Nomonanoto Show

Wednesday, January 30, 2013



የሲዳማ ብሔረሰብ በደቡብ ክልል ከሚገኙ ብሔረሰቦች መካከል አንዱ ነው። ሲዳማ የሚለው ቃል ለሕዝቡና ለመሬቱ የተሰጠ ስያሜ ሲሆን « ሲዳንቾ» የሚለው ቃል ደግሞ ለሁለቱም ፆታዎች ሲዳማነታቸውን የሚገልጽ ነው፡፡ ብሔረሰቡ በዋናነት ከሚኖርበት አካባቢ ውጪ በኦሮሚያ ክልል በባሌ፣ በጉጂ፣ በምዕራብ አርሲ ዞኖች እና በክልሉ በወላይታና በጌዴኦ ዞኖች ውስጥ ይኖራል።
የብሔረሰቡ ዋና የኢኮኖሚ መሠረት እርሻና ከብት እርባታ ሲሆን፤ አነስተኛ የዕደ ጥበብ እና የንግድ እንቅስቃሴዎች በተወሰኑ የማኅበረሰቡ ክፍሎች ይከናወናሉ። በብሔረሰቡ እንሰት፣ ቡና፣ በርበሬ፣ ጐመን፣ ሽንኩርት፣ በቆሎ፣ ስንዴ፣ ገብስ፣ ጤፍ፣ አጃ፣ ባቄላ፣ አተር፣ ቦሎቄ፣ አቦካዶ፣ አናናስ፣ ማንጐ፣ ሙዝ፣ ፓፓያ፣ አብሽ፣ ኮረሪማ፣ በሶብላ፣ ድንች፣ ስኳር ድንች፣ ቦይና፣ ሸንኮራ አገዳና ጫትን በዋናነት ያመርታል።
የብሔረሰቡ ቋንቋ «ሲዳምኛ» ሲሆን ከምሥራቅ ኩሻዊ ቋንቋዎች ቤተሰብ ይመደባል። ከካምባታ፣ ከጠምባሮ፣ ከኦሮሞ፣ ከሀላባ ከቀቤና እና ከጌዴኦ ቋንቋዎች ጋር ይቀራረባል። ብሔረሰቡ ከአፍ መፍቻ ቋንቋው በተጨማሪ አማርኛ፣ ኦሮምኛ እና ወላይትኛን ኩታ ገጠም በሆኑ አካባቢዎች ይጠቀማል።
የሲዳማ ብሔረሰብ የራሱ የሆነ ባህላዊ አስተዳደርና የፍትህ ሥርዓቶች ያሉት ሲሆን፤ አጥፊዎች የሚዳኙበት «ሴራ» የተባለ ሕግ አላቸው። የባህላዊ አስተዳደሩ የበላይ አካል «ወማ» (ንጉሥ)ነው። ሥልጣኑም በዙር የሚተላለፍ በመሆኑ እያንዳንዱ ጐሣ የራሱ ወማ አለው።
በብሔረሰቡ በርካታ የጋብቻ ሥርዓቶች ያሉት ሲሆን «ሁጫቶ» በቤተሰብ ፈቃድ የተመሠረተ፣ «አዱልሻ» ማስኮብለል፣ «ዲራ» ጠለፋ፣ «ራጌ» የውርስ ጋብቻ እና «አዳዋና» ሴቆቱጋ ሴት ልጅ ዕድሜዋ ለጋብቻ ከደረሰ ልጃገረድ ወንዱ ወላጅ ቤት በመሄድ ቀጭን በትር ወደ ከብቶች በረት በመወርወር የምትፈጽመው የጋብቻ ዓይነት ነው። ከእነዚህ ጋብቻም ውጪ «ዱቃ» በሸለም ማግባትና «ቤሬዓ» ቀብቶ መስጠት የሚባሉ የጋብቻ ዓይነቶች አሉ።
በብሔረሰቡ ደንብ መሠረት ለጥሎሽ የመጣ ገንዘብ ከሌላ ገንዘብ ጋር አይቀላቀልም። ምክንያቱም በወለዱት ልጅ ልውጫ የመጣ በመሆኑ ለመሠረታዊ ጉዳዮች ልውውጥ እንዲውል ስለማይፈልግ ነው።
የሲዳማ ብሔረሰብ ከሚያከብራቸው ባህላዊ በዓላት መካከል የዘመን መለወጫ ወይም « የፊቼ» በዓል አንዱ ሲሆን «ፊቼ» ሲዳማዎች ከአሮጌ ዘመን ወደ አዲስ ዘመን የሚሸጋገሩበት የአዲስ ዓመት ብሥራት ነው። በዕለቱም ቤተ ዘመድ ተጠራርቶ ይበላል፣ ይጠጣል፣ የተጣላ ይታረቃል፣ ያጣ ይረዳዳል። ብሔረሰቡ ከፍቼ በዓል ጋር በተያያዘ የጨረቃና የከዋክብት አቀማመጥን በመመልከት የራሱ የሆነ የቀን መቁጠሪያም አለው።
የብሔረሰቡ አባላት ባህላዊ ቤታቸውን ከሳርና ከእንጨት እንዲሁም ከቀርከሃ የሚሠሩ ሲሆን «ሴሩ ማኔ» (ትልቅ ቤትአንዱ ነው። ቤቱም ሰፊና ባለ ብዙ ምሰሶ ሲሆን የአካባቢው ሕዝብ«ጭናንቾ» በሚል ተደራጅቶ የሚሠራበት ነው። አነስተኛ ቤት «ፊንጐ» ሲባል ሰቀላ ቤት ደግሞ «ዳሴ» ይባላል።
በሲዳማ ብሔረሰብ በዋናነት ባህላዊ ምግባቸው እንሰት (ቆጮነው። ቡላ ምርጥ የቆጮ ምግብ ሲሆን ቆጮን በተለያየ መልኩ ያዘጋጁታል።
በአለባበስ ረገድ ሕፃናት «ሚጤ» ወገብ ላይ የሚታሰር ጥብቆ፣ ትንሽ ቡሉኮ ሲያደርጉ፣ ሴት ሕፃናት «ቆንጦሎ» ይለብሳሉ። ሴቶች «ቆሎ» ከጥጥ የተሠራ፣ ቱባ፣ ወዳሬ ከቆዳ የተሠራ)ይለብሳል። አዛውንቶች «ሴማ» ቡሉኮ፣ ጐንፋ (ግልድምሲለብሱ «ወርቃ»፣ ብልጮ የሚባል መጋጌጫዎችን ይጠቀማሉ። በትር፣ ጦርና ጋሻም ይይዛሉ።
ብሔረሰቡ ደስታውንም ሆነ ኀዘኑን የሚገልጽባቸው ባህላዊ ዘፈኖችና ጭፈራዎች አሉት። ዘፈኖቹና የጭፈራዎቹ ዓይነት፣ በዕድሜና በፆታ የተለያዩ ናቸው።
በብሔረሰቡ ልማድ መሠረት የኀዘንና የለቅሶ ሥርዓት ሲከናወን ሟች ሽማግሌ ከሆነ አስክሬኑ ከእስከ ቀን ሳይቀበር ይቆያል። ቀብሩ ሲፈጸምም አስክሬኑ በቡሉኮ የሚገነዝ ሲሆን፤ ብሔረሰቡ ለሕፃናት ሞት ብዙም መሪር ኀዘን አይኖረውም ሲል የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ፕሮፋይል ይገልጻል።
http://www.ethpress.gov.et/addiszemen/index.php/addiszemen/entertainment/1554-2013-01-30-05-48-21

The current regime and its policies in Sidama While noting some positive changes initiated by the current regime, ... The following are details of what has occurred inSidama since the replacement of an overly arrogant central rule by a ...

Read more: http://books.google.com.gt/books?id=sbddoOdnkyAC&pg=PA174&dq=sidama&hl=en&sa=X&ei=RjcJUZa8B4iu8ASjnYGwCw&ved=0CEcQ6AEwBg#v=onepage&q=sidama&f=false


በደቡብ ክልል ከ500 ሺህ ኩንታል የሚበልጥ ስኳርና ስንዴ ተሰራጨ
አዋሳ ጥር 22/2005 በደቡብ ክልል በተጠናቀቀው ግማሽ የጀት ዓመት ከ500 ሺህ ኩንታል የሚበልጥ ስኳርና ስንዴ በማሰራጨት ገበያውን በማረጋጋት ህብረተሰቡን ተጠቃሚ ማድረግ መቻሉን የክልሉ ንግድ፣ ኢንዱስትሪና ከተማ ልማት ቢሮ ገለጸ፡፡ የቢሮ የህዝብ ግንኙነት ባለሙያ አቶ የኔወርቅ ቁምላቸው ትናንት ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት በክልሉ ያለውን ህብረተሰብ ከሚጎዱ የንግድ አሰራሮች በመከላከል ገበያን የማረጋጋቱ ስራ ውጤታማ ሆኗል፡፡ የክልሉ መንግስት መሰረታዊ የፍጆታ እቃዎች ስርጭት የሚመራበትን አሰራር ቀይሶ በሁሉም አከባቢ የስራ መዋቅሮችን በመዘርጋት ባለፉት ስድስት ወር ከ508ሺህ 054 ኩንታል በላይ ስኳርና ስንዴ በማሰራጨት ገበያን የማረጋጋት ስራ ማከናወኑን አስታውቀዋል፡፡ ስርጭቱ ፍትሃዊና ተደራሽ በሆነ መንገድ የተከሄደው በየአከባቢው የሚገኙ የጅንአድ ቅርንጫፍ ማዕከላት፣ ከ14 ዞኖችና ከ22 የከተማ አስተዳደር በተመረጡ የጅምላ ንግድ ፈቃድ ባላቸው ነጋዴዎችና በተደራጁ የህብረት ስራ ማህበራት አማካኝነት ነው ብለዋል፡፡ በዘይት አቅርቦት በኩል የሚታየውን ችግር ለመቅረፍ በስምንት የጅንአድ ማዕከላትና በየከተሞች በተቋቋሙ ዩኒየኖች አማካኝነት ከ14 ሚሊዮን ሊትር በላይ የምግብ ዘይት ለተጠቃሚዎች መከፋፈሉን ተናግረዋል፡፡ በተለይ ሃዋሳን ጨምሮ በክልሉ ከተሞች ከ130 የሚበልጡ የሸማቾች የህብረት ስራ ማህበራትና 32 ዩኒየኖች ምርቱን በተመጣጣኝ ዋጋ ለህብረተሰቡ በማቅረብ ገበያን ማረጋጋት ስራውን በመቆጣጠር ረገድ ከፍተኛ አስተዋጽኦን ማበረከታቸውን አስታውቀዋል፡፡ የህብረተሰቡን ተጠቃሚነትና ገበያን ለማረጋጋት የሚሰሩ ስራዎች ውጤታማ እንዲሆኑና ስርጭቱን ፍትሃዊ፣ ግልፅና ተደራሽ ለማድረግ ከክልል ጀምሮ በየደረጃው ኮሚቴ በማቋቋምና በየስርጭት ጣቢያዎች በመገኘት የክትትልና የቁጥጥር ስራዎች ማከናወናቸውን ተናግረዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=4999&K=1

Tuesday, January 29, 2013

አዋሳ ጥር 21/2005 በሲዳማ ዞን ባለፉት ስድስት ወራት ከ14 ሚሊዮን ብር በላይ የኢንቨስትመንት ካፒታል ያስመዘገቡ ባለሃብቶች ፈቃድ ወስደው ወደ ስራ ተሰማሩ፡፡ የዞኑ ንግድና ኢንዱስትሪ መምሪያ የኢንቨስትመንት ማስፋፊያ ዋና የስራ ሂደት አስተባባሪ አቶ ብርሃኑ ወልደሚካኤል ትናንት እንደገለጹት በግማሽ ዓመቱ አምስት ባለሃብቶች ፈቃድ በማውጣት ከ14 ሚሊዮን ብር በላይ በሆነ ካፒታል ስራ ጀምረዋል፡፡ ባለሃብቶቹ ከተሰማሩባቸው የስራ መስኮች መካከል አገልግሎት መስጫ ተቋማት፣ ግብርናና ኢንዱስትሪዎች እንደሚገኙበት አመልክተዋል፡፡ ባለሃብቶቹ ለ88 ቋሚና 894 ዜጎች ጊዜያዊ የስራ ዕድል መፍጠራቸውን ገልጸው አንዳንድ ከተሞች ላይ ባለፈው ዓመት የተጀመሩ የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ ከ5 ሺ ለሚበልጡ ዜጎች የስራ ዕድል መፍጠራቸውን አስረድተዋል፡፡ መምሪያው በገጠር የሚገኙ የኢንቨስትመንት አማራጮችን በማጥናትና በመለየት ለባለሃብቶች ከማስተዋወቅ በተጨማሪ በግብርና፣ በማህበራዊ አገልግሎትና በኢንዱስትሪ ዘርፍ ለተሰማሩ ባለሀብተቶች ከ600 ሄክታር በላይ የገጠር መሬት አዘጋጅቶ መስጠቱን የስራ ሂደቱ አስተባባሪ ተናግረዋል፡፡ እንዲሁም ለበርካታ ባለሃብቶች የፈቃድ እድሳትና ተጨማሪ የማስፋፊያ ፈቃድ መሰጠቱን ጠቁመው ከዚህ ቀደም ቦታ ወስደው ወደ ስራ ያልገቡ ባለሃብቶችን በመከታተልና ድጋፍ በመስጠት በፍጥነት ወደ ስራ የሚገቡበትን ሂደት ለማመቻቸት ባደረገው ጥረት 288 ፕሮጀክቶች የአገልግሎት ተጠቃሚ ሆነዋል፡፡ አዲስ ፈቃድ ወስደው ወደ ስራ ከገቡት ባለሃብቶች መካከል አቶ ብርሃኑ አድማሱና አባተ አርጊሶ በሰጡት አስተያየት መንግስት ኢንቨስትመንትን ለማስፋፋት እያደረገ ያለው ድጋፍና እገዛ በርካታ ባለሃብቶች በሀገር ውስጥ እንዲፈጠሩ አድርጓል፡፡ በተጨማሪም በድህነት ላይ ለሚደረገው ትግል የራሳቸውን አሻራ እንዲያሳርፉና ለብዙዎች የስራ ዕድል እንዲፈጠር ከፍተኛ እገዛ እያደረገ ነው ብለዋል፡፡ በሲዳማ ዞን ባለፈው በጀት ዓመት ከ267 ሚሊዮን ብር በላይ ካፒታል ያስመዘገቡ 45 ባለሃብቶች በተለያዩ መስኮች የተሰማሩ ሲሆን በተለይ በዳሌ፣ በአለታ ወንዶ ፣ በሎካ አባያና በበንሳ ወረዳዎች የሚታየው የባለሃብቶች የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ ከፍተኛ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=4979&K=1

