POWr Social Media Icons

Friday, August 31, 2012


Press Statement
By Sidama Civil Servants from Hawassa City Administration and Sidama Zone, 31 August, 2012

English Version

From Hawassa, Sidama, August 31st 2012
We, the Sidama civil servants are deprived of our fundamental rights to leading our daily lives in peace and harmony due to an increased intimidation, harassments and imprisonments that the regime pursues against the Sidama nation for claiming its constitutional rights to regional self administration. The regime's regional cadres with federal forces brutalize Sidama people changing their tactics on daily basis. Despite these, the Sidama nation's continued claims to assert their aforementioned rights further created an atmosphere where the regime deliberately and systematically crushes Sidama civil servants and others members of the Sidama society under the pretext of violating constitution. We express our utter disappointments to doing so. Therefore:-
1. We all the sons and daughters of the Sidama nation unwaveringly support the constitutional quest of the Sidama nation to regional self administration; the demand that's so important to our nation's futurity and all round interest!
2. We urge the incumbent regime to stop harassing, intimidating and persecuting Sidamas for claiming their legitimate and constitutional rights to regional self administration and further urge the regime to appropriately and constitutionally respond to Sidama people's constitutional quest for regional self administration without further delay!
3. We demand that our rights to be unconditionally respected so that we can work and live peacefully in our lands as others Ethiopians do in their respective regions!
4. We demand unconditional releases of Sidama civilians who are arbitrarily arrested for raising Sidama people's constitutional demand to regional self administration!
5. We won't be able to peacefully discharge our professional obligations in a productive manner to develop our region under the status quo where our basic rights are continually abused! Therefore, we will not have any option, but be obliged to take further actions in our protest of the unconstitutional treatments of the Sidama people by the regime for claiming their 100% legitimate and constitutional rights!
6. We strongly believe that the light of victory must shine on behalf of the victims without prejudice and discrimination!

Amharic Version

amharic
ካላ ኡጋሞ ሃናጋ የተባሉ ግለሰብ በሲዳማ ዞን በማልጋ ወረዳ የወረዳው ነዋሪዎች በመንግስት የጸጥታ ኃይሎች ሰዎችን መታሰራቸው እና በወረዳው ያለው የእስረኞ ኣያያዝ ኣሳሳብ ደረጃ ላይ መሆኑን እና ወደ 56 የምሆኑ እስረኞች በኣንድ ጠባብ ክፍል ለመቆሚያ  እንኳን የምሆን ቦታ በሌለበት ሁኔታ ታስረው እንደምገኙ የምገልጽ መልዕክት በፌስ ቡክ ገጻቸው ላይ በማስቀመጣቸው የተነሳ መታሰራቸው ብሎም በመከሰሳቸው ተነግሯል።


ካላ ኡጋሞ ሃናጋ
  

Arrest and torture have been commonplace occurrences in Sidamaland and it has been worsened since last June when Sidama public pressed the demand of Self adminstration right. Since then, many Sidamas are languishing in jails illegally. Charges brought up against them are fake and fabricated. For instance, Ougamo Hanaga, who is an employee of Save the Children, made the following comment on facebook about the ordeal of innocent Sidamas and he was arrested few days later. He then charged with terrorism.



http://sidamaliberation-front.org/

አዲስ አበባ ነሃሴ 25/2004 የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ በጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ሥርዓተ ቀብር ላይ የሚገኝ የልዑካን ቡድን ዛሬ ይፋ አደረጉ። በኢትዮጵያ የአሜሪካ ኤምባሲ ለኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት በላከው መግለጫ እንዳስታወቀው የፕሬዝዳንቱ ልዑካን በተባበሩት መንግስታት የአሜሪካ ቋሚ ተወካይ በአምባሳደር ሱዛን ራይስ መሪነት ነሐሴ 27 ቀን 2004 ዓ.ም በሚፈጸመው ሥርዓተ ቀብር ላይ ይገኛል። የፕሬዝዳንቱ ልዑካን አባላትም በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር ዶናልድ ቡዝ፣ የአፍሪካ ጉዳዮች ረዳት ፀሃፊ ጆኒ ካርሰን እና የፕሬዝዳንቱ ልዩ አማካሪና የብሔራዊ ደህንነት ከፍተኛ ዳይሬክተር ሚስ ጋይሌ ስሚዝ ናቸው።

Thursday, August 30, 2012

(ከማህበራዊ መረብ ላይየተገኘ ጽሁፍ)


