት፣ የቢዝነስና የኢንቨስትመንት ዘርፎች ላይ የማማከር አገልግሎት እንሰጣለን፡፡  
ሪፖርተር፡- ዓለም አቀፍ ኤጀንሲዎቹ እዚህ መጥተው ለመሥራት ፍላጎት ሲያሳዩ እንዲሠማሩባቸው የምታማክሯቸው የሥራ መስኰች የትኞቹ ናቸው? 
አቶ ሔኖክ፡- በአሁኑ ጊዜ ከውጭ አገር ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ ሥራ ለመሥራት ትልቅ ፍላጎት አለ፡፡ ለዚህ ምክንያቱ ኢትዮጵያ እያደገ ያለ ኢኮኖሚ ስላላት፣ ገበያውም እየሠፋ እየሄደ ስለሆነና ኢኮኖሚዋም ከዓለም ጋር እየተሳሰረ ስለመጣ ነው፡፡ ስለዚህ የውጭ ኢንቨስተሮች መጥተው የኢትዮጵያ ገበያ ውስጥ ዘልቀን መግባት እንፈልጋለን፣ እዚህ ፋብሪካ ማቋቋም እንፈልጋለን፣ ነገር ግን ምን ላይ እንደምንሠራ ስለማናውቅ ያንን አጥኑና ንገሩን ይሉናል፡፡ እኛም እናጠናለን፡፡ ለምሳሌ አላቂ የሆኑ ምርቶችን መሸጥ በተመለከተ ኢትዮጵያ ውስጥ ትልቅ ፍላጎት አለ፡፡ ስለዚህ እኛ ባቀረብንላቸው ጥናት መሠረት ለኢንቨስትመንታቸው የሚስማማቸውን መርጠው ለመሥራት ሲወስኑ፣ የተሟላ የቢዝነስ ዕቅድ ሠርተንላቸው ደረጃ በደረጃ እየተከታተልን እንመራላቸዋለን፡፡ ይህ ሥራችን ኢንቨስትመንትን የማማከር ሒደት ነው፡፡ ፋይናንስን በተመለከተ ደግሞ የቢዝነስ ባለቤቶች ለቢዝነሳቸው እንዴት ፋይናንስ እንደሚያደርጉ እናማክራቸዋለን፡፡ በተጨማሪም ገንዘብ ይዘው መጥተው ኢትዮጵያ ውስጥ እየሠሩ ካሉ ኩባንያዎች ላይ የባለቤትነት ድርሻ ወስደን ገንዘባችንን ኢንቨስት አድርገን አብረን ማደግ እንፈልጋለን የሚሉትን ደግሞ፣ እዚህ ካሉ ኩባንያዎች ጋር አገናኝተን ሥራዎቻቸውን እንዲቀጥሉ መንገዱን እናመቻቻለን፡፡ ለምሳሌ አንድ ኬንያ የሚገኝ ኩባንያ ኢትዮጵያ ውስጥ በውኃ ሥራ ላይ ለተሠማራ ኩባንያ 12 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስት አድርጎ ሥራውን ቀጥሏል፡፡ ይህንን መሥራት ከበድ ይላል፡፡ ምክንያቱም ኢንቨስተሩ በቀላሉ ገንዘብ አይሰጥም፡፡ ባለቢዝነሱም በቀላሉ የባለቤትነት ድርሻውን አይሰጥም፡፡ 
ሪፖርተር፡- ዓለም አቀፍ ኤጀንሲዎችና ኩባንያዎች እዚህ ሲመጡ ሊሠሩባቸው ፍላጎት የሚያሳዩባቸው የንግድ ወይም የኢንቨስትመንት ዘርፎች የትኞቹ ናቸው?
አቶ ሔኖክ፡- እነዚህ ተቋሞች እዚህ መጥተው ኢንቨስት ለማድረግ ሲያስቡ፣ የታሸጉ ምግቦች፣ ማጠቢያ ምርቶች፣ የጥርስ ቡርሾች፣ የጥርስ ሳሙናዎችን ጨምሮ ቶሎ ቶሎ የሚሸጡና አላቂ የሆኑ ምርቶች ላይ መሰማራትን ይመርጣሉ፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት ደግሞ ኢትዮጵያ በአፍሪካ ውስጥ ሁለተኛው ከፍተኛ የሕዝብ ብዛት ያላት አገር ስለሆነች ነው፡፡ ጨርቃ ጨርቅና አልባሳት፣ ቆዳና የቆዳ ውጤቶች የመሳሰሉት ምርቶች ላይም ለመሰማራት ፍላጎት ያሳያሉ፡፡ 
ሪፖርተር፡- የግሉ ክፍለ ኢኮኖሚን እንዴት ነው የምታገለግሉት?
