Nomonanoto Show

Saturday, June 30, 2012


ከአስር ዓመታት በፊት “ሲዳማ ክልል ሁና ትደራጅ” የሚል ጥያቄ በማቅረባቸው በአንድ ቀን ውስጥ ከ60 በላይ የሆኑ የአዋሳ ከተማ ነዋሪዎች በአጋዚ ጦር በግፍ ተጨፈጨፉ፤ በመቶዎች የሚቆጠሩ ለአካል ጉዳቶች ተዳረጉ፤ በርካቶች ታሰሩ። ከሰባት ዓመታት በፊት ደግሞ  - በምርጫ 97 ማግሥት – “ድምፃችን ይከበር” በማለታቸው እስካሁን ቁጥራቸው በትክክል የማይታወቅ የአዋሳ ወጣቶች ተገደሉ፤ በርካታ ወጣቶችና አዛውንት ታሰሩ፣ ተደበደቡ፣ ተጋዙ።

ዛሬም አዋሳ በውጥረት ውስጥ ነች።

የመለስ ዜናዊ ዘረኛ አገዛዝ ሠራዊት እንደለመደው የአዋሳን እና የአካባቢው ነዋሪዎች ሊገድል፣ ሊያቆስል፣ ሊያስር ዘምቷል። ከአዋሳ ወጣ ብላ በምትገኘው አለታ ጭኮ የመለስ ዜናዊ ፓሊሶች ነዋሪዎችን ገድለዋል፤ በርካቶችን አቁስለዋል። ነዋሪዎችም በፓሊሶች ለደረሰባቸው ጥቃት በወሰዱት የመከላከል እርምጃ አንድ ፓሊስ ሕይወቱን አጥቷል። የሚሰማቸው ጆሮ አላገኙም እንጂ ሕዝብን ከሕዝብ በማጣላት ሙያ የተካኑት  የመለስ ካድሬዎች “አዋሳ ከተማ ወደ ፌደራል ትጠቃለል  ያሉት ወላይታዎች ናቸው” እያሉ በማስወራት ላይ ናቸው።

መለስ ዜናዊ የፈጠረው ዘርን ብቻ መሠረት ያደረገው “ፌደራሊዝም” በማር የተለወሰ መርዝ መሆኑ ባለፉት ሃያ ዓመታት በተግባር ያየነው ጉዳይ ነው። የመለስ ዜናዊ የውሸት ፌደራሊዝም ከሁሉም የአገራችን ክፍሎች በባሰ የተሳለቀበት “የደቡብ ብሄር፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ክልላዊ መንግሥት” በሚባለው የአገራችን ክፍል ነው። አዋሳ ደግሞ የዚህ የአቅጣጫ ስያሜ የተሰጠው “መንግሥት” መቀመጫ ናት። አዋሳ እና እሷ የምትወክለው “የደቡብ ብሄር፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ክልላዊ መንግሥት” የመለስ ዜናዊ ፌደራሊዝም አስከፊ ገጽታ ማሳያዎች ናቸው። በመለስ ዜናዊ ፌደራሊዝም ምክንያት ውቧ አዋሳ የግጭቶች ማዕከል ሆናለች።

ይሁን እንጂ የአዋሳም ሆነ ሌሎች የክልሉ ነዋሪዎች የመለስ ዜናዊን ዘረኛ አደረጃጀት እና ዘረኛ አገዛዝ ተቀብለው አያውቁም።  መምህር የኔሰው ገብሬ ኅዳር 4 ቀን 2004 ዓ.ም

“በደል በዛ!!! ፍትህ በሌለበት አገር መኖር አልችም!!! በዚህ ሁኔታ መኖር ኑሮ አይባልም!!! ግፍና መከራ እያየሁ መኖር አልችልም!!!”

