Nomonanoto Show

Friday, August 23, 2013

One study from Debub University in Hawassa notes that the Ethiopian government has historically promoted research and development of cereal crops, which are more susceptible to natural disasters such as drought, and are typically sold for profit instead of directly generating food security and benefitting local communities. The Tree Against Hunger offers several potential reasons for a focus on cereals instead of enset. Enset production is complex and varies based on location, making it unappealing for many development programs, even for domestic Ethiopian aid initiatives. It also is primarily produced in some of the areas of Ethiopia that are least developed and most difficult to access. These barriers, and the tendency for Western developmental aid to focus on cereal production have limited international extension programs designed for enset. With high cereal prices and low yields, the importance of generating awareness and investing research and resources into enset production grows greater.
Enset is a plant native to Ethiopia that is often referred to as the false banana because, not surprisingly, of its resemblance to the banana plant. It is grown in the less arid highlands of the southwestern region of Ethiopia. Enset contributes to improved food security for approximately 15 million Ethiopians and, according to Ethiopian researchers, there is potential for expanding consumption of the crop. Over the coming weeks, Food Tank will feature different ways in which the enset plant has significant environmental, social, and economic benefits for farmers and consumers.
A recent report from the International Food Policy Research Institute (IFPRI) shows that Ethiopia may be facing a famine, based on the coinciding factors of a growing population, detrimental weather conditions, and an unsustainably structured food system. While macro factors like these may be intractable, the production of one native Ethiopian crop has been historically proven to keep food security problems at bay: enset. In a report entitled The Tree Against Hunger from the American Association for the Advancement of Science (AAAS), five criteria were listed to evaluate food security: adequate volume of food; adequate nutritional intake; annual stability of food supply; accessibility of food; and long-term sustainability of food production. Enset achieves, or helps to achieve, all of these criteria.
The plant is used mostly for its starchy pseudostems. The stems are scraped for starch, which is then combined with water to become a pulp. The pulp is fermented with yeast and turned into kocho, a type of bread. Each enset plant can produce up to 40 kilograms (88 pounds) of food after reaching maturation in four to five years. Tilahun Amede released a working paper in 2006 studying different cropping systems in the Ethiopian Highlands. In his report, he found that out of 14 major crops in Ethiopia, enset produces the highest yield per hectare and highest energy content per kilogram of edible yield. Its value is not unknown; a study of enset consumption patterns in Ethiopia from the U.N. Development Programme (UNDP) found that it makes up 17.5 percent of food intake in rural Ethiopia, and is a vital component of south and southwestern Ethiopian diets.
It is an extremely hardy and versatile crop with high nutritional value: rich inpotassium, calcium, and iron, although low in protein. Kocho is often eaten with other food, like kale and kitfo, which creates a high-calorie and highly nutritious meal. In Dr. Amede’s 2006 report, he noted that areas with enset-based farm systems had the lowest rates of Vitamin A deficiency, partly due to the practice of eating kocho with kale. A 2004 report, also by Mr. Amede, concluded that barley-based farm systems would see improved food security by switching over 50 percent of their land to enset, kale and faba beans. 

Because it is a perennial crop, enset production is staggered so that the crop contains plants in several different stages of maturation at once. Its deep roots and high water retention make it relatively drought resistant, and the parts of the plant harvested (stems and roots) are more resistant to bad weather than flowering crops. Finally, the staggered pattern of perennial growth makes it harvestable year-round—making it a valuable way to ensure an adequate volume of food all year round. 
Enset also helps to increase the long-term sustainability of food production by reducing soil erosion and increasing soil fertility through leaf decomposition and manure application. Leaves and stalks can be used for animal fodder, helping to make fertilization a closed system.
While the plant is extremely valuable for food security, enset is used for more than just food – the fibrous leaves and stalks are used for production of clothing, shelter, and baskets, as well as for ceremonial practices. Parts of the plant are also used to promote maternal health by aiding in stimulating placental discharge, and traditional practitioners use it to help heal broken bones and reduce swelling of joints in both livestock and humans. 
One study from Debub University in Hawassa notes that the Ethiopian government has historically promoted research and development of cereal crops, which are more susceptible to natural disasters such as drought, and are typically sold for profit instead of directly generating food security and benefitting local communities. The Tree Against Hunger offers several potential reasons for a focus on cereals instead of enset. Enset production is complex and varies based on location, making it unappealing for many development programs, even for domestic Ethiopian aid initiatives. It also is primarily produced in some of the areas of Ethiopia that are least developed and most difficult to access. These barriers, and the tendency for Western developmental aid to focus on cereal production have limited international extension programs designed for enset. With high cereal prices and low yields, the importance of generating awareness and investing research and resources into enset production grows greater.

