Nomonanoto Show

Saturday, June 1, 2013

Sidama Community United Kingdom, May 25, 2013
On a very bright morning in Sidama land, on May 24, 2002, between 10:30 and 11:00am local time; the Sidama people of all walks of life staged on a peaceful and non-violent Demonstration after fully exhausting the constitutional requirements that is needed to undertake such an activity. Carrying the leaves of trees and Ethiopian flags, the demonstrators peacefully started to march towards their capital city, Hawassa which is located at the distance of about 3 km from where they have been planning to hold the said peaceful demonstration when they were encountered with deliberately targeted barbaric acts after they have nearly travelled about a kilometre from the point they were gathering.
The objectives of the demonstration was in protest of the government’s decision to remove the administrative right of their capital (Hawassa)- from Sidama to the federal government in addition to the issues related with regional self administration quest, the Sidama nation is constitutionally guaranteed, yet denied. Whilst the Sidamas were peacefully demonstrating, suddenly, they were met with several armoured vehicles with machine guns and others hundreds of army personnel all of whom live shot into the upcoming crowds without warning-instantly killing over hundred Sidama civilians and wounding about 250-300.
With Sidama civilian demonstrators about three Sidama police officers were also summarily executed by the army for demanding them and police officers to stop the killing of Sidama’s peaceful and unarmed civilians. For being humane and genuine the said Sidama police officers also paid ultimate sacrifices for the causes of justices with others Sidama civilians. The dead bodies of hundreds of Sidama civilians were left on the street for the entire day whereas others seriously wounded unfortunately died in the middle of highly grown up corn plantation; most of whose dead bodies eventually devoured by hyenas. Others several seriously wounded civilians were also left to loss their blood and die in an agonising pain as health professionals weren’t allowed to help them until after 6 hours, after the shootings. After 6 hours of the shootings, the dead bodies of the Sidama people were dragged and some of them thrown to the pickup cars and an ISUZU lorry to be eventually dumped in Hawassa health centre. The families of the dead Sidama civilians weren’t allowed to collect the bodies of their beloved ones up until 3rd or 4th days.
Strict curfew was imposed throughout Sidama region for weeks and the Sidama was fully militarised from corner to corner. Those culprits who have ordered, stage-managed and monitored the massacre of the Sidama civilians are widely circulating in Sidamaland to date until now, and most of them are promoted to higher authority statuses.
As we commemorate the 11th anniversary of such tragic acts of the regime sponsored terrorism against law abiding Sidama civilians with our brothers and sisters [the sons and daughters of others subjugated nations of Ethiopia], our thought goes to the families and relatives of Sidama victims of Loqqe massacre of May 24, 2002. We also salute their courage, determination and indefatigable decisions whilst they took to the streets of Sidamaland demanding their fundamental rights defying the mightiness of the regime’s live ammunitions to pay ultimate sacrifices. We also believe that this is the kind of crime taking places in Oromia, Ogadenia, Gambella, Shakicho Kaficho and others regions of subjugated nations with varying degrees. We salute the strengths of all civilians whose ultimate contributions in the end will make the dreams of their respective nation’s reality.
We’re commemorating Sidama victims of atrocity of May 24, 2002, in conjunction with psychological thought of those all Ethiopians who have lost their precious lives for simple reasons of seeking justice, liberty, human dignity and respect for fundamental rights; the essential elements all are denied by the successive Ethiopian regimes including the incumbent one.
Gadaa.com
As we all gathered here in London on May 25, 2013, in a free land where the rule of law is part and parcel of the whole society, our hearts and minds travel thousands of miles, dissecting clouds and ocean alike to share the sufferings of those who are unfortunately left back in Ethiopia, under the rule of jungle where democracy and democratic values remain meaningless.
Therefore,
The Sidama nation wholeheartedly reaffirms its oaths on its determination until it asserts the rights of Sidama nation for which cause its fallen Sidama heroes paid ultimate sacrifices!
The Sidamas in Sidamaland and in Diaspora remember this Day, as the day of Sidama Martyrs and salute them all for their precious sacrifices of life. We all Sidamas, young and old, female and male alike never forget the ultimate sacrifices those heroes paid on behalf of our nation.
We the Sidamas wholeheartedly thank the representatives of Oromia, Ogadenia, Shakacho Kaficho and others subjugated nations’ brothers and sisters for showing us their usual solidarity by taking part in whatever we do on behalf of our systematically subjugated and deliberately brutalised nation.
Finally, we demand the support of the international community and strongly suggest to hold the Ethiopian current regime into account for its inhuman treatment of civilians and bring those who’re responsible for Loqqee massacre of Sidama civilians and others similar massacres and genocides committed by this very regime all over the country. We also demand the current Ethiopian regime to stop the acts of barbarism towards civilians, intelligentsia, journalists, opposition members and the wider societies at large.
May the Souls of Sidama Victims of atrocity and others Ethiopian nation’s peoples who have paid similar sacrifices Rest in Peace!!