ለአለቆቻቸው የኖሩ ጥቂት የሲዳማ ኢህአዴግ ካድሬዎች በእነርሱ አመራር የሲዳማ ሕዝብ ኑሮ አሻሽለናል፣ ልማትና ዕድገት አምጥተናል ብለው ሕዝቡን የሚያታልሉበትን ሁኔታ ውስጥ ገብተን ስንመለከት ተቃራኒውን ሆኖ ነው የምናገኘው፡፡ ለምሳሌ በሐዋሳ ከተማ የታየው ዕድገትና ለውጥ የሲዳማን ሕዝብ ለውጥ ያሳያል ማለት በድሀው ሕዝባችን ማላገጥ ነው፡፡ ልመና ነውር የሆነበትን የሲዳማን ባህል፣ ችግሩ ከአቅም በላይ ሆኖበት በከተማው እየተበራከተ የመጣውን የሲዳማ ለማኝ መቁጠር ይቻላል፡፡ የሕዝባችንን ዕድገትና ኑሮ ለማወቅ እነዚህን በልመና የተሰማሩ ወገኖችንና በከተማው የተበራከቱ የሲዳማ ጎዳና ተዳዳሪ ልጆችን ታርክ እንዲሁም ከከተማው ዙርያ ጀምሮ የገጠሩ ሕዝብ ያለበትን የኑሮ ሰቆቃ ማየት ይበቃል፡፡ ሲዳማ ከ90% በላይ በገጠር የሚኖር ሕዝብ እንደሆነ መዘንጋት የለብንም፡፡ ከሕዝቡ ቁጥር መጨመር ጋር የመሬት ጥበት እና የምግብ ዋስትና አለመረጋገጥ በልቶ ለማደር፣ ልጆቹን ለማስተማር እንዲሁም አስፈላጊውን ቁሳቁስ ለመግዛት ከዋጋ ንረት የተነሳ ለሕዝቡ የሚቀመሱ አልሆኑም፡፡ 60 ከመቶ የሚሆነው ሕዝባችን ከድህነት ወለል በታች ሲሆን ከዚህ ውስጥ 20 ከመቶው ራሱን መመገብ የማይችል ሲሆን የቀረው ድሀው ሕዝብ በቀን ከአንድ ዓይነት ምግብ (ደረቅ ዋሳና ቅጠላቅጠል) በመመገብ በዚህ ዓለም ኑሮውን ለማርዘም የሚጥር ነው፡፡
በሃዋሳ ከተማ የጎዳና ተዳዳሪ ቤተሰብ


ዕድገት ማለት ሁለንተናዊ እና ሕዝቡን ያማከለ እንጂ የጥቂት ሰዎች (በስልጣን ላይ ያሉት፣ የት/ት ዕድል አግኝተው በከተሞች የተሻለ ስራ ያላቸውን እንዲሁም እጅግ ጥቂት ነጋዴዎችን) ኢኮኖሚ መዳበር አይደለም፡፡ ሕዝቡ ከድህነት ወለል በታች ባለበት፣ የምግብ ዋስትና ባልተረጋገጠበት፣ ሕጻናት በምግብ እጥረት በየቀኑ የሚሞቱበት፣ እንዲሁም ከአብራኩ የወጡ ካድሬዎች የኢህአዴግ ፓለቲካ ጠባቂ እንጂ ለሕዝቡ ያልቆሙበትን (መብቱን የጠየቀውን እስከመግደል የሚያዙበትን) አመራር ይዘን ሕዝቡን እንለውጣለን ማለት ዘበት ነው፡፡ የሲዳማ ህዝብ በታሪኩ ለረሀብ የተጋለጠው በዚህ አገዛዝ ዘመን መሆኑን አንዘንጋ፡፡ አረንጓዴው ረሀብ በዓለም ታይቶ የማይታወቅ እንደሆነና በሲዳማ ብቻ የተከሰተ እንደሆነ የቢቢሲ ዘጋቢ ከጥቂት ዓመታት በፊት ሲናገር ተሰምቷል፡፡ ዘጋቢውን የገረመው ነገር ቢኖር በሐዋሳ ከተማ ያለውን ሕዝብ አይቶ በጥቂት ኪሎ ሜትር ለዚያውም አረንጓዴ በሆነ ምድር በረሀብ ሕጻናት ይሞታሉ ብሎ ማሰብ ግራ የሚያጋባ እንደሆነ ሲናገር በጆሮዬ ሰምቻለሁ፡፡

