Nomonanoto Show

Tuesday, July 23, 2013

ሃዋሳ ሐምሌ 16/2005 በደቡብ ክልል በተጠናቀቀው የበጀት አመት 83 ሺህ 140 ቶን ቡና ለማዕከላዊ ገበያ መቅረቡን የክልሉ ግብይትና ህብረት ስራ ቢሮ ገለጸ፡፡ በቢሮው የመንግስት ኮሚኒኬሽን ጉዳዮች የስራ ሂደት ባለቤት አቶ መላኩ እንዳለ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት ቡናው የቀረበው በክልሉ ቡና አምራች ከሆኑ የተለያዩ ዞኖች በሚገኙ 380 የህብረት ስራ ማህበራትና ከ330 በሚበልጡ የግል ባለሃብቶች እንዲሁም የቡና ተክል ልማት ድርጅት አማካኝነት ነው፡፡ በዘመኑ ለማዕከላዊ ገበያ ገበያ ከቀረበው ከዚሁ ቡና ውሰጥ 42 ሺህ 189 ቶን የታጠበና ቀሪው 40 ሺህ 951 ቶን ደግሞ ያልታጠበ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ በስራው ላይም 394 የቡና ማዘጋጃ ኢንዱስትሪዎች ተሳትፈዋል፡፡ ክንውኑ የእቅዱን 68 በመቶ መሸፉኑንና ከአምናው ተመሳሳይ ጊዜ ጋር ሲነጻጸር ብልጫ እንዳለው ጠቁመዋል፡፡ ከዕቅዱ ሊያንስ የቻለው ህገ ወጥ የቡና ግብይትና ዝውውር መበራካት እንዲሁም የአለም ገበያ ዋጋ መቀነስና መዋዥቅ ጋር ተያይዞ ቡና አምራቹ ገበሬና አቅራቢው ወደፊት ዋጋው ይጨምራል በሚል በክምችት መያዙ አቶ መላኩ በምክንያትነት ከጠቀሱት ውስጥ ይገኙበታል፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ከክልል እስከ ቀበሌ በየደረጃው የተቋቋመው የቡና ጥራትና ንግድ ቁጥጥር አሰተባባሪ ግብረ ሀይል በማጠናከር ህገ ወጥ ንግድ እንዲቆም ለማድረግ በዘመኑ በተካሄደው እንቅሰቃሴ ጀንፈል፣ መርቡሽ፣ እሸት ቡና ጨምሮ ከ21 ሺህ 700 ኩንታል በላይ ቡና ከህገ ወጦች ተይዞ ከ1 ነጥብ 6 ሚሊዮን ብር በላይ በህጋዊ መንገድ በመሸጥ ለመንግስት ገቢ መሆኑን የስራ ሂደቱ ባለቤቱ ጨምረው ገልጸዋል፡፡

ሃዋሳ ሐምሌ 16/2005 በኢትዮጵያ ገቢዎችና ግምሩክ ባለስልጣን የሀዋሳ ቅርንጫፍ በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት ከ62 ሚሊዮን ብር በላይ ግምት ያለው የኮንትሮባንድ ዕቃ መያዙን አስታወቀ። የቅርንጫፍ ጽህፈት ቤቱ ስራ አስኪያጅ አቶ ያሬድ ፈቃደ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በአራት መቆጣጠሪያ ጣቢያዎች የኮንትሮባንድ ዕቃዎች ክምችት ይገኝባቸዋል ተብሎ በተጠረጠሩ ከተሞች በተደረገ ፍተሻ 62 ሚሊዮን 400 ሺህ 986 ብር ግምት ያላቸው የተለያዩ አዳዲስና ልባሽ ጨርቆች፣ የኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎች፣ መድሀኒቶችና ሌሎች የኮንትሮባንድ ዕቃዎች ተይዘዋል። ከተያዙት የኮንትሮባንድ ዕቃዎች ውስጥ አዳዲስ አልባሳት፣ አሮጌ ልባሽ ጨርቅና ጫማ፣ የኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎች፣ ዘይትና ሌሎች ምግብ ነክ ምርቶች፣ መድሀኒቶች፣ ትምባሆና የትንባሆ ውጤቶች ከፍተኛውን መጠን የያዙ መሆናቸውን አቶ ያሬድ ገልጸዋል። በተጠናቀቀው የበጀት ዓመት በህገወጥ መንገድ ወደ ሀገር ውስጥ ሲገባ የተያዘው የኮንትሮባንድ ዕቃ መጠን በገንዘብ ሲገመት ከ10 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በላይ ብልጫ ያለው የተለያዩ ልባሽና አዳዲስ ጨርቆች መድሀኒቶችና የመዋቢያና የኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎች መያዛቸውንና ኮንትሮባንድ የመያዝ አቅም ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር እድገት ማሳየቱን ተናግረዋል። የኮንትሮባንድ ወንጀልን ለመቆጣጠር በደቡብ ክልል ርዕሰ መስተዳድር የሚመራ ጥምር ኮሚቴ በክልል ደረጃና በክልሉ በሚገኙ አምስት ዞኖችና በምዕራብ አርሲ ዞንና በባሌ ዞን ደረጃ የፀረ ኮንትሮባንድ ጥምር ኮሚቴ ከተዋቀረ ወዲህ የኮንትሮባንድ እንቅስቃሴ መዳከሙን ገልጸዋል። በግማሽ ዓመቱ ኮንትሮባንድን በተመለከተ ለጽህፈት ቤቱ ከደረሱ ጥቆማዎች ውስጥ አብዛኞቹ ለውጤት መብቃታቸውንና በጥቆማዎቹ መሰረት በተሽከርካሪና በጋማ ከብት ተጭነው ወደ ሀዋሳ፣ ወላይታ ሶዶና ሆሳዕና ከተሞች ሊገቡ የነበሩ የተለያየ መጠን ያላቸው አዳዲስና ልባሽ ጨርቆችና ጫማዎች መያዛቸውን ተናግረዋል። ለኮንትሮባንድ ያዥና ጠቋሚ በተቀመጠው መመሪያ መሰረት ከ11 ነጥብ 3 ሚሊዮን ብር በላይ የውለታ ክፍያ መፈጸሙንና በህገወጥ መንገድ የኮንትሮ ባንድ ዕቃዎችን ጭነው ሲያጓጉዙ የተገኙ ተሽከርካሪዎችና የጋማ ከብቶች ባለንብረቶች ከ8 ነጥብ 3 ሚሊዮን ብር በላይ በቅጣት እንዲከፍሉ መደረጉን አቶ ያሬድ አስረድተዋል። በህገወጥ መንገድ ወደ ሀገር ውስጥ ሲገቡ ከተያዙት ዕቃዎች ውስጥ ከ38 ሚሊዮን ብር በላይ የሚገመተው ለጅንአድ መተላለፉንና ከ9 ነጥብ 3 ሚሊዮን ብር በላይ ግምት ያላቸው ልባሽ ጨርቆች፣ ጫማዎችና ሀሽሽ በቃጠሎ እንዲወገድ መደረጉን አስታውቀዋል። በተጨማሪም ተገቢውን የጉምሩክ መመሪያ ተግባራዊ ሳያደርጉ በህገወጥ መንገድ የገቡ ተሽከርካሪዎች ተይዘው በውርስ ለመንግስት ገቢ መደረጋቸውን ስራ አስኪያጁ ጠቁመዋል።
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=10049&K=1

Monday, July 22, 2013

New


አዋሳ ሐምሌ 15/2005 በደቡብ ክልል መሬትን ሳያርሱ የማልማት ዘዴ የተሳተፉ አርሶ አደሩች ከፍተኛ ምርት ማግኘታቸውን አስታወቁ፡፡ በአውስትራሊያ መንግስት ድጋፍ በወንዶ ገነት ግብርና ምርምር ተቋም የሀዋሳ መለስተኛ የበቆሎ ምርምር ማዕከል መሬትን ሳያርሱ የማልማት ምርምር ስራ እያካሄደ ነው። በክልሉ ሀድያ፣ ሲዳማና ጉራጌ ዞኖች በሚገኙ ሶስት ወረዳዎች ከሁለት ዓመት በፊት በአምስት አርሶ አደሮች የተጀመረው መሬትን ሳያርሱ የማልማት የዕቀባ ግብርና በተያዘው ዓመት በ200 አርሶ አደሮች እየተከናወነ ይገኛል። ትናንት በምስራቅ ባድዋቾ ወረዳ ጨፋ 01 ቀበሌ በተከናወነ የመስክ ቀን ላይ ማሳቸው የተጎበኘላቸውና በምርምሩ የታቀፉ አርሶ አደሮች እንደገለጹት በግብርና ምርምር ተቋሙ በተደረገላቸው ድጋፍ መሬት ሳያርሱ በቆሎና ቦሎቄ በማልማት ቀደም ሲል ከሚያገኙት ምርት ብልጫ ያለው መሰብሰብ ችለዋል። አርሶ አደር ሞላ አመሌና እንደገለጹት በምርምሩ ታቅፈው መሬት ሳያርሱ በማልማታቸው ቀደም ሲል በሄክታር ሲያገኙ ከነበረው ምርት በ50 በመቶ ብልጫ ያለው ምርት ማግኘት እንደቻሉ ገልጸዋል። መሬት ሳያርሱ ለዘር የሚሆን መስመር በማዘጋጀት ብቻ የበቆሎና ቦሎቄ በማሰባጠር ዘርተው ቦሎቄ አንድ ዙር እንደሰበሰቡና በቆሎው እስኪደርስ ድረስ ሁለተኛ ዙር ቦሎቄ ዘርተው ቡቃያው በጥሩ ሁኔታ ላይ እንደሚገኝ ተናግረዋል። ሌላው ወጣት አርሶ አደር ደግነት ደሳለኝ በበኩሉ እንዳለው ሳያርሱ በመዝራት ዘዴ አሰባጥሮ በማልማት የመሬቱን ለምነት መጠበቅ እንደሚቻል በተደረገው ምርምር ያገኘውን ዕውቀት መሰረት አድርጎ ወደ ልማቱ መግባቱንና በቆሎ ተሰብስቦ እስኪያልቅ በስሩ ቦሎቄ ሁለት ጊዜ በማምረት የቦሎቄ ዘር በማቅረብ ተጠቃሚ መሆን ችሏል። የቤተሰቡ የእርሻ ማሳ በከፍተኛ ደረጃ በጎርፍ የሚጠቃና ውሃ ይተኛበት ስለነበር ብዙውን ጊዜ ለእርሻ ስራ ሳይውል ይቆይ እንደነበር አስታውሶ በመርምር ማዕከሉ በቀሰመው መሬትን ሳያርሱ የመዝራት ዘዴ ተጠቅሞ ማምረት እንደቻለ ተናግሯል። ቀደም ሲል በቆሎ ብቻውን በመዝራት ሌላ ምርት ማምረት እየቻሉ ባለማምረታቸው መጎዳታቸውን ጠቁሞ በቆሎና ቦሎቄ ለአፈር ለምነት ከሚሰጠው ጠቀሜታ በተጨማሪ አረም እንዳይኖር ማድረግ የሚያስችል በመሆኑ ተጠቃሚነታቸውን እንዳጎላው አርሶ አደሮቹ ገልጸዋል። ምርምር ማዕከሉ ለአርሶ አደሮቹ በማሳቸው ላይ ከሚያደርግላቸው ሙያዊ ድጋፍና ክትትል በተጨማሪ የበቆሎና ቦሎቄ ምርጥ ዘር ማዳበሪያና ለመጀመሪያዎቹ ሁለት ዓመታት የአረም ማጥፊያ ኬሚካል እንዳቀረበላቸው ተናግረዋል። በሀዋሳ የበቆሎ ምርምር መለስተኛ ማዕከል ዳይሬክተርና የምርምር ፕሮጀክቱ አስተባባሪ አቶ ጎሽሜ ሙሉነህ እንደገለጹት በአውስትራሊያ መንግስት በምስራቅና ደቡብ አፍሪካ ኢትዮጵያን ጨምሮ በአምስት ሀገራት ምርምሩ እየተካሄደ መሆኑን ጠቁመው ምርምሩ የቦሎቄና በቆሎን ምርታማነት በማሳደግ በምግብ ሰብል ራስን ለመቻል ያለመ ነው ብለዋል። በኢትዮጵያ 12 ወረዳዎች መመረጣቸውንና በደቡብ ክልል በሀድያ፣ ሲዳማና ጉራጌ ዞኖች የሚገኙ የሀዋሳ ዙሪያ ወረዳ፣ የመስቃንና የምስራቅ ባድዋቾ ወረዳዎች ታቅፈው ለአራት ዓመት የሚቆይ ምርምር እየተካሄደ እንደሚገኝና ባለፉት ሶስስት ዓመታት የተገኘው ውጤት አርሶ አደሩን በምርምሩ ለመታቀፍ እንዳነሳሳው ጠቁመዋል። ምርምር ማዕከሉ የቦሎቄና በቆሎ ተረፈ ምርት በማሳው ላይ እንዳለ በማቆየት የአፈር ለምነትን ማምጣት እንደሚቻል በተለያዩ ሀገራት የተገኘውን ውጤት መሰረት በማድረግ መሬትን ሳያርሱ በማልማት ዘዴ ተግባራዊ ለማድረግ ከሁለት ዓመት በፊት በአንድ ወረዳ የተጀመረውን ሙከራ የማስፋት ስራ እያከናወነ እንደሚገኝ ገልጸዋል። መሬትን ሳያርሱ የማልማት ዘዴ በአሁኑ ወቅት በከፍተኛ ደረጃ የመሬት ለምነታቸው በቀነሰባቸው ደቡብና ሰሜን አሜሪካ፣ አውስትራሊያና ኒውዝላንድ ተግባራዊ ተደርጎ ውጤት ማምጣት በመቻሉ በኢትዮጵያ በደቡብ፣ በኦሮሚያና አማራ ክልል በሚገኙ የአፈር ለምነት በቀነሰባቸው 12 ወረዳዎች ምርምር እየተከናወነ እንደሚገኝ ተገልጿል።
-    የቃሊቲን እስር ቤት እንዳይጎበኝ መከልከሉን ገለጸ 

ለሦስት ቀናት በኢትዮጵያ ጉብኝት ያደረገው የአውሮፓ ኅብረት ፓርላማ የሰብዓዊ መብቶች ንዑስ ኮሚቴ በአገሪቱ ውስጥ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት አሳሳቢ ደረጃ መድረሱን አስታወቀ፡፡ ጋዜጠኞችና የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት በአስቸኳይ እንደፈቱም ጠይቋል፡፡
ከሐምሌ 8 እስከ 10 ቀን 2005 ዓ.ም. በኢትዮጵያ ጉብኝት ያደረገው የአውሮፓ ኅብረት የልዑካን ቡድን፣ በኢትዮጵያ የነበረውን ጉብኝት ካጠናቀቀ በኋላ ሰሞኑን በሒልተን ሆቴል በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ነበር ይህንን የገለጸው፡፡ 

እንደ ቡድኑ ድምዳሜ በኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽንና ዕንባ ጠባቂ ተቋም መቋቋማቸውና በቅርቡ የፀደቀው አገራዊ የሰብዓዊ መብት መርሐ ግብር የሚበረታታ ዕርምጃ መሆኑን ገልጾ፣ መንግሥት ከፍተኛ የሰብዓዊ መብት ጥሰት እየፈጸመ መሆኑን አስረድቷል፡፡ 