Sidama Community UK, May 25, 2013, London
Written by  መታሰቢያ ካሣዬ

ከግማሽ በላይ የሚሆኑት የልብ ህመሞች በጉሮሮ ህመም ሳቢያ የሚከሰቱ ናቸው ልብ በተለያዩ ችግሮች ምክንያት ሥራውን ካቆመ ደም ወደ አንጐላችን መድረስ አይችልም፡፡ ይህ ደግሞ አንጐላችን ኦክስጅን እንዳያገኝ ያደርገዋል፡፡ የሰው ልጅ አንጐል ለ15 ሰኮንዶች ያህል ኦክስጅን ካላገኘ ህሊናን መሳት ይከተላል፡፡ አንጐላችን ከ10 ደቂቃ በላይ ኦክስጅን ካላገኘ ሞት ይከተላል፡፡ በዚህ መሠረታዊ የሰውነታችን አካል ላይ የሚደርስ ችግር በቀላሉ መፍትሔ ለማግኘት የሚችል ባለመሆኑ ለከፍተኛ አደጋና ሞት ያጋልጠናል፡፡ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት፤ በልብ ህመም የተያዘ ሰው የቱንም ያህል ዘመናዊ ህክምና ቢያገኝም ህመሙን ሙሉ በሙሉ ማዳንና ወደቀድሞው ሁኔታ መመለስ አይቻልም፡፡ ይህ መሠረታዊ የሆነው የአካላችን ክፍል ምንም የህመም ምልክት ሳያሳየንና ጤነኛ መስሎን በድንገት በሚፈጥረው ችግር ህይወታችን ለአደጋ ይጋለጣል፡፡
ድንገተኛ ስለሆነው የልብ ህመም መንስኤዎች፣ ምልክቶችና ህክምናዎች አስመልክቶ በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት ዶ/ር ታረቀኝ ተስፋዬ ማብራሪያ ሰጥተውናል፡፡ የልብ ህመም በአሁኑ ወቅት በአገራችን በስፋት የሚታይና ለበርካቶች ድንገተኛ ሞት መንስኤ ሆኗል። አብዛኛዎቹ የልብ ህሙማን በሽታው እንዳለባቸው እንኳን ሳያውቁ በድንገት በሚፈጠር ችግር ህይወታቸው ሲያልፍ ማየት እየተለመደ መጥቷል፡፡ ይህም ህብረተሰቡ ጤናውን ለመጠበቅና ያሉበትን የጤና ችግሮች አስቀድሞ በማወቅ ህክምናና ጥንቃቄ የማድረግ ልምድ እንደሌለው አመላካች ነው” የሚሉት ዶ/ር ታረቀኝ፤ የልብ ህመም ዓይነቶችን እንዲህ ይዘረዝሯቸዋል፡፡ ቀደም ባሉት ዘመናት የልብ ህመም የሰለጠኑት አገራት የጤና ችግር እንደሆነ ይታሰብ ነበር፡፡
ይሁን እንጂ ችግሩ የድሃ አገራትም ዋንኛ አሳሳቢ ችግር መሆኑ አልቀረም፡፡ በሰለጠኑት አገራት ህዝቦች ላይ በስፋት የሚታየው የልብ በሽታ ከሚፈለገው በላይ ቅባት ያላቸውን ምግቦች በመመገብ የሚከሰተው የልብ ህመም ሲሆን ይህ ችግር ዛሬ ዛሬ እንደአገራችን ባሉ የድሃ አገራትም የሚከሰት ሆኗል፡፡ በአገራችን ከቅባት ምግቦች ጋር ተያይዞ የሚከሰተው የልብ ህመም ከገጠር ይልቅ በከተማ የሚኖሩ ህዝቦችን ያጠቃል፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያትም የከተሜው ህዝብ የሰለጠኑት አገራትን የአኗኗር ዘይቤ የሚከተል በመሆኑና በአመጋገብ ባህሉ ላይ ለቅባትና ለጣፋጭ ምግቦች ቅድሚያ ስለሚሰጥ እንደሆነም ዶ/ር ታረቀኝ ይገልፃሉ፡፡ ሌላው በአገራችን በስፋት የሚታየው የልብ ህመም በምች አማካኝነት የሚከሰተው ወይም በጉሮሮ ህመም ሳቢያ የሚፈጠረው የልብ ህመም ሲሆን ይህም ከግማሽ በላይ ለሚሆነው የልብ ህመም መንስኤ ነው፡፡ ዶ/ር ታረቀኝ እንደሚገልፁት፤ በርካታ የልብ ህመም አይነቶች በአገራችን የሚታዩ ሲሆን ከእነዚህ መካከል የሚከተሉት በስፋት የሚከሰቱና በጣም የተለመዱ ናቸው፡፡