የኢኮኖሚ አቅም ላለውም ሆነ ለሌለው ሕዝብ ትምህርት ለዕድገት መንገድ ከፋች እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ነገር ግን በዚህም በኩል ያለው ሁኔታ አንገት የሚያስደፋ እንደሆነ መመልከት እንችላለን፡፡ የትምህርት ጥራትን በተመለከተ የሲዳማ ዞን ከአገሪቱ በመጨረሻና በዝቅተኛ ደረጃ ያለ እንደሆነ በቂ መረጃ አለ፡፡ ለሪፖርት ትምህርት ቤት ተከፈተ ለማለት ካልሆነ በስተቀር ለት/ት ጥራት ምንም ስላልተሰራ ሲዳማ ያልተማሩ ‹የ10ኛ ክፍል ትምህርት የጨረሱ› ወጣቶች የበዙበት ሆኗል፡፡ የት/ቱ ጥራት ዜሮ ስለሆነ 90 ከመቶ የተማሩት ተማሪዎች ተወዳዳሪ ስላልሆኑ በአብዛኛው ገጠር የ8ኛን ክፍል ሚንስትሪ የሚያልፈው 10 ከመቶ አይሆንም፡፡ መምህራን ተቸግረው መልስ ስለሚሰሩላቸው የውሸት ውጤት ይዘው ራሳቸውን መግለጽ የማይችሉ የ10ኛን ብሔራዊ ፈተና ይፈተናሉ፡፡ 10ኛ ክፍልም 80 ከመቶ የሚሆኑ ልጆች ያለዕድሜ ትምህርታቸውን ተቀጭተው በመቅረት የአገር ሸክም ይሆናል፡፡ ይህንንም ቤቱ ይቁጠረው፡፡ 

እንደ ትግራይ ያሉ ክልሎች ነጻ ወጥተው በነጻ ማሰብ የሚችሉበትን መንገድና ስልጣን ስለዘረጉ በትምህርት ጥራትና ብዛት ብዙ ሰርተው በተሸለ መንገድ ውጤታማ ሆነዋል፡፡ የሐዋሳ ዩኒቨርሲቲን ለአብነት መጥቀስ ይቻላል፣ ‹የኛዎቹ› ደቡብ ሳንሆን እንደክልሉ ሁሉ በአቅጣጫ ስም የተሰየመውን የዩኒቨርስቲውን ስም ለመቀየር ወኔው ስላልነበራቸው ረጅም ጊዜ ፈጅቶባቸዋል፡፡ ከ30 ዓመት በፊት የደርግን መንግስት ለመፋለም የራሱ ራድዮና ተሌቭዥን ከሞቃድሾ የነበረውን የሲዳማን ሕዝብ ያ እንኳን ቢቀር በከተማው በቋንቋው FM ራድዮ እንዳይኖር በማድረግ ሲዳማ ማለት በአካባቢውም ሳይቀር minority እንዲሆን ከአለቆቻቸው ጋር ተባብረው አደረጉት፡፡ በሐዋሳ የሚገኘውን የአማርኛውን FM ራድዮ የሐዋሳ FM ብሎ ለመቀየር ምናልባት ሲዳምኛው ይገባል ብለው ስለፈሩ ይመስላል ደቡብ ሳይሆን ደቡብ ብለው ጸንተዋል፡፡ ለማለት እንኳንሕዝቡ እራሴን በራሴ እንዳስተዳድር ይፈቀድልኝ ሲል የዛሬ 10 ዓመት በጠራራ ጸሐይ ዓለም ጉድ እስኪል ድረስ ከ50 ሰዎች በላይ ፈጁ፡፡ በዚህ ጭፍጨፋ ሁለት የሚገርሙና ግራ የሚያጋቡ ነገሮች አሉ፡፡-1ኛ/ ‹የኛዎቹ› በሕዝብ ተመርጠናል ለሕዝብ ቆመናል የሚሉ ካድሬዎች ሰላማዊው ሰው ሲጨፈጨፍ አለመቃወማቸው 2ኛ/ መንግስትም አንዱን ወታደር እንኳን ተጠያቂ አለማድረጉ ለሕዝቡ ያለውን ንቀት ያሳያል፡፡