ከመንግሥትና ከተቃዋሚ ተወካዮች እንዲሁም ከሲቪል ማኅበረሰብ አካላት ጋር ሰፋ ያለ ምክክርና ውይይት ያደረገው ቡድኑ፣ በአገሪቱ ዲሞክራሲ ማበብ ከፍተኛ ሚና ይጫወታሉ ተብሎ የሚተመንባቸው ነፃ ሚዲያና ሲቪክ ማኅበረሰባት በከፍተኛ ደረጃ እንዳይሠሩ የተደረጉ መሆናቸውን ገልጿል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ፀረ ሽብረተኝነት አዋጁን ጨምሮ የአገሪቱን የፖለቲካ ድባብ አፍነው ይዘውታል ያሉዋቸው ሕጎች እንዲከለሱ ቡድኑ መንግሥትን ጠይቋል፡፡ ለዚህም በእስር ላይ የሚገኙት የተቃዋሚ ፓርቲዎች አባላትና ጋዜጠኞች ሐሳባቸውን በነፃነት የመግለጽ መብታቸውን በመጠቀማቸው ለእስር የተዳረጉ መሆናቸውን በመግለጽ፣ በአስቸኳይ እንዲፈቱ መንግሥትን ጠይቋል፡፡

እስረኞችን በመጎብኘት የመጀመርያ መረጃ ለማግኘት አቅዶ እንደነበረ ያስታወቀው ቡድኑ፣ ቃሊቲ እስር ቤትን እንዳይጎበኝና እስረኞችን እንዳያነጋግር በመንግሥት በመከልከሉ ከፍተኛ ቅሬታ እንዳደረበት አስታውቋል፡፡ መንግሥት የእስረኞች አያያዝን እንዲያሻሽል ጠይቋል፡፡ በ2007 ዓ.ም. ይካሄዳል ተብሎ የሚጠበቀውን አምስተኛውን አገር አቀፍ ምርጫ፣ መንግሥት ለዲሞክራሲያዊ መርሆች ያለውን ቁርጠኝነት ለማረጋገጥ እንደ አንድ ትልቅ አጋጣሚ እንዲጠቀምበት የመከረ ሲሆን፣ ከዚህ በፊት ምርጫዎች ሲከናወኑ የገጠሙ እክሎችንም ለማስተካከል ከወዲሁ እንዲሠራ ጠይቋል፡፡ 

ቡድኑ ከአፍሪካ ኅብረት አካላት ጋር ባደረገው ምክክር ኅብረቱ ሰላምንና ፀጥታን በማረጋገጥ ረገድ ያደረገው ጥረት ያደነቀ ሲሆን፣ አባል አገሮች ለፈረሙዋቸው የሰብዓዊ መብት ሰነዶች ተግባራዊነት ምን ያህል ቁርጠኛ መሆናቸውን መከታተል እንዳለበት አስገንዝቧል፡፡ ኅብረቱ በቅርቡ ለኬንያ መሪዎች በተቆረጠው የክስ ዋራንት ምክንያት ከዓለም አቀፍ የወንጀል ፍርድ ቤት ጋር ቅራኔ ውስጥ መግባቱ የሚታወስ ሲሆን፣ ቡድኑ ኅብረቱ ከፍርድ ቤቱ ጋር በትብብር እንዲሠራ ጥያቄ አቅርቧል፡፡ 

የአውሮፓ ኅብረት ቀደም ሲል የኢትዮጵያ መንግሥትን በምርጫና በሰብዓዊ መብት አያያዝ ላይ ግንባር ቀደም ወቃሽ የነበረ ቢሆንም፣ ለተወሰነ ጊዜ መግለጫ ከማውጣትና አስተያየት ከመስጠት ተቆጥቦ እንደነበር ይታወሳል፡፡  

Sunday, July 21, 2013

ባለፈው ሳምንት በጐንደርና በደሴ ሠላማዊ ሰልፍ ያካሄደው አንድነት ለፍትህና ለዲሞክራሲ ፓርቲ፤ ተመሳሳይ ሰላማዊ የተቃውሞ ሰልፍ ለማካሄድ ከበርካታ ከተሞች የህዝብ ጥያቄ እንደቀረበለት በመጥቀስ በ16 ከተሞች የተቃውሞ ሰልፉንና ህዝባዊ ስብሰባዎች ለማካሄድ እንደወሰነ ገለፁ፡፡ በአዲስ አበባ ሐምሌ 28 ቀን ሰላማዊ ሰልፍ ለማካሄድ ታቅዶ እንደነበር የተናገሩት የአንድነት ፓርቲ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊው አቶ ዳንኤል ተፈራ፣ ከጐንደርና ከደሴ የተቃውሞ ሰልፍ ጋር ተመሳሳይ ሰልፍ ለማካሄድ ከተለያዩ የኦሮሚያና የደቡብ አካባቢዎች ተደጋጋሚ የህዝብ ጥያቄ ስለቀረበለት ፓርቲው አዲስ ፕሮግራም ለማውጣት እንደወሰነ ተናግረዋል፡፡ የአዲስ አበባውን ለማዘግየትና መስከረም 5 ቀን 2006 ለማድረግ እንደታሰበ ነግረውናል፡፡
በደቡብ በኦሮሚያ፣ በትግራይ፣ በአማራ፣ በቤንሻንጉል፣ በጋምቤላ እና በሀረሪ ክልሎች ተከታታይ ሠላማዊ ሠልፎችና የአደባባይ ስብሰባዎችን ለማካሄድ ፓርቲው ወስኗል ያሉት አቶ ዳንኤል፤ የአዲስ አበባው ሰላማዊ ሰልፍ ወደ መስከረም ተራዝሟል ብለዋል፡፡ ይሁንና ፓርቲው በአዲስ አበባ በቀጣዮቹ ሦስት ሳምንታት የአደባባይ ወይም የአዳራሽ ስብሰባዎችን ይጠራል ተብሏል፡፡ የፓርቲው ስራ አስፈፃሚ ሐሙስ እለት ተወያይቶ መርሃግብር እንዳዘጋጀ አቶ ዳንኤል ጠቅሰው፤ በ16 ከተሞች ሰላማዊ ሰልፍ ወይም ህዝባዊ ስብሰባ የሚካሄደው ከሐምሌ 28 ጀምሮ ነው ተብሏል፡፡ በጂንካ፣ በአርባ ምንጭና በባህርዳር ሠላማዊ ሰልፍ በሚካሄድበት በዚሁ እለት፣ በወላይታና በመቀሌ የአደባባይ ስብሰባ እንደሚዘጋጅ ተገልጿል፡፡ ነሐሴ 12 ቀን፣ በወሊሶ፣ በናዝሬት፣ በፍቼ እና በባሌ ሠላማዊ ሰልፍ እንደሚካሄድ አቶ ዳንኤል ጠቅሰው፤ ነሐሴ 26 በድሬዳዋ እና በጋምቤላ የአደባባይ ስብሰባ እንዲሁም በአሶሳ ሰላማዊ ሰልፍ ይኖራል ብለዋል፡፡
በአምቦ፣ በሃዋሳ እና በደብረ ማርቆስ ከተሞችም ነሐሴ ውስጥ ህዝባዊ ስብሰባዎች እንደሚዘጋጁ ፓርቲው ገልጿል፡፡ የሠላማዊ ሰልፎቹና የአደባባይ ስብሰባዎቹ ዋና ዋና ትኩረቶች፣ የፀረ ሽብር አዋጁ ይሰረዝ፣ የኑሮ ውድነትና ስራ አጥነት ይቀረፍ፣ የንግዱ ማህበረሰብ ላይ ያለው ጫና ይቃለል፣ የዜጐች መፈናቀል ይቁም የሚሉ ናቸው ብለዋል - አቶ ዳንኤል፡፡ በደሴና በጐንደር ሰልፎች ላይ ህብረተሰቡ የራሱን ችግሮችም በመፈክር መግለፁን አቶ ዳንኤል ጠቅሰው፤ ከሃይማኖት ጋር የተያያዙ ጥያቄዎች መቅረባቸውንም ተናግረዋል፡፡ የፓርቲው የሰላማዊ ሰልፍና የህዝባዊ ስብሰባ ንቅናቄ መስከረም 5 ቀን በአዲስ አበባ በሚካሄደው መርሃ ግብር እንደሚጠናቀቅ ከገለፁ በኋላ ፣ መስከረም 30 በፓርቲው ጠቅላላ ጉባኤ የሚመረጡ አዳዲስ አመራሮች ቀጣይ የፓርቲውን እንቅስቃሴ ይወስናሉ ብለዋል - አቶ ዳንኤል፡፡
በተደጋጋሚ እንደምንገልጸው በአሁኑ ጊዜ መንግሥት የሙስና ወንጀልን ለመከላከልና ሙሰኞችን ለመቅጣት አዎንታዊ እንቅስቃሴ እያደረገ ነው፡፡ መቋጫው ለፍርድ ቤት የሚተው ቢሆንም ጅምሩ የሚያበረታታ ነው፡፡
ብቃት የላቸውም፣ ሌላ ሥራ ቢሠሩ ወይም ሌላ ኃላፊነት ቢሰጣቸው ይሻላል ተብለው የሚነሱትንና የሚዛወሩትንም እያስተዋልን ነን፡፡ እንቅስቃሴው የሚመዘነው በውጤቱ ቢሆንም ደፈርና ፈጠን ብሎ ዕርምጃ ለመውሰድ መራመዱ ራሱ በአዎንታ የሚታይ ነው፡፡ 

ይህንን የመንግሥት እንቅስቃሴ በትኩረት እየተከታተለ ያለው የኢትዮጵያ ሕዝብ፣ ከእንቅስቃሴው ጋር በተያያዘ ለመንግሥት አንድ ግልጽና ግልጽ የሆነ ጥያቄ እየቀረበ ነው፡፡ ‹‹እነዚህ ሙሰኞች፣ ወንጀለኞች፣ ብቃት የለሽ ሹሞች በሥልጣን ላይ በነበሩበት ጊዜ የፈጸሙብኝ በደል መፍትሔ ያገኛል ወይ?›› የሚል ግልጽ ጥያቄ ነወ፡፡

ሙሰኞችም፣ አቅመ ቢሶችም፣ አስመሳዮችም፣ ፀረ ሕዝቦችም ሌሎች ሌሎች ወንጀለኞችም ሥራቸውን በሚገባ አልሠሩም ሲባል ትርጉሙ ግልጽ ነው፡፡ ሕግ ጥሰዋል፣ የሕዝብ ጥያቄ አልመለሱም፣ የሕዝብ ቅሬታ አልተቀበሉም፣ በሕዝብ የተሰጣቸውን ኃላፊነት አልተወጡም ማለት ነው፡፡ ይህ ማለትም በእነሱ ምክንያት ሕዝብ በደል ደርሶበታል ማለት ነው፡፡ 

በመሆኑም እነሱ ከሥልጣናቸው ሲነሱ፣ ሲታሰሩና ሲጠየቁ ለመሆኑ የፈጸሙት ምንድነው? ያደረሱት በደል ምንና ምን ያህል ነው ተብሎ ይመረመራል? የፈጠሩትን ችግር የሚፈታ ዕርምጃ ይወሰዳል? ወይስ እነሱ ይነሳሉ፣ በደልም ይረሳል፣ ሰሚ እንዳጣ ይቀጥላል ማለት ነው?

መንግሥት እየወሰደው ካለው ዕርምጃ ጎን ለጎን ‹‹ችግር ፈቺ አካል›› ማቋቋም አለበት፡፡ ችግርና አቤቱታ እየመረመረ መፍትሔ የሚሰጥ ቡድን ወይም አካል ሊያቋቋም ይገባል፡፡ አለበለዚያ ‹‹ጉልቻ ቢቀያየር ወጥ አያጣፍጥም›› እያለ ሕዝብ ተስፋ ሊቆርጥ ነው፡፡

ሁሉም አቤቱታ ትክክል ነው ሁሉም አቤት ባይ ሀቀኛ ነው እያልን አይደለም፡፡ ጥፋተኛ አቤት ባይና አመልካችም ሊኖር ይችላል፡፡ ነገር ግን በእርግጥ የተበደለና ፍትሕ ያጣ ዜጋም በየቀኑና በየቦታው አቤት እያለ ሰሚ አጥቷል፡፡ እንኳን መፍትሔ ሊሰጡ የዜጋን አቤቱታና ማመልከቻ ለማንበብ ደንታውም ፍላጎቱም የሌላቸው አሉ፡፡ ለውሳኔና ለፊርማ የተዘጋጁ ደብዳቤዎች ጠረጴዛቸው ላይ ተቀምጠውላቸው ሳያነቡና ሳይፈጽሙ የሚቀልዱ ሞልተዋል፡፡ በሺሕዎች የሚቆጠሩ ፋይሎች ጠረጴዛቸው ላይ እንደተቀመጡ ሳይወስኑባቸው ወደ ሌላ ሹመት የተዛወሩም አሉ፡፡
ስለዚህ ጥያቄው አሁንስ የሕዝብ አቤቱታ ይደመጣል ወይ? አሁንስ የሕዝብ እንባ ይታበሳል ወይ? አሁንስ ፍትሕ ያጣ ፍትሕ ያገኛል ወይ? አሁንስ መብቱ የተረገጠ ዜጋ መብቱ ይከበርለታል ወይ? አሁንስ የተጣሰና የተረገጠ ሕግ ይከበራል ወይ?

የመንግሥት ቀጣይ እንቅስቃሴ የሚመዘነው በዚህ ይሆናል፡፡ ወንጀለኛ ሲነሳ ወንጀል የተፈጸመበት ዜጋ ፍትሕ ያገኛል ወይ? ለሚለው ጥያቄ በሚሰጠው ምላሽ መንግሥት ይመዘናል፡፡ 

በሕዝብ ላይ እየደረሰ ያለው በደል መታየትና መፈታት ያለበት ግን አጥፊው ከቦታውና ከሥልጣኑ ላይ ሲነሳ ብቻ መሆን የለበትም፡፡ በሥልጣኑ ላይ እያለም ሥራውን በተገቢው መንገድ እያከናወነ መሆኑን የሚከታተልና የሚቆጣጠር አካል መኖር አለበት፡፡ የበላይ አካልም፣ ሕጋዊ አካልም፣ ተቆጣጣሪ አካልም፡፡ 

በብዙ መሥሪያ ቤቶች ቀልድ በዝቷል፡፡ ቢሮ የማይገቡ ባለሥልጣናት ሞልተዋል፡፡ ገብተውም ፋይል የማያዩና የማይፈርሙ ባለሥልጣናት አሉ፡፡ በአስመሳይነት ሰርስረው ገብተው መንግሥትና ሕዝብን አጋጭተው መንግሥትን ለመጣል የሚሯሯጡ አሉ፡፡ የራዕይ፣ የህዳሴ፣ የሌጋሲና የዓባይ ግድብ መፈክርን እያሰሙ በውስጣቸው ግን እነዚህን ለማፍረስ ያዙኝ ልቀቁኝ የሚሉ አሉ፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን ሕዝብ ችግሩን የሚፈታለት ያጣል፡፡ ብሶት ይበራከታል፡፡ 

በእንደዚህ ዓይነት አካሄድ መንግሥት መቀጠል የለበትም፡፡ እንደጀመረው ደፈርና ጠንከር ብሎ ለሕዝብ አቤቱታዎች ምላሽ ለመስጠት ቀንና ሌሊት ሊሯሯጥ ይገባል፡፡ አገርንና ሕዝብን በእጅጉ እየጎዳ ነውና፡፡ 

