Nomonanoto Show

Thursday, August 1, 2013

አዲስ አበባ ፣ሀምሌ 25 ፣ 2005 (ኤፍ ቢ ሲ) በሐዋሳ አዲስ ከተማ ክፍለ ከተማ ዳጋ ቀበሌ ውስጥ የ15 አመት እድሜ ያለው የ9ኛ ክፍል ተማሪ ከትናንት በስቲያ 3 ከ30 ላይ ሃዋሳ ሃይቅ ውስጥ ሞቶ ተገኝቷል።

ሟች ሃይቅ ውስጥ በመዋኘት ላይ እያለ አጠገቡ የነበረች አንድ ጉማሬ ግራ እግሩን በመንከስ እና አንስታ በመወርወር ህይዎቱ  እንዲያልፍ አድርጋዋለች።
ከሃይቁ ውጭ ሆነው ሁኔታውን ሲከታተሉ የነበሩ ጓደኞቹ ለፖሊስ በመናገራቸው ፖሊስ ደርሶ ጉዳዩን እንዲመለከት አድርገዋል።
ኢንስፔክተር ሳሙኤል ኩማ እንዳሉት  ፥ በአዲስ ከተማ አካባቢ ጉማሬዎች ይበዛሉ ፤ ይሁን እንጅ የጉማሬዎቹ ባህሪ ስለማይታወቅ ሰዎች ባይነኳቸው ይመረጣልም ነው ያሉት።
በሀይቁ ላይ ጉማሬ መሰል አደጋ ሲያደርስ ለመጀመሪያ ጊዜ መሆኑን የጠቀሱት ኢንስፔክተር ሳሙኤል ፥ ጉማሬዎቹ በሃዋሳ ሃይቅ ላይ ብቅ የሚሉበት የራሳቸው የሆነ ጊዜ እንዳላቸው እና  በተለይ ጤዛ የመላስ ባህሪ ስላላቸው እና ቁስለት ሲኖርባቸውም ውጭ ስለሚያገግሙ ሰዎች ባይቀርቧቸው የተሻለ ነው በማለት መክረዋል ።
አገራችን ኢትዮጵያ ከድህነት የተላቀቀች፣ ያደገችና የበለፀገች፣ ፍትሕና ዴሞክራሲ የነገሠባት አገር ሆና ለማየት የማይፈልግ ሀቀኛ ኢትዮጵያዊ የለም፡፡ ሁሉም ዜጋ ትፈልጋለህ ወይ ቢባል አዎን ይላል፡፡ ማልልኝ ቢባልም ‹‹ሙት!›› ይላል፡፡
በተለይ ባለሥልጣናት ይፈልጋሉ ወይ? እነሱም ይምላሉ ወይ? ቢባል አዎን ይፈልጋሉ አዎን ይምላሉ ተብሎ ብቻ የሚመለስ ሳይሆን፣ በፓርላማ ሕዝብ ፊት በአደባባይ አዎን ብለው ቃል ገብተዋል፤ ምለዋል፡፡

ጥያቄው የቃልና የመሀላ ብቻ ሳይሆን የተግባር ነው፡፡ በቃልማ ሕገ መንግሥቱም ያስገድዳል፡፡ እስቲ ለፍትሕ፣ ለሰብዓዊ መብት፣ ለዴሞክራሲ፣ ለልማት፣ ለአገር፣ ለሕዝብ በሀቅ፣ ከልብ፣ በእምነት፣ በትጋትና በተግባር እየሠራን ነን የምትሉ ባለሥልጣናት እጃችሁን አውጡ፡፡

በአንድ በኩል የአገር ሀብት የሚዳብርበት፣ አገር የሚለማበትና ድህነት የሚጠፋበት ሁኔታ ቢያጋጥም፣ በሌላ በኩል ደግሞ ጉቦ፣ የቪላና የተሽከርካሪ ጥቅማ ጥቅም የምታገኙበት ሁኔታ ቢኖርና ለመምረጥ መስቀለኛ መንገድ ቢያጋጥማችሁ የትኛውን ትመርጣላችሁ? የአገርና የሕዝብ ልማትን ወደ ጎን ገፍቶ የግል ጥቅምን ማካበት? ወይስ የግል ጥቅምን በመግፋት የአገርንና የሕዝብ ጥቅም ማስቀደም? እስቲ ከልብ የአገርና የሕዝብ ልማት የምታስቀድሙ እጃችሁን አውጡ፡፡ በተግባር ነው እያልን ያለነው፡፡