የፀረ ኤች አይ ቪ መድሃኒት በሀገር ውስጥ ሊመረት ነው፡፡
በሀገር ደረጃ የኤች.አይ.ቪ (ኤድስ) ስርጭት እየቀነሰ ቢመጣም ተጠናክሮ መሰራት እንዳለበት ተጠይቋል፡፡
በኤች.አይ.ቪ(ኤድስ) ላይ የሚሰሩ የተለያዩ አካላት በጋራ የሰጡት መግለጫ ከገጠሩ ይልቅ በከተማ የኤች.አይ.ቪ ኤድስ ስርጭትን ለመቆጣጠር በሰፊው መሰራት አለበት ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያ ጤናና ስነ-ምግብ ኢኒስቲትዩትን በመወከል ዶ/ር ይበልጣል አሰፋ በተለይም በፀረ የኤች.አይ.ቪ መድሃኒት አጠቃቀም ላይ በሰፊው መስራት እንደሚፈልግ ነው የገለፁት፡፡
ዶ/ር ይበልጣል እንደሚሉት የፀረ የኤች.አይ.ቪ መድሃኒት አጠቃቀም እየተሻሻለ የመጣ ቢሆንም በተለይ በመረጃ አሰጣጥ ላይ ትኩረት ሊደረግ ይገባል ብለዋል፡፡
የጸረ ኤች.አይ.ቪ (ኤድስ) መድሀኒትን በ2007  መጨሻ ላይ በሀገር ውስጥ ለማምረት ዝግጅት እየተደረገ መሆኑንም የኢትዮጵያ ጤናና ስነ-ምግብ ኢንስቲትዩት አስታውቋል፡፡
ቅደመ ዝግጅቱ ሲጠናቀቅም 5 የጸረ ኤች.አይ.ቪ (ኤድስ) መድሀኒት አምራች ፋብሪካዎች ወደ ስራ ሊገቡ እንደሚችሉም ተጠቁሟል፡፡
የፌደራል ኤች.አይ.ቪ (ኤድስ) መከላከያና መቆጣጠሪያ ማስተባበሪያ ጽ/ቤት ም/ዳይሬክተር አቶ መስቀሌ ሌራ እንደሚሉት ደግሞ የኤች.አይ.ቪ (ኤድስ) ስርጭቱ ለስራ በሚንቀሳቀሰው ወጣቱ ላይ ጎልቶ ይታያል፡፡
የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ተወካይ ዶክተር ፍሬሕይወት መብራቱ በበኩላቸው እስከአሁን ድረስ ኤች.አይ.ቪ (ኤድስን) በተመለከተ የተሰራው ሥራ ውጤት አያሳ በመምጣቱ ጥረቱ ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል፡፡
በተለይም ከ2006 ዓ.ም ጀምሮ አዲስ እቅድ ተዘጋጅቶ ቫይረሱ ከእናት ወደልጅ እንዳይተላለፍ እንደሚሰራም ነው የገለጹት፡፡
የኤች.አይ.ቪ (ኤድስ) ሥርጭትን በተመለከተ ከወንዶች ይልቅ ሴቶች የበለጠ ተጋላጭ እንደሆኑ በመድረኩ ላይ ተንጸባርቋል፡፡ከዕድሜ አንፃርም ከ35-49 የሚሆኑት ወንዶች እንዲሁም ከ25-34 ዓመት የሚሆኑት ሴቶች ለኤች.አይ.ቪ ይበልጥ ተጋላጭ መሆናቸው ተነግሯል፡፡
ባለፉት ጥቂት ዓመታት በሀገሪቱ የኤች ኤይ ቪ ኤድስ በሽታ ስርጭት ከ7 ወደ 1.6 በመቶ ዝቅ ማለቱና በበሽታው የሚሞቱ ሰዎችም በ90 በመቶ ትልቅ መሻሻል ታይቷል ተብሏል፡፡
አዲስ አበባ ፣ ነሃሴ 17 ፣ 2005 (ኤፍ ቢ ሲ) የኤሌክትሪክ ሃይል አቅርቦት መቆራረጥ በመዲናችን አዲስ አበባና በተለያዩ የክልል ከተሞች እየተባባሰ የመጣ ችግር ሆኗል ።
ሃገሪቱ እያመነጨች ያለው የኤሌክትሪክ ሃይል በቂ የሚባል ቢሆንም የአገልግሎት ጥራት መጓደል ግን በብዙዎች ዘንድ ተደጋጋሚ ቅሬታን እያስነሳ ነው ።
የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ሃይል ኮርፖሬሽን ችግሩ መኖሩን አምኖ ይቀበላል ፤ የኬርፖሬሽኑ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ምህረት ደበበ እንደሚሉት ፥ የኤሌክትሪክ መቆራረጡ በማህበረሰቡና በሃገሪቱ ላይ እያደረሰ ያለው ጉዳት ከፍተኛ ነው።