በመሬት ይዞታ ኃላፊዎች በደል ደረሰብን ብለው ብዙ ሰዎች ያለቅሳሉ፡፡ በመንግሥት ቤቶች ኤጀንሲ ኃላፊዎች መብታችን ተገፈፈ ብለው ብዙ ኢትዮጵያዊያን አቤት ይላሉ፡፡ በወረዳ፣ በክፍለ ከተማና በአስተዳደሩ ንብረቴ ፈረሰ፣ ተነጠቅኩ፣ ታገደብኝ ብሎ የሚያነባው ብዙ ነው፡፡ ለእኔ የተሰጠ የማዕድን ቦታ ለሌላ ተሰጠ ብለው ኡኡ የሚሉ የውጭ ኢንቨስተሮችም ብዙ ናቸው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ኢንቨስት ማድረግ አስቸጋሪ ነው የሚል አቤቱታ በውጭ ኢንቨስተሮች እየተደመጠ ነው፡፡

 በአገራችን ኢንቨስት ለማድረግ ብለን መጥተን አልተስተናገድንም፣ ለኪሳራ ተዳረግን የሚሉ ዳያስፖራ ኢትዮጵያዊያን ብዙ ናቸው፡፡ በትራንስፎርመር ተከላ አለመካሄድ ምክንያት ፋብሪካዎች ሥራ መጀመር አልቻለም የሚሉ ባለሀብቶች ብዙ ናቸው፡፡ በኤሌክትሪክ መቆራረጥ ማሽኖቻችን ተቃጠሉ፣ ጋዩ የሚሉ ባለሀብቶች ብዙ ናቸው፡፡ መንግሥት ውላችንን አፈረሰ ብለው የሚያዝኑ በርካታ ናቸው፡፡ 

ይህ ሁሉ ተደማምሮ የኢትዮጵያውያንን መንፈስና እምነት እየነካና እየጎዳ ነው፡፡ ይህ ሁሉ ችግር ኢንቨስትመንትን እያደናቀፈ ነው፡፡ ይህ ሁሉ ችግር ሕዝብ በሕገ መንግሥቱ እንዳይተማመን እያደረገ ነው፡፡ ይህ ሁሉ ተደማምሮ ዋስትናዬና ከለላዬ ምንድነው? የሚል ጭንቀትና ተስፋ መቁረጥ እያስከተለ ነው፡፡ ይህ ሁሉ ተደማምሮ ሥራ ላቁም፣ ወደ ውጭ ልመለስ የሚል አስተሳሰብ እያስከተለ ነው፡፡ 

ይህንን ሁሉ ነው እያሳሰበን ያለው፡፡ ሕዝብ በአገሩ እንዲኮራ፣ ሕዝብ አገሩን እንዲያለማ፣ ሕዝብ በሕገ መንግሥቱ፣ በሕጉና በመንግሥቱ እንዲተማመንና እንዲኮራ መንግሥት የሕዝብ አቤቱታን የሚያዳምጥ፣ የሚከታተል፣ የሚመረምርና የሚፈታ አሠራርና መዋቅር ይፍጠር፡፡  በአስቸኳይ፡፡

ሕዝብ ‹‹ችግር ፈቺ አካልን ያየህ ወዲህ በለኝ›› እያለና እየተማፀነ ነውና፡፡

Friday, July 19, 2013

ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮች ለወራንቻ ኢፎርሜሽን ኔትዎርክ እንደተናገሩት የሲዳማ ዞን ኣሰተዳደር ኣቶ ሚሊዮን ማቲዎስ በሃዋሳ ከተማ ከንቲባ በኣቶ ዮናስ ዮሰፍ ይተካሉ ተብሏል።

በኣቶ ዮናስ ቦታ የሃዋሳ ከተማ ኣዲስ ከንቲባ የምሾምላት ሲሆን የወቅቱ የከተማዋ ትምህርት መምሪያ ሃላፊ ኣቶ ቃሬ የከተማዋ ከንቲባ ይሆናሉ ተብሎ ይጠበቃል።

ዝርዝሩን እንደደረሰን እናቀርባለን 

Thursday, July 18, 2013

የሲዳማ ብሔር ተወላጅ የሆኑት አቶ ደሴ በቅርቡ የትምህርት ሚኒስትር ሆነው ከተሾሙት ከቀድሞው ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሽፈራው ሽጉጤ ላይ የክልሉን መንግሥት ኃላፊነት ተረክበዋል፡፡

አቶ ደሴ የበርካታ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ማዕከል የሆነውን የደቡብ ክልል ኃላፊነት ሲረከቡ እንደተናገሩት፣ ለሕዝቡ እኩል የልማት ተጠቃሚነትና ተሳትፎ ትኩረት ይሰጣሉ፡፡ የክልሉን ሕዝብ አንድነት ለማጠናከርና የተጀመሩ የልማትና የመልካም አስተዳደር ተግባራት ተጠናክረው እንዲቀጥሉ ለማድረግ እንደሚሠራ አስታውቀዋል፡፡

አዲሱ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ደሴ ምንም እንኳን በክልሉ ሴክተር መሥርያ ቤቶች ከዚህ ቀደም ባይሠሩም፣ ከ1996 ዓ.ም እስከ 1998 ዓ.ም የይርጋ ዓለም ከተማ ከንቲባ፣ ከ1998 ዓ.ም እስከ 2000 ዓ.ም የሲዳማ ዞን ትምህርት መምርያ ኃላፊ፣ ከ2000 ዓ.ም እስከ 2003 ዓ.ም የሲዳማ ዞን ዋና አስተዳዳሪ ሆነው ማገልገላቸው ታውቋል፡፡ ከ2003 ዓ.ም እስከ 2005 ዓ.ም ሰኔ ወር ድረስ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር በመሆን የሠሩ ሲሆን፣ ከሐምሌ 6 ቀን ጀምሮ አዲሱን ኃላፊነታቸውን ተረክበዋል፡፡

ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሳይንስ ፋኩልቲ በባይሎጂ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን፣ ከሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርሲቲ በለውጥ አመራር ሁለተኛ ዲግሪያቸውን ያገኙት አቶ ደሴ፣ በአዲሱ ሹመት የተሻለ ለውጥ ያስመዘግባሉ ተብሎ እምነት ተጥሎባቸዋል፡፡ ከዚህ ቀደም በዞን ደረጃም ሆነ በፌደራል ደረጃ የነበራቸው የሥራ አፈጻጸም ለዚህ ኃላፊነት እንዳበቃቸው በክልሉ ምክር ቤት ጉባዔ ላይ ከተሳታፉ ግለሰቦች አስተያየት ለመረዳት ተችሏል፡፡ “አቶ ደሴ በተለይ በሲዳማ ዞን አስተዳዳሪነታቸው ወቅት ባሳዩት አመራር የተነሳ ክልሉን በፍትሐዊነት ያስተዳድራሉ ተብሎ ይጠበቃል፤” ሲሉ አንድ የክልሉ ባለሥልጣን ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡

በደቡብ ክልል ሰባተኛ ጉባዔ ላይ ከተሳታፉ የኢፌዲሪ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት መካከል፣ የሳይንስና ቴከኖሎጂ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ምክትል ሰብሳቢ ዶ/ር አሸብር ወልደጊዮርጊስ በአቶ ደሴ ላይ ትልቅ እምነት አሳድረዋል፡፡ “አዲስ ከተመረጡት ርዕሰ መስተዳድር አቶ ደሴ ዳልኬ ጋር ላለፉት ሁለት ዓመታት ያህል ሠርተናል፡፡ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሆነው ሳውቃቸው ጥሩ ዕውቀት ያላቸው፣ ሰው አክባሪና የሚሠሩት ጠንቅቀው የሚያውቁ እንደነበሩ እመሰክራለሁ፤” ብለዋል፡፡

ደቡብ ክልል አቶ ደሴን በማግኘቱ ዕድለኛ ነው የሚሉት ዶ/ር አሸብር ምክንያታቸውን ሲያስረዱ፣ የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ስብስብ በሆነው ፓርላማ በነበራቸው ግንኙነት የሥራ ባልደረባና አጋር ሆነው ነበር ያሳለፉት፡፡ ከዚህ አኳያ የሲዳማ ብሔር አባል ቢሆኑም፣ ከዚህ ቀደም አቶ ዓባይ ፀሐዬ የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊን እንደገለጹት አቶ ደሴም ስልጤ፣ ጉራጌ፣ ወላይታ፣ ካፋ፣ ጋሞ፣ ወዘተ ናቸው፡፡ ምክንያቱም እሳቸውም በዚያ ዓይነቱ መንገድ የተቀረፁ ናቸውና፡፡ ሁሉንም ብሔረሰቦች በእከኩልነት የሚያዩና ሁሉንም እንደራሳቸው ብሔር አድርገው ማየት የሚችሉ ሰፊና ምሉዕ ሰው ናቸው፤” በማለት ገልጸዋቸዋል፡፡

ዶ/ር አሸብር ቀድሞ ሲል በነበሩት ርዕሰ መስተዳድር የተጀመሩ የልማትና የመልካም አስተዳደር ሥራዎች በአቶ ደሴ ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ፣ የራሳቸውንም ራዕይና ፕሮግራም ተግባራዊ እንደሚያደርጉ እምነት እንዳላቸው አስረድተዋል፡፡ በዚህም በአጠቃላይ የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦችን ተጠቃሚ እንደሚያደርጉ የዕድገትና ትራንስፎሜሽን ዕቅዱን እንደሚያሳኩ ጥርጥር አይኖረውም ብለው፣ “ከምርጫው እነደተረዳሁትና የጉባዔውንም መንፈስ እንዳየሁት የሁሉም ሰው እምነት ይኼ ነው፤” በማለት አስተያየታቸውን አጠናቅረዋል፡፡

በሐዋሳ ከተማ ውስጥ የሚገኙ የክልሉ ሴክተር መሥሪያ ቤት ኃላፊዎችና ባለሙያዎችም ኢሕአዴግ አቶ ደሴን ለዚህ ኃላፊነት በማቅረቡ ምርጫው ትክክል ነው ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡ የክልሉን ሕዝብ አንድነት ለማጠናከር የተሻለ ግንዛቤና ተነሳሽነት ያላቸው ናቸው ሲሉም ገልጸዋቸዋል፡፡

አቶ ደሴ ሥራቸውን በይፋ ሲጀምሩ እንደተናገሩት፣ በተያዘው የበጀት ዓመት በጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዝልማት ዘርፍ በክልሉ ውስጥ ለሚገኙ ከ200 ሺሕ በላይ ዜጐች የሥራ ዕድል ለመፍጠር ትኩረት ሰጥተው ይሠራሉ፡፡ በክልሉ በሚገኙ 14 ዞኖችና አራት ልዩ ወረዳዎች ውስጥ የሚገኙ ዜጐች ተጠቃሚ እንደሚሆኑም ማረጋገጫ ሰጥተዋል፡፡
photo http://www.flickr.com/photos/espsol/sets/72157632677473483/
አዋሳ ሐምሌ 11/2005 በደቡብ ክልል ሲዳማ ዞን ከ186ሺህ በላይ ወጣቶች የሚሳተፉበት የክረምት ወራት የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ፕሮግራም ትናንት ተጀመረ ። የወጣቶችን የስራ ተነሳሽነትና ቁርጠኝነት እንዲጠናከር ሁሉም ባለድርሻ አካላት የነቃ ተሳትፎ እንዲያደርጉ የክልሉ ሴቶች፣ ህፃናትና ወጣቶች ጉዳይ ቢሮ ኃላፊ ጥሪ አቀረቡ፡፡ የፕሮግራሙ መጀመር ምክንያት በማድረግ በሲዳማ ዞን ቦርቻ ወረዳ ትናንት በተዘጋጀው መድረክ ላይ የዞኑ ሴቶች፣ ወጣቶችና ህፃናት ጉዳይ መምሪያ ኃለፊ ውይዜሮ ሻሎ ሮርሳ እንደገለጹት የዞኑ ወጣቶች ባለፉት አራት ዓመታት በበጎ ፈቃድ አገልግሎት በተደራጀ መንገድ በመሰማራት ህብረተሰቡን ተጠቃሚ ያደረጉ ተግባሮችን ሲያከናዉኑ ቆይተዋል ። የበጎ ፈቃድ አገልግሎቶችን ወጣቶቹ ጉልበታቸውን፣ እውቀታቸውን ለአካባቢው ልማት በማዋል መልካም ተግባሮችን ከማከናወናቸዉም ሌላ ከማህበረሰቡ የተለያዩ እሴቶችን የቀስሙበት እንደነበር አስታዉቀዋል ። በዘንድሮም ክረምት ከዞኑ የተለያዩ ባለድርሻ አካላትና ከወጣት አደረጃጀቶች ጋር በመተባበር እራሳቸውንና ህብረተሰቡን ጠቅመው የዞኑን ልማት በሚያፋጥኑ የልማት ተግባሮች ለመሰማራት እንቅስቃሴ መጀመራቸውን ወይዜሮ ሻሎ አብራርቷል፡፡ የደቡብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ /ደኢህዴን/ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አክልሉ አዱሎ በበኩላቸው የወጣቶች የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ስራ በከተማው ከተጀመረ ወዲህ ወጣቶች ለልማት ያላቸዉ ተነሳሽነትና ፍላጎት እየጨመረ መጥቷል ብለዋል፡፡ ወጣቶቹ በቆይታቸዉ የማጠናከሪያ ትምህርት በመስጠት ፣ የአካባቢ ጥበቃ፣ የጤና፣ የአካባቢ ፅዳትና ውበት፣ የትራፊክ ደህንነት፣ አረጋውያንና ወላጆቻቸውን ያጡ ህፃናት መደገፍ፣ ደም ልገሳን ጨምሮ በአስራ ሶስት ዓይነት የበጎ ፈቃድ አገልግሎት መስኮች ይሰማራሉ ። የደቡብ ክልል ሴቶች ወጣቶችና ህፃናት ጉዳይ ቢሮ ኃላፊ ወይዘሮ መሰረት መስቀለ በፕሮግራሙ ላይ ባደረጉት ንግግር የበጎ ፍቃድ አገልግሎት ዜጎች በተለይ ወጣቶች ሁለንተናዊ አቅማቸውን ለማህበረሰብና ለአካባቢው ደህንነትና ልማት በነጻ የሚያውሉበት የተቀደሰ ተግባር ነው ብለዋል፡፡ የዞኑ ወጣቶች ቀደም ሲልም የእረፍት ጊዜያቸውን በአልባሌ ቦታ ከማዋል ተቆጥበው ልማት የሚያጠናክሩና ህብረተሰቡን ተጠቃሚ ያደረጉ በርካታ ተግባራት ሲያከናወን መቆየታቸውን አመልከተዋል፡፡ በዚህም በርካታ ውጤቶች መመዝገባቸውን አመልከተው ዘንድሮም በተመረጡና ፋይዳ ባላቸው የበጎ ፈቃድ አገልግሎት በክልል ደረጃ ከ1ሚሊዮን በላይ ወጣቶች በበጎ ፈቃድ አገልግሎቱ ሙሉ ተሳታፊ በመሆን ካለፉት ዓመታት የተሻለ ዉጥት እንደሚያስመዘገቡ እምነታቸዉን ገልጠዋል ፡፡ ወጣቶቹ በዚህ ስራ ያሳዩትን ተነሳሽነትና ቁርጠኝነት ለማጠናከር በየደረጃ የሚገኙ ሁሉም ባለድርሻ አካላት የነቃ ተሳትፎና ድጋፍ እንዲያደርጉላቸው ኃላፊዋ ጥሪ አቅርበዋል፡፡ ፕሮግራሙ በይፋ ስጀመር ከተለያዩ የመንግስት ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ለዕረፍት የተመለሱና በዞኑ ባሉ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የሚገኙ በርካታ ወጣቶች የተሳተፉ ሲሆን በዕለቱም ከ20ሺህ የሚበልጡ ችግኞች ተከላም ተከናውነዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=9838&K=1