በሲዳማ ያለው ግን የተገዢነትና በራሱ ምድር ሁለተኛ ዜጋ በመሆን የሌላውን አመራር የመጠበቅ ግዴታ አለበት፡፡ በራሱ ከተማ ባሉት ተቋማት እንኳን የደህዴን ካድሬዎችና ጠባቂዎች በቋንቋውና በማንነቱ የሚያፍር ሁለተኛ ዜጋ እንዲሆን አድርገውታል፡፡ በኢህአዴግ የመጀመሪያ አገዛዝ ዘመን የነበረው የአካባቢው ባህልና ቋንቋ መነቃቃት በአሁኖቹ ደህዴን ካድሬዎች ግብአተ መሬት ተፈጽሞለታል፡፡ ሰው በሌላው ተጽዕኖ ስር ሲሆን በራስ መተማመን ስለማይኖረው በራሱ ከመቆም ይልቅ ሌላውን ለመምሰል ወይም ለማስመሰል ይጥራል፡፡ ለአብነት ያህል ወደሐዋሳ በሄድኩ ጊዜ ወደ 2 ከፍተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና ወደ አንድ ኮሌጅ ሄጄ እዚያ የምትማረውን እህቴንና ጥቂት የሲዳማን ተማሪዎች ቃለመጠይቅ አድርጌ ነበር፡፡ በገዛ ምድራቸው የሲዳማ ልጆች በቋንቋቸው ለመናገር የሚያፍሩበት ሲሆን በተቃራኒው የኦሮሞ ልጆች በልበ ሙሉነት ቋንቋቸውን የሚናገሩበት እንደሆነ አይቼ ያዘንኩበት ሁኔታ ነው ያለው፡፡ የኛዎቹ በኛ ስም የተሾሙ፣ በአለቆቻቸው በኩል ስልጣናቸውን ለማረዘም የሚተጉ፣ የዴህዴን ካድሬዎች ሕዝቡ በገዛ አገሩ ቋንቋውን እንዲያቀጭጭና አንገቱን እንዲደፋ አድርገውታል፡፡ እነርሱ በስልጣን ላይ ያሉት ይህንን ሕዝብ ወክለው በቋንቋውና በሲዳማነት እንደሆነ የዘነጉት ይመስላል፡፡ 

በአጠቃላይ ክልል አያስፈልገውም የሚሉት ‹የኛዎቹ› ባለስልጣናት በአንድ በኩል ከላይ ያሉትን አለቆቻቸውን ለማስደሰት፣ በሌላው ጎን የራሳቸውን ኑሮና ሁኔታ እየተመለከቱ የሕዝቡን ነባራዊ ሁኔታ የሚያዩበት ዓይን ስለሌላቸው ይሆናል፡፡ እነርሱ የክልልን ጥቅምና ጉዳት ይነግሩናል፡፡ ከላይ እንዳሉት አለቆቻቸው የተማረና አማራጭ የሚያቀርቡ የሲዳማ ተወላጆችን ከተቻለ በማባረር ካልተቻለም ስራ ቀይረው ከፖለቲካውና ከመንግስት ስራ እንዲወጡ በማድረግ ተሳክቶላቸዋል፡፡ የሕዝቡን ድምፅ ያስተጋቡትን ተባርረው አልቀው የቀሩትን ጥቂት የተማሩ የሲዳማን ልጆች ማሰር ለሕዝቡ ማሰብ ይሁን ሕዝቡን ማዳከም ታሪክ የሚገልጠው ይሆናል፡፡ እነርሱ እራሳቸው መልሰው ክልል ለመሆን አሁን እየተማረ በቂ ሰው የለንም፣ በባጀት እጥረት እንጎዳለን ወዘተ ይሉናል፡፡ ክልል ስለሆነ የሲዳማ ህዝብ በሌላው ላይ ተነስቶ ልማቱን ያበላሻል ብለውም የሚያስቡ አሉ፡፡ ሕዝቡ ከታሪክ እንዳየነው ሌላውን የሚያከብርና በፍቅር የሚይዝ እንጂ ሌላውን ለመጉዳት የሚነሳ አይደለም (ምንም እንኳን ይህንን የሕዝቡ ጨዋነት ለገዢዎች መጠቀምያና ለሕዝቡ ጭቆና መሳሪያ ቢሆንም)፡፡ ክልል አለመሆን ጥቅም ካለው ታዲያ ለምን ትግራይና ሌላው ራሱን ችሎ ክልል ስለሆነ ተጎድቷልና ከሌላው ጋር ሆኖ የሰሜን ብሔር ብሔረሰቦች ክልል እንዲባል ለኢህአዴግ ሐሳብ አያቀርቡም፡፡ በሌላው ጠርዝ ላይ የቆሙ ቢወዱም ባይወዱም የሲዳማ ሕዝብ በስርዓት የሚኖር የተከበረና ራሱን በራሱ የሚያስተዳድር ይሆናል፣ ጥቂት የደህዴን ካድሬዎች እባካችሁን አመለካከታችሁን መቀየር ካልቻላችሁ እናንተ ዘወር በሉና ሕዝቡ ክልል መሆን እንደማይችል፣ ራሱን ማስተዳደር እንደማያውቅ፣ እና እናንተ የምትሉት ትርፉ ጉዳት ብቻ እንደሆነ ታያላችሁ፡፡

