POWr Social Media Icons

Sunday, December 9, 2012


Asfaw Dingamo, deputy director and advisor to the director general of the Ethiopian Sugar Corporation, Abaye Tsehaye, said this speaking about the delay in construction of Tendaho Sugar Factory, whose first phase was reportedly meant to be completed in 2010 and its second phase a year after. If the question is whether the contractor had an implementation problem, I would say yes, Asfaw told Sendeke, an Amharic weekly, in an exclusive interview published on Wednesday, November 28, 2012.
http://addisfortune.net/columns/it-does-not-relate-to-us/


ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን መሆን፣ ለልማት፣ ለሰላምና መረጋጋት፣ ለአገር ህልውናና ደኅንነት እጅግ በጣም ወሳኝ መሆኑ በተደጋጋሚ መነገሩ ቢሰለችም፣ አሁንም እንደገና ቅድሚያ ርብርብና ልዩ ትኩረት ለሥርዓትና ለተቋማት ግንባታ ይሰጥ እንላለን፡፡
አገራችን ኢትዮጵያ እንዴት መኖርና መንቀሳቀስ እንዳለባት የሚመራ ሕገ መንግሥት አላት፡፡ ሕገ መንግሥቱን ሥራ ላይ ለማዋል የወጡ በርካታ ሕጎች አሉ፡፡ አዋጆቹንና ሕጎቹን ሥራ ላይ ለማዋል ይበጃል የተባሉ ደንቦችና መመርያዎችም በብዛት አሉ፡፡ ከየት ጀምረን የት እንድረስ በማለት የተለያዩ ዕቅዶች ወጥተዋል፡፡ የዕድገትና የትራንስፎርሜሽን ዕቅድም አለ፡፡ ህዳሴውን እውን ያደርጋሉ ተብለው የተቀመጡ ራዕዮችም አሉ፡፡

እነዚህን ሥራ ላይ የሚያውላቸው ግን ማን ነው? ሥራ ላይ የሚውሉትስ እንዴት ነው? ሥራ ላይ በትክክል መዋላቸውና አለመዋላቸው የሚታወቀውስ እንዴት ነው? ዋስትናቸው ምንድን ነው?

ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ ለመስጠት ስንሞክር ነው በኢትዮጵያ ተቋማት ያልተገነቡ መሆናቸውን፣ ሥርዓት ተፈጥሮላቸውና ሥርዓቱን ተከትለው የማይሠሩ መሆናቸው በግልጽ የሚታየው፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የመንግሥትና የግል ባንኮችን የሚከታተልና የሚቆጣጠር አካል ነው የሚል ሕግ አለ፡፡ እንደ ተቋም ይህን ኃላፊነት እንዲወጣ ሕግ ያስገድደዋል፡፡ በተግባር ግን ይህን ይፈጽማል? ደፈር ብሎ እንትን የተባለ ባንክን ይቆጣጠራል፤ ያዛል፡፡ ፈርቶ ደግሞ እንትን የተባለ ባንክን ለመቆጣጠር ይሽመደመዳል፡፡ አንዱ ባንክ ዞር በል ሲለው ያዙኝ ልቀቁኝ ይላል፡፡ ሌላው ባንክ ዞር በል ሲለው እውነትም በፍርኃት ዞር ይላል፡፡ እንደ ተቋም አይንቀሳቀስም፡፡ ወጥ ሥርዓት አይከተልም፡፡

መሬት የሚሰጠውና የሚቀማው ማዘጋጃ ቤት ነው፡፡ ሕግን ተከትሎ፡፡ ይህ ሕግ ነው፡፡ በተግባር ግን እንደዚህ ነው? በጎን ለእከሌ ስጥ ሲባል ይሰጣል፡፡ በቴሌፎን የእከሌን ቀማ ሲባልም ይቀማል፡፡ ያልተገነባ መሬት ቀማ ሲባል እከሌን በሁለት ዓመት ውስጥ አልገነባህም ብሎ ይቀማል፡፡ እከሌ ደግሞ አሥራ ስድስት ዓመት ሙሉ ዝምታ ወርቅ ነው ሲል ብቻ ሳይሆን፣ ዝምታ ወርቅ ያሳጣል ሲል ይስተዋላል፡፡ አንድ ዓመት ከተማዋን ያፀዳል፡፡ ሁለት ዓመት ማፅዳቱን ይረሳዋል፡፡ አቶ እከሌ ማዘጋጃ ቤቱን ሲመሩት አሠራሩ እንደዚህ ነው አቶ እከሌ ሲመሩት ግን አሠራሩ እንደዚያ ነው፡፡ እንደ ተቋም ከመንቀሳቀስ ይልቅ እንደ አቶ እከሌ ንብረትና ጥረት ይንቀሳቀሳል፡፡ ሥርዓት ተከትሎ በወጥነት ከመሥራት ይልቅ አሠራሩ ‹‹እንደ ሰው›› እና ‹‹ገጠመኝ›› ይሆናል፡፡ እንደ ተቋም አይንቀሳቀስም፤ ወጥ ሥርዓት የለውም፡፡