Wednesday, July 17, 2013

አዋሳ ሐምሌ 10/2005 በሀዋሳ ከተማ በተጠናቀቀው በጀት አመት ከ523 ሚሊዮን ብር በላይ ካፒታል ያስመዘገቡ 56 ባለሀብቶች የኢንቨስትመንት ፈቃድ ወስደው ወደ ስራ ለመግባት እየተዘጋጁ መሆናቸውን የከተማው ንግድና ኢንዱስትሪ መምሪያ ገለጸ፡፡ በከተማው የዘንድሮን ሳይጨምር 5 ነጥብ 9 ቢሊዮን ብር ካፒታል ያላቸው ሌሎች ባለሀብቶች በፈጠሯቸው የስራ እድሎች ከ28ሺህ 600 ለሚበልጡ ዜጎች ተጠቃሚ ማድረጋቸውም ተገልጿል፡፡ በመምሪያው የኢንቨስትመንት ፍቃድ መስጠት ፐርፎርመርና የስራ ሂደት አስተባባሪ አቶ ወግደረስ ወንድሙ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በተጠናቀቀው የበጀት አመት ከ523 ሚሊዮን ብር በላይ ካፒታል በማስመዝገብ ፍቃድ የወሰዱት 56 ባለሀብቶች በኢንዱስትሪ ፣ በኮንስትራከሽን ፣በሆቴልና ሌሎች ማህበራዊ አገልገሎቶች ለመሰማራት ነው፡፡ ባለሀብቶቹ በግላቸው ባላቸውና በጊዜዊነት በተሰጣቸው ቦታዎች በአሁኑ ወቅት ወደ ስራ ለመግባት በዝግጅት ላይ መሆናቸውና ስራ የጀመሩ እንዳሉ አመልክተው በሙሉ አቅማቸው ሲንቀሳቀሱ 2ሺህ ሰዎች የስራ እድል ተጠቃሚ እንደሚያደርጉ ይጠበቃል ብለዋል፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ለኢንቨስትመንት ልማት የሚውል 420 ሄክታር የሚጠጋ መሬት ዘንድሮ በጥናት ተለይቶ ለአልሚ ባለሀብቶች መዘጋጀቱንና ከዚሀም ውስጥ 270 ሄክታር በሀገር አቅፍ ደረጃ በማዕከላዊ መንግስት ለአንዱስትሪ ልማት የሚፈለግ ነው ብለዋል፡፡ በሀገር አቀፍ ደረጃ ለኢንዱስትሪ ልማት ከተመረጡ አምስት ከተሞች መካከል ሀዋሳ አንዷ በመሆኗ ማዕከላዊ መንግስት ከውጪና ከሀገር ውስጥ ለሚጋብዛቸው አልሚ ባለሃብቶች እንዲውል ያዘጋጁት መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ቀሪው 150 ሄክታር መሬት በኢንዱስትሪ፣ በንግድ፣ በኢንቨስትመንት፣በሪል ስቴትና በአገልግሎት ዘርፍ ለሚሰማሩ ባለሀብቶች እየዋለ መሆኑን አስተባባሪው ገልጸዋል፡፡ በከተማው ከ1997 ጀምሮ እስካሁን 9ነጥብ 8 ቢሊዮን ብር ካፒታል አስመዝግበው የኢንቨስትመንት ፍቃድ ከወሰዱ 1ሺህ 716 ባለሀብቶች መካከል 5 ነጥብ 9 ቢሊዮን ብር ካፒታል ያላቸው 519 ባለሀብቶች ወደ ስራ በመግባት በመፈጠሯቸው የስራ ዕድሎች ከ28ሺህ 600 በላይ ዜጎች ተጠቃሚ መሆናቸውን አስተባባሪው አመልክተዋል፡፡ ባለሃብቶች የተሰማሩባቸው የስራ መስኮች በከተማ ግብርና፣ በኢንዱስትሪና በማህበራዊ አገልገሎቶች ላይ ነው ብለዋል፡፡ ሁሉም ባለሀብቶች በሙሉ አቅማቸው መንቀሳቀስ ሲጀምሩም ከ103ሺህ በላይ ዜጎች የስራ ዕድል ተጠቃሚ እንደሚሆኑ ይጠበቃል ብለዋል፡፡ የሀዋሳ ከተማና አካባቢ የአትክልትና ፍራፍሬ፣ የቅመማ ቅመም፣ የቡና ማቀነባበሪያ ፣የሆቴልና ቱሪዝም፣ የመዝናኛ ጀልባ ግንባታን ጨምሮ ገና ያልተነኩ ሌሎች ዘርፈ አማራጮች በጥናት መለየታቸውን ጠቁመው መስሪያ ቤታቸው እንዚህን አማራጮችና ማበረታቻዎችን በመገናኛ ዘዴ በማስተዋወቁ የባለሀብቶች ቁጥር እየጨመረ መምጣቱን ተናግረዋል፡፡ በቀጣይነት ለሚመጡ ባለሀብቶች ድጋፍና ትብብር ለማድረግ ዝግጁ መሆናቸውን ጠቁመው ከተማው ከአዲስ አበባ በቅርበት የሚገኝ በመሰረተ ልማትና በሌሎች አገልግሎቶች የተመቻቸ ሁኔታ እንዳለ በመረዳት ማንኛውም ባለሀብት በሚፈልገው ዘርፍ ቢሰማራ ራሱን ጠቅሞ የከተማውን ዕድገት ለማፈጣንና የስራ ዕድሎችን ለማስፋፋት እንደሚቻል አብራርተዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=9800&K=1
የከተሞች የተቀናጀ ማስፋፍያ እና የልማት መርሀ ግብርን ተግባራዊ ማድረግ በከተሞች አያደገ ለመጣው የመሬት አቅርቦት ጥያቄ ተገቢውን ምላሽ እንደሚሰጥ የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡
ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ከኒውዮርክ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር ያዘጋጀው የከተሞች ማስፋፍያ እና አካባቢ ልማት መርሀ ግብር ማስጀመሪያ ወርክሾፕ እየተካሄደ ነው፡፡
የከተማ ልማት እና ኮንስትራክሽን ሚኒስትር አቶ ሞክርያ ሀይሌ ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት በከተሞች መሰረተ ልማት፣ እድገት እና አገልግሎት አሰጣጥ ላይ ትኩረት ያደረገ ስትራቴጂ ተግባራዊ ተደርጎ በከተሞቹ የማስፈፀም አቅምና አገልግሎት አሰጣጥ ላይ ውጤት የተገኘ ቢሆንም የተቀናጀ የከተሞች ማስፋፋትና የልማት ፕሮግራምን ውጤታማ ከማድረግ አንፃር ግን ብዙ መስራት ይጠበቃል ብለዋል፡፡
አሁን በኒውዮርክ ዩኒቨርሲቲ ድጋፍ አድራጊነት በሙከራ ደረጃ በአራት ከተሞች ላይ ተግባራዊ የሚደረገው የከተሞች ማስፋፊያ እና አከባቢ ልማት መርሀ ግብር ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት እንደሚያግዝም ጠቁመዋል፡፡
መርሀ ግብሩ በፈጣን የከተሞች መስፋፋት እና የኢኮኖሚ እድገት ሳቢያ እያደገ ለመጣው የቤቶችና ኢንዱስትሪ ግንባታዎች የመሬት አቅርቦት እንዲኖር ምቹ ሁኔታን ከመፍጠር ባለፈ የከተሞችን ገቢ በማሳደግ ረገድም ከፍተኛ ሚና ይኖረዋል ተብሏል፡፡
መርሀ ግብሩ በሙከራ ደረጃ በአዳማ፣ ሀዋሳ፣ ባሀርዳር እና መቀሌ ከተሞች ላይ ተግባራዊ የሚሆን ሲሆን በመጪው ጥር ወር ይጠናቀቃል ተብሎ እንደሚጠበቅ የከተማ ልማት እና ኮንስትራክሽን የህዝብ ግንኙነትና ኮሙኒኬሽን ፅሕፈት ቤት ዘግቧል፡፡

Monday, July 15, 2013

Ethiopian Distinct Coffee 
Sidamma

The region of Sidama is in southern Ethiopia. It encompasses many individual origins, including, geographically, the area of Yirgacheffe. However, Yirgacheffe is classified as its own separate origin. In this section, we discuss Sidama as a designated coffee origin.
The name Sidama is often spelled "Sidamo," and the two names are generally used interchangeably. Some of the confusion comes from earlier political designations that called Sidama the large federal region which stretches from the town of Shashemene in the north all the way to the Kenyan border; and which called Sidama a much smaller sub-region which contains the towns of Hawassa (Awassa), Yirga Alem, and Dila.
All the coffee origins designated as Sidama are within the larger territory of Sidama, but not all are within the smaller state of Sidama. To avoid confusion, it's best to just consider all the central-southern Ethiopian coffees as Sidama, and then use the specific town names and micro-origins for precision.
Sidama is bordered on the East by the large regions of Arsi and Bale, and on the west by the large region of Gamogofa. Because some of the coffees grown in these regions, right along the border with Sidama share more characteristics with classic Sidama coffee than they do with areas deeper within their own regions, some Arsi and Bale coffees, and all Gamogofa coffees are grouped with Sidama.

Geography and Culture
Sidamma

The coffee growing regions of Sidama lie in the famous Great Rift Valley that runs through Ethiopia and Kenya. The countryside is generally lush and green. Though mostly rural, this part of Ethiopia is very densely populated nonetheless.
Several large fresh-water lakes dot the terrain, running in a long chain through the valley. Most of the coffee grows.
The biggest town in the area is Hawassa, which has been growing extraordinarily fast in recent years, with modern style hotels and restaurants. Other major hubs are Yirg Alem and Dilla, near to Awassa; and Agere Maryam further south.
Ethiopian Orthodox Christianity is the major religion here, and the dominant tribes are the Sidama and the Oromo, though there are many other tribes present as well. Amharic and Sidaminya are the most widely spoken languages, with Orominya common, and English somewhat widespread.

Coffee Characterisitics
Sidamma

Sidama features an extraordinarily wide variety of coffee flavors. Many different grades of both washed and unwashed coffees are produced, and there can be striking differences from town to town.
Varying soil types, micro climates, and especially the countless heirloom coffee tree varietals make for a kaleidoscope of different flavors. It is difficult to make any single description of Sidama coffees, without immediately encountering another coffee that fits a completely different profile. The strength of Sidama lies in its variety.
One feature of excellent Sidama coffee is often a profound complexity. This derives from the many different heirloom varietals. Many different farmers and pickers, each with a very small patch of land, often with their own unique varietals, will pool their coffees at a cooperative. The resulting "blend" is a unique expression of the complexity of the horticulture in the surrounding area.
High grade unwashed Sidama coffees are known for their intense fruity characteristics/while being of somewhat lighter body than unwashed Harrar coffees, for example.
Another striking characteristic of Sidama coffees is that even the washed coffees often retain a salient fruity characteristic, while having much more clarity and brightness than their unwashed counterparts.
Excellent coffees of many different profiles can be found in all corners of Sidama.

Coffee Designations 
Sidamma

Sidama coffees are given three tags: a grade, a geographical letter designation, and designation as washed or unwashed. Remember the letters do not represent a quality designation, only a geographical region.
All washed coffees and some unwashed coffees from Bale and Arsi are categorized, by flavor characteristics, with Sidama.
Hawassa is the main arrival center for Sidama, though some coffees are sold through the hub of Soddo.
Commercial grade washed coffees are given a grade of 3 through 9, and are divided into the following three geographical sub regions: Sidama A: Borena, Benssa, Guji, Chire, Bona Zuria, Arroressa, Arbigona, Bale, Arsi, and West Arsi. [Hawassa arrival] Sidama B: Aleta Wendo, Dale, Chiko, Dara, Shebedino, Amaro, Dilla Zuria, Wensho, and Loko Abaya. [Hawassa] Sidama C: Kembata & Timbaro, Wellayta, South Omo, and Gamogoffa. [Soddo]
Designations for specialty grade washed coffees are Ql and Q2 with the following geographical sub regions (some of which are different than they are for commercial grade coffees): Sidama A: Borena, Benssa, Guji, Chire, Bona Zuria, Arroressa, Arbigona [Hawassa] Sidama B: Aleta Wendo, Dale, Chuko, Dara, Shebedino, Wensho, Loko Abaya, Amaro, Dilla Zuria [Hawassa] Sidama C: Kembata & Timbaro, Wellayta [Soddo] Sidama D: West Arsi (Nansebo), Arsi (Chole), and Bale [Hawassa] Sidama E: South Omo, and Gamogoffa [Soddo]
Commercial grade unwashed coffees are divided into the following letter groupings: Sidama A: Borena, Benssa, Guji, Arbigona, Chire, Bona Zuria, and Arroressa [Hawassa] Sidama B: Aleta Wendo, Dale, Chiko, Dara, Shebedino, Amaro, Wensho, Loko Abaya, and Amaro [Hawassa] Sidama C: Kembata & Timbaro, Wellayta [Soddo] Sidama D: Bale, West Arsi (Nansebo), Arsi (Chole) [Hawassa] Sidama E: Debub Omo, Gamogoffa, Basketo, Derashe, Konso, Konta, Dawro [Soddo] Specialty grade washed coffees use the same letter groupings as specialty grade unwashed coffees, with the exception of the letter E grouping, which is as follows: Sidama E: South Ari, North Ari, Melo, Denba Gofa, Geze Gofa, Arbaminch Zuria, Basketo, Derashe, Konso, Konta, Gena Bosa, and Esera [Soddo]
ሃዋሳ ሐምሌ 8/2005 በድህረና ቅድመ ምረቃ መርሃ ግብር ለ26 አዲስ ፕሮግራሞች ስርዓተ ትምህርት ቀርጾ ተግባራዊ ለማድረግ እየሰራ መሆኑን የሃዋሳ ዩኒቨርስቲ ፕሬዚዳንት ገለጹ፡፡ በዩኒቨርስቲው የሀዋሳ ግብርና፣ ህከምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ በተለያየ ሙያ በመጀመሪያ፣ በሁለተኛና ሶስተኛ ዲግሪ መርሀ ግብር ያሰለጠኗቸውን ከ900 የሚበልጡ ተማሪዎች ትናንት አስመርቀዋል፡፡ የዩኒቨርሰቲው ፕሬዚዳንት ዶክተር ዮሴፍ ማሞ እንደገለጹት በተጠናቀቀው የትምሀርት ዘመን ለ18 አዳዲስ የድህረ ምረቃ ፕሮግራሞች ስርዓተ ትምህርት ቀረጻ ተጠናቆ አንዳንዶቹ ተማሪዎችን ተቀብለው ለማስተማር እንቅስቃሴ ጀምረዋል፡፡ ከፕሮግራሞቹ መካከል አግሪ ቢዝነስና ቫሊዩ ቼን ማኔጅመንት፣ በባዮቴክኖሎጂ ፣በአግሮ ኢኮሎጂና ሰስቴነብል አግሪካልቸር ይገኙበታል፡፡ በህክምና ትምህርት ቤት ደግሞ በውሰጥ ደዌ፣ በሀጻናት ህክምና፣ በቀዶ ጥገና ፣ በማህጸን ጽንስ ስፔሻሊቲ የስልጠና ፕሮግራም ከሚቀጥለው ዓመት ጀምሮ ለመክፈት ዝግጅት መደረጉ ተመልክቷል፡፡ በቅድመ ምረቃ በቅርቡ ከተከፈተው የሲዳምኛ ቋንቋ በተጨማሪ ለ7 ፕሮግራሞች ስርዓተ ትምህርት ተቀርጾ በአንዳንዶቹ ተማሪዎችን ለመቀበል መዘጋጀታቸውን ዶክተር ዮሴፍ ጠቁመዋል፡፡ ይህም ዩኒቨርስቲው የቅበላ አቅሙን በመደበኛ ፕሮግራም ብቻ አሁን ያሉትን 17 ሺህ 080 ተማሪዎችን ቁጥር በ2007 ወደ 26 ሺህ ለማድረስ የተያዘው ፕሮግራም አንዱ አካል በመሆኑ ለዚህ ስኬት ከማስፋፊያ ግንባታዎች ባሸገር ቀልጣፋና ዘመናዊ አሰራር መዘርጋታቸውን ገልጠዋል፡፡ የመምህራንን አቅም በማጎልበት ረገድ በሁለተኛና ሶስተኛ ዲግሪ ከ400 በላይ መምህራን በሀገር ውስጥና በውጪ የከፍተኛ ትምህርታቸውን እየተማሩ ይገኛል ብለዋል፡፡ በመንግስት የተጀመረው የልማት እንቅስቃሴ በጥናትና ምርምር ውጤት ለመደገፍ ዩኒቨርሰቲው በማህበረሰብና በባለድርሻ አካላት የተገመገሙ 140 የምርምር ፕሮጀክቶች እያካሄዱ መሆናቸውን አስታውቀዋል፡፡ የገቢ ምንጫቸውን ለማጎልበት መጠነ ሰፊ ስራዎች በየካምፓሶቹ በማከናወን ላይ ሲገኙ በ2005 የበጀት ዓመት ብቻ ገቢያቸውን ወደ 40 ሚሊዮን ብር ማድረስ ተችሏል ብለዋል፡፡ በዩኒቨርስቲው ስር ከሚገኙት መካከል የሀዋሳ ህክምናና ጤና ሳይንስ ኮሌጅ በተለያዩ የጤና ሙያ ዘርፎች 514 ተማሪዎችን በዋናው ግቢ ሲያስመረቅ ከእነዚሀም መካከል 62 በዶክትሬትና 84 በማስተርሰ ደረጃ ያሰለጠኑ መሆናቸውን የኮሌጁ ዲን ዶክተር ዘሪሁን ወልዴ ገልጠዋል፡፡ አንጋፋው የሀዋሳ ግብርና ኮሌጅ ዲን ዶክተር ይብራ በየነ በበኩላቸው በልዩ ልዩ የግብርና ሙያ 288 በመጀመሪያ ዲግሪና 91 በሁለተኛ ዲግሪ አሰልጥነው ለምረቃ ማብቃታቸውን አመልክተው እስካሁን ከ10 ሺህ በላይ የግብርና ባለሙያዎችን በማፍራት ማሰማራታቸውን አብራርተዋል፡፡ ከተመራቂዎች መካከል በከፍተኛ ማዕረግ ከጤና ሳይንስ ኮሌጅ በዶክትሬት ዲግሪ የተመረቀችውና የወርቅ ሜዳሊያ ተሸላሚ ዶክተር ትዝብት አሽኔ ቦጋለ በቀሰመችው የህክምና ሙያ ገጠርን ጨምሮ በየትኛውም ስፍራ ህብረተሰቡን በቅንነትና በታማኝነት ለማገልገል የገባችውን ቃል እንደምታከብር ገልጻለች፡፡ በግብርናው ዘርፍ በመጀመሪያ ዲግሪ በማዕረግ ተመርቃ የወርቅ ሜዳሊያ ያገኘችው እየሩሳሌም ሲዳ ለዚህ ውጤት ለመብቃት ድጋፍ ላደረጉላት ሁሉ አመስግና የተማረችውን እውቀት በተግባር በመተርጎም ገበሬውን በቅርበት ሆና ለማገልገል ዝግጁ መሆኗን ተናግራለች፡፡ የሃዋሳ ዩኒቨርስቲ ዛሬ፣ ትናንትናና ባለፈው ሳምንት ያስመረቃቸው በአጠቃላይ 4 ሺህ 723 ተማሪዎች ናቸው፡፡ ዩኒቨርሰቲው አምስት ካምፓሶች በአሁኑ ወቅት በመደበኛ፣ በተከታታይና በማታው ፕሮግራም 29 ሺህ 558 ተማሪዎችን እያስተማረ ሲሆን ከእነዚህም መካከል 6 ሺህ 401 ሴቶች መሆናቸው በምረቃው ስነስርዓት ላይ ተገልጿል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=9706&K=1