አቶ ሔኖክ፡- በብዙ መልኩ እናገለግላለን፡፡ ለምሳሌ የከብት መኖ ላይ የሚሠራ የግል ተቋም አለ፡፡ ተቋሙ ራሱ የፈጠራቸው አዳዲስ ሐሳቦችን አምጥቶ መኖ የማቅረብ ሥራ እየሠራ ይገኛል፡፡ ይህ ተቋም ገበያ ውስጥ ዘልቆ የሚገባበትን የፍራንቻይዚንግ ሞዴል እየሠራንለት ነው፡፡ ይህም ማለት አነስተኛና ጥቃቅን የሆኑ ፍራንቻይዞች በየክልሉ ተቋቁመው፣ ኩባንያው እያቀረበላቸው መኖው ወደ ገበሬው እንዲደርስ ለማድረግ እያማከርን ነው፡፡ ይህ ሲሆን የወተት ምርት እንዲጨምር ይረዳል ማለት ነው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ትልቅ የወተት ምርታማነት ችግር አለ፡፡ ኢትዮጵያ ሰፊ ወተት የማምረት አቅም ስላላት፣ ያለውን ችግር ቀርፎ ትልቅ የወተት አምራች አገር እንድትሆን ማድረግ መቻል አለበት፡፡ ለምሳሌ ያህል አንዲት የኢትዮጵያ ላም በቀን የምትሰጠው የወተት መጠን በአማካይ 1.6 ሊትር ነው፡፡ የምትታለብበት ጊዜ ደግሞ በዓመት ስድስት ወር ነው፡፡ የአውሮፓ ላሞች ግን በቀን እስከ 40 ሊትር ይሰጣሉ፡፡ የሚታለቡበት ጊዜም ዘጠኝ ወር ይደርሳል፡፡ ይኼ ልዩነት በዝርያ፣ በመኖ፣ በሕክምናና በሌሎች ችግሮች አማካይነት የተፈጠረ ነው፡፡ ለዚህ መፍትሔ ለመስጠት ከአሜሪካ የልማት ተራድኦ ድርጅት ጋር ለሦስት ዓመት የሚቆይ የሁለት ሚሊዮን ዶላር በጀት የተመደበለት ግብርና ተኮር (አግሪ ኢንኪዩቤሽን ቢዝነስ) ፕሮግራም ላይ ወተት፣ ሰሊጥና ማርን በተመለከተ በጋራ እየሠራን ነው፡፡ የዚህ ፕሮግራም ዓላማ ግብርና ነክ ሥራዎች ላይ የተሰማሩ የግል ኩባንያዎች፣ ትክክለኛ የቢዝነስ ሞዴል ይዘው በጥሩ አመራር ተቋሞቻቸውን ካሳደጉ በኋላ፣ ዘርፉን እንዲያሻሽሉት ማድረግ ነው፡፡ ለምሳሌ አርቲፊሻል ኢንሴሚኔሽን ላይ (በሰው ሠራሽ መንገድ የወንዱን እንስሳ የዘር ፈሳሽ ወስዶ ሴቷ ማህፀን ውስጥ ርቢው እንዲካሄድ መክተት) የሚሠራ ኩባንያ አለ፡፡ የኩባንያው አቅም ትንሽ ስለሆነ እኛ ከአሜሪካ የልማት ተራድኦ ድርጅት ጋር ተረዳድተን ልናሳድጋቸው እየሠራን ነው፡፡ ይህን የምናደርገው ገበሬው ያለው ላም ጥሩ የወተት ምርትን ከሚሰጡ ጋር በማዳቀል ነው፡፡ በሰው ሠራሽ ሒደት ማዳቀል ቀርቶ ከአውሮፓ ላም እናምጣ ቢባል፣ ከባቢ አየሩ ስለማይመቻቸው ላሞቹ ይሞታሉ፡፡ አውሮፓውያኑ የሚታለበውን ወተት 40 ሊትር ያደረሱት ላሞችን እያዳቀሉ ነው፡፡ ስለዚህ ከአውሮፓ የወንዱ የዘር ፈሳሽ ይመጣና ከኢትዮጵያ ላም ጋር በርቢ እንዲቀላቀል ተደርጎ፣ 50 በመቶ የአውሮፓ 50 በመቶ የኢትዮጵያ ሆኖ የተዳቀሉ ላሞችን አበራክቶ የወተት ምርትን ማብዛት ነው፡፡ ሆለታ ላይ በዚህ መልኩ የተዳቀለች ቀነኒ የተባለች ላም አለች፡፡ ላሟ በቀን ከ25 እስከ 26 ሊትር ወተት ትሰጣለች፡፡ እንዲህ የበዛ ምርት እንዴት ማግኘት እንደሚቻል በተደረገው ምርምርና ተግባር አይተናል፡፡ ይህንን ወደ ንግድ መቀየር ነው፡፡ ሆለታ ላይ የአውሮፓውያን ላሞች ከኢትዮጵያ ጋር መዳቀል የጀመሩት የዛሬ 40 ወይም 45 ዓመት ነው፡፡ 98.6 ከመቶ የሚሆኑት የኢትዮጵያ ላሞች ያልተዳቀሉ ናቸው፡፡ ስለዚህ ይህ እንዲሳካ መኖ ላይ፣ የማዳቀል ሥራ ላይና የተመረተው ወተት እንዴት እንደሚሰራጭ እናማክራለን፡፡ ሌላው ደግሞ አሜሪካ ውስጥ Center for International Private Interprise የሚባል ድርጅት አለ፡፡ ከእነርሱ ጋር ሆነን ንግድ ምክር ቤቶችን እንረዳለን፡፡ እነሱ ከእኛ ጋር ባላቸው ግንኙነት አማካይነት 47 የሚደርሱ ድርጅቶች ባለፉት አራትና አምስት ዓመታት ውስጥ የአቅም ግንባታ ሥልጠናዎችን ስንሰጥ ቆይተናል፡፡ የቢዝነስ አሠራሩን ለማሻሻል የግል ዘርፉ ከመንግሥት ጋር መወያየት አለበት፡፡ መፈታት ያለባቸውን ችግሮች እንደ አገር አብረን መፍታት አለብን፡፡ ያን ለማድረግ ግን መጀመሪያ የንግድ ምክር ቤቶቹ አቅም መጎልበት አለበት፡፡ ከዚያም በተጨማሪ የአባላቶቹን አመለካከት፣ ችግርና ፍላጎት ለመንግሥት ለማቅረብ የንግድ ምክር ቤቶቹ አባላቶቻቸውን መወከል አለባቸው፡፡ እኛም እዚያ ላይ እየሠራን ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም አዳዲስ የሆኑ የቢዝነስ ሞዴሎችን ወደ ገበያ ለማቅረብና ወደ ንግድ ለመቀየር አብረን ከተለያዩ ከኩባንያዎች ጋር እየሠራን ነው፡፡ 
ሪፖርተር፡- ከጥቂት ሳምንታት በፊት ከተመሰከረላቸው የሒሳብ አዋቂዎች ማኅበር (ACCA) ጋር በመተባበር የፋይናንስ ተደራሽነትን በተመለከተ ከባንክ፣ ከአምራቾችና ከሌሎች የንግድ ዘርፎች ከተውጣጡ የበላይ አካላት ጋር በየሦስት ወሩ የሚደረግ የቁርስ ላይ ፎረም አካሂዳችሁ ነበር፡፡ የፎረሙ ዓላማ ምን ነበር?  