በዘር አማካኝነት የሚከሰት የልብ ህመም፡፡ ወይንም ከውልደት ጀምሮ የሚፈጠር የልብ ህመም ይህ አይነቱ የልብ ህመም ችግሩ ካለባቸው እናትና አባት የሚወለዱ ልጆች ላይ ይስተዋላል። የልብ ህመም ችግር ያለባቸው ወላጆች በተለይም ወላጅ አባት በሽታውን ወደ ልጁ ሊያስተላልፉ ይችላሉ፡፡ ከውልደት ጀምሮ የልብ ህመም የሚኖራቸው ህፃናት ችግሩ በእናታቸው ማህፀን ውስጥ ሳሉ የደረሰባቸው ሊሆንም ይችላል፡፡ በእርግዝና የመጀመርያዎቹ ሦስት ወራት ውስጥ በሚወሰዱ መድሃኒቶችና በጨረር ህክምና ሳቢያ በጽንሱ ላይ በሚፈጠር ችግር ህፃናት ከልብ ህመም ጋር ሊወለዱ ይችላሉ፡፡ በቶንሲል ወይም በጉሮሮ ህመም ሳቢያ የሚከሰት የልብ በሽታ ለዚህ በሽታ ዋንኛው መንስኤ ስትሬፕቶኮከስ የሚባለው ባክቴሪያ ሲሆን እስከ 15 ዓመት የዕድሜ ክልል ውስጥ ባሉ ህፃናት ላይ በስፋት ይታያል፡፡ ባክቴሪያው ወደ ሰው አካል ውስጥ ከገባ በኋላ በቅድሚያ በጉሮሮ አካባቢ ህመምን ይፈጥራል - ታማሚው የህክምና እርዳታ አግኝቶ ከህመሙ ካልተፈወሰ ባክቴሪያው የልብ በሽታን ሊያስከትልበት ይችላል፡፡
በሀገራችን ውስጥ ከሚታየው የልብ ህመም ከግማሽ በላይ የሚሆነው የሚከሰተው በጉሮሮ ህመም ሳቢያ ነው፡፡ የልብ ምት መዛባትና የልብ የደም ቧንቧ መጥበብ ልባችን በተለያዩ ምክንያቶች ተግባሩን በአግባቡ ለመከወን ሲቸገር ወይንም ሥራውን በትክክለኛው ሁኔታ መሥራት ሲያቅተው የልብ ምት መዛባት ይፈጠራል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም የልብ የደም ቧንቧ ጥበት በሚከሰትበት ጊዜ ልባችን ወደተለያዩ የሰውነታችን ክፍሎች የሚያሰራጨው ደም በአግባቡ ሊደርስ ስለማይችል፣ ለከፍተኛ ጉዳትና ለሞት ይዳረጋል፡፡ የልብ ደም ቧንቧ ጥበት በአብዛኛው የሚከሰተው የእንስሳት ተዋጽኦ የሆኑ ነገሮችን አብዝቶ በመመገብ ሲሆን በአገራችን ከቶንሲል ህመምና ከደም ግፊት ቀጥሎ በሶስተኛነት ደረጃ ለልብ ህመም መፈጠር ከፍተኛ አስተዋጽኦ በማድረግ ላይ ይገኛል፡፡ በደም ግፊት፣ በስኳር ህመም ሳቢያ የሚከሰት የልብ ህመም በደም ግፊት ሳቢያ የሚከሰተው የልብ ህመም በአገራችን በስፋት የሚታይና ብዙዎችን ለጉዳት የሚዳርግ በሽታ ነው፡፡ በቁጥጥር ሥር ያልዋለ የደም ግፊት፣ በልብ ጡንቻዎች ላይ ጫናን በመፍጠር ልብ በአግባቡ ሥራውን እንዳያከናውን ያደርገዋል፡፡ የደም ግፊት ለልብ ተጨማሪ ጫናን በመስጠት ልብ ከአቅሙ በላይ ሸክም እንዲሸከም ያደርገዋል፡፡ ይህም ተጨማሪ ሸክምም፣ ልብ ጡንቻ እንዲያወጣ ያደርገዋል፡፡ ከጊዜ ወደ ጊዜ ልብ የተሸከመው ሸክም ከአቅሙ በላይ ስለሚሆንበት እየደከመና ሥራውን በአግባቡ መሥራት እየተሳነው ይሄዳል፡፡ የስኳር ህመም የልብ በሽታን ከሚያስከትሉ በሽታዎች አንዱ ነው፡፡