COLUMN
In every way, the political opposition parties of the 2005 elections were irresponsible hooligans who did not even know their own goals. Given their smear campaign, I have always wondered how they could have undertaken the job of governance had they succeeded in their quest for power.
They were dividing the nation even before gaining votes. They were contradictorily promising tax cuts, whilst still planning to increase public spending. They lacked the minimum internal stability necessary for smooth administrative functioning.
Amazingly, they also invited the international community to interfere in the internal affairs of the nation they were seeking to administer, with little concern for its sovereignty.
I am always surprised to hear people lamenting about the 2005 elections, as if it was the turning point for Ethiopian democracy, whereas, rather, it was the point where our aspirations for democracy were crushed.
By and large, Ethiopian minorities were deeply concerned by the opposition's failure to give due attention to their interests. The most popular political figures at the time failed to recognise minority rights as an important issue, and thus, draft policies, which would have addressed their concerns, did not appear.
Instead, they were obsessed with the concerns of the urbanites, as if the nation were 100pc urbanised. They overlooked the fact that the majority of the population still reside in rural areas.
Despite the deep-seated flaws in their campaigns, they were consistently claiming to be nationalists; they seem, however, to understand it in a very narrow and incorrect way. A group that claims to be nationalist must, in consequence, represent the interests of the people indiscriminately. Otherwise, it will remain the unwanted stepmother to the majority of Ethiopian people.
Sure, had the political opposition of the time, whose members are still around under different guises, been skilled enough, they would have made the unaddressed issues raised by Ethiopian miniorities the integral part of their campaign. Sadly, though, it was rather based on the interests of the urban elite.
The facts on the ground, however, remain far from what was proclaimed. As Gay McDougall, a United Nations independent expert on minority issues, once noted - "from the Americas to Europe, from Asia to Africa, we can see that degradation in the rights of minorities threatens the security of whole societies."
Minority groups are the most likely to be subject to discrimination and disadvantage in society. The world is full of examples of individuals and groups who suffer because they are part of a minority; whether they are followers of Falun Gong in China, members of the Bahai community in Iran, or Aborigines in Australia.
Health, financial status, age, education, gender and class, can all be the basis for the creation of minority groups. These factors may create minorities even within the minority groups themselves.
There is a misconception with the concept of minority in Ethiopia. Being a minority entails only numerical differences. It does not have any qualitative connotations. And democracy's peculiarity originates from its ability to treat them fairly.
If anything, the political opposition of 2005 further popularised this misconception. They put forward the pro-diversity sentiments of the Ethiopian constitution and abused it, in order to forward their own damaging propaganda.
Of course, every system or facility has to be built to suit the demands of the majority. But, too, there is no cause to deny minorities the same privileges enjoyed by the majority, simply because their numbers are small. They are also part and parcel of the nation. That is what the opposition failed to see in 2005.
It is undeniable that the majority has no inherent source of legitimacy to impose its values on the minority. Women, children, the elderly, people with disabilities, the homeless and the unemployed are all likely to experience discrimination, if such is the rule of the game. They would all simply become invisible in society. They would be forgotten, rather than being made the focus of attention, as is the case in many developed nations.
In a democracy, it is essential that all minority groups remain free from discrimination and racism. Their identities must be recognised and valued by members of the wider society, within which they live.
That is exactly why peaceful coexistence has to be the cornerstone of democracy in countries, such as Ethiopia. It is the only solution for a stable future, although the opposition does not recognise this.
Equality is one of the most decisive components of a democracy, and hence citizens in a diversified Ethiopia must be equal, irrespective of their differences. A democratic Ethiopia that ignores the concerns of its ethnic minorities cannot be viably realised.
The political oppositions must widen their understanding of the national interest, if they are to achieve a meaningful change for some of our country's most disadvantaged people. Otherwise, a narrow understanding of the national interest, in favour of the majority, forgetting the concerns of minorities, will not serve well the endeavour of creating a democratic Ethiopia. After all, none of us should claim to be more Ethiopian than the other.
Tagel Getahun is a legal advocate.
http://allafrica.com/stories/201301282123.html?viewall=1

Monday, January 28, 2013


ሀዋሳ ጥር 20/2005 ሀዋሳ ከተማን ጨምሮ በሲዳማ ዞንና በሌሎች ከተሞች በመጪው ሚያዝያ ለሚካሄደዉ የአካባቢ ምርጫ ደኢህዴን ከ115 ሺህ በላይ እጩዎችን ማስመዝገቡን የዞኑ ምርጫ ማስተባበሪያ ጽህፈት ቤት አስታወቀ። በዞኑና በከተሞቹ ለሚካሄደዉ ምርጫ ከ1ሚሊዮን በላይ መራጮች መመዝገባቸውም ተገልጧል ። የጽህፈት ቤቱ አስተባባሪ አቶ ብርሃኑ ዱካሞ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት ደኢህዴን ያስመዘገባቸው 115 ሺህ 368 ዕጩዎች ለዞን ፣ለወረዳ ፣ለከተማና ለቀበሌ ምክር ቤቶች ድርጅቱን ወክለው የሚወዳደሩ ናቸው። ደኢህዴን ለሲዳማ ዞን ፣ለሀዋሳ ፣ለይርጋለምና ለአለታ ወንዶ ከተሞች አስተዳደሮችና ለ21 ወረዳዎች ካስመዘገባቸው ዕጩዎች ውስጥ 105 ለዞን ምክር ቤት፣ 277 ለከተማ አስተዳደር ምክር ቤት፣ 1ሺ524 ለወረዳና ፣113 ሺህ 462 ለቀበሌ ምክር ቤት የሚወዳደሩ መሆኑን ተናግረዋል። ለምርጫው በዞኑና በከተማ አስተዳደሮች ፣በወረዳዎችና በቀበሌ ለመወዳደር ካስመዘገባቸው ዕጩዎች ውስጥ 53 ሺህ 289 ሴቶች ሲሆኑ ከነዚህ ዕጩዎች 38 ለዞን ምክር ቤት ፣110 ለከተማ ምክር ቤት፣ 484 ለወረዳ የሚወዳደሩ ሲሆን ቀሪዎቹ ለቀበሌ ምክር ምክር ቤት እንደሚወዳደሩ አስረድተዋል። በዞኑ ለመወዳደር ተመዝግበዉ የመለያ ምልክት ከወሰዱ አራት የፖለቲካ ፓርቲዎች ማለትም ደኢህዴን፣ ፣ሲአን፣ኢዴአፓና ኢራፓ ውስጥ እስካሁን ዕጩዎቹን ያስመዘገበው ደኢህዴን ብቻ መሆኑን አስተባበሪዉ አመልከተዉ የዕጩዎች ምዝገባ የሚጠናቀቀው በነገዉ እለት በመሆኑ ፓርቲዎቹ ዕጩዎቻቸውን እንዲያስመዘግቡ አሳስበዋል። በተጨማሪም በዞኑ በተቋቋሙ 1648 የምርጫ ጣቢያዎች እስካለፈው አርብ ድረስ 1 ሚሊዮን 33 ሺህ መራጮች መመዝገባቸውንና ከነዚህ ውስጥ 472 ሺህ 764 ሴቶች መሆናቸውን አቶ ብርሃኑ አስታውቀዋል።
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=4932&K=1

ሃዋሳ ጥር 20/2005 በደቡብ ክልል ሲዳማ ዞንና በሃዋሳ ከተማ በመጪው ሚያዝያ ለሚደረገው የአካባቢ ምርጫ ከ955 ሺህ በላይ መራጮች ተመዘገቡ፡፡ የሲዳማ ዞን ምርጫ ማስተባበሪያ ጽህፈት ቤት አስተባባሪ አቶ ብርሃኑ ዱካሞ እንደገለጹት በዞኑ በሚገኙ 21 ወረዳዎችና በሃዋሳና ይርጋለም የከተማ አስተዳደሮች በሚገኙ 1 ሺህ 648 የምርጫ ጣቢያዎች የመራጮች ምዝገባ ያለምንም ችግር በመከናወን ላይ ነው። እስከ ጥር 21 ድረስ በሚቆየው የመራጮችና የዕጩዎች ምዝገባ ከ1 ሚሊዮን 282 ሺህ በላይ መራጮች ይመዘገባሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ ተናግረዋል። ከታህሳስ 22 ጀምሮ በመከናወን ላይ ባለው የመራጮችና የዕጩዎች ምዝገባ ለመራጭነት ከተመዘገቡት መካከል 446 ሺህ 699 ሴቶች መሆናቸውን ጠቁመዋል። በመጪው ሚያዝያ ወር በሚደረገው የአካባቢና የማሟያ ምርጫ ላይ በመራጭነት ለመሳተፍ የመራጮች ምዝገባ በመጪው ማክሰኞ ከመጠናቀቁ በፊት ህብረተሰቡ በመመዝገብ የመራጭነት ማረጋገጫ ካርዱን መያዝ እንዳለበት አስተባባሪው አሳስበዋል። በሃዋሳ ከተማ ሚሊኒየም ቀበሌና ዋጋኔ ዋጮ ቀበሌ ለመራጭነት በመመዝገብ ላይ ከሚገኙት መካከል ወይዘሮ በላይነሽ ደምሴና አቶ ታከለ ተሾመ በሰጡት አስተያየት ያገኙትን ዲሞክራሲያዊ መብት በመጠቀም የተሻለ ለውጥ በማምጣት ይሰራልናል ብለው ያመኑትን ዕጩ ለመምረጥ የመራጭነት ማረጋገጫ ካርድ ወስደዋል።
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=4931&K=1

ሃዋሳ ጥር 20/2005 የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ በማሳካት የኢንዱስትሪውን ልማት ለማፋጠን በሚደረገው ጥረት የልማታዊ ባላሃብቶች ተሳትፎ ከፍተኛ ድርሻ እንዳለዉ የደቡብ ክልል ምክር ቤት ምክትል አፈ ገባኤ አስታወቁ ፡፡ በሃዋሳ ከተማ ከሰባት ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ብር በላይ በሆነ ወጭ የተገነባው ዳሎል ኦይል የነዳጅ ማደያ ተመርቆ አገልግሎት መስጠት ጀምሯል፡፡ ምክትል አፌ-ጉባኤ አቶ ማሞ ጎዴቦ ማደያውን መርቀው ስከፍቱ እንደተናገሩት ባለፉት ሁለት አስርት አመታት በግብርና፣ በከተማ ልማት፣ በኢንዱስትሪ፣ በመልካም አስተዳደር እንዲሁም በሌሎችመስኮች በክልሉ አመርቂ ውጤቶች ተመዝግበዋል፡፡ በየደረጃው ለተመዘገቡ ለውጦች መንግስታዊ አደረጃጀቶች፣ መላው ህብረተሰብ፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችና የግል ባለሃብቶች በጋራ ያበረከቱት አስተዋጽኦ ከፍተኛ ነው ብለዋል ። በተለይ ይላሉ አቶ ማሞ ሁሉም ዜጋ በሀገሪቱ ውስጥ በሚከናወኑ የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎች ውስጥ የድርሻቸውን እንዲወጡ መንግስት ያስቀመጣቸው ውጤታማ ፖሊሲዎችና ስትራቴጅዎች ለተመዘገበው ስኬት ቁልፍ ድርሻ አበርክተዋል፡፡ በዚህም በክልሉ ከ1986 ወዲህ ከ68 ቢሊዮን ብር በላይ ካፒታል ያስመዘገቡ ከአምስት ሺህ የሚበልጡ ባለሃብቶች የኢንቨስትመንት ፈቃድ ወስደው ወደ ስራ መሰማራታቸውንና ከአንድ ሚሊዮን ለሚበልጡ ዜጎች ቋሚና ጊዜያዊ የስራ ዕድል መፍጠራቸው ተናግረዋል፡፡ የሃዋሳ ከተማ ባለፉት ጥቅት አመታት ፈጣን ዕድገት እያስመዘገቡ ካሉ የሀገራችን ከተሞች አንዷ መሆኗን የጠቆሙት አቶ ማሞ የግል ባለሃብቶች ከከተማው ዕድገት ጋር የሚጣጣም የልማት አቅርቦት እንዲኖር ከመንግስት ጎን በመሆን እያበረከቱት ያለው አስተዋጽኦ ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባ አስገንዝበዋል ። የዳሎል ኦይል አክሲዮን ማህበር ቦርድ ሰብሳቢ አቶ ደረጀ ዋለልኝ በበኩላቸው ኩባንያው ከአራት አመት በፊት በሰባት ኢትዮጵያዊን ከ65 ሚሊዮን ብር በላይ በሆነ ካፒታል የተመሰረተ ሲሆን በአሁኑ ጊዜ በርካታ አከሲዮኖችን ለህዝብ በመሸጥ ከ1ሺህ 230 በላይ ባለአክሲዮኖችያቀፈ ነዳጅና የነዳጅ ምርቶችን የሚያሰራጭ አገር በቀል ኩባንያ ነው ብለዋል፡፡ ኩባንያው በሃዋሳ አገልግሎት የጀመረውን ማደያ ጨምሮ በአርባምንጭ፣ በሃላባ፣ በአዲስ አበባ፣ በሰመራና በሌሎች አከባቢ ዘጠኝ ማደያዎችን በማስገንባት በየጊዜው እየተሻሻለ ለመጣው ለትራንስፎርት ዘርፍ ደረጃቸውን የጠበቁ የነዳጅ ምርቶችን በማሰራጨት ላይ መሆኑን አመልክተዉ ከ580 ለሚበልጡ ዜጎች ቋሚና ጊዜያዊ የስራ ዕድል መፍጠሩንም አስረድተዋል፡፡
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=4934&K=1