የፍትሕ አካላትም እንደዚሁ እንደ ተቋም መንቀሳቀስ አቅቷቸዋል፡፡ አንድን ጉዳይ ሕግ ነው ብለው ይይዙታል፡፡ በሌላው ጉዳይ ደብዳቤ ሲጻፍላቸውና ስልክ ሲደወልላቸው ይተውታል፡፡ እዚህ ያስከስሳል ያሉትን እዚያ አያስከስስም ይላሉ፡፡ እዚህ መብት ነው ያሉትን እዚያ መብት አይደለም ይላሉ፡፡ ዳኛ እከሌ አላየውም ያሉትን ዳኛ እከሊት አየዋለሁ እንጂ ይላሉ፡፡ እንደ ተቋም መሆኑ ቀርቶ እንደ ዳኛው ፍላጎት እየሆነ ነው፡፡ ሕጉ እንደሚለው መባል ቀርቶ ‹‹ገንዘቡ›› እንደሚናገረው ሆኗል፡፡ እንደ ተቋም ስለማይንቀሳቀስ ሥርዓትና ሕግ ከመከተል ይልቅ ‹‹ስልክ›› እና ‹‹ገንዘብ›› የሚያሽከረክሩት እየሆነ  ነው፡፡

ፖሊስ ራሱ ሲታይና ሲፈተሽም እንደ ተቋም በመንቀሳቀስ ሥርዓት ይዞ የመሥራት ችግር አለበት፡፡ በራሱ ድክመትና በሚደርስበት ጫና ምክንያት አንዱን ወንጀል ይከታተላል ሌላውን ወንጀል ለመከታተል ይፈራል፡፡ በአንዱ ላይ ማስረጃ ለማግኘት ቀንና ሌሊት ይሯሯጣል፡፡ በሌላ ጉዳይ ላይ ማስረጃ ተከምሮ፣ ተዘጋጅቶና ተቀናጅቶ ቢሰጠውም ‹‹ጥሪ አይቀበልም›› ይላል፡፡ በአንድ ጉዳይ ጀግና ይሆናል፡፡ በሌላ ጉዳይ ፖሊስ ራሱ ጰርጳራና ፈሪ ሆኖ ሲርበተበት ይታያል፡፡ በአንድ ጉዳይ ‹‹ሕግ እንደሚለው›› ይልና በሌላ ጉዳይ አቶ እከሌ እንደሚሉትና ‹‹እንደሚሰጡት›› ይላል፡፡ እንደ ተቋም እንዲህ አልሠራችሁም ይህን ሥርዓት አልተከተላችሁም በማለት ተከታትሎ ሕግ ማስከበርና ሲገባው፣ በሕግ የተፈጠረ ተቋም መሆኑንና ሕግና ሥርዓቱን ይረሳና እንደ ባለሥልጣን ፍላጎት የሚንቀሳቀስና ‹‹እንደ ባለገንዘብ›› ትዕዛዝ የሚሽከረከር ይሆናል፡፡

የትምህርት ተቋማትም እየተበላሹ ናቸው፡፡ ከጥንት ከጥዋቱ ጀምሮ ይታወቅና ይተገበር የነበረው ‹‹ፈተና ያለፈ ያልፋል›› የሚለው እየቀረ ማለፍም በትውውቅና በጉቦ እየሆነ ነው፡፡ ምደባና ቅጥርም እንደዚሁ፡፡ ደመወዝ፣ ዕድገትና ስኮላርሺፕ ሳይቀር እንደ ተቋም ማስተናገድና መወሰን እየቀረ ግንኙነት፣ ጥቅማ ጥቅምና መሰል ጉዳዮች ወሳኝ ሚና እየተጫወቱ ናቸው፡፡ የትምህርት ተቋማት ብዛት መጨመሩ ቢያስደስተንም ጥራት መጓደሉ በእጅጉ እያሳሰበን ነው፡፡ እንደ ተቋም የጠነከሩና ሥርዓት ተከትለው የሚጓዙ መሆናቸው ቀርቶ ማስመሰልና ማግበስበስ እየታየባቸው ነው፡፡ ኧረ ተው የሚልም ጠፍቷል፡፡ ‹‹ተቋም›› እና ‹‹ሥርዓት›› ያየህ ወዲህ በለኝ እያሉ ናቸው፡፡