በቁጥጥር ሥር ያልዋለ የስኳር ህመም ከአስር ዓመት ባነሰ ጊዜ ውስጥ የልብ ህመምን ያስከትላል። አንድ የስኳር ህመምተኛ ስኳሩን ቢቆጣጠርና ተገቢውን ህክምናና መድሃኒት በአግባቡ ቢወስድ የልብ ህመም መምጫ ጊዜውን ሊያራዝመው ይችላል፡፡ የስኳር ህመም ያለበት ሰው በልብ በሽታ መያዙ አይቀሬ ጉዳይ ነው፡፡ ከመጠን ያለፈ ውፍረት ውፍረት ለተለያዩ የጤና ችግሮች ከሚያጋልጡ ጉዳዮች ዋንኛው ነው፡፡ ከእነዚህ የጤና ችግሮች መካከልም የልብ በሽታ አንዱ ነው። ከመጠን ያለፈ ውፍረት ለስኳር፣ ለደም ግፊት፣ ለኮሌስትሮል (የደም ቅባት መጠን መብዛት) በሽታዎችም ያጋልጣል፡፡ ከመጠን ያለፈ ውፍረት ያለዕድሜ ለልብ በሽታ መጋለጥ ምክንያት ይሆናል፡፡ አንድ ከትክክለኛው የውፍረት መጠን በላይ ያለ ሰው ወይም ከመጠን ያለፈ ውፍረት ይታይበታል ተብሎ የሚታሰብ ሰው ከሌላውና ጤናማ ክብደት ካለው ሰው በበለጠ ለልብ ህመም ይጋለጣል፡፡ ኤችአይቪ/ኤድስና የቲቢ በሽታዎች ኤችአይቪ ኤድስ እና የቲቢ በሽታዎች የልብ ህመምን ያስከትላሉ ከሚባሉ በሽታዎች መካከል ይጠቀሳሉ፡፡ ኤችአይቪ ኤድስ የሰውነታችንን በሽታ የመከላከል አቅም በማዳከምና ጡንቻዎቻችንን በማጥቃት የልብ ህመም እንዲፈጠር ምክንያት ይሆናል።
የቲቢ በሽታ ደግሞ የልብ መሸፈኛ የሆነውን አካል በማጥቃት ውሃ እንዲጠራቀምና ልብ በአግባቡ ሥራውን ለማከናወን እንዳይችል ያደርገዋል፡፡ ይህም የልብ ህመምን ያስከትላል፡፡ የልብ ህመም ምልክቶች አንድ ሰው በልብ ህመም መያዙን የሚያመለክቱ የተለያዩ ምልክቶች አሉ፡፡ እነዚህ ምልክቶች እንዲየሰውየው በሽታን የመከላከል አቅምና የሰውነት መዳከም በግልጽ ሊታዩም ላይታዩም ይችላሉ፡፡ የልብ ህመም ያለባቸው ሰዎች በአብዛኛው ከሚያሳይዋቸው ምልክቶች መካከል:- የትንፋሽ ማጠር፣ የልብ ምት መፍጠን ተንጋሎ ለመተኛት (በጀርባ ለመተኛት) መቸገር የእግር ማበጥ የፊትለፊት ደረት ውጋት…ጥቂቶቹ ናቸው፡፡ እነዚህ ምልክቶች በአብዛኛው የልብ በሽተኞች ላይ ተደጋግመው የሚታዩ በመሆናቸው ምልክቶቹ በታዩ ጊዜ በአፋጣኝ ህክምና ማግኘት እንደሚገባም ዶ/ር ፍቅረማርያም ይናገራሉ፡፡ የልብ ህመም ሊድን የማይችል በሽታ እንደመሆኑ ተገቢው ህክምናና ክትትል ካልተደረገለትም በድንገት ለህልፈተ ህይወት የሚዳርግ በሽታ ነው፡፡ ብዙውን ጊዜ በዚህ በሽታ የተያዙ ሰዎች ስለበሽታው ምንነትና ስለምልክቶቹ ባለማወቃቸው ምክንያት ህክምናም ሳያገኙ ህይወታቸው አደጋ ላይ ሲወድቅ ይስተዋላል፡፡ ይህንን ችግር ለማስወገድ ምልክቶቹ በታዩ ጊዜ ወደ ሐኪም ዘንድ በመሄድ ተገቢውን የህክምና ክትትል ማድረግ ያስፈልጋል፡፡
የልብ ህመም በአገራችን በዘመናዊ መሣሪያዎች በታገዘ ሁኔታ ህክምና የሚደረግለት መሆኑን የሚናገሩት ዶክተሩ፤ በአብዛኛው ህክምናው ውስብስብና እጅግ ዘመናዊ የቴክኖሎጂ መሣሪያዎችን የሚጠይቅ መሆኑን ይገልፃሉ፡፡ ለልብ ህሙማን ከሚደረጉት ህክምናዎች መካከል ፈሳሽን ከሰውነት ውስጥ የማስወገድ ህክምና፣ የደም ቧንቧና የጠበቡ የልብ በሮችን የማስፋት ህክምናዎች፣ የልብ ተከላና ዝውውር ህክምናዎች ጥቂቶቹ እንደሆኑም ዶክተሩ አክለው ገልፀዋል፡፡ ልብ ሣንላቸው ቀርተን ህይወታችንን ለከፋ አደጋዎች ከሚያጋልጡት ችግሮች መካከል አንዱ የሆነውን የልብ በሽታ ልብ ልንለውና ትኩረት ልንቸረው እንደሚገባንም ዶክተሩ አሳስበዋል፡፡
Written by  ኤልያስ
ምቀኞች ቢበዙልን እኮ ባለ3 ዲጂት እድገት እናስመዘግብ ነበር !