ሕዝብ ፍትሕ እያጣ መሆኑን ብታውቁና ማስረጃ ቢቀርብላችሁ፣ ሕግ የሚጣሰውና ፍትሕ እየታጣ ያለው ኔትወርክ በዘረጉ ወንጀለኞችና በባለገንዘቦች መሆኑን ብታውቁ ለፍትሕና ለዴሞክራሲ ብላችሁ ከሕዝብና ጎን ትቆማላችሁ? ወይስ ከአደገኞች፣ ከወንጀለኞች፣ ከባለገንዘቦችና ከባለኔትወርኮች ጋር ከምንጣላና ከምንጠቃ ብላችሁ ፍትሕና ዴሞክራሲን ትረግጣላችሁ? እስቲ እጃችሁን አውጡ፡፡

ይህንን አጀንዳ ያነሳነው በአጋጣሚ ወይም የተሻለ በማጣታችን አይደለም፡፡ አንገብጋቢ አጀንዳ ስለሆነብን ነው፡፡

ጠረጴዛው ላይ ትክክለኛ ማስረጃ ተደርድሮለት ማየት፣ ማወቅና መወሰን የማይፈልግ ባለሥልጣን እየታዘብን ነን፡፡ በሕገ መንግሥቱና በሕጎች መሠረት አገርንና ሕዝብን ከመምራት ይልቅ፣ ግለሰቦችን በመፍራትና ለእነሱ ተገዥ በመሆን የሚርበተበት ኃላፊ እየታዘብን ነን፡፡

በመገናኛ ብዙኃን ስለሚሰጥ መግለጫ አይደለም እያወራን ያለነው፡፡ ሙሰኛንና ኪራይ ሰብሳቢነትን የማያወግዝ ባለሥልጣን የለም፡፡ ስለአገርና ስለሕዝብ የማይናገር ሹም የለም፡፡ ሌት ተቀን ስለመሥራት የማይናገር ኃላፊ የለም፡፡ ስለ ሕገ መንግሥት የበላይነት የማይደሰኩር አለቃ የለም፡፡

በተግባር ግን አቶ እከሌን በመፍራት፣ የእከሊትን በመስማት፣ በግል ግንኙነት በመገዛት የአገርንና የሕዝብ ጥቅምና ክብር የሚረግጥ ባለሥልጣን እየታዘብን ነው፡፡ ከበስተጀርባ የሚሠራውና በአደባባይ የሚናገረው የሚጋጭበት ባለሥልጣን አለ፡፡ በአደባባይ ሙስናን ለማጥፋት አንገቴን እሰጣለሁ ብሎ እየፎከረ በተግባር ግን ሙሰኛውን እንዳትነኩት ብሎ ከለላ የሚሰጥ ሹም አለ፡፡

ከእከሌ ጋር ከሚጣሉና ከሚቀየሙ፣ ለምን ይህን አደረግክ ተብለው ከሚጠየቁ ይልቅ ሳይወስኑ፣ ሳይፈርሙና አቋም ሳይዙ የሚሽከረከሩ ባለሥልጣናት አሉ፡፡ የሕዝብ አደራ ተቀብለው፣ የሕገ መንግሥት አደራ ተሸክመው በስንትና ስንት ዜጎች መስዋዕትነት ተሸጋግረው ለሹመት የበቁ ባለሥልጣናት ሕዝብንም፣ መስዋዕትነትንም፣ ትግልንም በመርሳትና በመርገጥ ለጥቅማ ጥቅም ሲሉ አሽከርና ተላላኪ ሆነው ሲሽመደመዱም እያየን ነው፡፡ አገርንና ሕዝብን ለሽያጭና ለጥቅማ ጥቅም የሚያቀርቡ አሉ፡፡

ከመንግሥት ባለሥልጣናት መካከል በደካማነታቸው የሚገለጹ አሉ ስንል ጥሩዎች፣ ሀቀኞችና የሕዝብ አገልጋዮች የሉም ማለታችን አይደለም፡፡ ለአገር ልማት፣ ለፍትሕና ለዴሞክራሲ በተግባር እንቆማለን ብለው እጃቸውን ቢያወጡ የማይገርሙን አሉ፡፡ መጥፎዎች እንዳሉ ሁሉ ሀቀኞችም አሉ፡፡

ሥጋታችን ሞላጫው እየበዛ መምጣቱ ነው፡፡ ሥጋታችን ሞላጫው ድምፁ በከፍተኛ መጠን ሲሰማና ሲስተጋባ የሀቀኛው ድምፅ በሹክሹክታና በለሆሳስ መሆኑ ነው፡፡ ጠላት በአገር ላይ አደጋ የሚያደርሰው በሞላጮቹ፣ በስግበግቦቹና በሙሰኞቹ አማካይነት ነው፡፡ ለጥቅማ ጥቅም ብለው አገርን አሳልፈው የሚሸጡ እነሱ ናቸውና፡፡