Saturday, January 26, 2013


የኢትዮጵያ ሕዝብ ጨረቃን ከሰማይ አውርዱልን እያለ አይደለም። የኢትዮጵያ ሕዝብ እያለ ያለው ግልጽነትን፣ ቀጥተኝነትን፣ ቅንነትንና ሀቀኝነትን አውርዱልን ነው። ዴሞክራሲን አውርዱልን ነው። ቁሳዊ ልማት ብቻውን አይበቃም፣ ሰብአዊና መንፈሳዊ ልማትንም አውርዱልን ነው።
ዶ/ር ኃይሉ አርአያ
የጌታ ኢየሱስ መንገድ ስል የክርስትና ሃይማኖት ዕምነት ቀኖናውን (ዶግማውን) ሳይሆን ክርስቶስ በዚህ ምድር ላይ ሲያስተምር ያሳየውን የቀናነት፣ የሃቀኝነት፣ የግልጽነት፣ የፍትሓዊነት፣ የእኩልነት፣ የአንድነት፣ የነፃነት፣ የዴሞክራሲያዊነት፣ የመተሳሰብ፣ የመፈቃቀር፣የመከባበር፣ የመተማመን... መንገድ ማለቴ ነው። ይህ መንገድ የክርስትና ሃይማኖት ብቻ ሳይሆን የእስልምና እንዲሁም የሌሎች የዓለም ታላላቅ ሃይማኖቶች መንገድ ነው። በዚህ መንገድ በሚመራ ህብረተሰብ ውስጥ በዕውቀት (በችሎታ) ማነስ ወይም በተራ ስህተት ወይም በስንፍና ካልሆነ በስተቀር ሆን ተብሎ፣ ታስቦና ታቅዶ በተንኮል በሚፈጸም ቂም በቀል፣ ግፍና በደል አገርና ሕዝብ አይጎዱም። የኢትዮጵያ ሕዝብ በዚህ መንገድ ቢመራ ከድህነትና ከኋላ ቀርነት የመላቀቅ፣ በዴሞክራሲያዊና ፍትሐዊ ሥርዓት የመመራትና በነፃነት፣ በሠላምና በአንድነት የክብር ኑሮ የመኖር ተስፋው እየራቀ ሳይሆን እየቀረበና እየለመለመ ይመጣል። የሚያሳዝነው የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚመራው በዚህ መንገድ ሳይሆን በኢህአዴግ መንገድ ነው። የኢህአዴግ መንገድ ደግሞ በአብዛኛው ከላይ ከተገለጸው መንገድ የተለየ ነው። በእኔ እምነት የኢህአዴግ መንገድ ቀናነት፣ ግልጽነትና ሀቀኝነት የሚጎድለው መንገድ ነው።
ከታሪካቸው እንደተረዳሁት ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ከልብ አማኝ ክርስቲያን ናቸው፣ ወደ ፊት ካልተለወጡ በስተቀር። በመሆናቸውም የጌታ ኢየሱስ አስተምህሮን የህይወታቸው መመሪያ አድርገው ይወስዳሉ ብዬ አምናለሁ። በከፍተኛ ትምህርት ተቋም መምህርና ዲን በነበሩበት ጊዜ የዕለት ተዕለት ሥራቸው ከዕውቀት፣ ከጥናትና ከምርምር እንዲሁም ከትምህርት አስተዳደር ጋር የተያያዘ ስለነበር የሥራ ህይወታቸውን ከሃይማኖታዊ መርሆቻቸውና እሴቶቻቸው ጋር አጣጥመው ለማስኬድ ብዙም አያስቸግራቸውም ነበር ብዬ እገምታለሁ። ከጊዜ በኋላ፣ በፖለቲካው ዓለም ውስጥ ሲገቡና በመሥመሩ በደረጃ እያደጉ ሲመጡ ግን ችግር ሳይገጥማቸው አልቀረም ብዬ አስባለሁ።
ፖለቲካ በመሰረቱ ሳይንስም ኪነጥበብም ነው። በመሆኑም በትምህርት ዓለም እንደተፈላጊ የዕውቀት መስክ ተወስዶ ሰዎች በከፍተኛ ደረጃ እየሠለጠኑበት ነው። ሆኖም በጊዜ ሂደት ቅንነቱና ሀቀኝነቱ የጎደላቸው ፖለቲከኞች ፖለቲካን በሥራ ላይ ሲያውሉት አጠቃቀሙን ስላበላሹት ሕዝብ ስለፖለቲካ ያለው አመለካከት ቀና አይደለም። ከዚያም ባሻገር ፖለቲካ ማለት የመቅጠፍ፣ የማስመሰል፣ የመዋሸትና ቅንነት የጎደለው አካሄድ ነው እስከማለት ተደርሷል።
ፖለቲካን እንደ ሳይንስነቱና እንደ ኪነጥበብነቱ በሥራ ላይ ለማዋል ከፍተኛ ቅንነትና ሀቀኝነት (ፈረንጆች በጠቅላላው honesty and integrity የሚሉትን) ይጠይቃል። ቅንነቱና ሀቀኝነቱ ያላቸው ሰዎች በብዛት ወደ ፖለቲካ ሙያ ባለመምጣታቸው ግን በአገራችን ፖለቲካ እንደሚባለው ሊሆን አልቻለም።
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ከተናገሯቸው ውስጥ ሁለት ኣጫጭር ምሳሌዎችን በመውሰድ በኢህአዴግ መንገድና የጌታ ኢየሱስ መንገድ ባልኩት መካከል ያለውን ልዩነት እንደምሳሌ በትንሹ እንመልከት። የምንመለከታቸው ምሳሌዎች ትንንሽ ይሁኑ እንጂ የትልልቅ ችግሮች ምልክቶች ናቸው። አንደኛው ትንሽ ነገር ግን የትልቅ ነገር ምሳሌ ነው የምለው ጠቅላይ ሚኒስትሩ በፓርላማ የመጀመሪያ የሥራ አፈጻጸም ሪፖርታቸውን ሲያቀርቡ ከተናገሩት የተወሰደ ነው። አንድነት ፓርቲንና ልሣኑን ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣን ይመለከታል። እርሳቸው ወደ አሉት በቀጥታ ከመሄዳችን በፊት ግን ትንሽ ማብራሪያ ላስቀድም።
አንድነት ፓርቲ እንደማንኛውም ዜጋ ሆነ ድርጅት በሕገ መንግሥቱና በፓርቲዎች ምሥረታ ዓዋጅ የተሰጠው ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ መብትን ለመጠቀም ፍኖተ ነፃነት የተባለ ጋዜጣ ጀመረ። ጋዜጣው የሚታተመው በብርሃንና ሠላም ማተሚያ ድርጅት ነበር። ጋዜጣው በሕዝብ ዘንድ ተወዳጅነቱ እያደገና የህትመት ቅጂውም እየጨመረ ሲመጣ ችግሮች መታየት ጀመሩ። ለምሳሌ መጀመሪያ ብርሃንና ሠላም ማተሚያ ደርጅት በአታሚና በአሳታሚ መፈረም አለበት ያለውንና በሕገመንግሥቱ የተከለከለውን ቅድመ ሳንሱር በጓሮ በኩል የሚያስገባ አዲስ የሥራ ውል ሠነድ ድንገት ይዞ ብቅ አለ። አንድነት የሠነዱን ይዘት በሕግ ባለሙያ አስጠና። ጥናቱም የተወሰኑ የሰነዱ ቁልፍ አንቀጾች ሕጋዊ መሠረት የሌላቸው መሆናቸውን አመለከተ። ስለዚህ አንድነት ሠነዱን እንደማይፈርም አስታወቀ። በዚህ ጊዜ አታሚው ድርጅት በቀጥታ የውል ሠነዱ ካልተፈረመ ጋዜጣውን አላትምም ማለትን ትቶ ሌሎች ምክንያቶችን ማፈላለግ ጀመረ። ከጋዜጣው አዘጋጆች እንደተረዳሁት፣ አንዱ የተሰጠው ምክንያት “በርካታ ሰዎች በጋዜጣችሁ በምታወጧቸው ነገሮች ላይ ቅሬታ ያላቸው መሆኑን ስለገለጹልን” የሚል ነው። አታሚው ድርጅት ይህንኑን ምክንያት በጽሑፍ እንዲሰጥ በጽሑፍ ተጠይቆ ለመስጠት ፈቃደኛ እንዳልሆነ ነው የተረዳሁት።
የብርሃንና ሠላም ምክንያት ምን ያህል አሳማኝ ነው? በዴሞክራሲያዊ ሥርዓት (አለ እንበልና) ጋዜጣውን ያነበቡ ሰዎች ቅር ተሰኙ ተብሎ አላትምም ይባላል? ቅር የተሰኙ ሰዎችስ እነማን እነማን ናቸው? እዚህ ላይ ቅንነት፣ ግልጽነት፣ ሀቀኝነት፣ ነፃነትና ሌሎች ባህሪያት የሀገራችን ዜጎች፣ ድርጅቶችና ኃላፊዎቻቸው እንዲሁም ህብረተሰባችን በአጠቃላይ ዛሬም ቢሆን የሚመሩባቸው የተከበሩ እሴቶች ናቸው ከሚል እምነት በመነሳት አንዳንድ ጥያቄዎችን እናንሳ። ለምንድን ነው ብርሃንና ሠላም አሳታሚ ድርጅት በድንገት፣ የዜጎችና የድርጅቶች ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ ሕገመንግሥታዊ መብትን የሚጥሱ አንቀጾችን የያዘ የሥራ ውል እንዲህ ደፍሮ ያመጣው? ሠነዱ የያዘው ሀሳብ ምን ያህል የራሱ ነው? የበላይ ስውር እጅ አለበት? ድርጅቱ ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣን ለማተም ለምን ይህን ያህል ተቸገረ? ጋዜጣውን አላትምም ያለበትንስ ምክንያት በጽሑፍ ለመስጠት ያልፈለገው ለምንድን ነው? በእኔ እምነት ከዚህ ሁሉ በስተኋላ የአንድነት ጋዜጣ እንዳይታተም የሚያደርግ የኢህአዴግ እጅ አለበት። ይህ የተለመደ የኢህኣዴግ ፖለቲካዊ አካሄዱ ነው።
ከብርሃንና ሠላም ማተሚያ ቤት የሕግ ክፍል ኃላፊ ጋር በግንባር ተገናኝተን ሲናገሩ እንደሰማሁት፤ ማተሚያ ቤቱ አዲስ ውል እንዲያወጣ የተገደደው ራሱን ከሕግ ተጠያቂነት ለማዳን ነው የሚል ነው። እዚህ ላይ አንድ የሕግ ነጥብ ግልጽ መሆን አለበት። በቅድሚያ ሕጋዊነት በሰፈነበት ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት፣ አንድ አሳታሚ አካል በሕግ መጠየቅ አለበት ከተባለ የሚጠየቀው አሳትሞ ባወጣው ነገር ነው። የቅድመ ሳንሱር መቅረት ትርጉም የሚኖረው እዚህ ላይ ነው። በሌላ በኩል ሕጉ እንደሚለው፤ አታሚው አትሞ ባወጣው ነገር ላይ በሕግ መጠየቅ ካለበት የሚጠየቀው አሳታሚው ሳይገኝ ሲቀር ብቻ ነው። እዚህ ላይ አሳታሚው አካል በብሔራዊ ደረጃ የተደራጀ፣ አምኖ ለሚያደርገው ነገር ሁሉ ኃላፊነትን ለመውሰድ ዝግጁ የሆነ አንድነት ለዴሞክራሲና ለፍትሕ ፓርቲ ነው። በአገር የማይገኝበት አንድም ምክንያት የለም። ስለዚህ ብርሃንና ሠላም አዲስ የውል ሠነድ ያመጣሁት ራሴን ከተጠያቂነት ለማዳን ነው የሚለው ምክንያቱ ውሀ አይቋጥርም። የሕግ መሠረት የለውም። ነገር ግን የብርሃንና ሠላም ኃላፊዎች የሕዝብ ሀብት የሆነውን ድርጅት በእጃቸው ስለያዙ ብቻ አጼ በጉልበቱ ሆነውና ሃይ የሚላቸው ኃይል ጠፍቶ አሊያም አባቱ ዳኛ ልጁ ቀማኛ ሆኖ ሕዝብ ሀሳቡን በነፃነት የመግለጽና መረጃ በነፃነት የማግኘት መብቱ ተረግጦ ይነጋል፣ ይመሻል። ብርሃንና ሠላም ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣን አላትምም ሲል አንድነት ሌሎች አታሚዎች ፍለጋ ሄደ። አንዳንድ ማተሚያ ቤቶች ፍኖተ ነፃነት የተቃዋሚ ፓርቲ ጋዜጣ መሆኑን ሲያውቁ በራቸውን ይዘጋሉ። ምን አስፈራቸው? ሌሎች አንዳንድ አታሚዎች እሺ እናትማለን ብለው ገንዘብ ከተቀበሉ በኋላ ባልታወቀ ምክንያት ስልክ ደውለው ጋዜጣችሁን አናትምም፣ ኑና ገንዘባችሁን ውሰዱ ይላሉ። ማን ወዮላችሁ አላቸው? አሁንም ሌሎች ማተሚያ ቤቶች ጋዜጣውን አንድ ጊዜ ያትሙና ከሳምንት በኋላ ቀጣዩን ጋዜጣ ለማሳተም ሲኬድ በሆነ አስፈራሪ ኃይል አሁንም ወዮላችሁ የተባሉ ይመስል አናትምም ይላሉ። ለምን ሲባሉ ምክንያቱን በግልጽ ለመናገር ፈቃደኞች አይደሉም ወይም የሆነ የማያሳምን ሰንካላ ምክንያት ይሰጣሉ። ለምሳሌ ሥራ በዝቶብናል፣ ወረቀት የለንም ይላሉ፣ ሥራ እንዳልበዛባቸው ወይም የወረቀት እጥረት እንደሌለባቸው በግልጽ የሚያሳዩ ማስረጃዎች ቢኖሩም። አንዳንዶቹ ሊገልጹት የማይፈልጉት የጭንቀት መንፈስ በውስጣቸው ይታያል። ሌሎቹ ደግሞ “እባካችሁ ተዉን ልጆቻችንን እናሳድግበት”፣ “እኛ ችግር ውስጥ መግባት አንፈልግም፣ በሠላም ሰርተን ለመኖር ነው የምንፈልገው”፣ “ከአቅም በላይ የሆነ ችግር አለብን”፣ “መመሪያ ተሰጥቶናል” ይላሉ ሾላ በድፍኑ። መመሪያ የሰጣችሁ ማን ነው? መመሪያው የተሰጣችሁ በጽሑፍ ነው ወይስ በቃል፥ በሥልክ ነው ወይስ በአካል ተብለው ሲጠየቁ ለመናገር ፈቃደኞች አይደሉም። በዚህ ጊዜ ነው አንድነት “የፍትሕ ያለህ!” ለማለት ለጠቅላይ ምኒስትሩ የአቤቱታ ደብዳቤ የጻፈውና የተከበሩ አቶ ግርማ ሰይፉም ጉዳዩን በፓርላማ የጥያቄ ጊዜ ያቀረቡት። በዚህ ጊዜ ነው ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩም በተለመደው ኢህአዴጋዊ መንገድ በመሄድና የቀዳሚያቸው የአቶ መለስ ዜናዊን የአነጋገር ስልት በተከተለ መንፈስ በአንድነት አቤቱታ ላይ የተሳለቁት።