         አንዳንዴ የአባቶችን ተረትና ምሳሌ እንዲሁም ብሂል ዝም ብሎ ማጣጣል “ፌር” አይመስለኝም። አንዳንድ ቀለም የዘለቃቸው የጦቢያ ምሁሮችና ዘመናይ ነን ባዮች ግን እነዚህን ሥነ ቃሎች ለድህነታችንና ኋላ ቀርነታችን ሰበብ አድርገው ያቀርባሉ፡፡ አላወቁም እንጂ ጦቢያችን ከእነመንግስቷ ቆማ የምትሄደው በእነዚህ ወርቃማ አባባሎች እኮ ነው፡፡ እውነቱን ለመናገር---ከእነዚህ ምሁር ነን ባዮች እኮ የጥንቶቹ አባቶቻችን በብዙ ነገር ሺ ጊዜ ይበልጧቸዋል፡፡ እናም “ከመጠምጠም መማር ይቅደም” እላቸዋለሁ - የአባቶቻችንን ብሂሎች የሚተቹትን የጦቢያ ምሁሮች፡፡ ይሄን ግሳፄ የምሰነዝረው ግን ዝም ብዬ አይደለም፡፡
ብሂሎቹ ለጦቢያ የህልውና መሠረት መሆናቸውን ስለደረስኩበት ነው፡፡ ለዛሬ ልዩ ትኩረት አድርገን የምንፈትሸው ከጥንት የአባቶች አባባል ከወረስናቸው ሥነቃሎች መካከል “ምቀኛ አታሳጣኝ” የሚለውን ወርቃማ ብሂል ነው፡፡ እውነቴን ነው የምላችሁ --- የጦቢያችን ህልውና የተመሰረተው ሙሉ በሙሉ በእዚህ ብሂል ላይ ነው፡፡ ብታምኑኝም ባታምኑኝም “ምቀኛ አታሳጣኝ” የሚለው ሥነ ቃል ባይኖር ጦቢያችን አትኖርም ነበር፡፡ ጥናቴ እንደሚጠቁመው፤ የአበሻ ዘር ምቀኛ ያጣ ዕለት መኖር ያቆማል (አሳዛኝ ቢመስልም ሃቅ ነው!) በአጠቃላይ የዕድገታችን በሉት የስልጣኔያችን ወይም በኢህአዴግ ቋንቋ የህዳሴያችን መሰረቱ “ምቀኛ አታሳጣኝ” የሚለው መሪ ሥነ ቃል ነው፡፡ አበሻ ሲፀልይ “ምቀኛ አታሳጣኝ” ይላል ሲባል አልሰማችሁም? ቀልድ ከመሰላችሁ እንደኔ ተሸውዳችኋል፡፡ ፈፅሞ የማያጠራጥር ሃቅ መሆኑን እኔ ላረጋግጥላችሁ እችላለሁ - በመረጃም በማስረጃም፡፡ እንኳን ዜጐች ራሳቸው ፖለቲከኞችም ከዚህ ሌላ ፀሎት እንደሌላቸው በአሉባልታ ሳይሆን በሁነኛ መረጃ ደርሼበታለሁ፡፡
ለነገሩ “ምቀኛ አታሳጣኝ” የሚለው ብሂል የጦቢያ የህልውና መሰረት የሆነው በኢህአዴግ ዘመን አይደለም፡፡ ከጃንሆይ ዘመን ጀምሮ ነው ይላል - የጥናት ውጤቴ፡፡ እስቲ ማስረጃዎችን እየመዘዝን ሃቁን እንፈትሽ፡፡ ከዚያ በፊት ግን ሰሞኑን በኢቴቪ “ሰው ለሰው” በተሰኘው ዝነኛ ድራማ ላይ ከተሰጡ አስተያየቶች ግራ ያጋባኝን ላጋራችሁ (አስተያየቱ ሰውኛ አይመስልም እኮ!) እንደ መሰለኝ “ሰው ለሰው” ወደ ቀጣዩ ሲዝን የመሸጋገሪያ አስተያየቶችን እያስተናገደ ነው፡፡ ባለፈው ረቡዕ ዕለት አስተያየት ከሰጡት ተመልካቾች መካከል ይበልጥ ትኩረቴን የሳበው አንድ ታዋቂ ኮሜድያን ነበር፡፡ በነገራችሁ ላይ ይሄ ኮሜድያን ሰዓሊና የዱር እንስሳት መብት ተሟጋች (Activist) መሆኑንም የሰማሁ መሰለኝ - በEBS የ“ጆሲ ቶክ ሾው” ላይ፡፡ እናላችሁ --- ስለ “ሰው ለሰው” ድራማ በሰጠው አስተያየት ኮሜዲ የሚመስል ደረቅ ቀልድ ለመፍጠር ሞክሯል (ህይወትና ኮሜዲ ተደበላልቆበታል ልበል?!) መጀመርያ ላይ እንዲህ አለ፡- “ሰው ለሰውን የማየው ባገኘሁበት ቦታ ነው፤ ቴሌቪዥን በሌለበትም አያለሁ” (ኮሜዲም ከሆነ ቱርጁማን ያስፈልገዋል) ቀጥሎ ደግሞ “ሰው ለሰውን የማየው በዓይኔ ነው” አለና አረፈው (በአፍንጫው ሊያይ አስቦ ነበር?) ከዚያም ከድራማው መወገድ አለባቸው የምላቸው (የፀረ-አብዮት እርምጃ መሰለው እንዴ!) አለና የገፀባህርያቱን ስም ይዘረዝር ገባ፡፡