ከዚህ ቀደም ለጣቢያችን ቅሬታቸውን ያቀረቡ አካላት በየአካባቢው የሚተከሉ የሃይል ማሰራጫ ትራንስፈርመሮች ጥራት የጎደላቸው መሆን የኮርፖሬሽኑ ሰራተኞችም ፈጣን ምላሽ አለመስጠት፤ ከዚህም አለፍ ሲል እጅ መንሻ ይቀበላሉ ሲሉ ሮሮ ማሰማታቸው የሚታወስ ነው።
አቶ ምህረትም  በኮርፖሬሽኑ ውስጥ መልካም ስነ ምግባር የሌላቸው ሰራተኞች መኖራቸውን በማመን ቅሬታው ተገቢ መሆኑን ይቀበላሉ።
የሲቪል ሰርቪስ ሚንስቴርም ባካሄደው ጥናት  ህዝቡ ቅሬታ ከሚያሰማባቸው የፌደራል ተቋማት መካከል አንዱ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ሃይል ኮርፖሬሽን ነው።
ችግሩ የኮርፖሬሽኑን አቅም እንደተፈታተነው ያመኑት ሃላፊው ጉዳዩ በመንግስት ደረጃ እየታየ መሆኑን ጠቅሰው ፥ ከዚህ ጎን ለጎንም ኮርፖሬሽኑ ማዕከላትን አደራጅቶ እየሰራ ነው ብለዋል።
ይሁን እንጂ ቀድሞ የነበሩ  አሁንም ያልተፈቱና ለኤሌክትሪክ ሃይል መቆራረጥ ምክንያት የሆኑ እክሎች እንዳሉ ናቸው።
ከእነዚህ ውስጥ በስፋት እየተካሄዱ ያሉት የመንገድ ፣ የባቡርና የውሃ መስመር ዝርጋታዎች ተጠቃሽ ሲሆኑ ፥ እነዚህን መሰረተ ልማቶች ለመዘርጋት በሚደረገው ጥረት በርካታ የኤሌክትሪክ ምሶሶዎች እየወደቁ ነው።
ይህን ችግር ለመፍታትም ተቀናጅቶ ለመስራት በሚያስችል ደረጃ በመንግስት በኩል እየተሰራ ያለ ስራ መኖሩን አንስተዋል።
የሆነ ሆኖ አዲስ አበባን ጨምሮ በሌሎች ከተሞች እየታየ ያለው የመብራት መቆራረጥ ውስብስብ ከመሆኑ አንፃር ፥ ችግሩ በዘላቂነት የሚፈታበትን ቁርጥ ያለ ጊዜ ማወቅ አልተቻለም ነው ያሉት አቶ ምህረት።
ይሁን እንጂ የችግሩ ምንጮች መታወቃቸው በራሱ አንድ የመፍትሄ አካል ነውና ወደ መፍትሄው ለመግባት አያስቸግርም።
የመፍትሄው አንድ አካል የሆነውና የአመራር ችግር ያለባቸውን አካላት ነቅሶ የማውጣቱና የጥራት ጉድለት ያለባቸው ትራንስፈርመሮችን የመለየቱ ስራም ተጀምሯል።
አዲስ አበባ፤ ነሐሴ 17/2005/ዋኢማ/ -በሀገር አቀፍ ደረጃ በኤችአይቪ ኤድስ አዲስ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር መቀነሱን የፌዴራል ኤችአይቪ/ኤድስ መከላከያና መቆጣጠሪያ ጽህፈት ቤት አስታወቀ፡፡
የጽህፈት ቤቱ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ መስቀሌ ሌራ ዛሬ በጋራ በተሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ እንደገለፁት፤ በቫይረሱ አዲስ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር ወደ 0 ነጥብ 9 በመቶ ቀንሷል፡፡
ለተገኘው ውጤትም መንግስት፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችና ህብረተሰቡ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ማድረጋቸውን ጠቁመው፤ በተለይም መንግስት ግልፅ የሆነ እስትራቴጂክ እቅድ በመቅረፅ በጠንካራ አመራር ተግባራዊ በማድረጉ ነው ብለዋል፡፡