ድል ከምንልክ ጀምሮ እስከ ኢህአዴግ ለተጨቆነው ሕዝብ!

አዲሱ ከአዲስ
http://www.facebook.com/addisu.getachew.7



አራተኛ ክፍል እያለሁ የሂሳብ መጽሐፍ ለአራት ነበር የሚታደለን፡፡ ታድያ የቤት ሥራ የተሰጠ ቀንመጽሐፉን ለመውሰድ ተረኞች ያልነበርነው ሦስታችን የቤት ሥራውን ስንገለብጥ ከተማሪው ሁሉወደ ኋላ እንቀር ነበር፡፡ ሕፃናት ስለ ነበርን፣ ከዚያም የተሻለ ስላላየን መጽሐፍን ለአራት ለአምስትመውሰድ የዓለም ሥርዓት መስሎን ነበር ያደግነው፡፡ የመጽሐፍ ኮንደሚኒየም አትሉም፡፡
የሚገርመው ነገር ይህ አሠራር በሁለተኛ ደረጃም ሆነ በኮሌጅ ደረጃ ሳይሻሻል ነው እኛ ትምህርት«ጨርሰን» የወጣነው፡፡ በተለይ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስድስት ኪሎ እያለሁ እንድናነብየሚሰጠንን መጽሐፍ ቤተ መጻሕፍት ሄዶ ማግኘት አስቸጋሪ ነበር፡፡ አንዳንድ ጊዜ ሌላ ሰው ቀድሞያወጣውና ወረፋ ያዙ እንባላለን፡፡ ወረፋው ሳይደርሰን ፈተናው ቀድሞ ይደርሳል፡፡ አንዳንድ ጊዜደግሞ ከነ አካቴው መጽሐፉ አይኖርም፡፡ ምነው? ስንል «መምህሩ አውጥቶታል» እንባላለን፡፡ ሌላጊዜ ደግሞ «በኮርስ አውት ላይኑ» ላይ ያለው የመረጃ መጻሕፍት ዝርዝር ከሌላ የተገለበጠ ይሆንናቤተ መጻሕፍቱ እንኳን ሊኖረው ሰምቷቸውም አያውቅ፡፡
 እንዲህ እኛ መጽሐፍ ብርቅ ሆኖብን አድገን በኋላ ገዝታችሁ አንብቡ ስንባል ውቃቤ ሊቀርበንአልቻለም፡፡ እኛ በመጽሐፍ መከራ እንጂ መች ደስታ አይተን እናውቅና፡፡ ታች ክፍል እያለንመጽሐፉን እንድንጠቀምበትና እንድንፈተፍተው የሚፈቅድልን አልነበረም፡፡ ወላጆቻችንምአነበባችሁ? ከሚሉን ይልቅ « መጽሐፉ ይቀደድና የሚከፍልልህ አታገኝም» ነበር የሚሉን፡፡
እንዲያውም አምስተኛ ክፍል አንድ ጓደኛችን ትዝ ይለኛል፡፡ በዓመቱ መጀመርያ ለሦስትም ይሁንለአምስት ከሌሎች ጋር መጽሐፍ ወስዶ ነበር፡፡ አንድ ሦስቱ መጽሐፍ ለግል ይሰጥ ነበር መሰል፡፡ታድያ ለግል የሚሰጠውን መጽሐፍ የቤት ሥራውን ከሌሎች ተማሪዎች ሲገለብጥ እናየው ነበር፡፡
በዓመቱ መጨረሻ መጽሐፍ ልንመልስ ስንሰለፍ የርሱ መጽሐፍ አበባ እንደመሰለ ነበር፡፡ አንዳንድጓደኞቻችን ተናደዱበት፡፡ «አንተ በኛ መጽሐፍ የምትሠራው የራስህ እንዳይበላሽ ነው አይደልእያሉ አፋጠጡት፡፡ እርሱ ግን «ማርያምን» እያለ ይምል ይገዘት ነበር፡፡ ግን ማን ይመነው፡፡ሲጨንቀውና ከጓደኞቹ ሊቃቃር ሲሆን ጊዜ እውነቱን ነገረን፡፡ «እማዬ ስለቆለፈችበት ነው» አለን፡፡አንድ ላይ «ለምን አልነው፡፡ «ከተበላሸ የምከፍለው የለኝም ብላ ቆለፈችበት»፡፡ አለን አንገቱንአቀርቅሮ፡፡