መንግሥት ራሱን ያፅዳ እንላለን፡፡ መንግሥት ራሱን በማፅዳት ያጠናክር እንላለን፡፡ መንግሥት የራሱን ጋንግሪን ቆራርጦ ይጣል እንላለን፡፡ መንግሥት ከሚቦረቡር ካንሰር በሽታ ራሱን ይከላከል ይጠብቅ እንላለን፡፡

መንግሥት ሀቀኛ፣ ኩሩና ታማኝ ባለሥልጣናት ሊኖሩት ይገባል፡፡ ከመጀመሪያውም ንፁኃንና ሀቀኞችን ይሹም፡፡ ከሾመ በኋላም መዝቀጥና መንሸራተት እንዳይኖር ይከታተል፡፡ ከታየም የሚታከመውን ያክም፡፡ ታክሞ የማይድነውን ቆርጦ ይጣል እንላለን፡፡

በሀቀኛ ባለሥልጣናት የምንኮራውን ያህል በደካማ፣ በሙሰኛ፣ በተላላኪ ባለሥልጣናት ተግባር እያፈርን፣ እየሰጋና እየተሸማቀቅን እንገኛለን፡፡ አገርንና ሕዝብን ለአደጋ የሚዳርጉ ናቸውና፡፡

ስለዚህ መንግሥት ሆይ! ባለሥልጣናት ሆይ! አገርንና ሕዝብን ከአደጋ ለመጠበቅ በድፍረት ውስጣችሁን ገምግሙ፣ አፅዱ፣ ተጠናከሩ፡፡ ደካሞችና አስመሳዮች ይወገዱ፡፡ ሀቀኞችና የሕዝብ አገልጋዮች በኩራት አዎን ለፍትሕ፣ ለዴሞክራሲ፣ ለልማት፣ ለአገር፣ ለሕዝብ፣ በሀቅ፣ ከልብ፣ በእምነት፣ በትጋትና በተግባር እየሠራን ነን ብላችሁ እጃችሁን አውጡ፡፡
EGENSHIIIISHSHA 
SIDAAMU ILAMA BAALA IKKITINOONIR GOBBANO GIDDONO HEEDHIOONIRIRA BAALAHO
SIDAAMU DIRRU SOORO AYAANA PAALTALKETE YINANNNI XAADOOSHSH TEKNOLOGE HORONSINNE AYIIRINSAMORA QIXXAANBANNI HEENOOMOTA QUMMI ASSINANNI:
1)SIDAAMA HEEDHINE TENNE QIXXAWORA ANIIMA ADHTINOONIRINA INSA AFFINOONNIRI 
GOBBA HEEDHINE SIDAAMU BUDE ALAMETE DEERRINNI EGENAMRA HEDONNA HALCHO NOONNERI A) SIDDAMU FICHHE AANA EGENO NOONERI WOSSINCHIMATE KOYIINSANNERA HASSIDHINANNIRI
SIDAAMU SIRBA , DHAGGE, WOLLE EGENO NO FIICHE LAINOHUNNI SHIQSHINARA HASSIDHNANNIRI BAALAHO4/8/13 geeshsha ane Ledo xaande Hassanbeena Dirru Soorro tenne Miteenni ALAMETE DEERRINI Ayyrinso!!!

CALL FOR SIDAMA ON LINE PRESENTATION.
In Order to celebrate SIDAMA NEW YEAR FICHEE Celebration ON LINE .
WE are organizing pall talk commiunication technology on line. Therefore:
1)Those who are in charge of Coordination of FICHEE Celebration Committee in sidaama or those of you who know their contact numbers and address you are invited to inform me .
2) Those who are interested to share your knowledge regarding Sidama Culture and with focus on Fichee ; motivate others in Sidama Indigenous knowledge sharing : Sidama image building processes at international level , are invited to be the guest speakers of the day to contact me by 4/8/13.
This is part of our campaign to register Sidama's FICHEE in United Nation UNISCO and Sidama image building processes     