ብሎ  በራሱ ላይ ቤንዚን አርከፍክፎ  የተሰዋባት ዋካ የምትገኘው በዚሁ ክልል በዳውሮ ዞን መሆኑ ማስታወሱ ብቻውን የክልሉ ሕዝብ ለመለስ ዜናዊ አገዛዝ ያለው የተቃዉሞ  መጠን ገላጭ ነው። ከዚህም በተጨማሪ የአዋሳና የአርባ ምንጭ ተደጋጋሚ ሕዝባዊ አመፆች እና የቤንች ማጂ ዞን ነዋሪዎች የከርሰ ምድር ሃብታቸውን ለወያኔ ባለሃብቶች ላለመስጠት በማድረግ ላይ ያሉት ትንንቅ በአብነት ማንሳት ይቻላል። ደቡብ፣ በ1997 ምርጫ ወቅት የወያኔ ካድሬዎች እግራቸውን ማሳረፊያ ያጡበት ክልል እንደነበር ማስታወሱም ይጠቅማል።

በምርጫ 97 ወዲህ የመለስ ዜናዊ ዘረኛ አገዛዝ “በደቡብ” እግሩን ለመትከል በብርቱ ጥሯል፤ በተወሰነ መጠንም ጥረቱ ፍሬ አፍርቷል። ጥቅም እስካገኙ ድረስ ስለ ፍትህ፣ ነፃነት፣ እኩልነትና ዲሞክራሲ ደንታ የሌላቸው፤ የራሳቸውን የቤተሰብ አባላት ሳይቀር ለእርድ ለማቅረብ የማይሰቀጥጣቸው  አድርባዮችን ‘ከደቡብ” መመልመል ችሏል።  እነዚህ ወራዳ የመለስ ምልምሎች ናቸው የአዋሳን እና የአካባቢውን ሕዝብ እርስ በርስ በማጣላት የሕዝቡን ፀረ-ወያኔ የትግል ትኩረት አቅጣጫ ለማስቀየር ተግተው ውሸቶችን እያሰራጩ ያሉት።

ይሁን እንጂ ከቀድሞው በባሰ  ዛሬ ሲዳማው በወያኔ መሠሪ ተንኮል ተቆጥቷል። ወላይታውም የዚያኑ ያህል በወያኔ መሠሪ ተንኮል ተቆጥቷል። ሃድያው፣ ጉራጌው፣ ጋሞው፣ ከምባታው፣ ስልጢው፣ ሃመሩ፣ ሙርሲው ….  “ደቡብ” በተባለ ቋት ውስጥ የገቡት የውዲቷና የዉቧ አገራች ልጆች በሙሉ በወያኔ ላይ ተንኮል ተቆጥተዋል። እናም የመለስ ዜናዊ ሎሌዎችሕዝብን ከሕዝብ ጋር ለማጣላት የሚደርጉት መሯሯጥ እነሱ የሚፈልጉትን ውጤት አያመጣም። ወያኔ በደቡብ የቆሰቆሰው እሳት መጥፊያው እንደሚሆን ምልክቶች እየታዩ  ነው።

ግንቦት7: የፍትህ፣ የነፃነትና የዲሞክራሲ ንቅናቄ፣ ወያኔ “የደቡብ ብሄር፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ክልላዊ መንግሥት” እያለ በሚጠራው የአገራችን ክልል ውስጥ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያን ሁሉ በትግራዩ ገዢ ጉጅሌ መሠሪ ተንኮል ሳቢያ ዓይናቸውን ከዋነኛ ጠላታቸው ወያኔ ላይ እንዳይነቅሉ በጥብቅ ያሳስባል።

የኢትዮጵያዊያን ሁሉ የጋራ ጠላት የመለስ ዜናዊ ዘረኛ አገዛዝ ነው። ይህ ዘረኛ አገዛዝ ከተወገደ  ችግሮቻችንን ሁሉ በምክክር መፍታት እንችላለን። ስለሆነም ዛሬ ትኩረታችን ሁሉ ወያኔ የጫነብንን ዘረኛ አገዛዝ አስወግደን ፍትህ፣ ነፃነትና ዲሞክራሲ የሰፈኑባት ኢትዮጵያን መፍጠር ነው።