በፌዴራልና በክልል ደረጃ በርካታ መሥሪያ ቤቶች አሉ፡፡ የመንግሥት ብቻ ሳይሆኑ የግልና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችም፡፡ ግን! ነገር ግን! ብዛት እንጂ ጥራት እየጎደላቸው ነው፡፡ ጠንካራ ተቋም ሆነው ራሳቸውን ችለው ቆመው ከመንቀሳቀስ ይልቅ እንደ ባለሥልጣኑ ፍላጎትና አመለካከት የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ ሕግና መመርያ ጥሰው እንደ ባለሥልጣን ፍላጎት የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ ግልጽና ግልጽ በሆነ መንገድ እየታየ ነው፡፡

የሚያሳዝነው ፓርላማው ራሱም እንደ ተቋም መንቀሳቀስ እያቃተው ነው፡፡ ፓርላማው የግል ቴሌቪዥን ጣቢያ እንዲቋቋም ሕግ አውጥቷል፡፡ በተግባር ግን ዞር በል ተብሏል፡፡ ዞር በልማ አልባልም እኔ ያወጣሁት ሕግ ተግባር ላይ መዋሉ ግዴታ ነው ከማለት ይልቅ ተገልብጦ ዞር በል ያለውን ሲፈራ ይታያል፡፡ የመንግሥት መገናኛ ብዙኀን ተጠሪነታቸው ለፓርላማ ነው የሚል ሕግ ቢኖርም፣ አቶ እከሌ ሲያዛቸውና ሲያሽከረክራቸው እያየ ፓርላማው አንዲት ቃል ትንፍሽ አይልም፡፡ ፓርላማው ራሱ እንደ ተቋም በሥርዓት መጓዝ እየተሳነው ነው፡፡

ችግሩ ከባድና ብዙ ነው፡፡ መንግሥት ለተቋማት ግንባታና ለሥርዓት ግንባታ ልዩ ትኩረትና ርብርብ ያድርግ፡፡ ተቋም ካልተገነባና ሥርዓት ከሌለ በሹም ፍላጎትና ወኔ የሚንቀሳቀሱ መሥሪያ ቤቶች ብቻ ይዘን እንቀራለን፡፡ እንደዚህ ዓይነት አካሄድም የኢንቨስተሮችን አመኔታ ያሳጣል፡፡ የሕዝብን ሕገ መንግሥታዊ መብትና ግዴታ ይረግጣል፡፡ የተቆጣጣሪ አካላት፣ የሕግ አውጪና ተርጓሚ አካላት ሚና ወደ ዞር በል ይቀየራሉ፡፡

የልማትና የዴሞክራሲ ራዕዮች ከአስተማማኝነት ወደ ገጠመኝነት ይቀየራሉ፡፡ ይህ አደገኛ ነው፡፡

ለዕድገት፣ ለዴሞክራሲ፣ ለሰላም፣ ለህልውናና ለደኅንነት ጠንካራ ተቋማትና ጠንካራ ሥርዓት የግድ ይላል፡፡ በተግባር ግን ደክመናል፡፡ ለተቋማት ግንባታና ለሥርዓት ግንባታ ልዩ ትኩረትና ርብርብ ይደረግ!
ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እውን መሆን፣ ለልማት፣ ለሰላምና መረጋጋት፣ ለአገር ህልውናና ደኅንነት እጅግ በጣም ወሳኝ መሆኑ በተደጋጋሚ መነገሩ ቢሰለችም፣ አሁንም እንደገና ቅድሚያ ርብርብና ልዩ ትኩረት ለሥርዓትና ለተቋማት ግንባታ ይሰጥ እንላለን፡፡
አገራችን ኢትዮጵያ እንዴት መኖርና መንቀሳቀስ እንዳለባት የሚመራ ሕገ መንግሥት አላት፡፡ ሕገ መንግሥቱን ሥራ ላይ ለማዋል የወጡ በርካታ ሕጎች አሉ፡፡ አዋጆቹንና ሕጎቹን ሥራ ላይ ለማዋል ይበጃል የተባሉ ደንቦችና መመርያዎችም በብዛት አሉ፡፡ ከየት ጀምረን የት እንድረስ በማለት የተለያዩ ዕቅዶች ወጥተዋል፡፡ የዕድገትና የትራንስፎርሜሽን ዕቅድም አለ፡፡ ህዳሴውን እውን ያደርጋሉ ተብለው የተቀመጡ ራዕዮችም አሉ፡፡

እነዚህን ሥራ ላይ የሚያውላቸው ግን ማን ነው? ሥራ ላይ የሚውሉትስ እንዴት ነው? ሥራ ላይ በትክክል መዋላቸውና አለመዋላቸው የሚታወቀውስ እንዴት ነው? ዋስትናቸው ምንድን ነው?

ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ ለመስጠት ስንሞክር ነው በኢትዮጵያ ተቋማት ያልተገነቡ መሆናቸውን፣ ሥርዓት ተፈጥሮላቸውና ሥርዓቱን ተከትለው የማይሠሩ መሆናቸው በግልጽ የሚታየው፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የመንግሥትና የግል ባንኮችን የሚከታተልና የሚቆጣጠር አካል ነው የሚል ሕግ አለ፡፡ እንደ ተቋም ይህን ኃላፊነት እንዲወጣ ሕግ ያስገድደዋል፡፡ በተግባር ግን ይህን ይፈጽማል? ደፈር ብሎ እንትን የተባለ ባንክን ይቆጣጠራል፤ ያዛል፡፡ ፈርቶ ደግሞ እንትን የተባለ ባንክን ለመቆጣጠር ይሽመደመዳል፡፡ አንዱ ባንክ ዞር በል ሲለው ያዙኝ ልቀቁኝ ይላል፡፡ ሌላው ባንክ ዞር በል ሲለው እውነትም በፍርኃት ዞር ይላል፡፡ እንደ ተቋም አይንቀሳቀስም፡፡ ወጥ ሥርዓት አይከተልም፡፡

መሬት የሚሰጠውና የሚቀማው ማዘጋጃ ቤት ነው፡፡ ሕግን ተከትሎ፡፡ ይህ ሕግ ነው፡፡ በተግባር ግን እንደዚህ ነው? በጎን ለእከሌ ስጥ ሲባል ይሰጣል፡፡ በቴሌፎን የእከሌን ቀማ ሲባልም ይቀማል፡፡ ያልተገነባ መሬት ቀማ ሲባል እከሌን በሁለት ዓመት ውስጥ አልገነባህም ብሎ ይቀማል፡፡ እከሌ ደግሞ አሥራ ስድስት ዓመት ሙሉ ዝምታ ወርቅ ነው ሲል ብቻ ሳይሆን፣ ዝምታ ወርቅ ያሳጣል ሲል ይስተዋላል፡፡ አንድ ዓመት ከተማዋን ያፀዳል፡፡ ሁለት ዓመት ማፅዳቱን ይረሳዋል፡፡ አቶ እከሌ ማዘጋጃ ቤቱን ሲመሩት አሠራሩ እንደዚህ ነው አቶ እከሌ ሲመሩት ግን አሠራሩ እንደዚያ ነው፡፡ እንደ ተቋም ከመንቀሳቀስ ይልቅ እንደ አቶ እከሌ ንብረትና ጥረት ይንቀሳቀሳል፡፡ ሥርዓት ተከትሎ በወጥነት ከመሥራት ይልቅ አሠራሩ ‹‹እንደ ሰው›› እና ‹‹ገጠመኝ›› ይሆናል፡፡ እንደ ተቋም አይንቀሳቀስም፤ ወጥ ሥርዓት የለውም፡፡

የፍትሕ አካላትም እንደዚሁ እንደ ተቋም መንቀሳቀስ አቅቷቸዋል፡፡ አንድን ጉዳይ ሕግ ነው ብለው ይይዙታል፡፡ በሌላው ጉዳይ ደብዳቤ ሲጻፍላቸውና ስልክ ሲደወልላቸው ይተውታል፡፡ እዚህ ያስከስሳል ያሉትን እዚያ አያስከስስም ይላሉ፡፡ እዚህ መብት ነው ያሉትን እዚያ መብት አይደለም ይላሉ፡፡ ዳኛ እከሌ አላየውም ያሉትን ዳኛ እከሊት አየዋለሁ እንጂ ይላሉ፡፡ እንደ ተቋም መሆኑ ቀርቶ እንደ ዳኛው ፍላጎት እየሆነ ነው፡፡ ሕጉ እንደሚለው መባል ቀርቶ ‹‹ገንዘቡ›› እንደሚናገረው ሆኗል፡፡ እንደ ተቋም ስለማይንቀሳቀስ ሥርዓትና ሕግ ከመከተል ይልቅ ‹‹ስልክ›› እና ‹‹ገንዘብ›› የሚያሽከረክሩት እየሆነ  ነው፡፡