Sunday, July 14, 2013

አዲስ አበባ፤ ሐምሌ 07/2005 (ዋኢማ) - የደቡብ ክልል ምክር ቤት 7ኛ መደበኛ ጉባኤ ዘንድሮ በክልሉ ለሚከናወኑ የልማት ስራዎች ማስፈፀሚያ ከ15 ነጥብ 4ቢሊዮን ብር በላይ በጀት አፀደቀ ፡፡ 

ምክር ቤቱ ያፀደቀው በጀትም ከቀዳሚው ዓመት ከ1 ቢሊዮን 480 ሚሊዮን ብር በላይ ብልጫ እንዳለውም ተገልጿል፡፡ 

የክልሉ ገንዘብና ኢኮኖሚ ልማት ቢሮ ኃላፊ አቶ ኃይለብርሃን ዜና በጀቱን ለክልሉ ምክር ቤት ጉባኤ አቅርበው ባጸደቁበት ጊዜ እንደተናገሩት በጀቱ ለመሰረተ ልማት ፣ ለድህነት ተኮር ፕሮግራሞች፣ ለምዕተ ዓመቱ የልማት ግቦችና ለመልካም አስተዳደር ስራዎች ማስፈጸሚያ ይውላል፡፡ 

ለክልሉ ከተመደበዉ በጀቱ ዉስጥ ከ8 ነጥብ 6 ቢሊዮን ብር የሚበልጠው ከፌዴራል መንግስት የቀመር ጥቅል ድርሻ፣ ከ3 ነጥብ 1 ቢሊዮን ብር በላይ ከክልሉ ከተለያዩ የገቢ ምንጮች የሚሰበሰብ ሲሆን ከ3 ቢሊዮን 015 ሚሊዮን ብር በላይ ደግሞ ለምዕተ ዓመቱ የልማት ግቦች ማስፈፀሚያ ከፌዴራል መንግስት ድጋፍ የሚገኝ ነዉ ። 

እንዲሁም ከውጭ ሀገራት ይገኛል ተብሎ ከሚጠበቀው ገንዘብ 6 ሚሊዮን 882 ሺህ ብር በብድር ፣ 116 ሚሊዮን 842 ሺህ ብር ከእርዳታ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ 

አጠቃላይ ከተመደበው በጀት ውስጥም ለታችኛው የአስተዳደር እርከን በዓላማ የተገደበ በጀት 76 በመቶ ሲሆን ቀሪው 24 በመቶ ለክልሉ ቢሮዎች የተያዘ መሆኑን አቶ ኃይለብርሃን ገልፀዋል፡፡ የበጀት ክፍፍል ሲደረግ ትምህርት፣ ጤና፣ ግብርና ልማት ስራዎች፣ መስኖና የንጹህ መጠጥ ውሃ ተቋማት ግንባታ፣ እንዲሁም የአስተዳደርና ሌሎች ሴክተሮች ወጪ በጥልቀት እንዲካተት መደረጉን አስታውቀዋል፡፡ 

የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ዴሴ ዳልኬ በሰጡት አስተያየትም የክልሉ በጀት የተደለደለዉ ህገ መንግስቱን መሰረት በማድረግ በፍትሃዊ የሃብት ክፍፍል ዜጎች የልማቱ ተጠቃሚ በሚሆኑበት አግባብ ነው ብለዋል፡፡ 

የተመደበው በጀትም ድህነት ተኮር የሆኑ ተግባራትን ፣ የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድና የምዕተ ዓመቱን የልማት ግቦች ለማሳካት ትኩረት የተሰጠዉ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ 