መምህር የኔሰው ገብሬን ጨምሮ በርካታ የክልሉ ነዋሪዎች የተሰውት ስለኢትዮጵያና ኢትዮጵያዊነት፤ ከዚያም አልፎ ስለ ሰው ልጅ ነፃነት መሆኑ ለአፍታም አንዘነጋም።

ወያኔ በአዋሳና አካባቢዋ ነዋሪዎች ላይ የቆሰቆሰው እሳት የራሱ የወያኔ መጥፊያው እንዲሆን ለማድረግ ተግተን እንድንሠራ ግንቦት 7 ጥሪ ያደርጋል።

በዚህ አጋጣሚም በእነዚህና መሰል ግጭቶት ሳቢያ ለሚጠፋው እያንዳንዱ የሰው ሕይወት በመለስ ዜናዊ የሚመራው የትግራይ ገዥ ጉጅሌ በኃላፊት የሚጠየቅ መሆኑን ግንቦት 7 በጥብቅ ያስገነዝባል።

ድል ለኢትዮጵያ ሕዝብ!!!
http://www.ginbot7.org


ሰኔ ፳፫ (ሃያ ሶስት) ቀን ፳፻፬ ዓ/ም

ኢሳት ዜና:-የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች፣  የግብርና ሰራተኞች፣ መምህራን፣ የክልሉ ፖሊስ ተወካዮች፣ የምክር ቤት አባላትና  እና ሌሎችም ከ 300 በላይ የሚሆኑ ወጣቶች ዛሬ በአዋሳ ከተማ በህቡእ ተሰባስበው የሲዳማ ወጣቶች ንቅናቄ የሚል ድርጅት መስረተዋል። በጉባኤው ላይ ከ22 ወረዳዎች የተውጣጡ የተለያዩ ብሄር ብሄረሰቦች የተወከሉ ወጣቶች የተገኙ ሲሆን፣ የትግል ስትራቴጂያቸውን እና አላማቸውን ለተሰብሳቢው ይፋ አድርገዋል።

በከፍተኛ ሚስጢር በተካሄደው ጉባኤ ላይ የወጣቱ አመራሮች የሲዳማ ህዝብ ማንነቱን ለማረጋገጥ የሚያደረገውን ትግል ወጣቶቹ ወደ ፊት ለመግፋት መወሰናቸውን የገለጡ ሲሆን ፣ የመጨረሻ ግባቸው ኢትዮጵያን አሁን ከገባችበት ፈተና ለማላቀቅ ትግል ማድረግ መሆኑን ገልጠዋል።

የወጣቶቹ አመራሮች የተለያዩ ብሄረሰብ ተወካዮችን ለመጥራት የተገደዱትም አላማቸው አካባቢያዊ ሳይሆን ብሄራዊ አጀንዳ ያለው መሆኑን ለማሳየት ነው ብለዋል።

በጉባኤው ላይ የወላይታ ተወካይ ” እኛ ወንድማማች ህዝብ ነን፤ ኢትዮጵያዊነታችን ይበልጣል፣ ሀይለማርያም ደሳለኝ በሰራው ስህተት ወላይታ በሙሉ በሲዳማ የሚጠላበት እና የምንለያይበት ምክንያት የለም ፣ ሀይለማርያም በምንም አይነት መልኩ ወላይታን አይወክልም፤ ስለዚህ በእርሱ አይን ባታዩን፣ አብረን ብንሰራ ይህችን አገር እናሳድጋለን፣ ከገባችብት ችግር እናወጣለን” ብሎአል።

የንቅናቄው አመራሮች “የእኛ ትግል የብሄር ጥያቄ አይደለም ፤ የአማራ፣ የኦሮሞ፣ እና የሌሎች ብሄርና ብሄረሰቦችን ተወካዮችን የጋበዝነውም አላማችን ብሄራዊ መሆኑን ለማሳየት ነው፣ አሁን የሲዳማን ጥያቄ አንስተናል ትግላችን ግን በዚህ አያቆምም፣ አብረን ለኢትዮጵያ ነጻነት እንታገላለን” የሚል መልስ ሰጥተዋል።