አቶ ሔኖክ፡- የፎረሙ ዋና ዓላማ ታዳሚ ለነበረው የንግዱ ማኅበረሰብ መረጃን መስጠት ነበር፡፡ ባንክን በተመለከተ ምን አለ? ዓመታዊ የምርት ዕድገት እንዴት ነው? የዋጋ ግሽበት እንዴት ነው? የውጭ ምንዛሪ እንዴት ነው? የሚሉትንና የመሳሰሉት ነገሮችም የቀረበበት ነበር፡፡ ሌላው ዓላማ አንዱ ከሌላው የንግድ መስክ ጋር እየተገናኘ ሥራዎችን እንዴት አቀላጥፎ መሥራትና ማሻሻል እንደሚችል፣ እርስ በእርሳቸው ተዋወቀው እንዲገናኙ ማድረግ ነው፡፡ የፕሮግራሙ ሌላው ይዘት ደግሞ የቢዝነስ ማኅበረሰቡ ቢዝነሱን ሲሠራ ያለበትን ሁኔታ በመነጋገር፣ አዳዲስ አሠራሮችንና አዳዲስ ሐሳቦችን የሚለዋውጡበት፣ ፖሊሲን በተመለከተ ከመንግሥት ተቋማት ተወክለው ከመጡ ኃላፊዎች ጋር ቁርሳቸውን እየበሉ እንዲያወያዩ የሚደረግበት ፎረም ነው፡፡ የአገሪቱ ኢኮኖሚ አሁን ባለበት ፍጥነት ወይም በበለጠ ፍጥነት እንዲያድግ ኢንቨስት ማድረግ አለብን፡፡ ኢንቨስት ለማድረግ ደግሞ ገንዘብ ያስፈልጋል፡፡ ስለዚህ ገንዘብ በሰፊው እንዲንቀሳቀስ ተደርጎ፣ ወሳኝ የሆኑ ኢንቨስትመንቶች ገንዘብ እንዲያገኙ ተደርጎ አገሪቱ ማደጓን የምትቀጥለው እንዴት ነው? የሚለውን ጥያቄ ለማስተናግድ የተዘጋጀ ፎረም ነው፡፡ ስለዚህ ለዚህ የቀረበው የመጀመሪያው ስሌት በባንኮች አማካይነት አገር ውስጥ ያለውን የገንዘብ ምንጭ የሚሰበሰብበት ዘዴን መፍጠር ነው፡፡ ሁለተኛው ስሌት ያንን የተሰበሰበ ገንዘብ ውጤታማ በሆነ መልኩ ኢንቨስት ማድረግ ነው፡፡ ሌላው ስሌት በመንግሥትም ትልቅ ቦታ የተሰጠው ደግሞ የቁጠባ ባህልን ማዳበር ነው፡፡ አንድ ገበሬ ትራስ ሥር 500 ብር ሲቀመጥ ለአገር አይጠቅምም፣ ገበሬውም ወለድ አያገኝበትም፣ ገንዘቡም አላግባብ ሊጠፋና ሊባክን ይችላል፡፡ ገበሬው ገንዘቡን ባንክ የማያስገባበት ምክንያት አገልግሎቱን እንደልብ በአቅራቢያው ስለማያገኝ ነው፡፡ ለዚህ መፍትሔ ለመስጠት ባንኮች በየቦታው ቅርንጫፎቻቸውን እየከፈቱ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ ግን በጣም ሰፊ አገር በመሆኗ፣ የሕዝቦቿም ከፍተኛ ቁጥር በገጠር የሚኖር በመሆኑ፣ በእያንዳንዱ ቦታ ቅርንጫፍ ቢከፈት፣ ቅርንጫፎቻቸውን የሚያስተዳድሩበት ወጪ ስለሚበራከት አያዋጣቸውም፡፡ ስለዚህ ይህንን ለመታደግ ቅርንጫፍ ሳይከፈት ‹‹ቅርንጫፍ አልባ የባንክ አገልግሎት›› የሚል ዘዴን ስለመጠቀም በውይይቱ ወቅት ተንፀባርቋል፡፡ ይህንን የቴክኖሎጂ ስልት በመጠቀም (የዜድቲኢና የሁዋዌ የኔትዎርክ ማስፋፊያ ሲያልቅ የሞባይል ተጠቃሚ ቁጥር 50 ሚሊዮን ይደርሳል ተብሏል) ገጠር ውስጥ ያለው ሕዝብ በቀላሉ ገንዘቡን በሞባይል ባንኪንግ ወደ ባንክ ማስተላለፍ ይችላል፡፡ በዚህ መንገድ የሚሰበሰበው ገንዘብ የባንክ ሥርዓት ውስጥ ሲገባ፣ ቢዝነሶች በብድር አማካይነት መዳበር ይችላሉ ማለት ነው፡፡ ባንኮች ጋር ያለው ችግር ካላቸው የገንዘብ አቅም በላይ ደንበኛ ስላላቸው ማበደር አለመቻላቸው ነው፡፡ ስለዚህ በግብርም ይሁን በጡረታ እንዲሁም በሞባይል ባንኪንግ፣ መንግሥትና ሕዝቡ የሚያጠራቅሙት ገንዘብ ይኖራል ማለት ነው፡፡ ይህ ገንዘብ ለኢንቨስትመንት ይውላል፡፡ ፎረሙ ላይ የተነገረው ሌላው መንገድ ደግሞ፣ ከውጭ ቀጥተኛ የሆነ ኢንቨስትመንትን መሳብ ነው፡፡ ይህ መንገድ ውጭ አገር ያለውን ንዘብ ወደ አገር ውስጥ እንዲገባ የሚያደርግ ነው፡፡ 
ሪፖርተር፡- በኢንቨስትመንትም ሆነ በአነስተኛ ደረጃ የቢዝነስ ሥራዎችን ከማስኬድ አኳያ ኢትዮጵያ ውስጥ ያሉት ተግዳሮቶች ምንድን ናቸው?