ምን ያድርግ ለእርሱ እናት ዋናው ነገር ልጃቸው ያመጣው መጽሐፍ ሳይበላሽና ተጨማሪ ወጭ ሳያስ ከትል መመለሱ እንጂ መጠቀሙ አይደለም፡፡ ልጅ እንዳያጠፋ እንጂ እያጠፋም ቢሆን እንዲሠራማን ይፈቅድለታል?፡፡ ትምህርት ቤቱም ቢሆን የሚያስጠነቅቀን እንድንጠቀምበት ሳይሆንእንዳናበላሸው ነው፡፡ እኛም የምንጨነቀው ላለማበላሸት እንጂ ለማንበብ አልነበረም፡፡
ይህንን ሁሉ ያመጣው የኢኮኖሚና የአስተሳሰብ ድህነት ነው፡፡ ሀገሪቱ ለመጽሐፍ የምመድበው በቂበጀት የለኝም፤ ስለዚህ ያላችሁን አብቃቁ ትላለች፡፡ [እዚህ ላይ አንድ የመንገድ ላይ ትዝታላውጋችሁ፡፡ አራት ልጆች ወደ አንድ ከተማ ለሥራ ጉዳይ ሲሄዱ አንድ የምሳ መመገቢያ ከተማይደርሳሉ፡፡ እዚያ ከተማ ሲደርሱ ከግራ ከቀኝ የመጡት የሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች ምግብቤቶችን ሁሉ ከአፍ እስከ ገደብ ጢም አድርገዋቸዋል፡፡
ያልተጨናነቀ ቦታ ሲፈልጉ ሁለት ለግላጋ ሕፃናት ቦታ እናሳያችሁ ብለው በተለምዶ «ማዘር ቤት»የሚባል ቤት ውስጥ ወሰዷቸው፡፡ እናት ምግብ ሠሪ፣ ልጅ አስተናጋጅ ሆነው አገኟቸው፡፡ ምግብአዘዙ፡፡ አንዱ ቀይ ወጥ፣ አንዱ አልጫ፣ አንዱ ቅቅል፣ አንዱ ደግሞ ጥብስ፡፡ ልጅቱ ትእዛዝ ተቀብላከመሄዷ እናትዬዋ ወገባቸውን በመቀነት ታጥቀው መጡ፡፡ «እኔ አበራሽ አራት ዓይነት ወጥአልሠራም፤ ተስማሙና አንድ አድርጋችሁ እዘዙ» አሏቸው፡፡
ልጆቹም እየሳቁም፣ እየተገረሙም በቀይ ወጡ ጸኑ፡፡ ጥቂት ጊዜ ወስደው በትልቅ ትሪ ከአራት እንጀራጋር አመጡላቸው፡፡ በወጣት አበላል ላፍ ላፍ አደረጉና ቀና ሲሉ እንጀራው ከወጡ በልጦ አገኙት፡፡«ወጥ አስጨምሪልን» አሏት ልጅቱን፡፡ ገባች ወደ ጓዳ፡፡ አሁንም እናት ወገባቸውን ይዘው መጡ፡፡አሁን ቀጥ ብለው ወደ ትሪው ነው የሄዱት፡፡ እጃቸውን ሰደዱና በወጥ የራሰውን እንጀራ በጣታቸውእየፈተፈቱ «ምነው አበራሽ፣ ይሄ ወጥ አይደለም? የነካካውን ብሉ፡፡ ወጥ የሚጣፍጠውሲያብቃቁት ነው» እያሉ ፈተፈቱላቸው፡፡ ወይ እጅ መታጠብ፤ ሦስተኛ ክፍል ቀረ፡፡]
ይሄው መመርያ ነበር የሀገሪቱም መመርያ «አብቃቁት» የሚል፡፡