እንደ ኢዜአ ዘገባ መላው የክልሉ ህዝብ በየደረጃው የሚበጀተውን ገንዘብ በማወቅ ለታለመለት ዓላማ መዋሉን መከታተልና ኢኮኖሚው የሚያመነጨው ገቢ ለመሰብሰብ በሚደረገው ርብርብ የነቃ ተሳፎ በማድረግ የሚበኩሉን እንዲወጣም አሳስበዋል፡፡
http://www.waltainfo.com/index.php/2013-07-12-15-28-45/9246--7-15-4-
አዋሳ ሐምሌ 07/2005 በደቡብ ክልል የተጀመሩ የልማት፣ የዴሞክራሲና የመልካም አስተዳደር ሰርዓት ግንባታ በማጠናከር ፍትሃዊ የልማት ተደራሽነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶ እንደሚሰራ አዲሱ የደቡብ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ገለጹ፡፡ ርዕሰ መስተዳድሩ የክልሉ መንግስት የ2006 በበጀት ዓመት እቅድ ለምክር ቤቱ አባላት አቅርበዋል፡፡ ርእሰ መስተዳድሩ በዚሁ ወቅት እንደተናገሩት ባለፉት ሶስት የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ በየዘርፉ ታቅደው ያልተከናወኑ ተግባራትን በዝርዝር በመገምገምና መልካም ተሞክሮዎችን በመለየት በቀጣይ በሁሉም የልማት መስኮች ውጤታማ ስራዎችን ለማከናወንና የህብረተሰቡን ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ርብርብ ይደረጋል፡፡ በርብርቡ የሚካሄደው መንግስትና በድርጅት የቅርብ አመራር ሰጭነት፣ በባለሙያው ድጋፍና ክትትል እንዲሁም በህብረተሰቡ የተሟላ ተሳትፈፎና በቴክኖሎጂ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ነው ብለዋል፡፡ በመሆኑም በየስራ ዘርፉ የግንባር ቀደም ምርጥ ተሞክሮዎችን በማስፋት በገጠርም ሆነ በከተማ ድህነትን ለማስወገድ በሚያስችል መልኩ የጋራ ጥረት እንደሚደረግ አመልክተዋል፡፡ ባለፉት ዓመታት በክልሉ ታቅደው ላልተከናወኑ ተግባራት በርካታ ምክንያቶች ቢኖሩም የኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከትና ተግባር፣ የአስፈፃሚውና የፈፃሚው አቅም ውስንነት፣ቴክኖሎጂውን በተሟላ ሁኔታ ያለመጠቀም በዋናነት እንደሚጠቀሱ ተናግረዋል፡፡ እነዚህን ጉድለቶችን ለመቅረፍ የመንግስት፣ የድርጅትና የዝህብ ክንፎችን አቅም አቀናጅቶ በየደረጃው የልማት ሰራዊት በመገንባት የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድና የሚሌኒየም የልማት ግቦችን ለማሳካት የሚያስችሉ ስራዎች ትኩረት ተሰጥቶ እንደሚከናወኑ ገልፀዋል፡፡ በግብርናው መስክ አርሶአደሩ የተሻሻሉ ቴክኖሎጅዎችን ተጠቅሞ ምርትና ምርታማነት በማሳደግ ተጠቃሚ እንዲሆን ለማስቻል በበጀት ዓመቱ ከፍተኛ ርብርብ ይደረጋል ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ በመስኖ ፣በበልግና በመኸር ከ2 ሚሊዮን ሄክታር በላይ መሬት በተለያዩ ሰብሎች በማልማት ከ86 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት ለመሰብሰብ መታቀዱን ተናግረዋል፡፡ በበጀት ዓመቱ የተያዘውን ግብ ለማሳካት የገበያን ፍላጎትና የተሻለ ዋጋ የሚያስገኙ ምርቶች በማምረት ላይ መሰረት ያደረገ ለውጭ ገበያና ለሀገር ውስጥ ፍጆታ የሚውሉ የሰብል ልማት ስራዎች ተለይቶ በአከባቢና በቤተሰብ ደረጃ የምርታማነት ጭማሪ እንዲመጣ እንደሚሠራም አስረድተዋል፡፡ ስለሆነም የግንዘቤና የክህሎት ስልጠና የመስጠት፣ የተሻሻሉ አሰራሮች እንዲተገበሩ የማድረግ፣ ግብአትን በብዛትና በጥራት ማቅረብና አጠቃቀምን የማሻሻል ስራዎች ትኩረት ተሰጥቶ እንደሚሠራ አስታወቀዋል፡፡ በገጠር የወጣቶች ስራ አጥነት ችግሮችን ዘላቂነት ባለው መልኩ ለመቅረፍ 310 ሺስራ አጥ ወጣቶችን የመለየትና ከእነዚህም 170 ሸ የሚሆኑት በመረጡት የስራ መስኮች ላይ በማህበርና በቡድን በማደራጀት የስልጠና፣ የብድር፣ እንዲሁም የግብአትና የምርት ገበያ ትስስር የመፍጠር ስራዎች እንደሚሰሩ ጠቁመዋል፡፡ በክልሉ የንጹህ መጠጥ ውሃ አገልግሎት ተደራሽ ለማድረግ በበጀት ዓመቱ ከ1ሺ 800 በላይ አዲስና ነባር የውሃ ተቋማት ግንባታና ጥገና በማድረግ በገጠርና በከተማ ከ5 ሚሊዮን በላይ የህብረተሰብ ክፍሎችን ተጠቃሚ እንዲሆኑ በማድረግ ሽፋኑን በገጠር 81 በከተማ 91 ነጥብ 13 በመቶ ለማድረስ ጥረቱ ይቀጥላል ብለዋል፡፡ በክልሉ የሚሰበሰበውን ገቢ በማሳደግ በኩል በክልሉ የሚከናወኑ ሁሉንም የልማት ስራዎች ለማፋጠንና ፍትሃዊ ተጠቃሚነትን ለማሳደግ እንዲሁም በበጀት አቅም ክልሉ ራሱን ለመደጎም ከተለያዩ የገቢ ምንጮች ከ4 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ እንደሚሰበስብ ገልፀዋል፡፡ በክልሉ በበጀት ዓመቱ የታቀዱትን ስራዎች ተግባራዊ ለማድረግ በየደረጃው የሚገኙ አካላት በተለይ የምክር ቤቱ አባላት፣አመራሩና ባለሙያው የላቀ ርብርብ ማድረግ እንዳለባቸው ርዕሰ መስተዳድሩ ጨምረው አስታውቀዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/story.aspx?ID=9679
ሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ 4ሺህ723 ተማሪዎች አስመረቀ፡፡
ሃዋሳ ዩኒቨርሲቲ ለ14 ጊዜ በተለያዩ የትምህርት ዘርፎች ያሰለጠናቸውን 4 ሺህ 723  ተማሪዎች በመጀመሪያና በሁለተኛ ዲግሪ አስመርቋል፡፡ከተመራቂዎች ውስጥ 556ቱ  በሁለተኛ ዲግሪ ትምህርታቸውን የተከታተሉ ናቸው፡፡
ሃዋሳ ዩኒቨርሲቲ ለሁለት መምህራን ንጋቱ ረጋሳ እና ተስፋየ ሲመና   የፕሮፌሰርነት ማእርግ ሰጥቷል፡፡
በተመሳሳይ የኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርሲቲ 1ሺህ 352 ተማሪዎች በተለያዩ የትምህርት መስኮች በመጀመሪያና በሁለተኛ ዲግሪ  ሀምሌ 6/2005 ዓ/ም አስመርቋል፡፡ከተመራቂዎች በመጀመሪያ ዲግሪ 489 ወንዶችና 182 ሴቶች፣ በሁለተኛ ዲግሪ 515 ወንዶችና 166 ሴቶች ናቸው፡፡
አዲስ አበባ ፣ ሃምሌ 6 ፣ 2005 (ኤፍ.ቢ. ሲ) የኢሜግሬሽንና ዜግነት ጉዳዮች ዋና መምሪያ በስራዬ ላይ እንቅፋት ሆነዋል ባላቸው የተቋሙ ሰራተኞችና ህገወጥ ደላሎች ላይ ከሚመለከታቸው አካለት ጋር በመሆን በህግ ቁጥጥር ስር እንዲውሉ አደረገ፡፡
በህግ ቁጥጥር ስር እንዲውሉ የተደረጉት ተቋሙ አዋሳ በሚገኘው ቅርንጫፍ መስሪያ ቤቱ ከህገ ወጥ ደላሎች ጋር በመመሳጠር ተገልጋዮችን አንገላተዋል ያላቸውን አስራ አንድ ሰራተኞቹ ፡፡
የኢሚግሬሽን ዜግነት ጉዳዮች ዋና መምሪያ የሚሰጠው አገልግሎት ፈጣንና ቀልጣፋ አይደለም በዚህም ለእንግልት እየተዳረግን ነው የሚሉና መሰል አቤቱታዎች በተገልጋዩ ዘንድ የሚነሱ ቅሬታዎች ናቸው፡፡
ተቋሙ የችግሩ መንስኤዎች የህግ ወጥ የደላሎች መበራከትና አሁን ካለው የኪራይ ሰብሳቢነት ችግር ተያይዞ የመጣ መሆኑን በመግለፅ  ፤ ለዚህም ያካሄድኳቸው ግምገማዎችና ክትትሎች ማሳያ ናቸው ብሏል፡
የዋና መምሪው ዋና ዳይሬክተር አቶ ጌታቸው ሀይለ ጊዮርጊስ እንደሚሉት ፥ አዲስ አበባ በሚገኘው ዋናው ተቋም የሚስተዋለው የአገልግሎት መጨናነቅ ህገወጥ ደላሎች ለፓስፖርት ፈላጊዎች በሚሰጡት የተሳሳተ መረጃ ምክንያት የተከሰተ ነው ብለዋል፡፡
“በክልሎች ተመሳሳይ አገልግሎት የሚሰጡ  ስድስት መስሪያ ቤቶች ቢኖሩም ህገወጥ ደላሎቹ ተጨማሪ ብር ለማግኘት ትክክለኛው ፓስፖርት ያለው አዲስ አበባ ነው በማለትና ተገልጋዩን ቪዛ እናመጣላችዋለን እያሉ  ፓስፖርታቸውን እየቀሙ ይወስዳሉ " ብለዋል፡፡
በህገወጥ ደላሎችና በአንዳንድ የተቋሙ ሰራተኛች መካከል ተፈጥሮ የነበረው የጥቅም ትስስርም ሌላኛው የችግሩ መንስኤ መሆኑን ነው አቶ ጌታቸው ያስረዱት፡፡
ህገወጥ ደላሎቹ ከሰራተኛቹ ጋር በመመሳጠር ባለጉዳዮች ገንዘብ ከከፈሉ ፓስፖርት የሚወሰድበትን ቀጠሮ እናሳጥርላቸዋለን በማለት የተቋሙ አንዳንድ ሰራተኛችም ከተገልጋዮች ጉቦ እየተቀበሉ ከደላሎች ጋር አላስፈላጊ ድርጊቶችን በመፍጠር አግልግሎቱን ሲያዛቡ የነበሩ ናቸው  ብለዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት በተቋሙ የሚስተዋለውን መጨናነቅ በመፍታት ለተገልጋዩ ፈጣን አገልግሎት ለመስጠት ተቋሙ በቂ ጥናት በማድረግ ህጋዊ እርምጃዎችን እየወሰደ እንደሚገኝም ዳይሬክተሩ ገልፀዋል፡፡
“እነዚህ የስነምግባር ችግር የታየባቸው ሰራተኛ በአንዳንዶቹ ላይ አስተዳደራዊ እርምጃ በሌሎቹ ላይ ደግሞ ወደህግ የመውሰድ ስራዎች እየተሰሩ ሲሆን ፥ በዚህም ረገድ አዋሳ ከተማ በሚገኘው ቅርንጫፍ መስሪያ ቤት አስራ አንድ  ሰራተኞች ላይ ከፍርድ ቤት ትእዛዝ በማውጣት በቁጥጥር እንዲውሉ ተደርጓል" ብለዋል፡፡
በፓስፖርት ፈላጊዎች ላይ እንግልት በመፍጠር ላይ የሚገኙ ህገወጥ ደላሎችና ሰራተኞችን በማጋለጥ ተቋሙ የጀመረውን አሰራር በመደገፍ ረገድም ህብረተሰቡ ወንጀለኞችን በመጠቆም የበኩሉን እንዲወጣ መጠየቃቸውን የኢሬቴድ ዘግቧል፡፡
አዋሳ ሐምሌ 06/2005 በደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ክልል በተጠናቀቀው በጀት አመት በሁሉም የልማት መስኮች መላውን የክልሉን ነዋሪ ተጠቃሚ ያደረጉ አበረታታች ስራዎች መከናወናቸውን የትምህርት ሚኒስትር በመሆን የተሾሙት የቀድሞው ርዕሰ መስተዳድር አስታወቁ። ርዕሰ መስተዳድሩ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ ለክልሉ ምክር ቤት 4ኛ ዙር 7ኛ መደበኛ ጉባኤ ባቀረቡት ሪፖርት ላይ እንዳሉት በተጠናቀቀው በጀት አመት በግብርና በትምህርት በጤና በመንገድ በንግድ ኢንዱስትሪ፣በከተማ ልማትና ሌሎች መስኮች የተከናወኑ ስራዎች ውጤታማና መላውን ነዋሪ ተጠቃሚ ያደረጉ ናቸው። በግብርናው መስክ አርሶ አደሩ መስኖ ተጠቅሞ በበጋ ወራት በገበያ ተፈላጊ የሆኑና የተሻለ ዋጋ የሚያስገኙ ሰብሎችን እንዲያመርት እንዲሁም የራሱንና የቤተሰቡን ጉልበት በአግባቡ ልማት ላይ በማዋል ገቢውን እንዲያስድግ በተሰራ ስራ አበረታች ውጤት ከመመዝገቡ በተጨማሪ በአከባቢ አየር ለውጥ ምክንያት ወቅቱ፣ ስርጭቱና መጠኑ እየተዛባ ካለው የዝናብ ተፅዕኖ የሚያላቅቁ ስራዎች መከናወናቸውን ገልፀዋል፡፡ በአነስተኛ ወጪና ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም በሁለት ዙር የመስኖ ልማት 180ሺህ 905 ሄክታር መሬት በስራስር፣ ቦሎቄ፣ ቦቆሎ፣ እና የጓሮ አትክልቶች በመሸፈን 26 ሚሊዮን 606ሺህ 342 ኩንታል ምርት ማምረት መቻሉን አስረድተዋል፡፡ ከክልሉ የሚመረተውን ቡና ጥራትና ደረጃ በማስጠበቅ በብዛት አምርቶ ለውጪ ገበያ በማቅረብ ሀገሪቱ የምታገኘውን የውጪ ምንዛሪ ለማሳደግና አምራች አርሶ አደሩ ተጠቃሚ እንዲሆን 42 ሺህ 189 ቶን የታጠበና 40ሺህ 952 ቶን ያልታጠበ ቡና በግልና በማህበረት ለማዕከላዊ ገበያ ማቅረብ ተችሏል ብለዋል። በክልሉ በከተማና ገጠር 704 የውሃ ተቋማትን በመገንባት፣የማስፋፊያና የጥገና ስራ በማከናወን 1 ሚሊዮን 195ሺህ 557 ነዋሪዎችን ተጠቃሚ ማድረግ እንደተቻለ ገልጸው የክልሉን የመጠጥ ውሃ ሽፋን በገጠር 54 ነጥብ 6 በከተማ 79 ነጥብ 4 በመቶ ማድረስ እንደተቻለ አስታውቀዋል። አርብቶ አደሩ ከክብት እርባታ በተጨማሪ በአንድ ቦታ ተረጋግቶ በግብርና ስራ እንዲሰማራ 9 ሺህ 048 አርብቶ አደር አባወራና እማወራዎችን በመንደር ለማሰባሰብ ታቅዶ 2ሺህ 600 ሄክታር ቦታ በማዘጋጀት እስካሁን 4ሺህ 129 የቤተሰብ ኃላፊዎች መሰባሰባቸውን ተናግረዋል፡፡ በክልሉ የሚሰበሰብ ገቢን ለማሳደግ እስከታችኛው መዋቅር ትኩረት ሰጥቶ መንቀሳቀስ በመቻሉ በተጠናቀቀው በጀት አመት ከ2 ነጥብ 9 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ መሰብሰብ እንደተቻለ ጠቁመዋል። የትምህርት ጥራትን ለማስጠበቅ የወጣውን የትምህርት ጥራት ማረጋገጫ ፓኬጅ ተግባራዊ ለማድረግ በሳይንስና ሂሳብ ትምህርቶች ትኩረት በመስጠት በየትምህርት ቤቱ የቤተ ሙከራ አገልግሎት እንዲስፋፋና ተማሪዎች በንድፈ ሀሳብ የተማሩትን በተግባር የማሰደገፍ ስራ መሰራቱን ርዕሰ መስተዳድሩ በሪፖርታቸው ገልጸዋል። በሚሊኒየሙ ዕቅድ መሰረት የእናቶችና ህጻናትን ሞት ለመቀነስ የፌዴራልና የክልሉ መንግስት በመደበው 302 ሚሊዮን 997 ሺህ 223ብር 50 የመጀመሪያ ደረጃ ሆስፒታሎች እየተገነቡ መሆኑን ተናግረዋል። በክልሉ ሁሉንም ቀበሌዎች እርስ በእርስና ከዋናው መንገዶች ጋር በማገናኘት አርሶና አርብቶ አደሩ ያመረታቸውን ምርቶች ለገበያ በማቅረብ ተጠቃሚ እንዲሆን ለማስቻል ከ6ሺህ ኪሎ ሜትር በላይ የቀበሌ ተደራሽ መንገድ በ1 ነጥብ 5 ቢሊዮን ብር በጀት ግንባታ እየተከናወነ መሆኑን አስታውቀዋል። በሁለም የልማት መስኮች የተመዘገቡት ውጤቶች አጥጋቢ ቢሆኑም ገና በርካታ ስራዎች ስላሉ በተገኘው ውጤት ብዙም ባለመዘናጋት ለእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅዱ ስኬት በተለይ የምክር ቤቱ አባላት ጠንክሮ መስራት አለባቸው ብለዋል፡፡ የክልሉ ምክር ቤት 4ኛ ዙር 7ኛ መደበኛ ጉባኤ ዛሬ ርዕሰ መስተዳድሩ ባቀረቡት የክልሉ መንግስት የ2005 በጀት ዓመት ሪፖርት ላይ በመወያየት ያጸድቃል ተብሎ ይጠበቃል።