ፖሊስ ራሱ ሲታይና ሲፈተሽም እንደ ተቋም በመንቀሳቀስ ሥርዓት ይዞ የመሥራት ችግር አለበት፡፡ በራሱ ድክመትና በሚደርስበት ጫና ምክንያት አንዱን ወንጀል ይከታተላል ሌላውን ወንጀል ለመከታተል ይፈራል፡፡ በአንዱ ላይ ማስረጃ ለማግኘት ቀንና ሌሊት ይሯሯጣል፡፡ በሌላ ጉዳይ ላይ ማስረጃ ተከምሮ፣ ተዘጋጅቶና ተቀናጅቶ ቢሰጠውም ‹‹ጥሪ አይቀበልም›› ይላል፡፡ በአንድ ጉዳይ ጀግና ይሆናል፡፡ በሌላ ጉዳይ ፖሊስ ራሱ ጰርጳራና ፈሪ ሆኖ ሲርበተበት ይታያል፡፡ በአንድ ጉዳይ ‹‹ሕግ እንደሚለው›› ይልና በሌላ ጉዳይ አቶ እከሌ እንደሚሉትና ‹‹እንደሚሰጡት›› ይላል፡፡ እንደ ተቋም እንዲህ አልሠራችሁም ይህን ሥርዓት አልተከተላችሁም በማለት ተከታትሎ ሕግ ማስከበርና ሲገባው፣ በሕግ የተፈጠረ ተቋም መሆኑንና ሕግና ሥርዓቱን ይረሳና እንደ ባለሥልጣን ፍላጎት የሚንቀሳቀስና ‹‹እንደ ባለገንዘብ›› ትዕዛዝ የሚሽከረከር ይሆናል፡፡

የትምህርት ተቋማትም እየተበላሹ ናቸው፡፡ ከጥንት ከጥዋቱ ጀምሮ ይታወቅና ይተገበር የነበረው ‹‹ፈተና ያለፈ ያልፋል›› የሚለው እየቀረ ማለፍም በትውውቅና በጉቦ እየሆነ ነው፡፡ ምደባና ቅጥርም እንደዚሁ፡፡ ደመወዝ፣ ዕድገትና ስኮላርሺፕ ሳይቀር እንደ ተቋም ማስተናገድና መወሰን እየቀረ ግንኙነት፣ ጥቅማ ጥቅምና መሰል ጉዳዮች ወሳኝ ሚና እየተጫወቱ ናቸው፡፡ የትምህርት ተቋማት ብዛት መጨመሩ ቢያስደስተንም ጥራት መጓደሉ በእጅጉ እያሳሰበን ነው፡፡ እንደ ተቋም የጠነከሩና ሥርዓት ተከትለው የሚጓዙ መሆናቸው ቀርቶ ማስመሰልና ማግበስበስ እየታየባቸው ነው፡፡ ኧረ ተው የሚልም ጠፍቷል፡፡ ‹‹ተቋም›› እና ‹‹ሥርዓት›› ያየህ ወዲህ በለኝ እያሉ ናቸው፡፡

በፌዴራልና በክልል ደረጃ በርካታ መሥሪያ ቤቶች አሉ፡፡ የመንግሥት ብቻ ሳይሆኑ የግልና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችም፡፡ ግን! ነገር ግን! ብዛት እንጂ ጥራት እየጎደላቸው ነው፡፡ ጠንካራ ተቋም ሆነው ራሳቸውን ችለው ቆመው ከመንቀሳቀስ ይልቅ እንደ ባለሥልጣኑ ፍላጎትና አመለካከት የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ ሕግና መመርያ ጥሰው እንደ ባለሥልጣን ፍላጎት የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ ግልጽና ግልጽ በሆነ መንገድ እየታየ ነው፡፡