https://www.facebook.com/mulugeta.daye
አዋሳ ሐምሌ 25/2005 በደቡብ ክልል በበጋ ወቅት በተፋሰስ በለማ ቦታ ላይ እስካሁን ግማሽ ቢሊዮን ሀገር በቀል ችግኝ መተከሉን የክልሉ ተፈጥሮ ሀብት ልማትና አካባቢ ባለስልጣን ገለጸ። የባለስልጣኑ ምክትል ስራ አስኪያጅና የተፈጥሮ ሀብት ልማትና ጥበቃ የስራ ሂደት ባለቤት አቶ መሀመድኑር ፋሪስ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በክልሉ 14 ዞኖችና 4 ልዩ ወረዳ በበጋ ወቅት በህብረተሰብ ተሳትፎ በተከናወነ ተፋሰስ ላይ ችግኞች እየተተከሉ ነው። ለተከላ ከተዘጋጀው አንድ ቢሊዮን ዋንዛ ፣ጥቁር እንጨት ፣ቀረሮ ፣ዝግባና ሌሎች ሀገር በቀል ዝርያ ያላቸው ችግኞች መካከል ካለፈው ሰኔ ወር ጀምሮ እስካለፈው ሳምንት ግማሽ ቢሊዮን የሚሆን ችግኝ ተተክሏል ብለዋል። የመለስ ዜናዊን መታሰቢያ አንደኛ ዓመት ምክንያት በማድረግ ከሐምሌ 27 ጀምሮ በሚከናወን ዘመቻ ቀሪው ግማሽ ቢሊዮን ችግኝ የሚተከል መሆኑን ገልጸው በክልሉ ከ3 ሺህ በላይ ቀበሌዎች ለመታሰቢያ የሚሆን ፓርክ እንደሚቋቋም ተናግረዋል። በዘመቻው ከ3 ሚሊዮን በላይ አርሶ አደሮችና በጎ ፈቃደኞች የሚሳተፉ መሆኑን የጠቆሙት አቶ መሀመድ ኑር በክልሉ በለፉት ሁለት ዓመታት በዘመቻ ከተተከሉት ችግኞች መካከል ከ70 በመቶ የሚበልጠው መጽደቁን አስታውቀዋል።
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=10363&K=1
አዋሳ ሐምሌ 19/2005 የሀዋሳ ከተማን የቄራ አገልግሎት ለማሻሻል ከ25 ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ የሚካሄደው ፕሮጀክት ግንባታ የመጀመሪያው ምዕራፍ በመጠናቀቅ ላይ መሆኑን የከተማው ማዘጋጃ ቤት ገለጸ፡፡ በማዘጋጃ ቤቱ የመሰረተ ልማት ማስፋፊያ ፕሮጀክት አስተባባሪ አቶ መብራቴ መለሰ ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በአለም ባንክ ፣ በክልሉ መንግስትና በከተማው አስተዳደር ወጪ የሚካሄደው የቄራ አገልግሎት ግንባታ የተጀመረው በ2003 መጨረሻ ላይ ነው፡፡ በእቅዱ መሰረት የግንባታው የመጀመሪያው ምዕራፍ 90 በመቶ መጠናቀቁን አመልክተው ቀሪውና ቀጠዩ የውስጥ ድርጅት የማሟላት ስራ በሂደት ላይ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡ ለስጋ ፍጆታ የሚውሉ በግና ፍየልን ጨምሮ በቀን ከ400 በላይ የእርድ እንስሳትን የማሰተናገድ አቅም ያለው አዲሱ የቄራ ፕሮጀክት ለሁለቱም ሀይማኖቶች የሚያገለግል መሆኑን ገልጸዋል፡፡ የቀድሞው ቄራ ከበሬ በስተቀር የፍየልና የበግ እርድ ያልነበረው ፣ ከከተማው ፈጣን ዕደገትና ከተጠቃሚው አንጻር የማስተናገድ አቅም በቂ ባለመሆኑ ይህንን ለማሻሻል አዲስ ፕሮጀክት ተቀርጾ ወደ ተግባር መገባቱን ተናግረዋል፡፡ በህብረተሰቡ ጥያቄ መሰረት መንግስት በሰጠው ትኩረት የሚካሄደው ፕሮጀክቱ ከነባሩ የተሻለና የጥራት ደረጃውን የጠበቀ አገልግሎቱን ለማቀላጠፍና ተደራሽ ለማድረግ እንዲሁም የከተማውን ዕደገትና የተጠቃሚውን ፍላጎት የሚያሟላ ነው ብለዋል፡፡ የፕሮጀክቱ ግንባታ ቀሪ ስራ የህንጻና ኤሌክቶሮ ሜካኒካል ስራን አካቶ በመጪው መስከረም 2006 መሉ በሙሉ ተጠናቆ ለአገልገሎት ሲበቃ ጥራትና ቅልጥፍናን ያሻሽላል፡፡ ህገወጥ እርድን በመቆጣጠር ከጤና ጋር ተያይዞ የሚመጡ ችግሮችን ለማስቀረት የሚያስችል ፕሮጀክት መሆኑን አስታውቀዋል፡፡ የቀድሞው ቄራ እንዳለ ሆኖ አዲሱ ፕሮጀክት ራሱን ችሎ የሚያገለገል መሆኑም ተገልጿል፡፡