ሁለተኛው ደግሞ የአስተሳሰብ ድህነት የፈጠረብን ነው፡፡ ወላጆችም፣ መምህራኑም፣ የትምህርትአስተዳ ደሩም እጥረቱን እንደ አርባ ቀን ዕድል ተቀብለውት ያለ መፍትሔ ይቀመጣሉ፡፡ የመጽሐፍርዳታ ለመሰ ብሰብ፣ የቀድሞ ተማሪዎችን አስተባብሮ አብያተ መጻሕፍትን ለማጠናከር፣ የገቢማሰባሰቢያ መንገድ ተልሞ የመጻሕፍትን ቁጥር ለመጨመር ሲጥር የሚታይ አልነበረም፡፡
በተለይማ በዩኒቨርሲቲዎቻችን ውስጥ 2000 ዓምን ኮርስ 1965 ዓም መጽሐፍ መማር እንደነውር አይታይም ነበር፡፡ በውጭ ሀገር ካሉት መጽሐፍ ተርፏቸው መጣያ ካጡት ተቋማት ጋርበመነጋገር ሊፈቱ የሚችሉ ችግሮች ነበሩ፡፡ ግን ምን ያደርጋል ውጭ ሀገር ተምረው የሚመጡትየዩኒቨርሲቲ አመራሮችና መምህራን የስኮላር ሺፑን ያህል አላሳሰባቸውም፡፡ አንዳንዱ የኮሌጅ ቤተመጻሕፍት «ቤተ መዛግብት» እስከመሆን የደረሰውም በዚህ ምክንያት ነበር፡፡ ለዐቅመ ኮሌጅያልደረሱ ተማሪዎች ደግሞ «በውሻ እራት ውሻ ቆሞባት» እንደ ሚባለው ያቺኑ ያለችውን መጽሐፍእየገነጠሉና እየሰረቁ፣ በላይዋ ላይ እየጻፉና እያሠመሩ ደብዛዋን ያጠፏታል፡፡
ኮሌጆቻችን ከሕዝብ ርቀው፣ ንጽሕ ጠብቀው የሚኖሩ ናቸው፡፡ ምሁራኑም «ዝጉሐውያንባሕታውያን» ናቸው፡፡ ኮሌጆቹን ሕዝቡ ምን እንደሚሠሩና ምን እንደሚጠቅሙም እንዲያውቅአይደረግም፡፡ በመን ግሥት በጀት እንጂ በሕዝብ ድጋፍ አይቋቋሙም፡፡ ሕዝቡ የኔ ናቸው፡፡ልደግፋቸው ይገባል እንዲላቸው አይፈልጉም፡፡ አንድም ቀን ከአካባቢያቸው ማኅበረሰብ ጋርተዋውቀው አያውቁም፡፡ በዚህም ምክንያት ከሕዝብ በስጦታ፣ በውርስ፣ በበጀት ድጋፍ፣ በርዳታ፣በገጽታ ግንባታና በአመራር ሊያገኙ የሚችሉትን ድጋፍ አላገኙም፡፡
ምሁራኑም ለአካዳሚያዊ ክበቡ እንጂ ለሕዝብ የተገለጡ አይደሉም፡፡ የሚጽፉት በእንግሊዝኛ፣የሚያሳ ትሙት በጆርናሎች፣ የሚከራከሩት በክፍል ውስጥ በመሆኑ ሕዝቡ በዙርያቸው እንጂአብሯቸው አይደ ለም፡፡ አንድ የዩኒቨርሲቲ ምሁር ሞተ ከሚሉት አንድ የዕድር ዳኛ ሞተ ቢሉትሕዝቡ አብዝቶ ያዝናል፡፡ የማን ሞት እንደሚጎዳው የሚያውቀው እርሱ ነውና፡፡
እንዲህ ሆነን ግን እስከ መቼ? መቼም ሮም በአንድ ቀን አልተሠራችምና ችግሩን ሁሉ በአንድ ጊዜላንቀርፈው እንችል ይሆናል፡፡ ግን ለመቅረፍ መጀመር አለብን፡፡ « ! ጨለማን ከመውቀስአንድ ሻማ ማብራት ይበልጣል» እንዳለው ኮንፊሽየስ ያልሆነበትን ምክንያት ብቻ እያነሣን ከምናትትእስኪ መለወጡን ከራሳችን እንጀምረው፡፡ በተለይ በውጭ ካለው ዳያስጶራ፡፡