በመጨረሻም “ሁሉም ገፀ ባህርያት ቢወገዱ ፊልሙ የበለጠ አሪፍ ይሆናል” ብሎ ቅጥአምባሩ የጠፋ ነገር ተናግሮ ሄደ፡፡ እኔ የምላችሁ … ድንገት በብሔራዊ ቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ብሎ ዘባርቆ መሰወር ይቻላል እንዴ? ቤታችን ድረስ መጥቶ ግራ አጋብቶን እኮ ነው ላጥ ያለው፡፡ ምናልባት ሁሉ ነገሬ የተሰራው ከኮሜዲ ነው ሊለን አስቦ ይሆን? (ለዛሬ አልተሳካልህም ብለነዋል!) ከሁሉም የገረሙኝ ደግሞ “የሰው ለሰው” ፕሮዱዩሰሮች ናቸው፡፡ ይሄንን በፌዝ የተሞላ “ፉገራ” ያቀረቡት ምን ይፈይድልናል ብለው ነው? ምናልባት ሊያዝናኑን አስበው ይሆን? (እነሱም አልተሳካላቸውም!) አሁን በቀጥታ የምናመራው “ምቀኛ አታሳጣኝ” ወደሚለው የጦቢያችን የዘወትር ፀሎት ነው፡፡ በዚህ ወጋችን ይሄ ብሂል የቱን ያህል ከማህበራዊ፣ ባህላዊ፣ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ህይወታችን ጋር በእጅጉ እንደተቆራኘ እንቃኛለን - ከሦስት መንግስታት አብነቶችን እየነቀስን፡፡ (ጥናቱ የንጉሱ፣ የደርግንና የኢህአዴግ መራሹን መንግስታት ያካትታል!) በሉ ከጃንሆይ ዘመን እንጀምር፡፡ በእጄ ላይ በገባው መረጃ መሰረት፤ ንጉሱ ትልቁን ጊዮን ሆቴል (ገዢ ያጣውን ማለቴ ነው!) እና ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርትን አመት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ አሰርተው ያጠናቀቁት “ምቀኛ አታሳጣኝ” በሚለው ብሂል ላይ ተመስርተው ነው፡፡ እንዴት ሆነ መሰላችሁ? የአፍሪካ አንድነት ድርጅት መቀመጫውን በኢትዮጵያ እንዲያደርግ ሃሳብ ሲቀርብ ብዙ የአፍሪካ አገራት ተመቅኝተውን ነበር - እማኞች እንደሚናገሩት፡፡
ምቀኝነታቸው ግን በበቂ ምክንያት ላይ የተመሰረተ ነበር፡፡ ኢትዮጽያ በቂ ሆቴል እንደሌላት፣ አውሮፕላን ማረፍያ እንዳልገነባች፣ መንገድ እንዳልሰራችና ንፅህና እንደሚጐድላትም በዝርዝር አስረዱ። (ምቀኞቹ! ) ንጉሱና ሚኒስትሮቻቸው ይሄ ሁሉ ሃሰት መሆኑን ለማሳየት ነው በእልህና በቁርጠኝነት መትጋት የጀመሩት፡፡ ደግሞም ተሳካላቸው፡፡ በ9 ወር ውስጥ ጊዮን ሆቴል ተገነባ፡፡ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላንም ተሰራ፡፡ እኒያ ምቀኞች “ኩም” አሉ። የአፍሪካ አገራቱ ባይመቀኙንስ ኖሮ? ጊዮንም ኤርፖርትም መቼ እንደሚሰሩ ለማወቅ ይቸግራል፡፡ በነገራችሁ ላይ በአዲስ አበባ የቴሌቪዥን ስርጭት የተስፋፋውም ከዚሁ የአፍሪካ አንድነት ድርጅት ጋር ተያይዞ መሆኑን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ “ምቀኛ አታሳጣኝ” የሚለው ብሂላችን ቀላል ጠቀመን! ወታራዊው የደርግ መንግስት እንዲያ በጦርነት ውስጥ ተመስጐ እንኳ ከአፍሪካ ግዙፉን የጦር ሰራዊት የገነባው እንዴትና ለምን ይመስላችኋል? መቼም ለአፍሪካ ሰላምን ለማስፈን ብሎ እንዳልነበር ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡ ይልቁንም ከሶማሊያ ጀምሮ የጦቢያ ጥንካሬ የማያስደስታቸው የአፍሪካና የአረብ አገራት እንዳሉ ስለሚያውቅ ነው፡፡ እናም “ምቀኛ አታሳጠኝ” እያለ ራሱን በጦር ሃይል በደንብ አድርጐ አደረጀ (የማታ ማታ በኢህአዴግ ቢፈረካከስም!) ወደ ኢህአዴግ መራሹ መንግስትም ስንመጣ ነገሩ ተመሳሳይ ነው፡፡