የሚያሳዝነው ፓርላማው ራሱም እንደ ተቋም መንቀሳቀስ እያቃተው ነው፡፡ ፓርላማው የግል ቴሌቪዥን ጣቢያ እንዲቋቋም ሕግ አውጥቷል፡፡ በተግባር ግን ዞር በል ተብሏል፡፡ ዞር በልማ አልባልም እኔ ያወጣሁት ሕግ ተግባር ላይ መዋሉ ግዴታ ነው ከማለት ይልቅ ተገልብጦ ዞር በል ያለውን ሲፈራ ይታያል፡፡ የመንግሥት መገናኛ ብዙኀን ተጠሪነታቸው ለፓርላማ ነው የሚል ሕግ ቢኖርም፣ አቶ እከሌ ሲያዛቸውና ሲያሽከረክራቸው እያየ ፓርላማው አንዲት ቃል ትንፍሽ አይልም፡፡ ፓርላማው ራሱ እንደ ተቋም በሥርዓት መጓዝ እየተሳነው ነው፡፡

ችግሩ ከባድና ብዙ ነው፡፡ መንግሥት ለተቋማት ግንባታና ለሥርዓት ግንባታ ልዩ ትኩረትና ርብርብ ያድርግ፡፡ ተቋም ካልተገነባና ሥርዓት ከሌለ በሹም ፍላጎትና ወኔ የሚንቀሳቀሱ መሥሪያ ቤቶች ብቻ ይዘን እንቀራለን፡፡ እንደዚህ ዓይነት አካሄድም የኢንቨስተሮችን አመኔታ ያሳጣል፡፡ የሕዝብን ሕገ መንግሥታዊ መብትና ግዴታ ይረግጣል፡፡ የተቆጣጣሪ አካላት፣ የሕግ አውጪና ተርጓሚ አካላት ሚና ወደ ዞር በል ይቀየራሉ፡፡

የልማትና የዴሞክራሲ ራዕዮች ከአስተማማኝነት ወደ ገጠመኝነት ይቀየራሉ፡፡ ይህ አደገኛ ነው፡፡

ለዕድገት፣ ለዴሞክራሲ፣ ለሰላም፣ ለህልውናና ለደኅንነት ጠንካራ ተቋማትና ጠንካራ ሥርዓት የግድ ይላል፡፡ በተግባር ግን ደክመናል፡፡ ለተቋማት ግንባታና ለሥርዓት ግንባታ ልዩ ትኩረትና ርብርብ ይደረግ!
http://www.ethiopianreporter.com/editorial/294-editorial/8778-2012-12-08-08-40-09.html

December 08 2012 (Kukkisa, Our reporter from Sidama Capital Hawassa)

Ohi!! the Sidama nation of north East Africa,
From where may I start my lament?
From where may I begin my argument?
How can I reveal the hidden face of
all evils and their architects?
How can I unravel
behind the scene secrets?
How can I show you
the poisonous policies?
Perpetrated against your nation,
the biggest story for
an ongoing discussion?

Or with what language on earth may I speak?
The depth, magnitude and the extent of
your ongoing grievances?
Over a century old neglected pleas?
And about the situation you’re
obliged to live under,
That is causing you untold disaster?
How can I say and who can I speak to?
In the land of lawlessness
where brutalities rule over innocents!!

From where may I start my laments?
You fathers of the Sidama kids,
unable to provide,
to your families’ burning needs,
As your lone attempt fail to succeed,
Extremely confused,
not knowing what to do,
and where and to who to turn to,
when your land is being left to be ruled,
by alien scavengers and their collaborators,
those who don’t feel
the pain of your sufferings,
as your fake sons
un-customarily stand against you!
poking with sharp sticks,
into your oozing wounds
To add to your already,
alien caused sufferings!
Your fake sons to become wealthy,
by your name and,
by the richness of your land,
to be your fundamental,
enemies number ones’!

From where may I start my laments?
What can I say when your fake sons,
Increasingly becoming,
state-sponsored criminals,
Who don’t stand on the nation’s values,
Viciously becoming
diabolic hypocrites,
Unreliably deceitful,
and compulsive liars,
To increase your already
agonizing sufferings!
Being erroneously guided
by the policies of aliens;
the aliens who didn’t, don’t
and never care for the Sidamas,
recruiting fake cadres
to brutalize their own peoples!

From where may I start my laments?
What can I advice,
the Sidama sons and daughters?
How will I be able to help,
them open their inner eyes?
The brave eyes of Sidama
Lions and lionesses?
The ingenuity of the Sidama
Tigers and Tigresses?
The eyes of Sidamas’
Customary Wisdom and Bravery,
that enables them
to see the hidden treachery,
the Wisdom that helps them
to uncover the covered,
the inquisitive mind
that never says ‘yes’ to injustices,
the formidable intellect
our ancestors had possessed,
to inherit this land to today’s
Sidama generations!