በአሜሪካና በአውሮፓ በየትምህርት ቤቱና ኮሌጆቹ ዓመቱ ሲጠናቀቅ መጻሕፍቱ ይቀየራሉ፡፡ አዳዲስእትሞች ይመጣሉ፡፡ ያለፉት እትሞች ወይ በርካሽ ይሸጣሉ ያለበለዚያም ደግሞ በነጻ ይሰጣሉ፤ከባሰም ወደ «ድጌ ቤት» (Recycle house) ይላካሉ፡፡
እናም እስኪ ምናለበት የዕውቀት ርዳታ ለሀገራችን ብንጀምር፡፡ በምን መንገድ አትሉኝም፡፡በየአካባቢያችን ከሚገኙ ትምህርት ቤቶችና ኮሌጆች በርካሽ የምናገኛቸውን መጻሕፍት እንሰብስብ፡፡በአንዳንድ ኮሌጆች እንዲያውም አፍሪካውያን ተማሪዎች መግለጫና ካርቶን እያስቀመጡ በነጻከሚሰጡ ተማሪዎች ሲሰበስቡ አይቻለሁ፡፡ በምዕራቡ ዓለም አንድን ነገር ለብዙ ጊዜ ማስቀመጥእዳው የቦታ ጥበት ነውና በቶሎ እንዲ ወገድ ይመከራል፡፡ እኛም ይህንን ባህል እንጠቀም፡፡መጻሕፍቱን እንሰበስብ፡፡
እያንዳንዱ የውጭ ነዋሪም ለራሱ ቃል ይግባ፡፡ ወደ ኢትዮጵያ በሄደ ቁጥር ቢያንስ ሦስት መጽሐፍይዞ ለመሄድና በአካባቢው ለሚገኝ በመጽሐፉ ለመጠቀም ለሚችል ትምህርት ቤት ለመስጠት፡፡ሌላው ቢቀር በአካባቢያችን ለሚማሩ ወጣቶች እንስጣቸው፡፡ በሕዝብ ቤተ መጻሕፍትእናስቀምጣቸው፡፡ ለሠፈራችን ጎበዝ ተማሪዎች እንሸልማቸው፡፡ አያሌ ተማሪዎችን አስፈትኖመልካም ውጤት ላመጣ ትምህርት ቤት ዳያስጶራው መጻሕፍት ይሸልም፡፡
ቢያንስ በየዓመቱ ወደ አሥር  የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ወደ ሀገራቸው ከውጭ ይመጣሉ፡፡እያንዳን ዳቸው ሦስት መጽሐፍ ቢይዙ፤ በዓመት ሠላሳ  መጽሐፍ ወደ ሀገር ይገባል ማለት ነው፡፡በዐሥር ዓመት ስናስበው ደግሞ 300,000 መጽሐፍ ይሆናል፡፡ ከዚህ በላይ ምን የዕውቀት ርዳታአለ፡ ሀገሪቱስ ይህንን ያህል በጀት ለመጽሐፍ መመደብ ትችላለች ብላችሁ ነው?
ትምህርት ቤቶች ላይ ካልሠራን ስለ ዴሞክራሲና ሰብአዊ መብት፣ ስለ ሥልጣኔና ዕድገት ማውራቱቅዠት ይሆናል፡፡ ዕውቀት አጠር ሆኖ ያደገን ትውልድ ሥልጣኔ አጠር አትሁን ማለት ያልተወለደንልጅ እንደማሳደግ ይቆጠራል፡፡
እስኪ በቤታችሁ ግደግዳ ላይ፣ ወይም በፍሪጃችሁ በር ላይ «ዕውቀት እንረዳለን» ብላችሁ ለጥፉ፡፡ለሚጠይቋችሁ አስረዱ፡፡ በፌስ ቡካችሁ ላይ ለጥፉ፣ በቢሯችሁ ጠረጲዛ ላይ ጻፉ፡፡ በመኪኖቻችሁላይ እንደ ጌጥ ስቀሉ፡፡ ሀገር የሚለወጠው በዕውቀት ነው፡፡ ለውጥ የሚጀመረው ደግሞ ከትምህርትቤት፡፡
እስኪ ቃል እንግባ፡፡
ሽሮ እናስመጣለን፤ በርበሬ እናስልካለን፣ እኛም በተራችን ዕውቀት እንረዳለን፡፡
ኦክላንድ፣ ካሊፎርንያ