አዋሳ ሐምሌ 06/2005 የሀዋሳ ዩኒቨርስቲ በ2006 የትምህርት ዘመን ለሚያካሄዳቸው ፕሮግራሞችና ፕሮጀክቶች ማስፈጸሚያ 1ነጥብ 3 ቢሊዮን ብር ከመንግስት የተመደበለት መሆኑን የዩኒቨርስቲው ፕሬዝደንት ገለጹ፡፡ ዩኒቨርስቲው በተለያዩ የትምህርት መስኮች ያሰለጠናቸው ከ4 ሺህ 700 በላይ ተማሪዎች በቅድመና ድህረ ምረቃ ፕሮግራሞ ዛሬ አስመርቋል፡፡ በምረቃው ስነ ስርዓት ላይ የዩኒቨርስቲው ፕሬዝደንት ዶክተር ዮሴፍ ማሞ እንደገለጹት ዩኒቨርስቲው በ2006 የትምህርት ዘመን በአራት ፕሮግራሞች ሰባት ውጤቶች ላይ በማተኮር 57 ዋና ዋና ተግባራትን ለማከናወንና 40 ፕሮጀክቶችን ለማስፈጸም 1ነጥብ 3 ቢሊዮን ብር ተመድቦለታል፡፡ ዩኒቨርስቲው የመማር ማስተማር፣ ምርምር፣ የህብረተስብ አገልግሎትና የቴክኖሎጂ ሽግግር ከማካሄድ አኳያ በ2005 የበጀት አመት ከመንግስት በተመደበለት ከ975 ነጥብ 6 ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ መጠነ ሰፊ ስራዎችን ማከናወኑንም አስረድተዋል፡፡ እነዚህ ሰራዎች ዩኒቨርስቲው የቅበላ አቅሙን ለማሰደግና የትምህርት ጥራትን ለመጠበቅ ከፍተኛ አስተዋጾኦ እንዳለው አመልክተው መንግስት በሀገር አቀፍ ደረጃ የተነደፈው 70 በመቶ የቴክኖሎጂና ተፈጥሮ ሳይንስ መስክና 30 በመቶ ማህበራዊ ሳይንስ ሀገራዊ የተማሪ ቁጥር ምጣኔ ሙሉ በሙሉ መተግበሩን አስታውቀዋል፡፡ ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ በሁሉም የትምህረት ዘርፎች ተግባራዊ ያደረጉት አዱሱን ተማሪ ተኮር የሞጁለር የትምህርት አሰጣጥ ዘዴና ተከታታይ የተማሪዎችን ውጤት ምዘና ስርዓት አጠናክሮ በመቀጠል ከዚህ ቀደም ከትምህርታቸው ይሰናበቱ የነበሩ ተማሪዎች ቁጥር መቀነስ መቻሉን ተናግረዋል፡፡ በዘመኑ ለመማር ማስተማር የሚያግዙ የተለያዩ የትምህርት ግብኣቶችን የማሟላትና የማደራጀት ስራዎች መከናወናቸውን ዶክተር ዮሴፍ ጠቁመው በተጨማሪም የትምህርት አሰጣጡን በቴሌ ኮንፍረንስ እንዲታገዝ መደረጉ ለትምህርት ጥራት መጎልበት ጉልህ ሚና ተጫውተዋል ብለዋል፡፡ የኢንፎርሜሽን ኮሚኒኬሽን ቴክኖሎጂ አቅርቦትን ስር ነቀል በሆነ መልኩ ለማሻሻል የዲዛይን ስራው ተጠናቆ ከ200 ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ የተከላና የዝርጋት ስራ ለማከናወን በዝግጅት ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ የሀዋሳ ዩኒቨርስቲ ለ14ኛ ጊዜ በወንዶ ገነት ደንና የተፈጥሩ ሀብት ኮሌጅ ከአንድ ሳምንት በፊት የተመረቁትን ፣ በሀዋሳ ግብርናና በህክምና ጤና ሳይንስ ኮሌጆች ነገ የሚመረቁትን ጨምሮ 4 ሺህ 723 ተማሪዎችን ለምረቃ በቅተዋል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ 556 በድህረ ምረቃ መርሃ ግብር ትምህርታቸውን የተከታተሉ የማስተርስ ተማሪዎች መሆናቸውም ተመልክቷል፡፡ ዩኒቨርስቲው ከ14 አመት በፊት ሲመሰረት በቅድመ ምረቃ የነበሩት ስምንት የስልጠና መስኮች ወደ 59 በድህረ ምረቃም 43 ፕሮግራሞችን ሲከፍት ከዚህም ውስጥ ሰባቱ የዶክትሬት ድግሪ ፕሮግራሞች ናቸው፡፡ የተማሪዎችም ቁጥር ከ2 ሺህ 300 ወደ 29 ሺህ 558 ለማሳደግ መቻሉንና ከእነዚህም ውስጥ 6 ሺህ 400 የሚሆኑ ሴቶች መሆናቸውም በምረቃው ስነስርዓት ላይ ተገልጿል፡፡
ዘመናዊ የባንክ አገልግሎት ተግባራዊ ለማድረግ የአገሪቱ ባንኮች በግልና በኅብረት ሆነው እንቅስቃሴዎች እያደረጉ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክን ጨምሮ ስድስት የግል ባንኮች የኤቲኤም አገልግሎት መስጠት ጀምረዋል፡፡ ከዘመናዊ የባንክ አገልግሎቶች አንዱ በመሆን የሚጠቀሰው የኤቲኤም እዚህ እንደ አዲስ እንየው እንጂ በዓለም ላይ አገልግሎት መስጠት ከጀመረ ከ40 ዓመታት በላይ ሆኖታል፡፡
ሌሎች ዘመናዊ የምንላቸውን የባንክ የአገልግሎት ዓይነቶችም ገና በመግባት ላይ ናቸው ወይም ለማስገባት ዕቅድ ተይዟል፡፡ ለአገራችን አዳዲስ የምንላቸውን ዘመናዊ የባንክ አገልግሎቶች ለማግኘት ባንኮች ከወዲሁ ቅድመ ዝግጅት እያደረጉ ነው፡፡ ቅርንጫፎቻቸውን በኔትዎርክ አስተሳስረዋል፡፡ በሞባይል ገንዘብ ለማዘዋወር የሚያስችለውን ቴክኖሎጂም ሊጀምሩ ነው፡፡ ከኤቲኤም ጀምሮ ወደፊት ተግባራዊ ይሆናሉ ተብለው የሚጠበቁ ዘመናዊ የባንክ አገልግሎቶችን ወደተግባር ለመለወጥ ደግሞ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የቴሌን ድጋፍ ይፈልጋሉ፡፡ አገልግሎቶቹ ከኔትዎርክ ጋር የሚያያዙ በመሆኑ የኔትዎርክ ችግር ካለ አገልግሎቱን መስጠት አይችልም፡፡ ሰሞኑን እንደታዘብነው ግን የኔትዎርክ ችግር በትንሽ ደረጃ የተጀመረውን ዘመናዊ የባንክ ሥራ እየፈተነው ነው፡፡
በተደጋጋሚ እየተከሰተ ነው በሚባለው የኔትዎርክ ችግር የባንክ ደንበኞች ተገቢውን አገልግሎት እያገኘን አይደለም በማለት እያማረሩ ናቸው፡፡ ገንዘብ ለማስገባትና ለማስወጣት ብዙ እንግልት እየደረሰብን ነው የሚሉት የባንክ ደንበኞች በተለይ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ችግሩ በተደጋጋሚ መከሰቱን ይጠቁማሉ፡፡ 
ሰሞኑን በኔትዎርክ ችግር ምክንያት እየተጉላላን ነው ካሉ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ደንበኞች መካከል የአንድ ድርጅት ሠራተኛ ጨርቆስ አካባቢ በሚገኘው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ማስገባት የነበረባቸውን ከ400 ሺሕ ብር በላይ ለማስገባት ያለመቻላቸውን በምሬት ሲናገሩ አድምጫለሁ፡፡ 
እህ ብዬ ያዳመጥኳቸው እኚህ ሠራተኛ እንደገለጹልኝ፣ በድርጅታቸው አሠራር መሠረት ይህንን ያህል ገንዘብ ባንክ ሳይገባ በካዝና ማስቀመጥ ወይም በእጅ መያዝ አይፈቀድም፡፡ ሆኖም ባለፈው ሳምንት ኔትዎርክ የለም በሚል ወደ ባንክ መግባት የነበረበትን ገንዘብ ማስገባት አልቻሉም፡፡ በኔትዎርክ ችግር ምክንያት የባንክ ደንበኞች ገንዘብ ለማስቀመጥ ብቻ ሳይሆን ለማውጣትና ለማንቀሳቀስም እየተቸገሩ ነው፡፡  
የኤቲኤም ተጠቃሚዎችም ገንዘብ ለማውጣት ሲቸገሩ ማየት የተለመደ ሆኗል፡፡ ባንኮች በዘመናዊ የባንክ አገልግሎት ለመስጠት ዕርምጃ በጀመሩበት በዚህ ወቅት ኔትዎርክ በሌለ ቁጥር አገልግሎት የሚቋረጥ መሆኑን ባንኮቹም ይገልጻሉ፡፡ 
ኔትዎርክ የለም፣ መብራት ተቋርጧል በሚል የሚፈጠረውን የደንበኞች መጉላላት ለማስቀረት ባንኮቹ የራሳቸውን የተለየ አሠራር መቀየስ ግድ እንደሚላቸው እያመለከተ ነው፡፡ 
የጠራ የኔትዎርክ አለመኖር በባንኮች ላይ ብቻ ሳይሆን የሞባይልና የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች ላይ የሚፈጥረውም ችግር ቀላል አለመሆኑ መዘንጋት የለበትም፡፡ ሆኖም እንደባንክ ያሉ የአገልግሎት ተቋማት በኔትዎርክ ችግር ደንበኞችን ማስተናገድ ያለመቻላቸው የበለጠ አሳሳቢ ይሆናል፡፡ 
ችግሩ ለተወሰነ ጊዜ ቢሆን ወይም አልፎ አልፎ ሊከሰት የሚችል ቢሆን እንኳን ደንበኞች እየተቸገሩም ቢሆን ነገሩን ችላ ሊሉት ይችላሉ፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በተለይ ባለፈው ሳምንት በአንዳንድ የባንክ ቅርንጫፎች ለሁለትና ሦስት ቀናት ኔትዎርክ የለንም በሚል የተፈጠረውን ዓይነት መጉላላት ግን ደንበኞች ሊቀበሉት አይችሉም፡፡ ምክንያቱም ቢያንስ በቀድሞው አሠራር ልንስተናገድ ይገባል የሚል እምነት ስላላቸው ነው፡፡ 
ከዚህ ኔትዎርክ የለም ከሚል ችግር ጋር ተያይዞ እየተፈጠረ ነው በሚባለው ችግር ዙሪያ ስንጨዋወት፣ አንድ የሥራ ባልደረባዬ ገጠመኝ ያለው ክስተት አስገርሞኛል፡፡ ባልደረባዬ ሲም ካርድ ይጠፋበትና የጠፋበትን ሲም ካርድ ለመተካት ልደታ አካባቢ ወዳለ የቴሌ ቅርንጫፍ ይሄዳል፡፡ አንድ ደንበኛ ሲም ካርድ ለማውጣት የሚፈጀው ጊዜ የተወሰኑ ደቂቃዎች በመሆኑ ይህንን ግምት ውስጥ በማስገባት ወደ ቴሌ ቅርንጫፍ መሥሪያ ቤቱ ሲሄድ ግን እንዳሰበው ሊስተናገድ አልቻለም፡፡ የተሰጠው መልስ ኔትዎርክ ስለሌለ የጠፋበትን ሲም ካርድ ማግኘት የማይችል መሆኑን ነው፡፡
ይህንን ገጠመኙን ሲያጫውተኝ በቴሌም ቅጥር ግቢ የኔትዎርክ ችግር አለ እንዴ? የሚለው ጥያቄውም ፈገግ አድርጐኝ ነበር፡፡ የባልደረባዬ ገጠመኝ በዚህ ብቻ የሚያቆም አይደለም፡፡ በልደታ የቴሌ ቅርንጫፍ ማግኘት ያልቻለውን አገልግሎት ከሌላ ቅርንጫፍ አገኛለሁ በሚል አየር ጤና አካባቢ ወደሚገኘው የቴሌ ቅርንጫፍ ሲሄድ ተመሳሳይ የሆነ መልስ ይሰጠዋል፡፡ ‹‹ኔትዎርክ የለም››
ከዚህ አንፃር ዘመናዊ አሠራሮች እየተስፋፉ የዜጐች የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴና ሥራ ከቴሌ አገልግሎት ጋር እየተሳሰረ ባለበት ወቅት፣ ኔትዎርኩን አስተካክልልን የምንለው ቴሌ ሳይቀር ‹‹ኔትዎርክ የለም›› በሚል አገልግሎት ለመስጠት ያለመቻሉን ነው፡፡
እርግጥ ችግሩ አልፎ አልፎ የሚያጋጥም ነው ቢባልም የኔትዎርክ ችግር አሁንም አሳሳቢ እየሆነ ነው፡፡ እንደባንክ ያሉ ተቋማት ዘመናዊ አገልግሎት ለመስጠት የጀመሩት እንቅስቃሴ እንዲህ ባለው ችግር የሚተጓጐል ከሆነ ወደፊት ሙሉ ለሙሉ የቴሌ አገልግሎት ለሰኮንድ እንዳይጓደል የሚፈልጉ አገልግሎቶች ሲመጀመሩ እንዴት ሊኮን ይሆን? የሚል ጥያቄ ያስነሳል፡፡ ለነገ የማይባሉ የገንዘብ ዝውውሮች እንዴት ሊስተናገዱ ነው፡፡ በሞባይል ገንዘብ ማዘዋወር ሲጀመር ቴሌ እንዲህ ዓይነቱን ክፍተት እንዴት ለመድፈን እንዳሰበ ባናውቅም፣ የወደፊቱን ትተን አሁን ባለው ደረጃ በኔትዎርክ ችግር ለሚስተጓጐሉ እንቅስቃሴዎች ፈጣን ምላሽ እንዳለበት ማስታወሱ መልካም ነው፡፡ በተለይ ባንኮች የኔትዎርክ ችግር ሳቢያ አገልግሎታቸውን ፈልገው የሚመጡ ደንበኞችን በኔትዎርክ እያሳበቡ ጊዜ ከሚፈጁ፣ ችግሩ የጠራ እስከሚሆን ድረስ በተመለመደው አሠራር ጭምር ደንበኞችን ሊያስተናግዱ ይገባል፡፡ 
አያድርስና የኔትዎርክ ችግሩ ከቀናት አልፎ ሳምንታትን ቢያስቆጥር ኔትዎርክ እስኪመጣ አገልግሎት አይሰጥም አይባልም፡፡ ባንኮቻችን ኔትዎርክ ሳይኖርም አገልግሎት ይጡ፡፡ ቴሌም የቤት ሥራውን ይሥራ፡፡ 
የዜጐችን የሰብዓዊ መብት ለማስከበር መንግሥት ነድፎታል የተባለውን የሦስት ዓመታት የድርጊት መርሐ ግብር በበላይነት የሚከታተል ብሔራዊ ኮሚቴ ተመሠረተ፡፡ ስድስት ከፍተኛ ባለሥልጣናት የኮሚቴው አባል በመሆን ኃላፊነት ወስደዋል፡፡
የድርጊት መርሐ ግብሩን በበላይነት ለመከታተል የተቋቋመው ብሔራዊ ኮሚቴ ሰብሳቢ የፍትሕ ሚኒስትሩ አቶ ጌታቸው አምባዬ በመሆን የተመረጡ ሲሆን፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ነጋ ፀጋዬ በምክትል ሰብሳቢነት ተመርጠዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ኮሚሽነር የሆኑት አምባሳደር ጥሩነህ ዜና የብሔራዊ ኮሚቴው ጸሐፊ ሆነዋል፡፡
የገንዘብና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር አብርሃም ተከስተ፣ የመንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽሕፈት ቤት ምክትል ኃላፊ አቶ ሽመልስ ከማል፣ የፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ሙሉጌታ ውለታው የኮሚቴው አባላት ሆነው የመከታተል ኃላፊነቱን ወስደዋል፡፡ 
ብሔራዊ የሰብዓዊ መብት የድርጊት መርሐ ግብር በሚል ስያሜ መንግሥት ያዘጋጀው ሰነድ በሦስት ዓመታት ውስጥ የዜጐችን ሕገ መንግሥታዊ መብቶች በተሻለ ሁኔታ በማክበርና በማስከበር፣ በዚህ ረገድ የሚታይበትን ከፍተኛ ጉድለት ለመቅረፍ ያለመ መሆኑ ተገልጿል፡፡ 
በቅርቡ በፓርላማ የፀደቀው የድርጊት መርሐ ግብር ካካተታቸው ጉዳዮች መካከል የሕግ አስከባሪዎች ያላግባብ በተጠርጣሪዎች ላይ የሚፈጽሙት ድብደባ አንዱ ሲሆን፣ እንደዚህ ዓይነት ተግባር በሚፈጽሙ የፖሊስ አባላት ላይ ጥብቅ የሆነ ዕርምጃ ለመውሰድ በዕቅዱ ተካቷል፡፡ 
ከዚህ በተጨማሪ የተጠረጠሩ ግለሰቦችን በእስር በመያዝ ረዥም ጊዜ የሚፈጅ ምርመራ ማድረግ በሕግ አስከባሪው ዘንድ የሚታይ ጉድለት መሆኑን በመግለጽ፣ ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ምርመራ ለማድረግ የጊዜ ገደብ መውጣት ስላለበት፣ ይህም በዜጐች መብት ላይ የሚፈጸም በደልን ያስቀራል የሚል ዕቅድ በድርጊት መርሐ ግብሩ በሦስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ለመተግበር የታቀዱ ናቸው፡፡ 
በተጨማሪም የዜጐችን የመኖር፣ መጠለያ የማግኘት፣ የሕፃናትን መብትና ሌሎች መሠረታዊ መብቶችን በተሻለ ማስከበር የድርጊት መርሐ ግብሩ ዓላማዎች እንደሆኑ ታውቋል፡፡ 
መንግሥት ከዓመታት ቆይታ በኋላ በድጋሚ የቡና ቦርድ ለማቋቋም ወሰነ፡፡ በአሁኑ ወቅት የቡና ዘርፍ ራሱን የቻለ ባለቤት ስለሌለው ችግር ውስጥ ገብቷል በሚል ምክንያት በድጋሚ የቡና ቦርድ እንዲቋቋም መወሰኑን ምንጮች ገልጸዋል፡፡
እስካሁን መንግሥት ስትራቴጂ የሚላቸውን ዘርፎች የሚከታተል፣ ችግራቸውን የሚፈታና የሚቆጣጠር ኤጀንሲ ሲያቋቁም ቆይቷል፡፡ በእስካሁኑ ሒደትም የአበባና አትክልት፣ የጨርቃ ጨርቅና ጋርመንት፣ የቆዳና የቆዳ ውጤቶችን ዘርፍ የሚከታተሉ ተቋማት መመሥረታቸው ይታወቃል፡፡ 
በዚሁ ቅርጽ አገሪቱ የምትታወቅበትና ከፍተኛውን የውጭ ምንዛሪ የሚያስገባው ቡና ራሱን የቻለ ቦርድ እንዲቋቋምለት ሐሳቡ ቀርቦ በመንግሥት ተቀባይነት አግኝቷል፡፡ 
በአሁኑ ወቅት ቡና ከምርት ጀምሮ የኢትዮጵያ ምርት ገበያ እስኪደርስ ድረስ በግብርና ሚኒስቴር ባለቤትነት ይካሄዳል፡፡ ከምርት ገበያ እስከ ኤክስፖርት ድረስ ያለው ሒደት በንግድ ሚኒስቴር ባለቤትነት ይከናወናል፡፡ ቡና በንግድ ሚኒስቴር ውስጥ እንደማንኛውም የግብርና ምርት የሚታይ በመሆኑና ትኩረት ያልተሰጠው በመሆኑ፣ በግብይት ሒደት ከፍተኛ ችግሮች መፈጠራቸውን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡
እነዚህን ችግሮች ለመፍታት የሚደረገው እንቅስቃሴ ዘገምተኛ መሆኑን በዘርፉ ውስጥ የተሰማሩ ሰዎች ይናገራሉ፡፡ 
እነዚህ አስተያየት ሰጪዎች እንደሚሉት፣ የቦርዱ መቋቋም ቢዘገይም አስፈላጊነቱ አያጠያይቅም፡፡ በንጉሡ ዘመን የቡና ቦርድ የሚባል ተቋም ነበር፡፡ በወታደራዊው መንግሥት የሥልጣን ዘመንም የቡናና ሻይ ሚኒስቴር በመባል ነበር፡፡
ኢሕአዴግ አገሪቱን ሲቆጣጠር የቡና ዘርፍ ትኩረት እያጣ መምጣቱን የሚናገሩት የቡና ነጋዴዎች፣ ዘርፉ ከጊዜ ወደ ጊዜ ማደግ ሲገባው እየቀጨጨ መምጣቱን ይናገራሉ፡፡ 
በአዲሱ ዓመት የቡና ቦርድ ማቋቋም የሚያስችለው ደንብ ለሚኒስትሮች ምክር ቤት ቀርቦ እንደሚፀድቅና ከዚያም ቦርዱ እንደሚቋቋም ምንጮች ገልጸዋል፡፡