ቀደም ሲል እንዳልኳችሁ ኢህአዴግም “ምቀኛ አታሳጣኝ” በሚል ፍልስፍናዊ ብሂል ነው የሚመራው (የአብዮታዊ ዲሞክራሲ ፍልስፍናስ--እንዳትሉኝ) አሁን ለምሳሌ የኢትዮጵያን ህዝብ ከዳር እስከዳር አንቀሳቅሷል የተባለው የህዳሴ ግድብ ምቀኛ ባይኖርብን ይታሰብ ነበር? (የማይሆነውን!) ግብፆች- ኢትዮጵያ ለግድቡ ሥራ ከለጋሽ አገራት ብድር እንዳታገኝ ዘመቻ በመጀመራቸው እኮ ነው “መሃንዲሶቹ እኛው፣ ግንበኞቹ እኛው፣ የፋይናንስ ምንጮች እኛው---” ብለን ከኪሳችን አውጥተን ልንገነባ የተነሳነው። ለእልሃችንና ለቁርጠኝነታችን ሃይል የሆነን ምንድነው ከተባለ--- ያለ ምንም ጥርጥር የግብፆች ምቀኝነት ነው፡፡ እናላችሁ --- ግብፆቹ በዚያው ምቀኝነታቸው ቢቀጥሉልን በበለጠ ፍጥነት ግድቡን አጠናቀን ዓለምን ጉድ ያሰኘ የሪከርድ ባለቤት እንሆን ነበር (ጥቅሙ የጋራ ነው ብዬ እኮ ነው!) ሌላ የቅርብ ጊዜ መረጃም ልሰጣችሁ እችላለሁ። የቦሌ አዲሱ መንገድ በምን ያህል ፍጥነት ተሰርቶ እንደተጠናቀቀ ሳትታዘቡ አትቀሩም፡፡ (ኢህአዴግ አስማት የጀመረ የመሰላቸው አልጠፉም) ምናልባት የአፍሪካ ህብረት ምስረታ የ50ኛ ዓመት የወርቅ ኢዮቤልዩ በዓል ባይኖር ኖሮ ስንት ዓመት እንደሚሟዘዝ መገመት ይቸግራል፡፡ አያችሁ ---ለበዓሉ ከመጡት መሪዎች መካከል የአፍሪካ ህብረት ከአዲስ አበባ ወደሌላ አፍሪካ አገር እንዲዛወር የሚሹ ምቀኞች እንዳሉ ኢህአዴግ “ነቄ” ነበር።
እናም ቻይናዎችን ከጉድ አውጡኝ ብሎ በጥቂት ወራት ውስጥ አስፋልቱን አስማት በሚመስል ፍጥነት አዘረጋው፡፡ አያችሁልኝ-- የምቀኛን ፓወር! ከማጂክ እኮ ይበልጣል! “ምቀኛ አታሳጠን” የጦቢያ የህልውና መሰረት ነው የምላችሁ ለዚህ እኮ ነው፡፡ በነገራችሁ ላይ በዚሁ የአፍሪካ ህብረት በዓል ላይ እንግዶቹ መጥተው እስኪሄዱ ድረስ ውሃና መብራት እንዳይጠፋ የተቻለው ሁሉ ጥረት ይደረጋል ተብለን እንደነበር ትዝ ይለኛል (አልተሳካም እንጂ!) እኛ እኮ እንዲህ ከተባልን 21 ዓመት ሊሞላን ምን ቀረን፡፡ ግን እድሜ ለምቀኛ! በአፍም ቢሆን ከስንት ዓመት በኋላ ቃል ተገባልን፡፡ እውነቴን ነው የምላችሁ--- ምቀኛ ባይኖረን ኖሮ ባለሁለት ዲጂት እድገት የለም ነበር፡፡ ምቀኛ ባይኖረን ኖሮ ቀለበት መንገድ አይኖርም ነበር። ምቀኛ ባይኖረን ኖሮ የግል ፕሬስ አይታሰብም ነበር (አሁንስ የታለ እንዳትሉኝ) ምቀኛ ባይኖር ኖሮ ምርጫ የሚባል ነገር አይኖርም ነበር (አሁንስ የታለ ብትሉኝ ጆሮ የለኝም) ብቻ --- ሁሉነገራችን የተቃኘው “ምቀኛ አታሳጣኝ” በሚል የአበሻ ብሂል ነው፡፡ ኢህአዴግ ብቻ ሳይሆን አንዳንድ የመንግስት መ/ቤቶችም በራቸውን ከርችመው ይከርሙና ምቀኛ ሲነሳባቸው መረጃ ለመስጠት ቁጭ ብድግ ይላሉ፡፡
ይሄ ብሂል የጦቢያ መንግስታት ፀሎት ብቻ ግን እንዳይመስላችሁ፡፡ የሰፊው የአበሻ ልጅ ፀሎት ነው (መንግስት እኮ ከህብረተሰቡ አብራክ ነው የወጣው!) አዲስ አበባ ላይ ድንገት የበቀሉ የሚመስሉት ባለመስተዋት ፎቆችም በምቀኛ አታሳጣኝ ብሂል የተሰሩ ይመስሉኛል (ጥናት ባላደርግም) የጦቢያ ነጋዴን ታውቁት የለ! ገንዘብ ከባንክ ተበድሮ የጓደኛው ዓይነት ባለስንት ሚሊዮን ብር አውቶሞቢል የሚገዛ ጀግና እኮ ነው! አንዳንድ ከውጭ አገር መጥተው የበጐ አድራጐት ድርጅት ወይም ደግሞ ቢዝነስ ያቋቋሙ ዳያስፖራ ኢትዮጵያውያን የሚሰጡትን ኢንተርቪው ታዝባችሁ ከሆነ አንድ ነገር ትረዳላችሁ፡፡ የሰሩትን ነገር የሰሩት ምቀኛን ኩም ለማድረግ መሆኑን፡፡ ምን ይላሉ መሰላችሁ? “ነጮቹ ኢትዮጵያ የሚለውን ስም ከድርቅና ከረሃብ ጋር ነው የሚያያይዙት። የአቅሜን በማበርከት ይሄን ክፉ ገጽታ ለመቀየር ነው ወደ አገሬ ተመልሼ ኢንቨስት ያደረግሁት…” ምቀኛ ባይኖር እኮ በጦቢያ ምድር እግሩን የሚያነሳ አይኖርም ነበር ማለት ነው፡፡ ለዚህ ነው የጥንት አባቶቻችንን ማመስገን አለብን የምለው፡፡ እነሱ “ምቀኛ አታሳጣን” የሚለውን ብሂል ባይፈጥሩልን ኖሮ ጦቢያ አትኖርም ነበር ማለት እኮ ነው፡፡ ጦቢያ ከሌለች ደግሞ የአበሻ ዘር የለም ማለት ነው፡፡ ይሄውላችሁ … እዚህች አገር ላይ ብዙ መልካም ነገሮች የሚሰሩት ለእኛ ተብለው ሳይሆን ምቀኞቻችንን ኩም ለማድረግ እንደሆነ የፖለቲካ በፈገግታ ጥናት ይጠቁማል፡፡ እንደውም አንድ ሃሳቤን የሚያጠናክርልኝ ማስረጃ ትዝ አለኝ፡፡
የአፍሪካ ህብረት መቀመጫ ከአዲስ አበባ እንዲነሳ ምቀኝነት ቢጤ የተቀነቀነበት ጊዜ ትዝ አይላችሁም- በኢህአዴግ ዘመን፡፡ ያኔ በአፍሪካ ህብረት ስብሰባ ላይ (ነፍሳቸውን ይማረውና) የቀድሞው ጠ/ሚኒስትር፣ ንጉሱንና መንጌን ለአፍሪካ ህብረት ባበረከቱት አስተዋጽኦ ሰማይ ላይ ሰቀሏቸው፡፡ ይሄ እንግዲህ በኢህአዴግ ታሪክ የቀድሞ መንግስታት በበጐ ሲነሱ ለመጀመሪያ ጊዜ መሆኑ ነው - “ምቀኛ አታሳጣኝ” የሚለው ብሂል ያለውን ፓወር እኔ አልነግራችሁም!! እናም ጦቢያ በሁሉም ዘርፍ መጠነሰፊ ዕድገት ማስመዝገብ ትችል ዘንድ ምቀኞች በብዛት ያስፈልጓታል ባይ ነኝ፡፡ የጦቢያ መንግስት፣ የጦቢያ ፓርቲዎች፣ የጦቢያ ነጋዴዎች፣ የጦቢያ ምሁሮች፣ የጦቢያ አርቲስቶች ወዘተ ሁሉም የሚንቀሳቀሱት “ምቀኛ አታሳጣኝ” በሚል ብሂል ነው፡፡ ቆይ ቆይ --- ሰሞኑን የተመረቀውን ድንቅ የስፖርት አካዳሚ አይታችሁልኛል? (ቱቱቱ…በሉበት) እኔማ ምን አልኩ መሰላችሁ… “ከየትኛው አቅጣጫ የተነሳ ምቀኛ ይሆን አካዳሚውን እንድንሰራ እልህ ውስጥ የከተተን?” በነገራችሁ ላይ በባህርዳር፣ በትግራይ፣ በአዋሳና በኦሮምያ ክልል ትልልቅ ስቴዲየሞች ተጀምረው በእንጥልጥል ቀርተዋል፡፡ እናላችሁ --- እነዚህን ስቴዲየሞች ለማስጨረስ እንደሌላው ጊዜ ቴሌቶን ይዘጋጅ የሚል ሃሳብ አላቀርብም፡፡ (አሁንማ ምስጢሩን ደርሼበታለሁ!) ስቴዲየሞቹን በፍጥነት ለማጠናቀቅ “ጠብደል” ያሉ ምቀኞች ብቻ ነው የምንፈልገው - ከአፍሪካ ወይም ከእስያ አሊያም ደግሞ ከምዕራብ አገራት!! ለአገራችን ዕድገት እንቅፋት ሆኗል የተባለውን ሙስናን ጠራርጐ ለማጥፋትም ብቸኛው መፍትሔ ምቀኛ መፈለግ ነው፡፡
አገራችን በሙስና መጠቃቷን የሚለፍፍ ምቀኛ ካገኘን፣ ከጦቢያ ምድር ሙስና ውልቅ ብሎ ይጠፋል - እንደኩፍኝ!! ሰብዓዊ መብት እንዲከበርም ከምቀኛ የተሻለ መፍትሔ የለንም (ቢያንስ ለጊዜው) ሂዩማን ራይትስ ዎች አንድ ጊዜ ደህና አድርጎ ቢያብጠለጥለን እኮ ከእንቅልፋችን እንነቃ ነበር - “ምቀኛ አታሳጣኝ” በሚል ብሂል። በየጊዜው እየተዳፈነ ለመጣው የፕሬስ ነፃነትም መፍትሔ ሌላ ሳይሆን አስተማማኝ ምቀኛ ነው። ይሄውላችሁ --- የአፍሪካ ህብረት አባል አገራት ጦቢያ የፕሬስና የተቃዋሚ ፓርቲዎች ነፃነት በቅጡ የሚከበርባት አገር አይደለችም የሚል የምቀኝነት ጉርጉርምታ ቢያሰሙ ሁሉነገር መስተካከሉ ምንም አያጠራጥርም፡፡ ኢህአዴግን የሚያነቃው ምቀኛ ነው ብያችሁ የለም! በነገራችሁ ላይ እኔም ይሄን አምድ የበለጠ ማራኪና ተነባቢ ለማድረግ ስላቀድኩ፣ ዕቅዴን ወደተግባር ለመለወጥ የሚያነሳሳኝ ደህና ምቀኛ በማፈላለግ ላይ ነኝ። “ምቀኛ አታሳጣኝ” እያልኩ የዛሬውን ወጌን ቋጨሁ!!