የጠቅላይ ሚኒስትሩ የስላቅ ንግግር መንፈሱ ምን ይላል? እኛ ለአንድነት ጋዜጣውን የሚያትምለት ማተሚያ ቤት አንፈልግለትም። በአዲስ ኣበባ ውስጥ 34 ማተሚያ ቤቶች አሉ። ከእነዚህ ማተሚያ ቤቶች ጋር በመነጋገር ጋዜጣቸውን ሊያሳትሙ ይችላሉ ነው የሚለው። በጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ ብንሆን ኖሮ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ያሉት ትክክል ነው ማለት ይቻል ነበር። ችግሩ የሚመነጨው ጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ ባለመሆናችን ነው።
በጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ ብንሆን ኖሮና ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩም የኢህአዴግን ሳይሆን ቀና፣ ግልጽና ሀቀኛ የሆነውን የጌታ ኢየሱስ መንገድ ቢከተሉ ኖሮ ምን ማድረግ ወይም ምን ማለት ይችሉ ነበር? ሁለት አማራጮች ነበሯቸው። የጽሕፈት ቤታቸው ዋና ሥራ፣ ሕግ አውጪው አካል ያወጣቸውንና ሕግ ተርጓሚው አካል በሕገመንግሥቱ መሠረት የወጡ ናቸው ያላቸውን ሕጎች ማስፈጸም ነው። ለዚህም ነው ጽ/ቤታቸው “አስፈጻሚ አካል” የተባለው። ስለዚህ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ የአፈጻጸም ችግር እንዳለ የሚያመለክት አቤቱታ ሲቀርብላቸው አንደኛው አማራጫቸው፣ ባለው የአሠራር ተዋረድ ጉዳዩ እንዲጣራ አመራር መስጠትና በተገኘው መረጃና ሕጉ በሚያዘው መሠረት የአፈጻጸም መመሪያ መስጠት ነው። ጉዳዩ እዚያ ላይ ያልቃል።
ችግሩ መፍትሔ ሳያገኝ ቀርቶ አቤቱታው በጥያቄ መልክ ፓርላማ ከቀረበ ዘንዳ ሁለተኛው አማራጭ በቀና መንፈስ፣ በጌታ ኢየሱስ መንገድ፣ የፖሊሲ ማብራሪያ መስጠት ነው። ማብራሪያውም የሚከተሉት መሠረታዊ ሀሳቦችን ሊያካትት ይችላል።
እንደ መግቢያና እንደ በጎ አስተሳሰብ ማሳያ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የአንድነትን ችግር የተገነዘቡ መሆናቸውን፣
ሕገመንግሥታችን ሃሳብን በጽሑፍም ሆነ በቃል የመግለጽ መብትን የሚያረጋግጥ መሆኑን፣
ማተሚያ ቤቶች እንደማንኛውም አገልግሎት ሰጪ ድርጅት ለሕግና ለገበያ ሥርዓት ተገዥ መሆን ያለባቸው መሆኑን፣
ሕዝብን ለማገልገል ቃል ገብተው የንግድ ፈቃድ ያወጡ ማተሚያ ቤቶች፣ አሳታሚዎች በሕጋዊ መንገድ እስከቀረቡና በግልጽ የተቀመጡና አግባብነት ያላቸው ቅድመ ሁኔታዎችን በተገቢው ሁኔታ እስካሟሉ ድረስ ሊያስተናግዷቸው የሚገባ መሆኑን፣ ይህን ካላደረጉ በሕግ ሊጠየቁ እንደሚችሉ፣ ከዚህ ባለፈ ማተሚያ ቤቶችን የሚያስፈራሩ ወገኖች ካሉ ድርጊታቸው ህገወጥ ስለሆነ ከዚህ ድርጊታቸው እንዲቆጠቡ፣
ስለዚህም ከዚህ አጠቃላይ መግለጫ በኋላ አንድነት ጋዜጣውን ለማሳተም ችግር እንደማይገጥመው ተስፋ ያላቸው መሆኑን፤
ይህ መንገድ መካሪ፣ አስታራቂ፣ አስጠንቃቂ፣ ሠላም ፈጣሪ፣ የበሰለ፣ የሰከነና የቀና ፖለቲከኛ መንገድ ነው። ይህ መንገድ ከማሾፍ፣ ከስላቅና ከአራዳነት መንገድ ምን ያህል እንደሚለይ ማየት ይቻላል። ከጠቅላይ ሚኒስትሩ የፓርላማ ንግግር በኋላ አንድነት ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣውን ለማሳተም ማተሚያ ቤት ፍለጋ ብዙ ጥሯል። ሆኖም የገጠመው ቀደም ሲል የተገለጸው ሁኔታ ነው። የጋዜጣው ሕትመት እንደታፈነ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብም ነፃ ሃሳቡን በነፃነት የመግለጽና መረጃ የማግኘት መብቱ እንደተነፈገ ነው። እዚህ ላይ ሊጤን የሚገባው ማተሚያ ቤቶች የመንግሥት ግብር እየከፈሉ ሠርቶ የማትረፍና ንብረት የማፍራት ሕገመንግሥታዊ መብታቸው ሲረገጥ በደሉን የመቋቋም ወኔ አጥተውና በፍርሀት ተሸማቅቀው ሁኔታውን አንገታቸውን ደፍተው እየተቀበሉ ማለፋቸው የሚያሳዝንና የሚያሳፍር መሆኑ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩት ካሉት የሚወሰደው ሁለተኛው የኢህአዴጋዊ አካሄድ ምሳሌ በቅርቡ ከአልጀዚራ ቴሌቪዥን ጋዜጠኛ ጋር ባደረጉት ቃለምልልሰ እስረኞችን በተመለከተ የተናገሩት ነው። በዚህ ቃለምልልስ በኢትዮጵያ ውስጥ አንድም የፖለቲካ እስረኛ እንደሌለ ነው የተናገሩት። የእርሳቸውና የፓርቲያቸው የኢህአዴግ አስተሳሰብ አያሳምንምና አያስከብርም እንጂ በጣም ግልጽ ነው። እንደሳቸውና እንደ ፓርቲያቸው አስተሳሰብ እንደ እነ አንዱዓለም አራጌ፣ ናትናኤል መኮንን፣ እስክንድር ነጋ፣ ዘሪሁን ታዬ፣ በቀለ ገርባ፣ ኦልባና ለሊሳ፣ ርዕዮት ዓለሙ የመሳሰሉ እስረኞች የፖለቲካ እስረኞች አደሉም። በእርሳቸውና በፓርቲያቸው በኢህአዴግ አስተሳሰብና አካሄድ መሠረት እነዚህ ሰዎች በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው፣ ተከስሰው፣ በማስረጃ “ተረጋግጦባቸው”፣ ፍርድ ቤት የፈረደባቸው “ወንጀለኞች” ናቸው። ይህ የተለመደ የኢህአዴግ ደረቅ መንገድ ነው። የቀረበባቸው ክስ የፈጠራ ክስ ነው። የቀረበባቸው ማስረጃ አሳማኝ አይደለም። የፈረደባቸው ፍርድ ቤት ነፃና ገለልተኛ ሊባል አይችልም። የክሱ ዓላማ ለነፃነት፣ ለፍትሕና ለዲሞክራሲ የሚታገሉ የፖለቲካ ጀግኖችን በሕግ ሽፋን ለማጥቃትና ሕዝብን ለማሸማቀቅ እንጂ ሕግን ለማስከበርና የሃገር ደህንነትን ለመጠበቅ አይደለም። በዚህ ሁኔታ የታሰሩ ዜጎች የፖለቲካና የህሊና እስረኞች እንጂ ወንጀለኞች አይደሉም። የፖለቲካና የህሊና እስረኛ ሆነውማ የሠለጠነውና ለፍትሕ፣ ለሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች አክብሮት ያለው ዓለም እየመሰከረላቸው ነው። ብዙዎቹንም እየሸለማቸው ነው።
ቀናና ሀቀኛ በሆነው በጌታ ኢየሱስ መንገድ በሚመራ ሥርዓት ውስጥ ዜጎች በፈጠራ ክስ አይከሰሱም። ጉዳያቸው በነፃ ፍርድ ቤት ከመታየቱና ከመወሰኑ በፊት በአደባባይ (በፓርላማ ፊት) ወንጀለኞች ናቸው አይባሉም። የሚቀርቡ ማስረጃዎች በማንኛውም ሚዛናዊ በሆነ ዓይን ሲታዩ ተአማኒነትና ተቀባይነት ያላቸው ናቸው። ፍርድ ቤቶች ነፃና ገለልተኞች ናቸው። በዚህ ዓይነት መንገድ የሚመራ ጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት በሰፈነበት ሀገር የዓቃቤ ሕግ ዋና ዓላማ በማንኛውም ወገን ሕግ እንዲከበርና የዜጎች መብት እንዳይጣስ መከላከል እንጂ ሥልጣንና የሕግን ረቂቅና ውስብስብ ባህሪን በፖለቲካ ማጥቂያ መሣሪያነት በመጠቀም የአንድ የፖለቲካ ወገን ጥቅም ጠባቂ መሆን አይደለም።
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ በኢህአዴግ መንገድ እና ቀና፣ ሀቀኛና የጌታ መንገድ በተባለው መካከል ልዩነት ወይም ቅራኔ የለም ብለው ሊያምኑና እስከመጨረሻው ሊከራከሩ ይችላሉ። የእሳቸው እምነትና ክርክር አንድ ነገር ነው። ከጌታም ሆነ ከሕዝብ እይታ የማይደበቀውና በመሬት ላይ ያለው ሀቅ ደግሞ ሌላ ነገር ነው። በእኔ እምነት በኢህአዴግ መንገድና በጌታ መንገድ መካከል ብዙ ልዩነት አለ።
አቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝ የሃይማኖት ሰው መሆናቸውን ስሰማ ትልቅ ተስፋ ነው በውስጤ ያደረብኝ። ያ ተስፋ አሁንም አለ። ከዚህ በፊት የነበሩና አሁንም ያሉ ዋና ዋና የኢህአዴግ መሪዎች አብዛኛዎቹ የማሌሊት (ማርክሲስት ሌኒንስት ትግራይ) ቅኝቶች እንደነበሩና እንደ ማርክሲስትነታቸው በእግዚአብሔር አያምኑም ስለሚባሉ፣ ይህም በመሆኑ ፈሪሀ እግዚአብሔር አለባቸው ተብሎ ስለማይወሰድ፣ አሊያም ደግሞ በሰብአዊነት ፍልስፍና በዳበረ ባህሪ ይገዛሉ ብሎ ማመን ስለሚያዳግት በማን አምላክ ሊባሉ እንደሚችሉ ለማወቅ ግራ የሚያጋባ ነበር ማለት ይቻላል። በአሁኑ ጊዜ ግን በሃይማኖታዊ እምነታቸው ጠንካራ የሆኑና ፈሪሀ እግዚአብሔር ያላቸው ሰው በዋና የመሪነት ቦታ ላይ ይገኛሉ። ስለዚህ ነው በአቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ አመራር ሀገራችን በብልጣብልጥነትና በመሰሪ ፖለቲካ ሳይሆን ብልህነት በሰፈነበት፣ ቀና፣ ግልጽና ሀቀኛ በሆነ የዲሞክራሲ መንገድ የምትመራበት ጊዜ ተቃርቦ ሊሆን ይችላል የሚል ተስፋ ያደረብኝ።
አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ታሪካዊ መስቀለኛ መንገድ ላይ ናቸው። ሁለት አማራጮች አሏቸው። አንደኛው አማራጭ የኢህአዴግ መንገድ ትክክል ነው በሚል (የተሳሳተ) እምነት “የመለስን ራዕይ እውን ማድረግ” በሚል መፈክር የአንድ አምባገነን አውራ ፓርቲ ሥርዓትን በተለመደው የአፈናና የጭቆና መንገድ እንዲቀጥል ማድረግ ነው። ይህን ማድረግ ደግሞ እውነተኛ የመድበለ ፓርቲ ዴሞክራሲ ለኢትዮጵያውያን ህልም ሆኖ እንዲቀር ማድረግ፥ በቁሳዊ ልማትና በሕዝቡ የዕለት ተዕለት ኑሮ የማይታይ የዕድገት ፕሮፓጋንዳ የሕዝብን አዕምሮ አደንዝዞ መግዛት፣ ሙስና እየተስፋፋ ሄዶ በሌሎች አንዳንድ አገሮች እንደሚታየው መቆጣጠር እማይቻልበት ደረጃ ላይ እንዲደርስ መፍቀድ፣ በተዛባ የሀብት ክፍፍል ሥርዓት ጥቂት ሀብታሞች ከሥርዓቱ ጋር ለጋራ ጥቅም በመሻረክ ይበልጥ ሀብታሞች እየሆኑ እንዲሄዱ፣ ብዙሃኑ ድሆች ደግሞ በሥራ አጥነትና በኑሮ ውድነት እየተደቆሱና የባሰ ድሃ እየሆኑ እንዲሄዱ የሚያደርግ ሁኔታ መፍጠር፣ ወጣቱ ትውልድ ጥራት ያለው ትምህርት ለማግኘት ካለመቻሉም በላይ ሠርቶ የማደር ተስፋው እየመነመነ በመሄዱ በሀገሩ ተስፋ ቆርጦ የሚሰደድበትና ለበረሃና ለባህር ላይ ሞት፣ ከዚህ አደጋ ከተረፈም ለውርደትና ለስቃይ ህይወት የሚዳረግበትን ሁኔታ ማስቀጠል ማለት ነው። በአጭሩ፣ ቀደም ሲል እንደተገለጸው፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ ከድህነትና ከኋላ ቀርነት የመላቀቅ፣ በዴሞክራሲያዊ ሥርዓት የመመራትና በነፃነት፣ በሠላምና በአንድነት የክብር ኑሮ የመኖር ተስፋው እየራቀ ይሄዳል ማለት ነው። ሁለተኛው አማራጭና አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝም በሚገባ ይረዱታል፣ ያምኑበታል ብዬ የማምነው ቀደም ሲል የተገለጹት ባህሪያት ያሉት የጌታ ኢየሱስ መንገድ ነው። ይህም ኢህአዴግን ወደዚያ መንገድ፣ ማለትም ወደ ግልጽነት፣ ቀናነትና ሀቀኝነት መንገድ ማምጣት ማለት ነው።የተከበሩ ጠቅላይ ሚኒስትር በህይወታቸው በሚመሩበት ቅዱስ መጽሐፍ የማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ 6 ቁጥር 24 እንዲሁም የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ 16 ቁጥር 13 “ለሁለት ጌታ መገዛት የሚቻለው ማንም ሰው የለም” ይላል። በሕጉ ዓለምም “የፊዱሺያሪ መርሕ” (The Fiduciary Principle) እንደሚለው “አንድ ሰው ለሁለት ጌታ መታዘዝ አይችልም (No man can serve two masters) እዚህ ላይ፣ ማለትም አሁን በያዝነው ጉዳይ “ሁለት አለቃ” ማለት ግልጽ፣ ቀናና ቀጥተኛ የሆነው የጌታ መንገድ አንደኛው ሲሆን ሌላው ደግሞ ቀናነት፣ ሃቀኝነትና ፍትሐዊነት የጎደለው የኢህአዴግ መንገድ ነው። ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለሁለቱ መንገዶች ተገዥ ሊሆኑ አይችሉም። ያላቸው አማራጭ በተሰጣቸው ታሪካዊ የአመራር ዕድል ተጠቅመው ኢህአዴግን ወደ ቀናው መንገድ ማምጣትና በታሪክና በኢትዮጵያ ሕዝብ ዘንድ የሚያኮራና የሚያስከብር ሥራ መሥራት፣ አሊያም በተለመደው የኢህአዴግ መንገድ በመቀጠል በታሪክ የሚያስወቅስ ሥራ መሥራት፣ በዚህም ከጌታ እየራቁ መሄድ ነው። የእኔ ምኞትና ጸሎት የመጀመሪያውን እንዲመርጡ ነው።
