Nomonanoto Show

Wednesday, May 8, 2013


Bizuayehu Tesfaye

Abstract

The composition and structure of 300 enset gardens from 10 different locations in Sidama were examined. Average size of the gardens was 0.74 ha. The gardens are composed of mixtures of various named enset varieties and different groups recognisable on the basis of ‘sex’ (male and female) and use (cooking and processing). The gardens exhibit high diversity, with a given garden containing up to 24 varieties (mean = 8.2). However, the components are not represented equally. Typically, the gardens consisted of one or two very abundant varieties and a much larger number of less common ones. Enset gardens are dynamic because the number and composition of varieties and different types changed from garden to garden, from location to location and across time. Their composition, structure and dynamics have been influenced by human, socio-economic factors (farm size, land per capita, cropping patterns and size of livestock), temporal circumstances and landscape elements (elevation) in which they are found. The nature, characteristics, organization and functions of Sidama enset gardens are outlined and the importance of maintaining mixtures of varieties for farmers is discussed.
አዋሳ ሚያዚያ 29/2005 በሲዳማ ዞን የዎንሾ ወረዳ አንድ ሚሊዮን ብር በሚገመት የህብረተሰቡ ተሣትፎ የተለያዩ የትምህርት ልማት ስራዎች መከናወናቸውን የወረዳው ትምህርት ጽህፈት ቤት አስታወቀ፡፡ የጽህፈት ቤቱ ኃላፊ አቶ ተሰማ ተፈራ ሰሞኑን እንደገለጹት በህብረተሰቡ የገንዘብና የቁሳቁስ ድጋፍ ከተሰሩት የትምህርት ልማት ስራዎች መካከል አራት አዳዲስ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችና 52 ተጨማሪ የመማሪያ ክፍሎች ግንባታ ይገኙበታል፡፡ በተጨማሪም 50 ነባር የመማሪያ ክፍሎች፣ ስምንት ቤተመጻህፍት፣ አምስት ቤተ ሙከራዎችና ከአንድ ሺህ በላይ ወንበሮች ዕድሳትና ጥገና ከመደረጉም በላይ የተለያዩ ትምህርት ቤቶችን ደረጃ የማሳደግና የማስፋፋት ስራዎች መከናወናቸውን አስረድተዋል፡፡ ስድስቱን የትምህርት ጥራት ማረጋገጫ ፓኬጆችን በሁሉም ትምህርት ቤቶች ተግባራዊ ከማድረግ አንፃርም የትምህርት ባለሙያዎችና ሌሎች ባለድርሻ አካላት የበኩላቸውን ድርሻ እየተወጡ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ የተማሪውን ውጤት ለማሻሻልም በየሳምነቱ በሳይንስና ቴክኖሎጂ የታገዘ የማጠናከሪያ ትምህርት እንደሚሰጥ አመልክተው በአንድ ለአምስት ቁርኝትና በትምህርት ልማት ሰራዊት በማደራጀት በውጤት ደከም ያሉትን የመደገፍና ክትትል የማድረግ ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉን አስረድተዋል፡፡ ባለፈው የትምህርት ዘመን በ8ኛ፣ በ9ኛና በ10ኛ ክፍሎች በአማካኝ 65 በመቶ ማሳለፍ መቻላቸውን ጠቁመው ዘንድሮ 90 በመቶ ለማሳለፍ እቅስቃሴ በማድረግ ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ በመምህራን በኩልም የሚስተዋሉ ክፍተቶችና የሚደግሙና የሚያቋርጡ ተማሪዎችን ቁጥር ለመቀነስ በየትምህርት ክፍሉ፣ በክበባትና በተማሪዎች ፓርላማ በመታገዝ ወቅታዊ ግምገማና ክትትል ስለሚደረግ ክፍተኛ ውጤት እየተመዘገበ መሆኑን አመልክተዋል፡፡ የጽህፈት ቤቱ ምክትል ኃላፊ አቶ ታምራት ተስፋዬ በበኩላቸው የወረዳው ትምህርት ጥራትና ደራሽነት ለማስጠበቅ በተደረገው ጥረት ለተገኘው ውጤት የህብረተሰቡ ተሳትፎ ከፍተኛ መሆኑን ጠቁመው ተማሪዎች በሳይንስና ቴከኖሎጂ ዕውቀት እንዲካኑ ፣ ለትምሀርት ቤቶች መስፋፋት ከፍተኛ ዕገዛ ያደርጋሉ ማለታቸውን የዞኑ ባህል ፣ ቱሪዝምና የመንግስት ኮሚኒኬሽን ጉዳዮች መምሪያ ባለፈው ሀሙስ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ገልጿል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=7688