Saturday, July 13, 2013

ሲዳማ ባለፉት 20 ኣመታት ህዝባዊ የፖለቲካ ጥያቄዎችን በተመለከተ ፖለቲካዊ ኣንድነትን ከመቼውም ጊዜ በላይ ያሳየው የደቡብ ክልል ፕሬዚዳንትነትን ቦታ በሌላው የደቡብ ብሄር በተነጠቀበት ወቅት ብቻ ነው ማለት ይቻላል። ይሄውም የቀደሞውን የክልሉ ፕሬዚዳንት ኣቶ ኣባተ ኪሾን በሙሲና ተከሰው ከስልጣን ላይ መነሳታቸውን ተከትሎ ወደ ክልሉ ፕሬዚዳንትነት የመጡት የኣሁን የኣገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማሪያም ደሳለኝ የክልሉ ፕሬዚዳንት በነበሩበት ጊዜ ብቻ ነው፤ ሲዳማ ህዝቡም ሆነ ህዝቡ የመረጣቸው የፖለቲካ መሪዎች በኣንድ ኣፍ የተናገሩት እና ለሁሉም ጥቅም መከበር ኣብረው የሰሩት።

ከጊዜ ውጭ በተለይ የሲዳማ ተወላጆች የክልሉን ፕሬዚዳንትነትን በያዟቸው ወቅቶች በሙሉ ማለት ይቻላል በሲዳማ ህዝብ ጥቅሞች ላይ ኣንድ ኣይነት ኣቋም ተይዞ ኣልታየም። በተለይ የሲዳማን የክልል ጥያቄን በተመለከት የህዝቡ ፍላጎት እና የፖለቲካ ኣመራሮቹ ፍላጎት ለየቅል ሆነው ታይተዋል። ለኣብነት ያህል ኣቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝ የክልሉ ፕሬዚዳንት በነበሩበት ጊዜ በወቅቱ የሲዳማ ዞን ዋና ኣስተዳዳሪ በነበሩት በኣቶ ገርመው ጋርጄ የምመራው የሲዳማ የፖለቲካ ኣመራር ለሲዳማ የክልል መንግስት ያስፈልገዋል በማለት ከከተማ እስከ ገጠር ድረስ ካድሬዎቹን በማሰማራት ህዝብ የማሳመን ስራ ስርቷል። የክልል ጥያቄ በህዝብ ውስጥ ስር እንዲሰድ እና በኣንድነት ሆ! ብሎ እንድደግፋቸው ኣድርገዋል። በጊዜ የሲዳማ ህዝብም በኣመራሮች ለህዝባቸው መቆርቆር ከመደሰቱ እና ከመኩራቱ በላይ ለጥያቄው መሳካት በነብሱን ገብረውለታል። ይህ ጊዜ የሲዳማ ኣባቶች እና እናቶች በልጆቻቸው የኮሩበት፤ ምራቃቸውን ተፍተው የመረቋቸው ጊዜ እንደነበር የምታወስ ነው።

በእርግጥም በወቅቱ በያዙት እና በፈጸሙት ጀግንነት መላው ለህዝብ መብት ተሞጋች ኢትዮጵያዊ ሁሉ ኣድንቋቸዋል። ህዝብን የማሳመን ስራ መስራቱ ብቻ ሳይሆን በዞኑ ምክር ቤትን የክልል ጥያቄው ህገ መንግስታዊ መንገድ ተከትሎ እንድሰጥ በሙሉ ድምጽ እንድጠይቅ ማድረጋቸው ለኣገሪቱ ህገ መንግስት መከበር ያላቸውን የማያወላዳ ኣቋም እንድያንጸባርቁ ማድረጉ ይታወሳል።

ታዲያ ያን ጊዜ ለሲዳማ ህዝብ የክልል መንግስት ወይም የሲዳማ ክልል ይገባል በማለት ለሲዳማ ህዝብ ጥቅም እና መብት የታገሉለት የፖለቲካ መሪዎቹ መቶ በመቶ ድጋፍ ያነሱት የክልል ጥያቄ ከጥቅት ጊዜ በኃላ መቶ በመቶ በሆነ ድምጽ ማንሳታቸው ህዝቡን ኣሳዝኗል።

ኣመራሮቹ ለህዝቡ ጥያቄ ያሳዩትን ድጋፍ በራሳቸው ጊዜ መንፍጋቸው ከበስተኃላው ምን ነበረው ተብሎ ስጠየቅ ምላሽ የምሆነው፤በወቅቱ የህዝቡን ጥያቄ ያራግቡ የነበሩት ኣመራሮች በስልጣን መደለላቸውን መገንዘብ ኣያዳግትም። ለምሳሌ ያህል በወቅቱ ቀንደኛ የሲዳማ ክልል ጠያቅ የነበረው የዞኑ ዋና ኣስተዳደር ኣቶ ገረመው ጋርጄ በሚኒስትር ዴኢታ ማዕረግ ወደ ፌደራል መንግስት መሄድ እና ሌላኛው የክልል ጥያቄ በተለይ መጀመሪያ ላይ በመደገፉ የምታወቀው ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ወደ ክልል ፕሬዚዳንትነት መምጣትን ለኣብነት ማንሳት ይቻላል።

የእነዚህ ቀንደኛ የሲዳማ መሪዎች የኣቋም ለውጥ ማድረግ ለሲዳማ የክልል ጥያቄ እስከ ኣሁን ድረሳ ምላሽ ማጣት እንዴ ምክንያትነት ማንሳት ይቻላል።ድርጊቱም የኣገሪቱ ገዥው ፓርቲ ኢህኣዴግ በሲዳማ ላይ የምከተለውን የፖለቲካ ስልት በግልጽ ያሳየ ሆኗል። ይህም ማለት ለሲዳማ ህዝብ ጥቅም እና ጥያቄዎች ምላሽ የሚታገሉ የሲዳማን ልጆች በተለያዩ ስልጣንን በመሳሰሉ ጥቅማ ጥቅሞች ማታለል ብሎም የተለያዩ የፈጠራ ስሞችን እና ባህር በመስጠት የማሰር እና ለህዝብ ኣገልጋይነት ያላቸውን ተነሳሳሽነት የመምታት ስራ ነው።

የእነዚህ የሲዳማ የፖለቲካ መሪዎች በተለዩ ጥቅማጥቅሞች ተደልለው የኣቋም ለውጥ ማድረግ በመላው ዞን ውስጥ ተመሳሳይ ኣቋም እንዳይያዝ ኣድርጓል። የሲዳማ ኣመራሮች እርስበርሳቸው እንድከፋፈሉ ሆኗል። ለዚህም ማሳያ በዚህ ኣመት መጀመሪያ ላይ ኣንድ ኣቋም ለመያዝ እንድያስችላቸው ከወረዳ ኣመራሮች ኣንስቶ እስከ ፈዴራል ድረስ ያሉት የሲዳማ ኣመራሮች በሃዋሳ ከተማ ከትመው መገማገማቸው እና የክልል ጥያቄውን እንዳይቀበሉ መደረጋቸው የምታወሰ ነው።

ይህም የምያሳየው ታሪክ እራሱን ይደግማል እንደምባለው፤ ያኔ የደርግ ስርኣት የሲዳማን ነጻ ኣውጪ ኃይል በወታደራዊ ኣቋሙ መቋቋም ሲያቅተው የራሱን የሲዳማ ህዝብ ልጆች ኣሰልጥኖና ኣስታጥቅ በሲዳማ ነጻ ኣውጪዎች ላይ እንዳዘመተው እና የሲዳማን የነጻነት ትግል እንደገታው ሁሉ ዛሬ ደግሞ ኢህኣዴግ የሲዳማ ህዝብ የክልል ጥያቄ ላለመመለስ የራሱ ልጆች በስልጣን እና በሌሎች ጥቅማጥቅሞች በማባበል በገዛ ህዝባቸው ላይ የተለየ ኣቋም እንድይዙ በማድረግ ላይ ነው።
ለዚህም የደቡብ ክልል የፕሬዚዳንትነትን ቦታ ለሲዳማ ተወላጆች ክፍት በማድረግ የሲዳማ የክልል ጥያቄ የማፈን ስራ በመስራት ላይ ይገኛል።

ከላይ እንዳነሳሁት ላለፉት ስምንት ኣመታት የደቡብ ክልል ኣንቀጥቅጦ የገዙት እና የሲዳማን ክልል ጥያቄ ወቅቱን ያልጠበቀ በምል ሲያጣጥሉ የነበሩት ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ለኢህኣዴግ ለዋሉለት ውለታ በፌደራል መንግስት ቦታ ያገኙ ሲሆን በእርሳቸው ቦታ ኣቶ ደሴ ዳልኬ ተተክተዋል።

ኣቶ ደሴ ዳልኬ ባለፉት ኣስራ ሁለት ኣመታት በሲዳማ ዞን ውስጥ በተለያዩ የስራ ሃላፊነቶች ላይ የሰሩ እና ላለፉት ሶስት ዓመታት የሣይንስ እና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሚኒስትር ሆነው የቆዩ ናቸው።

የኣቶ ደሴ ዳልኬ ወደ ደቡብ ክልል ተመልሰው መምጣት ለሲዳማ ያለው እድምታ ምን እንደሆነ ለጊዜው ግልጽ ባይሆንም በሲዳማ ዘንድ የተደበላለው ስሜት ፈጥሯል። ኣቶ ደሴ ዳልኬ በሲዳማ ህዝብ ዘንድ በየጊዜው እየተነሳ የቆየውን የሲዳማ ክልል ጥያቄን በተመለከተ የሚኖራቸውን ኣቋም ከዚህ በፊት ከነበሩት የክልሉ መሪዎች የተለየ እንደማይሆን የተገመተ ሲሆን ለክልል ጥያቄው ኣዎንታዊ ምላሽ እንዲሰጥ የሚያደርጉ ከሆነ የሲዳማ ህዝብ ድጋፊ እና ፍቅር ሊያገኑ ይችላሉ ተብሏል። ነገር ግን የተለየ ኣቋም ይኖራቸው ይሁን? ቆይተን የምናየው ይሆናል።


ኖሞናኖቶ ነኝ 
ከሃዋሳ በደረሰን ዜና መሰረት የቀደሞውን የደቡብ ክልል ፕሬዚዳንት ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ተክተው ኣቶ  ደሴ ዳልኬ ተሹመዋል። የኣቶ ደሴ ዳልኬ መሾም ሲዳማ በደቡብ ክልል መንግስት ውስጥ ያለውን የፖለቲካ ሚና ትልቅነት የሚያሳይ እና በክልሉ ያለው የፖለቲካ መሪነት ቀጣይነት ያረጋገጠ ነው ተብለዋል።

ሲዳማን ጨምሮ በተለያዩ ክልሎች ተዋቅሮ የነበሩት ብሄርና ብሄረሰቦች እና ህዝቦች ወደውም ሆነ ሳይወዱ በኣንድ ክልል ከተጠቃለሉ ጊዜ ጀምሮ ሲዳማ የክልሉን ፖለቲካ በበላይነት መምራቱን ቀጥሎበታል። እስከ ኣሁን የደቡብ ክልልን ከመሩት እና በመምራት ካሉት ኣራት ርዕስ መስተዳደሮች መካከል ሶስቱ ከሲዳማ ናቸው።

ኣቶ ደሴ ዳልኬ ባለፉት ኣስራ ሁለት ኣመታት በሲዳማ ዞን ውስጥ በተለያዩ የስራ ሃላፊነቶች ላይ የሰሩ እና ላለፉት ሶስት ዓመታት የሣይንስ እና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሚኒስትር ሆነው የቆዩ ናቸው።


የኣቶ ደሴ ዳልኬ ወደ ደቡብ ክልል ተመልሰው መምጣት ለሲዳማ ያለው እድምታ ምን እንደሆነ ለጊዜው ግልጽ ባይሆንም በሲዳማ ዘንድ የተደበላለው ስሜት ፈጥሯል። ኣቶ ደሴ ዳልኬ በሲዳማ ህዝብ ዘንድ በየጊዜው እየተነሳ የቆየውን የሲዳማ ክልል ጥያቄን በተመለከተ የሚኖራቸውን ኣቋም ከዚህ በፊት ከነበሩት የክልሉ መሪዎች የተለየ እንደማይሆን የተገመተ ሲሆን ለክልል ጥያቄው ኣዎንታዊ ምላሽ እንዲሰጥ የሚያደርጉ ከሆነ የሲዳማ ህዝብ ድጋፊ እና ፍቅር ሊያገኑ ይችላሉ ተብሏል።
ሃዋሳ ሐምሌ 06/2005 የክልሉ ምክር ቤት 4ኛ ዙር 7ኛ መደበኛ ጉባኤ አቶ ደሴ ዳልኬን የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል መንግስት ርእሰ መስተዳድር አድርጎ መረጠ፡፡ ርእሰ መስተዳድሩ ከቀድሞው ርእስ መስተዳድር ከአቶ ሽፈራው ሽጉጤ የክልሉን መንግስት ቁልፍ በመረከብ በይፋ ስራ ጀምረዋል፡፡ ርእሰ መስተዳድሩ አቶ ደሴ ዳልኬ እንዳስገነዘቡት ክልሉ የበርካታ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ማእከል በመሆኑ ለእኩል የልማት ተጠቃሚነትና ተሳትፎ ትኩረት ሰጥተው ይሰራሉ፡፡ መላ የክልሉን ሕዝብ በአንድነት ለማጠናከር የተጀመሩ የልማትና መልካም አስተዳደር ሥራዎች ተጠናክረው ይቀጥላሉ ብለዋል፡፡ ርእሰ መስተዳድሩ የሲዳማ ብሔር ተወላጅ ሲሆኑ የትምህርት ዝግጅታቸው በስነ ህይወት ሳይንስ የመጀመሪያና በለውጥ አመራር ሁለተኛ ዲግሪ ያላቸውና ከወረዳ ጀምሮ እስከ ፌዴራል በተለያየ የሃላፊነት እርከን ያገለገሉ መሆናቸው ተገልጿል፡፡ የቀድሞው ርእስ መስተዳድር አቶ ሽፈራው ሽጉጤ ባለፉት ስምንት አመታት በክልሉ ልማትና መልካም አስተዳደር እንደዲሰፍ ላበረከቱት ከፍተኛ አስተዋጽኦ የክልሉ ምክር ቤት አባላትና ድርጅቱ እውቅና ሰጥቷቸዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=9613&K=1
Hawassa University to hold a graduation ceremony for 2005 E.C. graduates on July 13 & 14,2013 consecutively @ Main Campus.
 " Congratulation to all graduating students"
ኣዱኝ ዱሞ ሃኖ