አንድ ሌላ ተወካይ ደግሞ ” መንግስት የዚህን እንቅስቃሴ ዱካ ቢደርስበት ሃላፊነቱን ማን ይወስዳል” በማለት የጠየቀ ሲሆን፣ የንቅናቄው ተወካዮች  የንቅናቄው ደህንነት በእያንዳንዱ አባል ላይ መውደቁን ተናግረዋል። የክልሉ ፕሬዚዳንት የሆኑት አቶ ሽፈራው ሽጉጤ የሲዳማን ተወላጆች ከሌላው ህዝብ ጋር ለማጋጨት የሚናገሩት ንግግር ፣ የሲዳማን ህዝብ እንደማይወክል የንቅናቄው አመራሮች ተናግረዋል።

ከእንግዲህ ወደ ሁዋላ እንደማይመለሱ የገለጡት ወጣቶች፣ የሌሎች አካባቢ ወጣቶችም እንዲቀላቀሉዋቸው ጥሪ አቅርበዋል።

ወጣቶቹ የገዢውን ፓርቲ የደህንነት መረብ አልፈው ይህን ያክል ወጣቶችን ለመሰብሰብ መቻላቸው ታዳሚውን አስገርሟል። በተለይ የፖሊስ አባላትና የመንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት ለወጣቶች እንቅስቃሴ ድጋፍ መስጠታቸውና ወጣቶቹ ለአገራቸው ያላቸው ፍቅር ና ለለውጥ ያላቸው ፍላጎት ከፍተኛ መሆን ንቅናቄው በአጭር ጊዜ ውስጥ አስፈሪ ሀይል ሆኖ እንዲወጣ እንደሚያስቸለው በጉባኤው የተሳተፈው የኢሳት ዘጋቢ ገልጧል።

ጉባኤው በስነምግባራቸውና በችሎታቸው በወጣቱ ዘንድ ከበሬታ ያላቸውን ሰዎች በአመራርነት መርጧል። ለንቅናቄው ደህንነትና ዘላቂ ህልውና ሲባል የጉባኤውን መሪዎች ስም እና ጉባኤው የተካሄደበትን ቦታ ከመግለጥ እንቆጠባለን።

በመጨረሻም በክልሉ በሚገኙ ወረዳዎች ሁሉ የሚበተን ፍላየር ለጉባኤተኛው ታድሎ ጉባኤው ተጠናቋል።

በሌላ ዜና ደግሞ በሲዳማ ዞን በጭኮ ወረዳ የተነሳውን ብጥብጥ ተከትሎ የታሰሩት 15 ሰዎች ተፈቱ። አቃቢ ህግ ግለሰቦችን ከግንቦት7 ጋር በተያያዘ የከሰሳቸው ቢሆንም፣ ለፍርድ ቤቱ ማስረጃ ማቅረብ ሳይችል ቀርቷል። ዘጋቢያችን እንዳለው አቃቢ ህግ ማስረጃ የለኝም በሚል ሰበብ እስረኞቹ እንዲፈቱ ያደረገው መንግስት ከጎሳ መሪዎች ጋር ከተነገጋረ በሁዋላ ነው ። ኢሳት ባላፈው ሳምንት እንደዘገበው የጭኮ ከተማ ህዝብ በፌደራል ፖሊስ አባላት ጉዳት ከደረሰበት በሁዋላ የከተማው ነዋሪ አፊኒ እየተባለ በሚጠራው ባህላዊ ስነስርአት አማካኝነት፣ ወደ ፊት ስለሚወስደው እርምጃ ከጎሳ መሪዎች ጋር ለማነጋገር ወደገጠር አምርቶ ነበር።  የመንግስት ባለስልጣናትም በተመሳሳይ መንገድ ወደ ገጠር በመውረድ የጎሳ መሪዎች ተቃዋሚዎችን እንዲመክሩዋቸው ጠይቀዋል። የጎሳ መሪዎች ና የሁሉም ቀበሌዎች አርሶአደሮች “ከእኛ ጋር ከመነጋገራችሁ በፊት ሁሉም እስረኞችን ፍቱ” የሚል ቅድመ ሁኔታ በማስቀመጣቸው፣ እሰረኞቹ ተፈትተዋል።
http://www.ethsat.com/