The nation’s deep knowledge that
never neglects and undermines,
the truth of the Sidama’s ‘Halaale’
for personal gains!
The Wisdom we inherited
from our ancestors,
That shown us the nobility of
their cultural lives,
that is currently put in tatters,
as it’s been already diluted
by its fake sons’ hyenas,
All of whom are,
enriching themselves by
nations’ sufferings!!

From where may I start my laments?
How can I show
the sons and daughters of Sidama
The wisdom that helps them
to be more Conscious and cautious
about the unfolding facts!
The fact which is
in front of their eyes as we speak?
How can I lend them
courageous personality and heart,
that says no to injustices
and brutality of the rulers!
and brave mentality
whose dignity and integrity
Never waivers!

The courage and determination
our ancestors maintained,
The wisdom and heroism,
Our forefathers adopted
under uncertain situations!
Bravely defeating barbarically
unchallengeable rulers!
With limited recourses and capacities
Just simply upholding
the principles of Halaale!
The truth and true way of life
which maintained
the cohesion of the Sidama nation!
To pass over the Sidama land to you,
You, today’s Sidama generation!!

From where may I start my laments?
When the wise Sidama men’s and women’s
dreams turn to be illusion,
their hopes and aspirations
replaced by frustration,
When their fake sons consciously agree
to subjugate their own nation,
Changing the Sidama’s hope
to nothingness,
as appalling injustice
causing the nation’s
inexcusable deprivation!

From where may I start my laments?
Can we all look at it silently
as it unfolds?
Can we deny the truth about
excruciatingly abject poverty
that continually rampages?,
utter deprivations
and human miseries?
Caused by persistently
racist –policies?,
that’s systematically
introduced in Sidama land,
by the successive regimes,
Against us all,
That is currently being
implemented by the Sidama renegades!

Is it necessary to mask ourselves
with daunting Silence closing our eyes
to obliviously remain in peach darkness?
To affirm our accomplice with brutalizers!
blatantly denying the glaring truth,
about the gravity of the situation
under which the Sidama nation imprisoned?

From where may I start my Laments?
We the sons and daughters of Sidama
What do we call ourselves
under such scenarios?
The scenarios that isn’t fictitious,
The truth about the current
Sidama nation’s plights?
after all, we the Sidama
sons and daughters,
we only live our lives once,
and for short,
and we may not enjoy the wealth,
we accumulate by
others sufferings!,
by denying and depriving
them basic necessities!
If we all keep dauntingly silent
to such injustices,
what may we all tell
to our offsprings?

About the continuous plight
under which our nation is imprisoned?
Is it to necessary hiding
in our personal cubicles?
Erroneously self convinced
that nothing happens?
At times cooperating
with those who are
deliberately compromising
the survival of our nation?,
although with your inner
closed eyes its seems ok,
how come we hide from
the guilty consciousnesses,
and the inner psychological pains!

Even If so,
Do we regard ourselves
genuine Sidamas?
Can we equate ourselves
with those brave Sidamas who have
heroically rejected injustices
and sacrificed their precious lives?
Do we consider ourselves
with those noble Sidama
sons and daughters who are,
currently paying ultimate sacrifices?
Or will we be written
with blood stained pen
in the history of the Sidama nation?

From where may I start my laments?
If we allow the few cadres
to rule over the majority,
By looting and expropriating
the resources of the nation,
By deliberately letting
poverty in Sidama land,
to deepen with its ugliness,
to harshly crush the souls and spirits
of its peoples,
at times by letting its resources
to enrich aliens,
by facilitating
for the Sidama wealth
to be enjoyed by others,
whilst its children
cry for single meals,
In nations history
for the first time
Others Sidamas are
becoming beggars,
to make the Sidama land
that once had dignity
and integrity
as mere ownerless and fatherless!

From where may I start my laments?
Whilst the sons and daughters of the Sidama,
Waiting for super natural to intervene,
Hesitatingly satisfied
with scraps and left over,
Keeping silent whilst the enemy,
and its collaborators triumph,
over the sufferings of the nation,
the noble sons and daughters
of the Sidama are
continually and unlawfully incarcerated,
for raising their fundamental rights;
the rights nominally granted to others,
in the faces of such brutality
of the rulers
what do we call the Sidama’s
daunting silence?
Is it the sign of agreement
with its ‘813’ renegade cadres!

From where may I start my laments?
When I hear the Sidamas
begging for plots of Lands,
From fake Sidamas and
the criminal collaborators,
Who erroneously believe
that the Sidama land
is their personal commodities!