ዘግይቶ የደረሰ
ከላይ የቀረበውን ጽሑፍ ጨርሼ ለሕዝብ ንባብ ላቅርብ አላቅርብ በማለት ነገ ዛሬ ስል ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሪፖርት የሚያቀርቡበትና ጥያቄና መልስ የሚካሄድበት ሌላ የፓርላማ ስብሰባ መጣ። በዚህ ጊዜ የተከበሩ አቶ ግርማ ሠይፉ ከዚህ በፊት እንዳደረጉት የጋዜጣ ማሳተም ችግርን በተመለከተ ቀደም ሲል ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጉዳዩን አስመልክተው ተናግረውት ከነበረው በመነሳት ጥያቄ አቀረቡ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሲመልሱ ከዚህ በፊት ከተናገሩት በተሻለ ሁኔታ ጥሩ እየተናገሩ ከመጡ በኋላ፣ አንድ ቦታ ላይ ሲደርሱ ወደ ኢህአዴግ መንገድ ገቡና ነገር ተበላሸ። ለእኔም አንድ ጥሩ የኢህአዴጋዊ መንገድ ምሳሌ ሰጡኝ። ጥሩ ነገር ሲናገሩ ቆይተው አንድ ቦታ ላይ አንድ ጥያቄ ጠየቁ፣ አንድ ማሳሰቢያ አቀረቡ። ጥያቄውም “ለምንድን ነው ማተሚያ ቤቶች ተቃዋሚዎችን እንደጦር የሚፈርዋቸው?” የሚል ሲሆን ማሳሰቢያቸውም “ተቃዋሚዎች ለምንድን ነው ማተሚያ ቤቶች እንደጦር የሚፈሩን ብለው ራሳቸውን መጠየቅ አለባቸው” የሚል ነበር።
እግዚአብሔር ያሳያችሁ፣ አምላክ ያመልክታችሁ፣ በጠቅላይ ሚኒስትሩ አስተሳሰብ ማተሚያ ቤቶች እንደጦር የሚፈሩት የሆነ የሚያስፈራራ የመንግሥት ኃይልን ሳይሆን ተቃዋሚዎችን ነው። እስቲ ልብ በሉ፣ ተቃዋሚዎች ምናቸው ያስፈራል? ደረትና ግንባር የሚመታ አነጣጥሮ ተኳሽ የላቸው፣ ሰው አይገድሉ፣ ወህኒ ቤት የላቸው አያስሩ፣ በፈጠራ ክስ በንግድ ድርጅት ላይ ወገብ የሚሰብር ግብር አይጭኑ ወይም እንዲታሸግና እንዲዘጋ አያደርጉ ወይም ፈቃድ አናድስም አይሉ፣ አያጉላሉ። አባቶቻችን “የማይመስል ነገር ለሚስትህ አትንገር” ይላሉ። ተቃዋሚዎች ቢያስፈሩ፣ የሚያስፈሩት ኢህአዴግን ነበር። ለዚያውም ግን “ኢጎኣቸው” በያሉበት ቸክሎ ይዟቸው ከታሪክ መማርና መተባበር አቅቷቸው ኢህአዴግ አውራ ፓርቲ ነኝ ብሎ ብቻውን እንዲያቅራራ ሜዳውን ትተውለታል።
እስቲ አንድ ሁለት ጥያቄዎችን እናንሳ? ማተሚያ ቤቶች ተቃዋሚዎችን ቢፈሩ ኖሮ ለምንድን ነው ለማተም ፈቃደኛ ሆነው የማሳተሚያ ክፍያ በደረሰኝ በቅድሚያ ከተቀበሉ በኋላ በማግሥቱና ከዚያም በኋላ “ጋዜጣችሁን ልናትምላችሁ አንችልም፣ ኑና ገንዘባችሁን ውሰዱ” የሚሉት? አሊያም አንድን ጋዜጣ አንድ ጊዜ ካተሙ በኋላ ቀጣዩን እንዲያትሙልን ስንወስድላቸው ከተቃዋሚው በኩል የተጓደለ ነገር ሳይኖርና ግልጽና በቂ ምክንያት ሳይሰጡ ለምንድን ነው አናትምም የሚሉት?
ማተሚያ ቤቶች ማንን እንደሚፈሩ በሰማዩ ጌታ ፊት ቀርቶ በማተሚያ ቤቶች፣ በሕዝብ ፊትና በኢህአዴግ በራሱም ፊት ግልጽ ነው። ምን ይሆናል ታዲያ፣ የሰማዩ ጌታ አልተናገረም፣ ማተሚያ ቤቶችም ትንፍሽ አላሉም፣ ሕዝብም እየሰማ ዝም አለ፣ ኢህአዴግም እያወቀ እንደልቡ ያለውን አለ። በመሀል ግልጽነት፣ ቀጥተኝነት፣ ቅንነትና ሀቀኝነት መስዋዕት ሆኑ። የኢትዮጵያ ሕዝብ ጨረቃን ከሰማይ አውርዱልን እያለ አይደለም። የኢትዮጵያ ሕዝብ እያለ ያለው ግልጽነትን፣ ቀጥተኝነትን፣ ቅንነትንና ሀቀኝነትን አውርዱልን ነው። ዴሞክራሲን አውርዱልን ነው። ቁሳዊ ልማት ብቻውን አይበቃም፣ ሰብአዊና መንፈሳዊ ልማትንም አውርዱልን ነው። አሸዋና ስሚንቶ ከኮረት ጋር ቀላቅለን፣ ማጠናከሪያ ብረት አክለን ግድብ ገደብንልህ፣ ፎቅ ሠራንልህ፣ መንገድ ዘረጋንልህ፣ ትምህርት ቤቶች፣ ክሊኒኮች፣ ኮንዶሚኒየም፣ ወዘተ ሠራንልህ፣... ከዚህ የበለጠ ምን ትፈልጋለህ በሚል የ24 ሰዓትና የ7 ቀን ፕሮፓጋንዳ አታሰልቹን ነው። እነዚህ ነገሮች ጥሩ ነገሮች ቢሆኑም ምንም ያህል ይሁኑ ብቻቸውን በቂ አይደሉም ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚለው ከቁሳዊ ልማቱ ጎን ለጎን፣ ነገ ሳይሆን ዛሬ ነፃነትን፣ የኢትዮጵያዊነት ክብርን፣ የመድበለ ፓርቲ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓትን፣ ፍትሐዊነትን፣ የሕግ የበላይነትን፣ ነፃና ፍትሐዊ ምርጫን፣ የሰብአዊ መብቶች መከበርን... እንፈልጋለን ነው። እነዚህ ሰብአዊ ፍጡራንና የኢትዮጵያ ዜጎች በመሆናችን ብቻ የምጎናጸፋቸው በረከቶች የሚገኙት የጌታ መንገድ በሆነው የግልጽነት፣ የቀጥተኝነት፣ የቅንነትና የሀቀኝነት መሥመር ሲኬድ ብቻ ነው።
 http://www.addisadmassnews.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=11768:%E1%8C%A0-%E1%88%9A%E1%8A%92%E1%88%B5%E1%89%B5%E1%88%AD-%E1%8A%83%E1%8B%AD%E1%88%88%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8B%AB%E1%88%9D-%E1%8A%A8%E1%8C%8C%E1%89%B3-%E1%88%98%E1%8A%95%E1%8C%88%E1%8B%B5%E1%8A%93-%E1%8A%A8%E1%8A%A2%E1%88%85%E1%8A%A0%E1%8B%B4%E1%8C%8D-%E1%88%98%E1%8A%95%E1%8C%88%E1%8B%B5-%E1%8A%A0%E1%8A%95%E1%8B%B1%E1%8A%95-%E1%88%98%E1%88%9D%E1%88%A8%E1%8C%A5-%E1%8B%AD%E1%8A%96%E1%88%AD%E1%89%A3%E1%89%B8%E1%8B%8B%E1%88%8D&Itemid=214
ከሁለት ወራት በኋላ ይካሄዳል ተብሎ በሚጠበቀው የአዲስ አበባ አስተዳደርና የአካባቢ ምርጫ ላይ የተቃዋሚ ፓርቲዎች መሣተፍና አለመሳተፍ ለኢህአዴግ ትርፍም ኪሳራም እንደሌለውና የሚያጐድለው ነገርም እንደማይኖር ኢህአዴግ ገለፀ፡፡ የኢህአዴግ ፅ/ቤት ኃላፊ አቶ ሬድዋን ሰይድ ትናንት በፅ/ቤቱ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ እንደተናገሩት፤ ተቃዋሚ ፓርቲዎች በአብዛኛው በአካባቢ ምርጫ ተሳትፈው አያውቁም፡፡ በአካባቢ ምርጫ የሚገኝ ሥልጣን በአብዛኛው ለታይታና ለወሬ የማይመች እና ሥራ ላይ ትኩረት ያደረገ በመሆኑ ተቃዋሚ ፓርቲዎቹ ፓርላማ መግባትን የመዋደቂያ ነጥብ አድርገው ሲንቀሣቀሱ ይታያሉ ብለዋል፡፡ የፓርቲዎቹ በምርጫው ላይ መሣተፍና አለመሳተፍ ትርፍም ኪሣራም የለውም ያሉት አቶ ሬድዋን፤ ለሥርዓቱ ግን መሣተፋቸው ጠቃሚ ይሆን እንደነበርና በምርጫው ውስጥ መሣተፋቸው ራሳቸውን ለማየትና ለመማር እንዲችሉ ያደርጋቸው እንደነበር ተናግረዋል፡፡
ከተቃዋሚ ፓርቲዎች አንዳንዶቹ አንድ ግለሰብ በአራት ማህተም የሚያንቀሣቅሣቸውና በህይወት በሌሉ፣ የመጀመሪያውን ማህተም ባልመለሱ ሰዎች የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች እንደ ፓርቲ ተቆጥረው ምርጫ ውስጥ ገቡ አልገቡ ሊያሰኝ እንደማይችል ገልፀዋል። ብዙዎቹ ፓርቲዎች አባልም፣ ፅ/ቤትም እንደሌላቸው የተናገሩት ኃላፊው፤ እነዚህ ፓርቲዎች በምርጫው ቢሣተፉ ምንም እንደማይጠቅሙ ጠቁመው፤ ቀድሞውኑ የሚያንቀሣቅሱት ዓላማ ስለሌላቸው፤ ባይሣተፉ ደግሞ ምንም እንደማያጐሉ ምክንያቱም ቀድሞውኑ ያልነበሩ ስለሆነ ሲሉ ተናግረዋል፡፡ በምርጫው ውስጥ የብዙ ፓርቲዎች መሣተፍ የዲሞክራሲያዊ ሥርዓት መገለጫ አይደለም ወይ በሚል ለቀረበላቸው ጥያቄም፤ ምርጫው በ29 ፓርቲዎች መካከል የሚካሄድ ምርጫ መሆኑን አስታውሰው፣ ሃያ ዘጠኝ ፓርቲዎች የሚርመሰመሱበት ምርጫ ያለው ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ እንደሆነና በአሜሪካንም ሆነ በእንግሊዝ ሁለት ፓርቲዎች ብቻ የሚወዳደሩበት ምርጫ እንደሚካሄድ ተናግረዋል፡፡ የምርጫ ዲሞክራሲያዊነት የሚለካው ምን ያህል ፓርቲ በምርጫው ውስጥ ይርመሰመሳል በሚል እንዳልሆነና መለኪያው ህዝቡ በነፃነት ውሣኔ ይሰጣል ወይ፣ የቀረበው አጀንዳ ለህዝቡ ምን ያህል ፋይዳ አለው የሚሉ መመዘኛዎች እንደሆኑ አቶ ሬድዋን ጨምረው ገልፀዋል፡፡ በእኛ አገር ኪዎስክ ከመክፈት በላይ ፓርቲ መመስረት ቀላል ነው ያሉት አቶ ሬድዋን፤ ሕጉ እስከዚያ ድረስ ቀላል እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ የአንዳንድ ተቃዋሚ ፓርቲዎችን ከምርጫ ራሳቸውን ማግለል አስመልክተው ሲናገሩም፤ በታላቁ መሪያችን ሞት ምክንያት ህዝቡ ስሜቱን የገለፀበትን መንገድ በማየታቸውና በምርጫው እንደማያሸንፉም ስለተረዱ ነው ብለዋል፡
፡ ኢህአዴግ በአዲስ አበባ ውስጥ 100ሺ አባላት እንዳለው የተናገሩት አቶ ሬድዋን፤ ከእነዚህ አባላቱ ውስጥ የምርጫው ጊዜ እየተቃረበ መምጣቱንና የካርድ መውሰጃው ጊዜ ሊጠናቀቅ መቃረቡን የማስታወስ ተልእኮ ለአባላቶቹ መሰጠቱን ገልፀዋል፡፡ ማንኛውም ተቃዋሚ ፓርቲ ይህን ተልዕኮ ለአባላቶቹ የመስጠት መብት አለው ሲሉም ተናግረዋል፡፡ ኢህአዴግ ለመጪው ሚያዝያ ወር ምርጫ ያዘጋጃቸውን እጩዎች በቀጣዮቹ ቀናት ይፋ እንደሚያደርግም አቶ ሬድዋን በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ ተናግረዋል፡፡
http://www.addisadmassnews.com