Friday, June 29, 2012


ሲዳማ በታሪኩ  የተራበባቸው ግዚያት ብዙም ኣይደለም። ሲዳማ መራብ የጀመረውም ከቅርብ ኣመታት ወዲህ ነው። ሲዳማ ከሚመገበው የምግብ ኣይነት ማለትም እንሴት ካለው ደርቅን የመቋቋም ኣቅም የተነሳ ኢትዮጵያን በተደጋጋሚ የሚያጠቃውና በተለያዩ መዝገቤ ቃላት ለኣገሪቱ እስከ ብያኔ መስጫነት እያገለገለ ያለው ረሃብ ብዙ ጊዜ የሲዳማን ኣካባቢ ኣይዳፈሪም ነበር። ታዲያ ዛሬ ዛሬ ያ ታሪክ ተቀይሮ የሲዳማ ህዝብ እየተራበ እና የውጭ እርዳታ መጠባበቅ መጀመሩ እየተነገረ ነው።

ከዛሬ ሰባት እና ስምንት ኣመታታ በፊት የሲዳማ ህጻናት በተለይ በቦርቻና በሽቤዲኖ ወረዳዎች ውስጥ በከፍተኛ ሁኔታ በተመጣጠኔ ምግብ እጦት ለበሽታ ተዳርገው እንደነበር ይታወሳል፤ በወቅቱ ኣለም ኣቀፍ ድርጅቶች ባደረጉት ከፍተኛ ህይወት የመታደግ ርብርብ የበርካታ ህጻናትን ህይወት ለመታደግ ተችሏል።

የኣከባቢው ባለስልጣናት ላለፉት ኣስር ኣመታት በኣከባቢው የምግብ ዋስትናን በተመለከተ  ይህ ነው የሚባል ስራ ባለመስራቻቸው  ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ኣካባቢ በድጋሚ በረሃብ መጠቃቱን እና ህጻናትም በተመጠጠነ ምግብ እጥረት ተጠቅተው ወደ እርዳታ  መስጫ ጣቢያዎች በመጉረፍ ላይ መሆናቸውን የተለያዩ ኣለም ኣቀፍ እርዳታ ሰጪ ድርጅቶች በሪፖርታቸው እያመለከቱ ነው።

በቦርቻ ወረዳ ህጻናት በተመጣጠኔ ምግብ እጥረት በየትምህርት ቤቶች ተስላፍልፈው እየወደቁ መሆ ናቸው እና የበሰባቸው ደግሞ ወደ ማገገሚባ ጣቢያዎች በመግባት ላይ ናቸው። በየጣቢያዎቹ ህጻናቱን ይዘው የመጡ እናቶች እንደምሉት ከሆነ በኣከባቢው ካለው ድርቅ የተነሳ ልጆ ቻቸውን መመገብ ኣልቻሉም።

ወደ ኣካባቢው በኣስቸኳይ የምግብ እርዳታ ካልተላከበሰው ህይወት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ልደርስ እንደምችል ኣለም ኣቀፍ ድርጅቶች በሪፖርታቸው ኣመልክቷል።

ሪፖርቶቹን እንደምከተለው ቀርቧል።

Malitu took her one year baby, Asnaku, to Derara Gorbie Health Post, where she was immediately admitted to an outpatient therapeutic programme, at the beginning of May
Concluding his two-day visit to Ethiopia in mid-May 2012, John Ging, a United Nations humanitarian official, had kind words and rare praise for the administration of Prime Minister Meles Zenawi. He admired the administration’s efforts in mitigating the impact of drought, comparing Ethiopia with the rest of the Horn of Africa. Ging even recommended the country’s experience in humanitarian emergency response beyond the region, for the drought ridden Sahel area.