አቶ ሔኖክ፡- ቢዝነስ ለመሥራት ኢትዮጵያ ውስጥ ያለው አንደኛው ችግር ቢሮክራሲ ነው፡፡ አንድ ቢዝነስ ዓላማው ምርቱን ለገበያ ማቅረብ ነው፡፡ ነገር ግን ብዙውን ሰዓት ቢሮክራሲውን ለመወጣት ሲታገል፣ ውጤታማነቱና ምርታማነቱ ይቀንሳል፡፡ ቢዝነሱን የሚሠራው ሰው በየመንግሥት ቢሮው እየሮጠ ይህን አምጡልኝ፣ ይህን አድርጉልኝ እያለ የሚውል ከሆነ፣ የሚሠራበት ጊዜ ስለሚያጥር ውጤታማነቱ ይቀንሳል ማለት ነው፡፡ ይህ ሁኔታ ትንንሾቹን ቢዝነሶች ያጠፋል፡፡ ትልልቆቹ አቅም ስላላቸው ተጨማሪ የሰው ኃይል ቀጥረው ይሠራሉ፣ ፉክክሩም ይቀንስላቸዋል፡፡ ከቢሮክራሲ ጋር አብረው የሚነሱት ጉምሩክ ላይ ያሉ ተግዳሮቶች ናቸው፡፡ የመብራት መቋረጥ፣ የሞባይል ኔትዎርክና የኢንተርኔት ችግሮች መፈራረቅም ተጨማሪ ችግሮች ናቸው፡፡ ደረጃቸው ይለያይ እንጂ እነዚህ ችግሮች ሁሉም ታዳጊ አገሮች ውስጥ ያሉ ናቸው፡፡ ስለዚህ ጥያቄው ለምን እነዚህ ችግሮች ኖሩ ሳይሆን እንዴት እየፈታናቸው እንሄዳለን የሚለው ነው፡፡ እነዚህ ሁኔታዎች ጊዜ ቢፈጁም መስተካከል አለባቸው፡፡ ጊዜ እየሄደ በመጣ ቁጥር ተግዳሮቶቹ ዓይነታቸውን እየቀየሩ፣ ደረጃቸውንም ከፍ እያደረጉ ይሄዳሉ፡፡ ቢሆንም ግን ከሥር ከሥር አሠራሮች መስተካከል አለባቸው፡፡ ይህንን ለማድረግ ደግሞ መንግሥት ብቻ ሳይሆን ሁሉም ኃላፊነቱን መውሰድ አለበት፡፡ 
ሪፖርተር፡- እስከዛሬ ድረስ ምን ያህል ኩባንያዎችን ወይም ዓለም አቀፍ ኤጀንሲዎችን አማክራችኋል?
አቶ ሔኖክ፡- በስድስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ብዙ አማክረናል፡፡ ዓለም አቀፍ ኤጀንሲዎችን በተመለከተ ለምሳሌ ዓለም ባንክ፣ አፍሪካ ልማት ባንክ፣ የአሜሪካ ተራድኦ ድርጅት (ዩኤስኤአይዲ)፣ የእንግሊዙን የተራድኦ ድርጅት (ዲኤፍአይዲ)፣ የካናዳው ሲዳና የኔዘርላንድስ ኤስኤንቪ ይገኙበታል፡፡ እስካሁን በብዛት የሠራነው ከውጪዎቹ ጋር ነው፡፡ ከግሉ ዘርፍ ደግሞ ወደ 50 የሚጠጉ ኩባንያዎች ጋር ሠርተናል፡፡ 
ሪፖርተር፡- የምታማክሩበት ዋጋ እንዴት ነው?
አቶ ሔኖክ፡- ዋጋን በተመለተ የምለው ነገር ቢኖር ብዙ ሠራተኞች ስላሉን፣ ሰፊ ቦታ ይዘን ስለምንሠራና ወጪያችንም ሆነ የምንሰጠው አገልግሎት ከፍተኛ ስለሆነ የምናስከፍለው ዋጋ ርካሽ አለመሆኑን ነው፡፡ 
ሪፖርተር፡- ገንዘብ ኖሯቸው ምን መሥራት እንዳለባቸው የማያውቁ ሰዎች ቢመጡ ታማክሯችዋላችሁ?