የቫይረሱን ስርጭት ይበልጥ ለመከላልና ለመቆጣጠርም የተጀመረው ጥረት ተጠናክሮ እንደሚቀጥል ገልፀው፤ በተለያዩ ዘርፎች ለማሳካት የታቀደውን እድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ከግብ ለማድረስ ወጣቱ ትውልድን ከቫይረሱ መጠበቅ እንደሚያስፈልግ አቶ መስቀሌ ተናረዋል፡፡
የኢትዮጵያ ጤናና ስነ-ምግብ ምርምር ኢንስቲትዩት ምክትል ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ይበልጣል አሰፋ በበኩላቸው፤ በአጠቃላይ በሀገሪቱ በቫይረሱ አዲስ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር እየቀነሰ መምጣቱን ገልፀዋል፡፡
ኢንስቲትዩቱም ስለ ኤችአይቪ ኤድስ አጠቃላይ ጥናት እንደሚያደርግ ተናግረው፤ በዚህ መሰረትም በአሁኑ ወቅት ከቫይረሱ ጋር ከሚኖሩ ሰዎች ቁጥር ውስጥ 1 ነጥብ 3 በመቶ የሚሆኑት አዋቂዎች መሆናቸውን ገልፀዋል፡፡
የቫይረሱ ስርጭት በወንዶች 1 በመቶ ሲሆን በሴቶች ደግሞ 1 ነጥብ 9 በመቶ መሆኑን ጠቁመው፤ የቫይረሱ ስርጭት በከተማና በገጠር ያለው እንደሚለያይ ተናግረዋል፡፡
በዚህ መሰረትም በከተማ ያለው የቫይረሱ ስርጭት 4 ነጥብ 2 በመቶ ሲሆን፤ በገጠር ደግሞ 0 ነጥብ 6 መሆኑን ዶክተር ይበልጣል ገልፀዋል፡፡
እንዲሁም የቫይረሱ ስርጭት ወንዶች ጋር 1 በመቶ ሲሆን፤ የሴቶች ጋር ደግሞ 1 ነጥብ 9 መሆኑን ገልፀው፤ ሴቶችን በመከላሉ በኩል የሚሰራው ስራ ተጠናክሮ መቀጠል እንዳበት አሳስበዋል፡፡
በክልሎች ያለው የቫይረስ ስርጭት ሲታይም ልዩነት እንዳው ገልፀው፤ የደቡብ ክልል የቫይረሱ ስርጭት በተወሰነ መልኩ ከሌሎች ክልሎች ጋር ሲነፃፀር በተወሰነ መልኩ የቀነሰ ነው በማለት ተናግረዋል፡፡
በኤችአይቪ ኤድስ የሚሞቱ ሰዎች ቁጥርም እየቀነሰ መምጣቱን ኢንስቲትዩቱ ባደረገው ጥናት ማረጋገጥ መቻሉን ዶክተር ይበልጣል በመግለጫው ላይ ገልፀዋል፡፡
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ኤችአይቪ ኤድስ መከላከያና መቆጣጠሪያ ጽህፈት ቤት ኃላፊ ዶክተር ታደሰ አጥላባቸው በበኩላቸው በከተማዋ የኤችአይ ቪ ኤድስን በመከላከልና መቆጣጠረት ረገድ በርካታ ስራዎች መሰራታቸውን ገልፀው፤ በዚህም የበሽታው ስርጭትን ቀደም ሲል ከነበረበት 9 ነጥብ 2 በመቶ ወደ 5 ነጥብ 2 በመቶ ዝቅ ማድረስ ተችሏል ብለዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት በከተማዋ 53ሺ 500 የሚሆኑ ወገኖች ነፃ የኤችአይቪ ኤድስ ህክምና እያገኙ ያሉበት ሁኔታ መኖሩን ገልፀው፤ ህክምናውን የሚሰጡ ተቋማት ቁጥርንም 47 የነበረውን ወደ 83 ማሳደግ ተችሏል ብለዋል፡፡
ሌላው ቫይረሱ ከእናት ወደ ልጅ እንዳይተላለፍ ለማድረግ የሚያስችሉ የነፃ ህክምና የሚሰጡ ተቋማት ቁጥርን የማሳደግ ስራ መሰራቱን ገልፀው፤ ቀደም ሲል 44 የነበረውን በአሁኑ ወቅት ወደ 120 በማሳደግ አገልግሎቱን እየሰጡ ይገኛሉ በማለት ተናረዋል፡፡
በፌዴራል ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር የኤችአይቪ/ኤድስ መከላከያና መቆጣጠሪያ ፕሮግራም አስተባባሪ ዶክተር ፍሬህይወት ንጋቱ በበኩላቸው፤ በሀገሪቱ የኤችአይቪ/ኤድስን በመከላልና በመቆጣጠር በኩል የተሻለ ውጤት ለማምጣትም አዳዲስ እቅዶችን በማዘጋጀት ወደ ተግባር እየተገባ መሆኑን ገልፀዋል፡፡
በመግለጫው ላይ የኢትዮጵያ የምግብና የመድሀኒትና ጤና ክብካቤ አስተዳደርና ቁጥጥር ባለስልጣን፣ የመድሃት ፈንድና አቅርቦት ኤጀንሲ፣ የኔትወርክ ኦፍ ኔትወርክ ፖዘቲብ ፒፕል እና ከጤና ጥበቃ ሚኒስቴርና የሚመለከታቸው አካላት መገኘታቸውን ዋልታ ኢንፎርሜሽን ማዕከል ዘግቧል፡፡
ሃዋሳ ነሐሴ 17/2005 የሃዋሳ ዩኒቨርሰስቲ ችግር ፈቺ የሆኑ ከ200 የሚበልጡ የምርምር ፕሮጀክቶች በራሱና በውጪ ሀገራት ትብብር እያካሄደ መሆኑን ገለጠ። በዩኒቨርሰቲ የምርምር ፕሮግራም አስተባባሪ ዶክተር አለማየሁ ረጋሳ ሰሞኑን ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጡት የምርምር ስራዎቻቸውን በየአመቱ በማስፋፋት በአሁኑ ውቅት 180 ፕሮጀክቶች በራሳቸው አቅምና ከ40 በላይ ደግሞ በውጪ ሀገራት ትብብር እየተካሄደ ነው። ከምርምር ፕሮጀክቶቹ መካከል ትምህርት ፣ግብርና፣ተፈጥሮ ሀብትና እፅዋት ሳይንስ፣እንስሳት ጤና፣አግሮኖሚ፣ ኑውትሪሽንና ሌሎች ማህበራዊና የኢኮኖሚ ተጠቃሜታ ያላቸው እንደሚገኙበት አስታውቀዋል። በክልሉ ወረዳዎች በተመረጡ ስድስት የቴክኖሎጂ መንደሮች የሚያካሄዳቸው ምርምር ስራዎች ከስድስት ወራት እሰከ ሶስት አመታት እንደሚቆዩ ገልጸዋል። የምርምር ስራዎቹ ችግር ፈቺና ህብረተሰብ አሳታፊ መሆናቸውን አመልክተው ህብረተሰቡን ከመጥቀም ባሻገር የመምህራንን የብቃት አቅም ያሳድጋል፣የትምህርት ጥራትን በመጠበቅ የተማሪዎችን ውጤት ለማሻሻል ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንዳለው ገልጠዋል። ከዚህ በፊት የሚካሄዱ የምርምር ውጤቶች ሼልፍ ላይ ይቀሩ እንደነበር በማስታወስ አሁን ለህብረተሰቡ ቅርበት ባላቸው የቴክኖሎጂ መንደሮች በመሞከር በማላመድና ወደ ምርት ስራ በማሸጋገር እንዴት ጥቅም ላይ እንደሚውሉ በሰፊው እየተሰራ ነው ብለዋል። ለምርምር ስራው በዩኒቨርሰቲ በኩል 5 ሚሊዮን ብር መመደቡን አመልክተው በእያንዳንዱ የምርምር ፕሮጀክቶች ከአንድ እስከ አራት ተመራማሪዎች እንደሚሳተፉ ዶክተር አለማየሁ ተናግረዋል። ከውጪ ሀገራት ኖርዌይ፣ ካናዳ፣ አሜሪካና የሌሎች ሀገራት ዩኒቨርሰቲዎች የምርምር ስራውን በትብብር ለማካሄድ ድጋፍ እያደረጉላቸው መሆኑን ገልጠዋል። መንግሰት የጀመረውን የልማት እንቅስቃሴ በጥናትና ምርምር ውጤቶች ለመደገፍ በተለይ የአካባቢ ህብረተሰብ የግብርና ምርትና ምርታማነትን የሚያሻሽሉ ቴክኖሎጂ በማፍለቅ ባለፈው አመት በርካታ የምርምር ስራ ማከናወናቸው ተመልክቷል።
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=11170&K=1