አዋሳ ሐምሌ 19/2005 የደቡብ ክልልን የንጹህ መጠጥ ውሃ አቅርቦት ሽፋን በተያዘው የበጀት አመት ውስጥ በአማካኝ ከ86 በመቶ በላይ ለማድረስ መታቀዱን የክልሉ ውሃ ሀብት ቢሮ ገለጸ፡፡ ይህንንም ለማሰካት በዘመኑ ለሚገነቡ የውሃ ተቋማት ማስፈጸሚያ ከ3 ቢሊዮን ብር በላይ እንደሚያስፈልግ በእቅድ ተይዛል፡፡ የቢሮው የኮሚኒኬሽን ጉዳዮች የስራ ሂደት ባለሙያ አቶ ጁሲ ጥላሁን ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በእቅዱ መሰረት በክልል ደረጃ 1 ሺህ 183 አዳዲስ የውሃ ተቋማት ግንባታና የ172 ነባር የመጠጥ ውሃ ተቋማት የማጠናቀቅ ስራ እንዲሁም በአገልገሎት ብዛት የተጎዱ 461 የውሃ ተቋማት ከባድ ጥገና ይካሄዳሉ፡፡ በተጨማሪም ህብረተሰቡን በማስተባበር ጭምር 5 ሺህ 855 የውሃ ተቋማት በዞንና በወረዳዎች አቅም ለመገንባት በዘመኑ ከሚከናወኑት መካከል እንደሚገኙበት አስረድተዋል፡፡ በበጀት አመቱ ለማከናወን የታቀዱት እነዚህ የውሃ ተቋማት ተጠናቀው ለአገልግሎት ሲበቁ በከተማ 792 ሺህ 885 በገጠር ደግሞ 4 ሚሊዮን 738 ሺህ 880 ነዋሪዎችን የንጹህ መጠጥ ውሃ ተጠቃሚ በማድረግ የክልሉን ሽፋን በከተማ አሁን ካለበት 79 በመቶ ወደ 91 በመቶ በገጠር ከ54 ወደ 81 ነጥብ 86 በመቶ ለማደረስ እንደሚያስችሉ አመልክተዋል፡፡ በፍሎራይድ ተጋላጭ በሆኑ አካባቢዎች ተገንብተው አገልግሎት መስጠት ያቆሙ የስድስት ተቋማትን የፍሎራይድ ማጣሪያ በመጠገንና ተጨማሪ ማስፋፊያ በመስራት ለአገልገሎት እንደሚበቁም አስረድተዋል፡፡ የውሃ ሀብት እጥረትና ብክለት ችግር ጎልቶ በሚታይባቸው በተመረጡ አራት ንዑስ ተፋሰሶች የውሃ ሀብት አጠቃቀምና የብክለት ቁጥጥር ጥናት ማካሄድ፣ የከርሰ ምድር ውሃ መረጃ ማሰባሰብ፣ የማደራጀትና ወለል ካርታ ማዘጋጀትና የቤተሰብ መጠጥ ውሃ አቅረቦት ሳኒቴሽንና ሀይጂን የማጠናቀሩን ስራ በማጠናቀቅ በ2005 በጀት አመት የተገነቡ የውሃ ተቋማት መረጃን በማካተት የሽፋን ስሌት ወቅታዊ የማድረግ ስራም እንደሚከናወን ጠቁመዋል፡፡ በዘመኑ ለሚከናወኑት ለእነዚህ ተግባራት ማስፈጸሚያ ከተለያዩ የገንዘብ ምንጮች ከ3 ቢሊዮን ብር በላይ እንደሚያስፈልግ በእቅድ መያዙን ባለሙያው ጨምረው ገልጸዋል፡፡
ሃዋሳ ሐምሌ 19/2005 በደቡብ ክልል በተጠናቀቀዉ በጀት አመት 960 ዘመናዊ የግብርና ምርቶች ግብይት ማዕከላት አዲስ ግንባታና የማጠናከር ስራ በመከናወናቸዉ ለግብይት ስረአቱ ምቹ ሁኔታ መፈጠሩን የክልሉ ግብይትና ህብረት ስራ ቢሮ አስታወቀ ። በበጀት አመቱ ከክልሉ 11ሚሊዮን ያህል የቁም እንስሳትና ቆዳና ሌጦ ለገበያ መቅረቡም ተመልክቷል፡፡ የቢሮው የመንግስት ኮሚኒኬሽን ጉዳዮች የስራ ሂደት ባለቤት አቶ መላኩ እንዳለ ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት የማዕከላቱ ስራ ህገ ወጥነትን ለመቆጣጠር እንዲሁም ቀልጣፋና ቀጣይነት ያለው የግብይት ስርዓት መፍጠር ነዉ ። ፡በክልሉ ሁሉም ዞኖችና ልዩ ወረዳዎች በበጀት አመቱ ከተሰሩት ከእነዚህ ማዕከላት መካከል 283 አዲስ ግንባታዎች ሲሆኑ ቀሪዎቹ 677 ደግሞ የማጠናከር ተግባራት የተካሄደላቸዉ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡ በመንግስትና በግል ባለሀብቶች ወጪ የተከናወኑ ማእከላት እያንዳንዳቸውም ከግማሽ ሚሊዮን እስከ ሁለት ሚሊዮን ብር የፈጁ መሆናቸውን አሰረድተዋል፡፡ ከኢትዮጵያ ምርት ገበያ ጋር በመተባበር የተሰሩት የግብይት ማዕከላቱ የጥራት ደረጃተቸውን የጠበቀ የቡና፣ የአትክልትና ፍራፍሬ፣ የጥራጥሬ፣ የቅመማ ቅመም፣ የቁም እንስሳትና ሌሎችንም የግብርና ምርቶች እየቀረቡባቸዉ መሆኑም ተመልክቷል ። ማእከላቱ በተጨማሪ መረጃዎችን በማቅረብ የአምራቹንና የሸማቹን ፍትሀዊ ተጠቃሚነትን ለማረጋገጥ እንደሚያግዙም አመልክተዋል፡፡ የግብርና ምርቶች ጥራታቸውን ጠብቀው በአይነትና በብዛት ለገበያ እንዲቀርቡና ህገ ወጥነትን ለመከላከል ለግብይት ተዋናያዎች 3ሺህ341 አዲስ የብቃት ማረጋገጫና ለ7ሺህ269 የነባር ፈቃድ እድሳት መከናወኑም የስራ ሂደቱ ባለቤት ጠቁመዋል፡፡ በክልሉ ዋና ዋና ከተሞች የገበያ መረጃን አሰባስቦ በማጠናቀር በተለያዩ የመገናኛ ብዙሃን አማካኝነት ለተጠቃሚው መልሶ በማድረስ የሚታየውን የገበያ ልዩነት ለማጥበብ ጥረት ተደርጓል ብለዋል፡፡ ከዚህ ሌላ በበጀት አመቱ በክልሉ በሚንቀሳቀሱ የህብረት ስራ ማህበራትና ግለሰቦች አማካኝነት 8ነጠብ 4 ሚሊዮን የሚጠጉ የቁም እንስሳት እንዲሁም ከ2ነጥብ 5 ሚሊዮን በላይ ቆዳና ሌጦ ለአካባቢውና ለማዕከላዊ ገበያ መቀረቡንም አቶ መላኩ ገልጠዋል ። በተጨማሪም ከ5 ሚሊዮን 900ሺህ ቶን በላይ የአገዳ፣ የብርእ፣ የጥራጥሬ፣ የቅባት፣ የአትክልትና ፍራፍሬ፣ የእጣንና ሙጫ ፣ የወተትና ሌሎችም የግብርና ምርቶች በተመሳሳይ ለገበያ በማቅረብ የግብይት ተሳታፊዎች ተጠቃሚ መሆናቸውን አብራርተዋል፡፡
አዋሳ ሐምሌ 19/2005 የደቡብ ክልል ማረሚያ ቤቶች አስተዳደር በሃዋሳ ከተማ ከ34 ሚሊዮን ብር በላይ በሆነ ወጪ በመገንባት ላይ ያለው ዘመናዊ የማረሚያ ተቋም ግንባታ ከ90 በመቶ በላይ መጠናቀቁን ገለጸ፡፡ በአስተዳደሩ ማረምና ማነፅ የስራ ሂደት ባለቤት ኮማንደር ኑሪ ሺሾሬ እንደገለጹት የህንጻው መገንባት የህግ ታራሚዎችን በተለያዩ ሙያዎች በማሰልጠን በማረምና በማነፅ የዕውቀትና የክህሎት ባለቤት እንዲሆኑ ለማድረግ ጠቀሜታው የጎላ ነው፡፡ የክልሉ መንግስት በመደበው ገንዘብ የሚካሄደው ግንባታ ታራሚዎች ወደ ህብረተሰቡ ሲቀላቀሉ የተለያዩ ሙያ ባለቤት በመሆን አምራችና ብቁ ዜጋ ሆነው እንዲወጡ ለማድረግ የሚያስችል ነው ብለዋል፡፡ ማዕከላዊ የማረሚያ ተቋሙ የመመገቢያ አዳራሽ፣የህክምና ክፍል፣የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት፣ቤተመፃሕፍት፣የተለያዩ የሙያ ማስልጠኛ ማዕከል፣ መዝናኛና የስፖርት ሜዳዎችን ያካተተ ሲሆን በሚቀጥለው የበጀት ዓመት አጋማሽ ተጠናቆ ለአገልግሎት እንደሚበቃ ተናግረዋል፡፡ የማዕከሉ መገንባት ታራሚዎች በቆይታቸው በሚያገኙት ዕውቀት በሀገሪቱ በመካሄድ ያሉ የሰላም ፣የመልካም አስተዳደርና የልማት ስራዎች ላይ የበኩላቸውን አስተዋጽኦ እንዲያበረክቱ ያስችላቸዋል፡፡ ማዕከሉ በክልሉ ለሚገኙ 22 የማረሚያ ተቋማት የሚያገለግል በመሆኑ በህመም ምክንያት ሪፈር የሚፃፍላቸውን ህሙማን ተቀብሎ እንደሚያስተናግድም ገልጸዋል፡፡ እንዲሁም ከ57 ሚሊዮን ብር በሚበጥ ወጪ በወላይታ ሶዶ፣ በዲላና በሆሳዕና የማረሚያ ተቋማት፣ ትምህርት ቤቶች፣ ስልጠና ማዕከልና ሌሎችንም በማካተት በአዲስ መልክ የመገንባት ስራዎች በመከናወን ላይ እንደሚገኝ ጠቁመዋል፡፡ በሚዛን አማንና በበንሳ በተመሳሳይ አዲስ የማረሚያ ተቋማት ግንባታ ለማስጀመር የሚያስችል ቅድመ ዝግጅት መጠናቀቁንም ኮማንደሩ ጨምረው ገልጸዋል፡፡
ሃዋሳ ሐምሌ 18/2005 በደቡብ ክልል ሲዳማ ዞን በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት ከ30 ሺህ የሚበልጡ አንቀሳቃሾችን በማደራጀት ወደ ስራ እንዲገቡ መደረጉን የዞኑ ንግድና ኢንዱስትሪ መምሪያ ገለጸ፡፡ ለአንቀሳቃሾቹ ከ12 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በላይ ብድር መሰራጨቱ ተገልጿል፡፡ በመምሪያው የኢንተርፕራይዝ ልማት ዋና የስራ ሂደት አስተባባሪ አቶ ደበበ ተገኝ ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት የኢንዱስትሪ ልማት መሰረት የሆነውን የአነስተኛና ጥቃቅን መስኮችን የመደገፍና የማብቃት ስራዎች ላይ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ ይገኛል፡፡ ባለፉት አሰራ ሁለት ወራት 30 ሺህ 673 አንቀሳቃሾችን በተለያየ ማህበራት በማደራጀት ወደ ስራ እንዲገቡ መደረጉንና ከነዚህም መካከል 8 ሺህ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው ፡፡ መምሪያው አንቀሳቃሾቹ ጥራት ያለውን ምርት አምርተው በገበያ ተወዳዳሪ እንዲሆኑ ለማስቻል በየደረጃው የክህሎትና የቴክኖሎጂ ድጋፍን ጨምሮ ሌሎች የአቅም ግንባታ ስራዎችን በዞኑ ከሚገኙ የቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ተቋማትና ከሌሎች የባለድርሻ አካላት ጋር በመቀናጀት መሰጠቱን ተናግረዋል፡፡ በዚህም አዲስ ወደ ስራ የገቡትን ጨምሮ ከ40 ሺህ በላይ አንቀሳቃሾች ተጠቃሚ ሆነዋል፡፡ አንቀሳቃሾቹ በማኑፋክቸሪንግ፣ በኮንስትራክሽን፣ በከተማ ግብርና፣ በቀበሌ ተደራሽ መንገድ ግንባታና በሌሎች ዕድገት ተኮር የስራ ዘርፎች ተደራጅተው ወደ ስራ መግባታቸውን ገልፀዋል፡፡ በመምሪያው የድጋፍ ማዕቀፎች አፈፃፀምና ክትትል ዋና የስራ ባለቤት ወይዘሮ ሐረገወይን ኃይለሚካኤል በበኩላቸው በዘርፉ ቀደም ብሎ የሚገኙትንና በአዲስ መልክ ተደራጅተው ወደ ስራ የገቡ አንቀሳቃሾች ስራቸውን ለመጀመርና ለማስፋፋት ከ12 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በላይ ብድር እንዲያገኙ መደረጉን አስረድተዋል፡፡ የማምረቻና የመሸጫ ቦታ ችግር እንዳይገጥማቸው በበጀት ዓመቱ ከ310 ሺህ 990 