Nonetheless, a reading between the lines of his rather gracious remarks reveals deep concern over impending humanitarian crises, particularly in the southern part of Ethiopia. The operations director of the Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA), a UN agency responsible for assessment of and response to natural disasters, is not looking at the rosy side of what largely is recognised as Ethiopia’s ability to withstand drought.

Ging’s concern seems to have grown after his visit to Boricha Wereda, Sidama Zone, Southern Nations Regional State, where he witnessed a firsthand account of the treatment of malnourished children at therapeutic feeding centres. He talked to mothers who were unable to feed their children, particularly after the belg (short) rains failed, thus leading to two-thirds of the sweet potato harvest collapsing.

Boricha, 30km south of Hawassa (Awassa), seat of the Southern Nations’ administration, led by Shiferaw Shegute, falls in the Sidama Maize Belt. Once considered a food secure and lightly populated area, Boricha has come to be an object of grave concern whenever the issue of child malnourishment is raised, since 2003, the year when Ethiopia saw the largest ever (15 million) number of its citizens go hungry.

Indeed, Boricha is one of the 59 hotspot weredas of food shortage in Southern Nations, according to the administration’s own admission.

Not without a reason, though. Farmers in the area are heavily dependent on the belg season, which begins in February, to grow maize planted once a year, as well as drought-resistant produce, such as sweet potato and enset (false banana).

Rain during this season is indispensable, but it came two months late, this year. This led to an increase in the number of cases of malnourished children.

“It is heartbreaking to see children so acutely malnourished,” Ging said after visiting a health centre at Yirba, the seat of the Boricha Wereda Administration, 305km south of Addis Abeba. “Their immediate suffering and the long-term damage to their learning abilities leaves us all in agreement that more must be done to protect and prevent children from ending up in these centres.”

He may have referred to children such as Asnaku Hengiso, a one year-old, whose parents are residents in Derara Gorbie Kebele, Boricha Wereda.

Three weeks ago, Asnaku was admitted to a health centre in Yirba, one of the two medical facilities in Boricha that have a stabilisation centre for children diagnosed with severely acute malnutrition (SAM). Upon admission, Asnaku had difficulty breathing, while she was crying, rather continuously. Having low weight for her height, she had visible severe wasting and swollen feet due to tissue retention of water, symptoms typical of a SAM patient as defined by the World Health Organisation (WHO).

Thirty nine children registered at Yirba Health Centre suffering from SAM in April 2012. With the number growing quickly since February, none of the cases involved an alarming stage, except for the death of a child reported in May.

A week after Ging’s visit, 17 children with SAM and their mothers were packed in two small rooms at the health centre in Yirba, where two dogs were seen lying by the door of one of them. The rooms’ floors were largely devoted to scattered mattresses. A number of sky-blue mosquito nets were hanging from the ceilings. Computer print on white papers, were glued to the doors as signs stating that these rooms were designated as stabilisation centres.

Nurses assigned to this stabilisation centre made regular visits to the rooms, with their faces hardly showing sense of urgency, if any. They treated the children with a business as usual attitude. Diagnosing similar cases for the last four years, they seemed to be accustomed to the severity of the malnourishment and its attached medical complications. Comparing it with last year, for instance, when their monthly registered SAM cases went as high as 43, they might have felt at ease with the current statistics.

Aid agencies, however, are alarmed with the current development, and their outlook for the future is grim. The December to March rainfall in the region was poor and critically affected the February to May harvest of sweet potatoes, a critical lean season for food, show reports, such as from the World Food Programme (WFP).

The below average rainfall pattern, combined with the late start and poor rain of the belg season, remained from mid-February to May, affecting the food security prospects of the region. The Southern Nations, known for previous years’ high level of chronic food insecurity and high population density, is the most affected area, aid workers say.