Wednesday, January 23, 2013

 

7-Year-Old Hebron Boy's Soccer Skills Have Landed Him In The Finals

  • Matiwos Rumley
Matiwos Rumley (Picasa, Hartford Courant )
January 2013|Jeff Jacobs
HEBRON — — A year ago, he was still sitting in an orphanage in Addis Ababa, one of five million Ethiopian orphans and vulnerable children. To be honest, sitting is probably the wrong word. For as the one-line description of Matiwos in his adoption portfolio read, "Lives to play, not to sit."
Before Addis Ababa, Matiwos was in another orphanage, this one among his Sidama people in the Southern Nations section nearer to Kenya. The level of malnutrition, disease and lack of clean drinking water there is not some story for a television infomercial. It is a reality. And for the waiting children of Ethiopia, especially the older boys, another reality is they are rarely adopted.
Yet here was Matiwos Rumley sitting the other day among his robust, loving family in a double-wing colonial in Hebron, fidgeting with my iPhone, laughing and trading words in sturdy English with his brother and sisters. Perhaps even more remarkably, Matiwos Rumley, 7, will be on a flight to Atlanta on Friday — cast on his right thumb — with his dad, Mark, and brother Luke to compete in the NFL Pass, Punt & Kick National Finals.
In October, Matiwos won the sectionals in Hebron and the state title of the 6-7 division in Berlin. He went to Gillette Stadium before the Patriots' game against the Bills on Nov. 11, beat the other New England state champs, and during a timeout in the second quarter, accepted his trophy from Andre Tippett in front of 68,756 fans.
Then Matiwos, the waiting child, waited. Only the top four from each age group of the 32 NFL team winners would advance to the national finals. When all the results were finally in, Matiwos had finished first among the qualifiers.
Not bad for a kid who had never picked up a football until a week before his first competition. Not bad for a kid who, when he arrived in Connecticut last Jan. 28, knew one word of English.
"Apple," Matiwos said, smiling.
Mark and Jodi Rumley already had four sports-crazy biological children when they decided on Christmas Day 2010 that less talk and more action would be needed for a fifth. So they reached out to Wide Horizons For Children, passed all the background checks and began to think about adopting a child who was 2 or 3 years old. Then they made their first visit to the Wide Horizons facility in West Hartford.
"We were waiting for an appointment when we picked up a photo book," Mark said. "The first picture we saw of any child was Matiwos. We looked at that face and said, 'What a wonderful smile!' On our way out, we said something about the boy and our case worker said, 'Oh, he's a waiting child, an older child, and that's where there is the greatest need.' Most people want to adopt an infant.
"We went home and started talking, 'If we're going into this for all the right reasons, to give someone the love and protection of a family, maybe we should rethink this.''
So they did. They picked the first child they saw, or maybe Matiwos' smile picked them.
"It was meant to be," Jodi said softly.
"Perhaps," Mark said, "reading our story will motivate some people and make the lives of the poorest a little easier."
Mark and Jodi went to Addis Ababa in November 2011 to meet Matiwos and gain court approval. They had to wait another few months for the U.S. embassy to clear the adoption. In January Mark returned with his two older daughters for a two-week visit. They visited the area of Matiwos' birth.
"It's a beautiful area, but the level of hunger and disease is so pervasive, resulting in innumerable deaths of adults, children and infants," Mark said. "It's overwhelming."
Before they left with Matiwos for the Addis Ababa airport, a coffee ceremony was held in celebration. The family cleared customs, and that's when Matiwos faced a great obstacle.
An escalator.
"He stopped, looked and went 'uh-uh,' " Mark said. "We couldn't find any stairs. Finally we convinced him the escalator was OK."
Mark bought bottled water for the kids. He gave one to Matiwos. He dropped it. Mark picked up the bottle.
"Matiwos dropped it again," Mark said.
He could speak Amharic and Sidamo languages, but he had no way of explaining in English he had never touched anything cold in his life.
"Even when he got home, he wouldn't drink anything out of the refrigerator for a time," Jodi said. "We had to leave it on the counter to get to room temperature."
Matiwos even had to learn how to come down the stairs.
"It was slippery," Matiwos said.
He would retain his given name. And about a month after his arrival, Mark and Jodi started Matiwos in the second grade at Gilead Hill Elementary for an hour or two a couple of days a week. One day his teacher called and said the class was watching a movie and Matiwos wanted to stay. This was a great sign. He's in the third grade now. Reading and spelling are still a challenge. He loves math and art.
 http://articles.courant.com/2013-01-07/sports/hc-jacobs-column-0107-20130107_1_wide-horizons-first-child-adoption

Tuesday, January 22, 2013


በመጪው ሚያዚያ ወር በሚካሄደው የአዲስ አበባ አስተዳደርና የአካባቢ ምርጫ የአፈጻጸም የጊዜ ሰሌዳ አስቀድሞ በምርጫው ፍትሃዊነት እና በሌሎች 18 አጀንዳዎች ላይ ሊወያዩ እንደሚገባ በማመን ፒትሽን ተፈራርመው ጥያቄያቸውን ለምርጫ ቦርድ ካስገቡ 33 ተቃዋሚ ፓርቲዎች አምስቱ የምርጫ ምልክታቸውን የወሰዱ ሲሆን 28ቱ ፓርቲዎች በቅርቡ ሕዝባዊ ስብሰባ እንደሚጠሩ አስታወቁ፡፡
የመድረክ ሥራ አስፈፃሚ አባልና የፓርቲዎች ሰብሳቢ አቶ አሥራት ጣሴ እንደገለፁት፤ ፓርቲዎቹ ጥር 26 ቀን 2005 ዓ.ም. ከሦስት በላይ የአዳራሽና የመስክ ሕዝባዊ ስብሰባ ለመጥራት ያቀዱ ሲሆን ለአዲስ አበባ መስተዳደር የሰላማዊ ሰልፍና የስብሰባ ፈቃድ ክፍል ደብዳቤ ለማስገባት በዝግጅት ላይ ናቸው፡፡
የምርጫ የጊዜ ሰሌዳውን በመቃወም ፒትሽን ከፈረሙት 33 ፓርቲዎች ውስጥ አምስቱ የምርጫ ምልክታቸውን እንደወሰዱ ምርጫ ቦርድ አስታውቋል፡ 
፡ የኢትዮጵያ ፍትህና ዲሞክራሲያዊ ሃይሎች ግምባር(ኢፍዲሃግ)፣ የኢትዮጵያ ዲሞክራሲያዊ ሕብረት(ኢዲህ)፣ የባህር ወርቅ መስመስ ሕዝቦች ዲሞክራሲ ድርጅት(ባመህዴድ)፣ ዱቤና ደጀኔ ብሄረሰብ ዲሞክራሲያዊ (ዱብዴፓ) የሲዳማ አርነት ንቅናቄ ፓርቲ(ሲአንፓ) የምርጫ ምልክት መውሰዳቸውን ቦርዱ አስታውቋል፡፡
“በሲዳማ ዞን ሕዝብ ጥያቄ በምርጫ ለመሳተፍ ተገደናል” ያለው የሲዳማ አርነት ንቅናቄ ፓርቲ በበኩሉ የምርጫ ምልክት ወስዶ ለምርጫው ዝግጅት እያደረገ ቢሆንም በትግል ከ28ቱ ፓርቲዎች ጎን እንደሚሰለፍ ገልጿል፡፡
የ28ቱ ፓርቲዎች ሰብሳቢ አቶ አስራት ጣሴ ለአዲስ አድማስ እንደገለፁት፤ “የምርጫ ቦርድ ፓርቲዎች ያቀረቡትን ጥያቄዎች ሳይመልስ ዐዋጁን ጥሶ ሕጋዊም፣ ሞራላዊም፣ ዲሞክራሲያዊ ባልሆነ መንገድ ለመድብለ ፓርቲ ሥርዓት መጠንከር ወሳኝነት ያላቸውን ፓርቲዎች በመተው የሚያደርገውን ሕገ ወጥ እንቅስቃሴ በመቃወም ሕዝባዊ ስብሰባ እንጠራለን” ብለዋል፡፡ የሕዝባዊ ስብሰባው ዓላማ ሁለት መሆኑን የጠቆሙት አቶ አስራት፤ አንደኛው የምርጫ ቦርድን ህገወጥ እንቅስቃሴ መቃወም ሌላው በሀገሪቱ በወቅቱ ፓለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጉዳዮች ዙሪያ ከሕዝቡ ጋር መወያየት እንደሆነ ተናግረዋል፡፡
 ‹‹ምርጫውን እርስዎም ይሞክሩት አናደርገውም፤ ቴክኒካሊ እኛ እየወጣን ነው›› ያሉት አቶ አስራት እንደ “በ2002 ዓ.ም ምርጫ ህብረ ብሄራዊና ብዙ ተከታዮች ያሏቸውን የፓለቲካ ፓርቲዎች ከምርጫው ውጪ ለማድረግ ቦርድ ከኢህአዴግ ጎን እየሠራ ነው” ብለዋል።
ቀድሞ ሲል በ33ቱ ፓርቲዎች ውስጥ ተካተው ከነበሩት አንዱ የሆነው የሲዳማ አርነት ንቅናቄ ፓርቲ ጸሃፊ አቶ ለገሰ ላቃሞ፤ ‹‹የምርጫ ምልክቴ የሆነውን አውራ ዶሮ ከምርጫ ቦርድ የወሰድኩት ሐዋሳን ጨምሮ የሲዳማ ሕዝብ ጥያቄው የክልል ጥያቄ ስለሆነ ሕዝቡ በዚህ ምርጫ ተሳትፎ በምርጫ ካርድ መብቱን ሊያስከብር ስለሚፈልግ የፓርቲው ማዕከላዊ ኮሚቴ ወደ ምርጫ እንድንገባ ወስኗል›› ብለዋል፡፡ በምርጫ ይሳተፉ እንጂ ከ28ቱ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ትግል ጎን እንደሚቆሙ አቶ ለገሰ ተናግረዋል፡፡
ከሁለት ወር በኋላ ለሚደረገው የአዲስ አበባ አስተዳደርና የአካባቢ ምርጫ 19.5 ሚሊዬን ሕዝብ የምርጫ ካርድ መውሰዱን ምርጫ ቦርድ አስታውቋል።
http://www.addisadmassnews.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=11816:28-%E1%89%B0%E1%89%83%E1%8B%8B%E1%88%9A-%E1%8D%93%E1%88%AD%E1%89%B2%E1%8B%8E%E1%89%BD-%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%8B%E1%89%BD%E1%8A%95%E1%8A%95-%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%89%80%E1%8C%A5%E1%88%8B%E1%88%88%E1%8A%95-%E1%89%A5%E1%88%88%E1%8B%8B%E1%88%8D-%E1%8A%A0%E1%88%9D%E1%88%B5%E1%89%B1-%E1%8B%A8%E1%88%9D%E1%88%AD%E1%8C%AB-%E1%88%9D%E1%88%8D%E1%8A%AD%E1%89%B5-%E1%8B%88%E1%88%B5%E1%8B%B0%E1%8B%8B%E1%88%8D&Itemid=180