አቶ ሔኖክ፡- እንደዚህ ዓይነት ደንበኞች በጣም ያጋጥሙናል፡፡ እኛ ግን ይህንን ሥሩ ብለን መንገሩ ላይ በጣም እንጠነቀቃለን፡፡ ምክንያቱም ኢትዮጵያ ውስጥ የኢንቨስትመንት አማራጭ ሞልቷል፡፡ እዚህ ያለው ገበያ በጣም ጥሩ ነው፡፡ ስለዚህ እንዲህ ዓይነት ጥያቄዎች ሲመጡ ምንድን ነው የምታውቁት? ልምዳችሁ ምን ላይ ነው? ምንድን ነው ፍላጎታችሁ? የገንዘብ አቅማችሁ ምን ያህል ነው? የሚሉትንና ሌሎችንም ሁኔታዎች ባገናዘበ መልኩ ልናማክር እንችላለን፡፡ ይህን ሥሩ ብሎ ማለፍ ግን ኃላፊነት የጎደለው ሥራ ነው፡፡ ስለዚህ ጊዜ ሰጥተን ተወያይተን ውሳኔ ላይ ልንደርስ እንችላለን፡፡ 
ሪፖርተር፡- ጥሩ ቢዝነስ ኖሯቸው ያንን ለማሳደጊያ ገንዘብ የሌላቸውንስ?
አቶ ሔኖክ፡- እንዲህ ዓይነት ደንበኞችም ይመጣሉ፡፡ ቢዝነሱን ጀምረውት ሁለት ሦስት አራት ዓመት ሠርተው ገበያው እንዳለ አሳይተው፣ ገበያውን መያዝ የቻሉ፤ ነገር ግን ቢዝነሳቸውን ለማሳደግ ያቃታቸው ኩባንያዎች አሉ፡፡ እንዲህ ዓይቶቹ ኩባንያዎች ገንዘብ የሚያገኙበትን ሁኔታ እናመቻቻለን፡፡ ገንዘብ እንደዚህ ያሉትን ኩባንያዎች ነው የሚፈልገው፡፡ 
ሪፖርተር፡- የቢዝነስ ሐሳቡ ኖሯቸው ሥራውን ያልጀመሩና ምንም ዓይነት ገንዘብ የሌላቸውንስ ገንዘብ  እንዲያገኙ ታመቻቹላችኋላችሁ?
አቶ ሔኖክ፡- እንደዚህ ዓይነት በጣም ብዙ ሰዎች አሉ፡፡ እጅግ በጣም ጥሩ የቢዝነስ ሐሳብ ያላቸው፣ ነገር ግን ገንዘብ የሌላቸው ሰዎች አሉ፡፡ አገልግሎታችን ውስን በመሆኑ ለሁሉም መድረስ አንችልም፡፡ ትልቁ ነገር ግን ሥራ ፈጣሪዎች ሁሌም ቢሆን ሐሳባቸውን ወደ ንግድ ቀይረው ሥራ የሚጀምሩበትን መንገድ አያጡም፡፡ የእኔም ምክር ገንዘቡን ከየትም ከየት አምጥተው ሥራውን ይጀምሩ የሚል ነው፡፡ 
ሪፖርተር፡- ፕሪሳይስ ወደፊት ወዴት ነው የሚያመራው? 
አቶ ሔኖክ፡- የፕሪሳይስ ዓላማ የምንሠራው ሥራ በሙሉ ልማት ላይ ያተኮረ፣ ኢትዮጵያን ብሎም አፍሪካን መርዳት የሚችል ተቋም እንዲሆን ነው፡፡ ፕሪሳይስ በአገር ደረጃ ውጤታማ፣ ተፅዕኖ ፈጣሪ የሆነ አማካሪ ድርጅት ወደመሆንና አገልግሎቱንም የሚሰጥበትን አድማስ ወደ ማስፋት ያመራል፡፡ ማማከር ብቻ ሳይሆን እኛም ቢዝነስ ውስጥ የመግባት ፍላጎት አለን፡፡ ለምሳሌ አግሮ ፕሮሰሲንግ፣ ሪል ስቴትና ችርቻሮ ኢንዱስትሪ ውስጥ እየገባን አካሄዳችንን እያሰፋን ነው፡፡