But, the biggest but,
For a moral person
begging own land in own soil,
is the ultimate prove
for the failure of his/her morality
further signifying utter cowardliness!
However, doing so won’t undermine
the nation’s values and principles,
as it only places such groups
of Sidama renegades,
In its history at bottom
residue pariahs,
If they remain unrepentant,
By conspiring with enemy secrets!

Such cowards might pretend barking
after every thing has gone,
talking fearfully
behind the closed doors,
with scared voices that is inaudible
neither to themselves
nor to their nation!
the time won’t be too long
for such coward’s disdain!!

Despite these all challenges,
It is the right time
for the Sidama heroes and heroines,
to stand hand in hand,
to save their land from illegal invaders,
to teach lessons to its
criminals and illegitimate cadres,
understandably
with their own languages,
for us to call ourselves,
morally authoritative
and genuine Sidamas!

From where may I start my Laments?
In own soil where our ancestors
lived with pride and dignity,
paying precious sacrifices of lives,
to preserve it for today’s generation,
how come a handful renegades
are allowed trading by it?
to increase the nation’s pain?

The attempts of the cadres to
Bring shame on Sidamas,
To make the Sidama nation
about which others’ ridicule on,
putting the nation
for erroneous blames
of cowardliness,
For keeping silent
while its peoples are brutalized,
and when criminalities of
various magnitudes-in their land
being exercised
not knowing
the extent and depth
about the heroism of the Sidamas,
As they symbolize the nation
by the cowardice renegades,
The prejudices that must be stopped
by the unified struggle of
true Sidama sons and daughters!

From where may I start my Laments?
Despite the bravely of genuine
Sidama sons and daughters,
Do we allow a very few
to bring on us ignominy?
by failing to assume
ancestral obligation!
If we hid under whatever covers
claiming various pretexts,
actually being consumed
with fear, greed and personal gains!
How can we call ourselves
the true sons and daughters of
the nation?
What can we contribute,
to Sidama nation’s
struggle on its ongoing plights?
as ancestral and moral obligation?
the burning question to be
responded without self deception!!

From where may I start my Laments?
How on earth do we call
ourselves moral and Christians?
How do we call ourselves
genuine Sidamas under such pain?
If we conspire with
the sellers of its interests?
Unless the Sidama nation
unanimously stand
their grounds
rejecting injustice!!

From where may I start my Laments?
Therefore, the Sidama people
cry aloud for justices,
Let your voices
being heard at global scales,
Let the world know that,
you’re trapped under
inescapably barbed wires
involving utter lies and deceits,
that are fabricated
by your treacherous few sons,
instructed by the
alien rulers’ for their gains!!

Besides, however;
The Sidama nation
Stretch your arms to your God,
to the truth and true ways of life,
for his ultimate deliverance,
as he is the only
remaining reverence!
as no one heard for decades
to your relentless pleas!!

As your cries reaches above the sky,
beyond the reaches of
justice stiflers’ treachery,
the time won’t be too long
for your cries to return
back with reverence delivery!!

Your agonizing sufferings
will have an end,
Your lasting sigh of relief
won’t take too long,
If your sons and daughters regret to,
stand up together
to defend your land,
if us all genuinely get up
and stand in unison,
to reclaim our precious land
from the invaders and
their Sidama collaborators!
Let at the global scales
the voice of the Sidama nation
be heard aloud!

From where may I start my Laments?
Therefore, until then,
Do I need to keep quite?
Under no way, and No!
Do I need to become oblivious?
Not all!! I shall rather speak to the world
about the plight of the Sidama nation!
Do I pretend to be helping
whilst doing the Opposite?
Never at all as it remain against
our principles!
I shall stand my ground
to say only truth- but nothing else!!

Do I fear criminal authorities
who violate the rights of citizens including,
undermining- even their own constitution?
No, I rather bravely tell them that,
they are the ones
who are actually criminals for doing so!

Do I need to say just only God knows?
Yes, and I also must act
as God likes justice,
and hates injustices!
I rather clearly tell those
who say that religion
must be uninvolved,
whilst people are
continually tortured and brutalized,
that the Gospel and Quran
unequivocally says that all
those who believe in almighty God
must stand on victims’ side
and openly reject injustices!!
Therefore, all God fearing people
are advises to discharge
their obligations!

Sidama Stand together hand in hand,
to reject injustice and criminality
of any shape and kind!!

Kukkisa, Our Reporter from Sidama Capital, Hawassa, 
December 8, 2012
http://www.facebook.com/groups/289317227830513/permalink/360675557361346/