ሙሉ ድረገጹን ለማየት እዚህ ላይ ይጫኑ: http://hawassacity.info/


Following Hawassa University’s Senate decision to bestow an Honorary Doctoral Degree to Mr.Yohei Sasakawa on July 14, 2012, Ethiopian ambassador to Japan His Excellency Mr. Markos Tekle awarded the Doctor of Agriculture Development Honoris Causa and Medal to Mr.Yohei Sasakawa, Chair of the Nippon Foundation,on an official ceremony held at the Ethiopian Embassy in Tokyo On December 12, 2012. Mr. Sasakawa was not able to travel to Ethiopia for health reasons.
On the awarding ceremony held at Ethiopian Embassy in Tokyo Japan, His Excellency Markos Tekle said Sasakawa Global has played a significant role in his country in minimizing the rate of famine, in enabling many people to be self- sufficient in food, in protecting natural resources and generally in the development of the country. 
The ambassador added that the Sasakwa Program being financed by Nippon Foundation has brought many Sub- Sahara African countries out of poverty. According to Mr. Markos, it is realizing these successful achievements in Ethiopia that HwU decided to award the Chair of the Foundation.  His Excellency also expressed his pride for getting the chance to award the Honorary Degree to Mr. Sasakawa on behalf of HwU.

Extending his heartfelt thanks to be chosen for such a great honor, Mr. Sasakawa resonated that the Sasakawa Program has changed the lives of many farmers in Sub –Sahara Africa in general and in Ethiopia in particular. Mr. Sasakawa also promised to keep working with Ethiopia.
13 invited guests including two officials from Japanese Ministry of Foreign Affairs were convened on the occasion.

Story writer Yekatit Hailu
Edited by Melisew Dejene

አዋሳ ጥር 08/2005 (ዋኢማ) - በደቡብ ክልል በመጪው ሚያዝያ በሚካሄደው የአከባቢ ምርጫ እስካሁን ከሁለት ሚሊዮን 400 ሺህ የሚበልጥ ህዝብ ተመዝግቦ ካርድ መውሰዱን በብሄራዊ ምርጫ ቦርድ የክልሉ ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት ገለጸ። 

ኃላፊው አቶ አብርሃም ገዴቦ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት እስከትናንት ከሁለት ሚሊዮን 400 ሺህ በላይ መራጮች ተመዝግበው ካርድ ወስደዋል፡፡ 

ካርድ ከወሰዱት መካከል አንድ ሚሊዮን 168ሺህ የሚሆኑት ሴቶች መሆናቸውንም ገልጸዋል፡፡

መራጮቹ ምዝገባ ያደረጉት በክልሉ 14 ዞኖች፣ 4 ልዩ ወረዳዎችና በ22 የከተማ አስተዳደር በተቋቋመው 8ሺህ 130 ምርጫ ጣቢያዎች መሆኑን ገልፀው በክልሉ ሰባት ሚሊዮን መራጮች ይመዘገባሉ ተብሎ እንደሚጠበቅም አስታውቀዋል፡፡ 

በሁሉም ምርጫ ጣቢያዎቹ 40 ሺህ ስድስት መቶ ምርጫ አስፈፃሚዎች የምርጫውን ስራ ለማስፈፀም እየሰሩ መሆኑን ጠቁመው በተመሳሳይ ቁጥርም የህዝብ ታዛብዎች ተመርጠው እየሰሩ መሆናቸውን ገልፀዋል፡፡ 

የአከባቢ ምርጫ ሰላማዊ፣ ነፃና ዲሞክራሲያዊ ሆኖ እንዲካሄድ በየደረጃው የሚገኙ የመንግስት አስፈፃሚዎች፣ የሙያ ማህበራት፣ ህብረተሰቡና ሌሎች የባለድርሻ አካላት የድርሻቸውን እንዲያበረክቱ ኃላፊው ጥሪ አቅርበዋል፡፡ 

የምርጫ አስፈፃሚዎች በበኩላቸው ህዝቡ ዛሬ ነገ ሳይል በመራጭነት ተመዝግቦ በህገ መንግስቱ የተረጋገጠለትን መብት መጠቀም እንዳለበት አሳስበዋል፡፡ 
http://www.waltainfo.com/index.php?option=com_content&view=article&id=7034:----400-----&catid=58:2011-08-29-12-55-21&Itemid=383

አዲስ አበባ ጥር 14/2005 በመጪው ሚያዚያ ወር 2005 ዓ.ም ለሚካሄደው የአካባቢና የከተማ አስተዳደሮች ምርጫ የመራጮች ምዝገባ እንደቀጠለ ነው። በዘጠኙ ክልሎችና በሁለቱ የከተማ አስተዳደሮች ከታህሳስ 22 እስከ ጥር 13 /2005 ዓ.ም ድረስ በተካሄደው የመራጮች ምዝገባ 23 ሚሊዮን የሚጠጉ መራጮች መመዝገባቸውን የምርጫ ቦርድ አስታወቋል፡፡ የቦርዱ የህዝብ ግንኙነት ማስተባበሪያ ምክትል ኃላፊ አቶ ይስማ ጅሩ ዛሬ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት እንደገለጹት ከተመዘገቡት መራጮች መካከል 10 ሚሊዮን 794 ሺህ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው፡፡ ቦርዱ በአጠቃላይ በሃገር አቀፍ ደረጃ ለመምረጥ ይመዘገባል ተብሎ ከሚጠበቀው ከ28 ሚሊዮን በላይ መራጭ መካከል 83 በመቶ የሚሆኑት የመራጭነት ካርድ መውሰዳቸውንም ጠቁመዋል፡፡ በተለያየ ምክንያት የመራጭነት ካርድ ያልወሰዱ መራጮችም በቀሪዎቹ 10 ቀናት የመራጭነት ካርዱን እንዲወስዱ ጥሪ አቅርበዋል።
http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=4804&K=1

Monday, January 21, 2013

Legesse Lanikamo, secretary of the Sidama Liberation Movement, says his party decided to participate in the election "after a long discussion with the Sidama people," although he still vows allegiance to the cause of the 33 parties.
 
On the press conference held at the head office of the Blue party on Tuesday, Asrat Tase, the chairperson of the 33 parties and Gebru Gebremariam, executive member of Medrek, declared that they will be taking their case to the court if the election board does not accept their claim.
Only five of the 33 parties that are in dispute with the National Electoral Board of Ethiopia, have collected their candidature symbols for the local election, which may not see the participation of the remaining 28 parties.
The five that have joined the list are; the Ethiopian Justice & Democratic Front, Sidama Liberation Movement, Dube & Degeni Nations Democratic Party, Ethiopian Democratic Unity and Yebaher Work Mesmes People Democratic Organisation, according to Yesmah Jiru, vice public relations officer of the National Election Board.
The timeline for collecting symbols was set to take place between November 23 and December 27, 2012. The deadline was then extended to December 29, in order to accommodate parties that had not taken symbols, whilst awaiting clarification from the election board. Of the 75 parties inEthiopia, only 29 parties have so far selected symbols from the list provided by the Board.
On October 26, 2012 the election board called a meeting with all the parties in Adama, Oromia, to announce the election schedule. Some opposition parties wanted to discuss the election process and the schedule before agreeing with the Board's outlines. At the end of that meeting, 33 parties signed a petition to the Board in which they described the subjects, which they wanted discussed. The parties listed 18 questions, all of which were rejected by the Board, as either outdated, or as having already been addressed during the 2010 election.
The problems mentioned by the 33 parties, include the perceived affiliation of the EPRDF with the electoral board, the judiciary, police and media outlets. Another concern was the inability of observers from opposition parties, the public and international organisations to observe the elections. This was raised in addition to comments about the improper use of funds allocated to the parties by the electoral board, or obtained from international sources.
Asrat Tassie, chairperson of the committee of the parties, expressed certainty that whatever the parties decided to do, they all still agreed with the list of complaints submitted to the Board. He says that he has not heard from any of the 33 parties whether they have taken symbols or not, adding that each party could do whatever it wanted.
But not all parties may agree on the committee's list of worries. The Ethiopian Justice & Democratic Forces Front is one of the 33 signatories, but only because it wants further discussions on the Board's election schedule, according to Girmay Adera, chair person of the party.
Legesse Lanikamo, secretary of the Sidama Liberation Movement, says his party decided to participate in the election "after a long discussion with the Sidama people," although he still vows allegiance to the cause of the 33 parties.
"All the questions they raised are our questions, too," he told Fortune.
A second deadline has passed, without 28 of the 33 parties collecting their symbols. These parties said, at a press conference held on Tuesday January 15, 2013, at the head office of the Blue Party, located nearSandfordInternationalSchool, that the Board should not have rejected their complaints without first asking for evidence of their claims.
"We have sufficient evidence for each and every claim," Gebru Gebremariam, executive member of the Forum for Democratic Dialogue inEthiopia(Medrek) and member of the committee said, during the conference.
With the passing of the second deadline, none of those that have not yet taken their symbols have asked for further extensions. They declared, at the press conference, that under the current circumstances, talking about elections and voting was like helping the ruling party in its election conspiracy and assisting in the violation of election principles.
"No party has asked us to extend the deadline and we are about to finalise the process," said Yesmah on Wednesday January 16, in an interview with Fortune. "If they really want to run in the election, the Board might discuss and adjust the timetable."
The parties, on the other hand, say they could go to court, in order to get their list of 18 questions addressed.
http://allafrica.com/stories/201301212665.html?viewall=1

ከማህበራዊ መረብ ላይ የተገኘ ጽሁፍ
 
ሲዳማ በደኢህዴን/ኢህአዴግ ዘመን
በሲህዴድ አመራር ወቅት የተከናወኑ አበረታች የልማት እንቅስቃሴዎች 
1. የሲዳማ ዞን መስተዳድርና ሲህዴድ የአመራርና የፖለቲካ ስልጣን በእጃቸው በነበረበት ወቅት በርካታ የልማት ስራዎች እንደተጀመሩ ከላይ ተገልጿል፡፡ ከተጀመሩ የልማት ስራዎች መካከል በተለይም የ1ኛና 2ኛ ደረጃ ት/ቤቶች ግንባታና በየወረዳውና በየቀበሌው የተስፋፋው መደበኛ ያልሆኑ የት/ ተቋማት፤ በውጭና በሃገር ውስጥ በርካታ የሲዳማ ልጆች የመጀመሪያና ሁለተኛ ዲግሪ እንዲወስዱ የተፈጠሩ ምቹ ሁኔታዎች፣
2. ጤና ኬላዎች፣ ጤና ጣቢያዎች፣ የቦና ሆስፒታል ግንባታ፣
3. በሰው ጉልበት የሚሰሩ በርካታ ወረዳዎችን የሚያገናኙ መንገዶች፣
4. የሲዳማ ልማት ኮርፖሬሽን፣ የሲዳማ ማይክሮ ፋይናንስ፣ በይርጋለም የሚገኘው ፉራ የልማትና ጥናት ምርምር ተቋም፣ የሐዋሳ መሐል ከተማ ጉዱማሌ የገበያ ማዕከላት መመስረትና መገንባት፣
5. የሲዳማ አስተዳደር አባላትና የልማት መስሪያ ቤት ተወካዮች በአፍሪካ፣ በኤዥያ፣ በአውሮፓና በተለያዩ የዓለም ክፍሎች በአካደሚክ ትምህርትና በመስክ የስራ ልምድ ጉብኝቶች ሁሉ ለሲዳማ ሕዝብ ልማትና የእድገት ጥማት ምላሽ የሰጡና ተስፋ ሰጪ የልማት ስራዎች ነበሩ፡፡ እነዚህ እንቅስቃሴዎች በዚያው ፍጥነት ቢቀጥሉ ኖሮ ዛሬ የሲዳማ ዞን የት ሊኖር እንደሚችል መገመትም አያዳግትም፡፡ 