ካሬ ሜትር በላይ ቦታ ተዘጋጅቶ መሰጠቱን የጠቆሙት ወይዘሮ ሐረገወይን የአንቀሳቃሸችን አቅም በማጎልበት ምርታማ፣ ብቁና በገበያ ተወዳዳሪ እንዲሆኑ የአደረጃጀት፣ የተስማሚ ቴክኖሎጂና የመረጃ አገልግሎት ድጋፍና እገዛ መደረጉን ገልፀዋል፡፡ ለአንቀሳቃሾቹ የገበያ ዕድል ለመፍጠር በተሰራው የተቀናጀ ጥረት 193 ሚሊዮን 983 ሺህ ብር የገበያ ዕድል መፈጠሩንና እስከ አሁን በብድር ከተሰራጨው ገንዘብ ከ60 በመቶ በላይ ለማስመለስ መቻሉን አብራርተዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=10158
አዋሳ ሐምሌ 18/2005 በሀዋሳ ከተማ በተጠናቀቀው በጀት አመት ከ66ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ 25 ኪሎ ሜትር መንገድ በጌጠኛ ድንጋይ ንጣፍ መሰራቱን የከተማው ማዘጋጃ ቤት ገለጸ፡፡ የማዘጋጃ ቤቱ የመሰረተ ልማት ማስፋፊያ ፕሮጀክት አስተባበሪ አቶ መብራቴ መለሰ ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በበጀት አመቱ መግቢያ ላይ የተጀመረው የድንጋይ ንጣፍ መንገዱ ግንባታ በእቅዱ መሰረት በአሁኑ ወቅት ሙሉ ለሙሉ ተጠናቆ ለአገልገሎት በቅቷል፡፡ በከተማው አሰተዳደር በጀት የተገነባው የድንጋይ ንጣፉ መንገድ ስራ ሰባት ሜትር ስፋት አለው ብለዋል፡፡ ለእግረኛና ተሽከርካሪ የሚያገልግለው በከተማው ስምንት ክፍለ ከተሞች የተገነባ በመሆኑ በዋጋ ደረጃ ከአስፓልት አንጻር ርካሽና ለረጅም አመታት አገልግሎት እንደሚሰጥ ቢበላሽ በቀላሉ መጠገን የሚቻል መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ስራው ሰልጠነው በተደራጁ 148 ድንጋይ ጠራቢና አንጣፊ ማህበር ከስድስት ሺህ ለሚበልጡ ወጣቶችና ሴቶች የስራ ዕድል መፍጠሩን ገልጸው እያንዳንዱ ማህበራት በየቀኑ እስከ 20 ሌሎች ሰዎችን በመቅጠር ተጠቃሚ ማድረጋቸውን ተናግረዋል፡፡ በከተማው የአሁኑን ሳይጨምር ቀደም ብሎ የተሰራ 55 ኪሎ ሜትር የድንጋይ ንጣፍ መንገድ እንዳለ ተገልጿል፡፡ በሌላ በኩል 17 ኪሎ ሜትር የጠጠር መንገድ ደረጃውን ወደጠበቀ አስፓልት ለማሳደግ በ46 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በግል ተቋራጭ እየተካሄደ እንደሚገኝ ያስረዱት አቶ መብራቴ ይሄው መንገዱ ከነባሩ ቴሌ እሰከ አዴቬንቲስት ቤተክርስቲያን፣ ከመናሃሪያ ዋንዛ ወልደአማኑኤል ዱባለ አደባባይና ከአላሙራ ትምህርት ቤት ወደ ሞኖፓል አቋርጦ የሚያልፍ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ከመንገዱ ስራ እስካሁን ግማሽ ያህሉ መከናወኑንና እሰከ መጪው መስከረም 2006 ተጠናቆ ለአገልገሎት ይበቃል ብለዋል፡፡ ከ26 ሚለዮን ብር በሚበልጥ በጀት በከተማው ከፍተኛ የጎርፍ ተፋሰስ ችግር ያለባቸውን በጥናት በመለየት 6 ኪሎ ሜትር የሚሸፍን የጎርፍ መውረጃና ማሶገጃ እየተሰራ መሆኑም አስታውቀዋል፡፡ በተጨማሪም በ250 ሚሊዮን ብር አዲስ የአስፓልት መንገድ ለማካሄድ በጨረታ ሂደት ላይ ላይ እንዳለና በቅርቡም ስራውን በመጀመር በአንድ አመት ተኩል ለማጠናቀቅ መታቀዱን ገልጸዋል፡፡