እነዚህና በዝርዝር ያልቀረቡ የልማት ስራዎች የተሰሩት በዋናነት የሲዳማ ዞን መስተዳድር ከአየርላንድ መንግስት ባገኘው የልማት ቀጥተኛ ድጋፍ ሲሆን የመንግሥት ድጎማም እንዳለበት ይታወቃል፡፡
ሲህዴድ ከከሰመ በኋላ በሲዳማ ላይ የተፈጸሙ አሉታዊ ተፅዕኖዎች

የደኢህዴን መሰሪ አመራር የድርጅታቸው ዋናው ዓላማና ግብ የሲዳማን ህዝብ መብት መግፈፍና ማዋረድ እስከሚመስል ድረስ ህዝባችንን የበደሉ፣ ያዋረዱ፣ ወደ ኋልዮሽ እንድያድግ ያደረጉና ለዚህም አሁንም ድረስ እየተጉ ያሉ ስለሆነና ያደረሱብን በደል እንዲህ በቀላሉ ተገልጾ የማያልቅ ቢሆንም ለግንዛቤ ይረዳ ዘንድ አኳር አንኳሩን እንደሚከተለው ገልጸናል፡፡
1. ሲህዴድ ስልጣኑን ሙሉ በሙሉ ለደኢህዴን ባስረከበበት ማግስት የደኢህዴን አመራር የመጀመሪያና ፈጣን እርምጃ የነበረው የአይሪሽ መንግስት በሲዳማ መስተዳድር የሚያደርገውን የልማት ድጋፍ እንዲያቋርጥ ማድረግ ነበርና የአይሪሽን መንግስት እርዳታ በተለያየ መንገድ በማዋከብ እርዳታውን ምንም ዓይነት የመውጫ ዕቅድ /Phase out Strategy/ ለማዘጋጀት ዕድልና ጊዜ እንኳን ሳይሰጡት በፍጥነት እርዳታው እንዲቋረጥ ተደረገ፡፡ የተጀመሩ የልማት ስራዎች ባሉበት ቆሙ፡፡ የልማት ድጋፍ በማስቆም ላይ ብቻ አላቆሙም፡፡ በመቀጠልም የልማት ቀናዕ የሆኑ የብሔሩ የልማት ቀያሾችና መሪ ተዋናዮች የሆኑትን በተለያዩ ሰንካላ ምክንያቶች የስም ማጥፋት ፕሮፖጋንዳ በመንዛት ከሃገር እንዲሰደዱ ማድረግ ነበርና እነሆ ይህንን መሰሪ ተንኮል በወራት ጊዜ ውስጥ አሳኩት፡፡ የአየርላንድ መንግስት ድጋፍ ያለ ቅድመ-ሁኔታ ሲቆም የልማት ስራዎችም ባሉበት ቆሙ፡፡ የሲዳማ ልማት አርበኞችም ከፍሎቹ ወደ ውጭ ተሰደዱ፡፡
2. ለሲዳማ ህዝብ የልማት ስራዎችን በዘላቂነት የገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ያግዛሉ ተብለው የተደራጁት የልማት ተቋማት በተለይም የሲዳማ ማይክሮ ፋይናንስና ሲዳማ ልማት ኮርፖሬሽንን ለማፍረስ ያልተፈነቀለ ድንጋይ አልነበረም፡፡ ብዙም አንገጫገጩት፡፡ ዛሬ ግን ለህዝብ ልማት ደጋፊ ሳይሆን የደኢህዴን ታማኝ ካድሬዎች እየተፈራረቁ የግል ህይወታቸውን የሚገነቡበት አንጡራ ሃብታቸው እንጂ የሕዝብ ንብረቶች አይደሉም፡፡ ጠያቂ የሌለባቸው ነፃ የግል ኑሮ መገንቢያ የኢኮኖሚ ቀጠናዎች ሆነዋል፡፡ የተለያዩ ወንጀሎችን ሰርተው ነገር ግን ለስርዓቱ/ለደኢህዴን አስፈላጊ የሆኑ ግለሰቦች ጊዜያዊ ማገገሚያ፣ መደበቂያና መሸሸጊያም ጭምር ሆነዋል፡፡ 
3. የሲዳማ ልማት ማህበር በኢትዮጵያ ካሉ ግንባር ቀደም ማህበራት አንዱ ሲሆን የሕዝብ ልማት አጋርነቱን በተግባር ማሳየት የቻለው የሲዳማ ዞን መስተዳድር ሙሉ በሙሉ ከአስተዳደርና ፖለቲካ ስልጣን እስካልወጣበት ጊዜ ድረስ ብቻ ነበር፡፡ ሲህዴድ ማንነቱን አሳልፎ እንደሸጠ ደኢህዴን የወሰደው አፋጣኝ እርምጃ የሲዳማ ልማት ማህበር ያለውን ገንዘብ ወደ ኦሞ ማይክሮ ፋይናንስ እንዲያዛውር ማስገደድ ነበር፡፡ በሚሊዮኖች የሚቆጠር ገንዘብ በብድር ስም የኦሞ ማይክሮ ፋይናንስ ተቋም ወስዶ ነገደበት፡፡ ማህበሩ ግን የበይ ተመልካች እንዲሆን ተፈረደበት፡፡ በዝቅተኛ ደረጃም ቢሆን የሚያገኛቸው ገቢዎች በማህበሩ እየተደጎሙ ማህበራዊ ችግራቸውን እንዲቋቋሙ የተመደቡ ሠራተኞች መጧሪያነት የሚዘል አቅም እንዳይኖረው መንገዶች ሁሉ ተዘግተውበታል፡፡ 
ከቅርብ ዓመታት ጀምሮ ሕዝቡ በቁጭት ማህበሩን መልሶ ለማቋቋም በመነሳሳት ከአርሶ አደር እስከ መንግስት ሠራተኛ የአንድ ወር ደመወዝ መዋጮ ድረስ ገንዘብ የተሰበሰበ ሲሆን ይህ ነው የሚባል ተጨባጭ የልማት ስራ እንዲሰራ አልተፈቀደም፡፡ ሕዝቡ ያዋጣው በርካታ ሚሊዮን ብሮች በዝግ አካውንት በባንክ ተቀምጧልም ይባላል፡፡ ነገር ግን ሕዝባዊ ልማት ለማካሄድ የደኢህዴን መልካም ፈቃድ ይጠይቃልና እነሆ እስከ ዛሬ ስለዚህ ገንዘብ እንዲወራ አይፈለግም፡፡
4. እጅግ የሚያስቆጨውና የሚያሳዝነው ጉዳይ የሲዳማ ልማት ማህበር ቴሌቶን ለማዘጋጀት የሚያስችል አገር አቀፍ ፕሮግራም ለማዘጋጀት ጥናታዊ ዝግጅት አጠናቅቆ የደኢህዴን መልካም ፈቃድ በመጥፋቱ የሲዳማ ልማት ጥናት ፕሮጀክት ሌሎች የታደሉ ዞኖችና ልዩ ወረዳዎች ተጠቅመው ሃገር አቀፍ የገንዘብ ማሰባሰቢያ ቴሌቶን በማዘጋጀት ለህዝባቸው በጎ ተፅዕኖ የሚያሳድሩ ሕዝባዊ የልማት አውታሮችን አጠናክረዋል፡፡
5. ከላይ የተጠቀሱት የሲዳማ ህዝባዊ ልማት ድርጅቶች እንዳይቀጥሉ በመግታት አላበቃም፡፡ በመቀጠል ደኢህዴን/ኢህአዴግ ያነጣጠረው የሐዋሳን ከተማ አስተዳደር ከሲዳማ እጅ የመቀማት ዕቅድ ነበር፡፡ ለዚህ መሰሪ ዓላማ መሳካት የተጠቀመው ታክቲክ በሲዳማ ዞንና በሐዋሳ ከተማ አስተዳደር መዋዕቅር ውስጥ ያሉትን የብሔሩን አባላት ስም ማጥፋት፣ አሉባልታ መንዛት፣ የከተማ ልማት በሚል የተዘጋጁ ማደነጋገሪያ ሰነዶችን በማቅረብ የማምታታትና ሁከት የመፍጠር ስራ በስፋት ቀጠለበት፡፡ በመጨረሻም የሐዋሳን ከተማ አስተዳደር ታስረክባለህ አታስረክብም የሚል የመጨረሻ ጥያቄ በማቅረብ አስገደደ፡፡ ይህንን የተቃወሙ የሲዳማ አስተዳደር አመራር ስልጣናቸውን እንዲለቁና እንዲታሰሩ ተደረገ፡፡ ከላይ በእነሱ ሳምባ የሚተነፍሱ የይስሙላ (ፑፔት) ከንቲባ ከብሔሩ እየመደቡ በአጠቃላይ የከተማውን አስተዳደር ስልጣን ተቆጣጠሩት፡፡
በዚህ ጉዳይ የተቆጣው ህዝብ ከሁሉም የሲዳማ ዞን ወረዳዎች በራሱ ጊዜ በመሰብሰብ ሰላማዊ ጥያቄውን ለመንግስት ለማቅረብ ተሰብስቦ ወደ ሐዋሳ ተከማቸ፡፡ የሰላማዊ ሰልፍ ፈቃድ ጥያቄ በደብዳቤ አቀረበ፡፡ ሕዝቡን ቀርቦ ብሶቱን ከማነጋገር ይልቅ ሕዝባችንን የሚጨፈጭፍ የወታደር ኃይል ማከማቸት ተያያዘ፡፡ ሕዝቡም ለሰላማዊ ሰልፍ ፈቃድ በፅሁፍ ተጠይቆ ምላሽ ካልተሰጠና 48 ሰዓት ከሞላው ተቀባይነት እንዳገኘ ይቆጠራል በሚለው ህግ መሠረት ሕዝቡ የሳር፣ የዘንባባ ቅጠልና የኢትዮጵያን ባንዲራ ይዞ ወደ መስቀል አደባባይ ሲተም የቴክኒክና ሞያ ተቋም አካባቢ ጭካኔና ጥላቻ በተሞላበት ሁኔታ በከባድ መሣሪያ በተደራጀ የመንግስት ታጣቂዎች ግንቦት 16/1994 ዓ.ም ከቀኑ 4፡00-4፡30 ባለው ጊዜ ብቻ 42 ፍትህ ጠያቂ የብሔሩን ልጆች ዘግናኝ በሆነ መልኩ ጨፈጨፉ፡፡ ከጭፍጨፋው በፊት የጭፍጨፋው ሁኔታ ሲመቻች የተጠራው የወታደሩ/የሠራዊቱ የበላይ አመራሮች “ህዝቡ የተሰበሰበበት ድረስ ሰው በጥበብ ልከን አጣርተናል፡፡ ህዝቡ ሰላማዊ ነው፡፡ በእጁም የያዘው ቅጠልና የኢትዮጵያን ባንዲራ ነው፡፡ ስለዚህ ይሄንን ህዝብ መምታት አንችልም፡፡ በሌላ ዘዴ ለማቀዝቀዝ ቢሞከር ጥሩ ነው …” ብለው ሲሉ በአቶ ኃይለማሪያም ደሣለኝ የሚመራው አስጨፍጫፊ ቡድን ግን “አይደለም ህዝቡ ህዝባችንን ሊፈጅ ነው፡፡ በቂ መረጃ አለን፡፡ ተቃዋሚው ሰልፈኛ ከተማ ከገባ ህዝባችንን ይጨፈጨፋል…ስለዚህ ይመታ፡፡ ካልተመታ አይመለስም” በማለትና በጦሩም ውስጥ የነርሱን ዓላማ አስፈጻሚ የራሳቸውን ተወላጆች በመሰግሰግ ያን እልቂት ደገሱልን፡፡ በጣም የሚያሳዝነው አውቶማትክ መሳሪያ በጠላት ላይ እንደሚተኮስ በመርጨት ልጅ ከአዋቂ ሳይለይ መረፍረፋቸው ነው፡፡ አንድና ሁለት እንኳ ቢገድሉ ሊያስፈራሩ ነው ይባላል፡፡ ታድያ ይህ የመደብ ጠላት እንጂ ሊያረጋጋ የወጣ የራስ አመራርና መንግሥት ሊሆን ከቶ ይችላል ወይ? መልሱን ጤናማ አእምሮ ላለው ሰው ሁሉ እንተው፡፡ 
በደኢህዴን/ኢህአዴግ አመራር ሰጪነት የህዝቡ ሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ ጥያቄዎች ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ የከሰመና የተደመደመ መስሎአቸው ጮቤ ረገጡ፡፡ የከተማውን መሬት በስልጣን ላይ ላሉ ጎሳዎች ያለተቀናቃኝ ተከፋፈሉ፡፡ ድሮም ቢሆን የሲዳማ መሬት እንጂ ሕዝቡን መች ይወዱና! ከ1994-1997 ዓ.ም ድረስ የሲዳማ ብሔር አባላት በሐዋሳ ከተማ ምንም ሚና እንዳይኖራቸው ተደረገ፡፡

ይቀጥላል