“In Southern Nations, the food security and nutritional situation has continued to deteriorate in many areas, and the admission rate of malnourished children into treatment centres is high,” Judith Schuler, public information officer at the WFP, told Fortune, via email.

A joint screening conducted by the regional government and the UN Children’s Fund (UNICEF) on close to half a million children showed that 13,935 of them were severely malnourished. The number of moderately malnourished children was found to be four times larger.

Asnaku’s mother, Malitu, 35, took one of her four children to the centre at the beginning of May, where Asnaku was immediately admitted to outpatient therapeutic programmes (OTP).

Children are admitted to OTP when the measurement of their arm’s circumference is below 11cm and they have at least one sign of oedema. After Asnaku was registered for OTP, Malitu was handed Plumpy’nut, a peanut based ready-to-use therapeutic food, to feed her baby.

“I do not have any capacity to get the type of food my baby needs,” Malitu told Fortune on May 23. “We finished the sweet potato and maize in our stock. We all eat enset, now, as we could not plant another [crop] because there was no rain.”

Sweet potato and other root crops are items that are used during times of hardship in Southern Nations. Coupled with enset, this produce is consumed as a coping mechanism whenever drought hits the area. In recent years, such resilience mechanisms are becoming precarious. This year alone, the sweet potato-growing areas of Southern Nations experienced an 80pc to 100pc failure of the harvest, according to the OCHA’s report, released on May 7.

The failure of this produce is attributed to the late arrival of the belg rains.

The weather turning its back on farmers in this region bothers Hasamo Ayamo, a farmer and fellow villager of Malitu. He plants maize, enset, and sweet potato during the belg season, every year. After a delay of about two months, rain started to fall in his area in April. To his dismay, he was not able to even plant sweet potato, which he claimed would give a harvest after three months.

“We mostly save the sweet potato for our children,” Hasamo told Fortune, chatting with a fellow farmer, who helped him in the interpretation of his modest Amharic. “But, we do not have any this year. The children are in trouble.”

Like Malitu, Hassamo took his daughter to Derara Gorbie Health Post, where the local population goes for any health-related emergency. The centre has three tiny rooms each covered with a roof of corrugated sheet metal, a bare ceiling, and a cement floor. Tables and chairs, a water tanker, cartons for Plumpy’nut, and small plastic bottles filled with water purification solution are the main properties of the Health Post.

The wall of the Health Post was covered with health statistics, charts, and graphs. There was enough information to prepare a mini-demographic health survey. From the data on the population size of the kebele, which was classified by gender and age, to the main cause of morbidity, all was written on large white papers. Even the monthly report of OTP admissions and discharges was openly posted on the walls.

Like other health posts in Boricha, one of the rooms in Derara Gorbie is dedicated to measuring the weight of children. All of the health posts use local makeshift weighing scales. They tie a fibre rope to the ceiling, attach it to a weighing device with a hook on two sides, and, then, pass it through holes in a plastic washtub. Any children admitted for OTP must lie in the washtub for weight checkups.


John Ging, a United Nations humanitarian official, said the top quotation after visiting a health center at Yirba, the seat of Boricha Wereda administration, 305Km south of Addis Abeba.








Desta Geberemichael, one of the two health extension workers in charge of Derara Gorbie Health Post, checked the weight on the makeshift weighing scale. After the weekly checkups on May 23, Hassamo’s daughter was found in a much better position compared to Asnaku. The extension worker referred Asnaku to a stabilisation centre at Yirba, after seeing her unimproved swollen feet and symptoms of diarrhoea and vomiting.

After Asnaku’s transfer, the number of registered children with moderately acute malnourishment at this post decreased to seven. For a kebele with 938 children under the age of five, the number of malnourished children appears to be hardly alarming. But, the devil is in details.

A significant number of children are out there with a critical food shortage problem, although they do not qualify for OTP, due to the admission criteria, according to Desta. Around 100 children have this problem, she estimated. The number may alarmingly increase if they do not receive food aid in time, she feared.

“The people eat now what they have stored,” says Desta, whose job gives her access to almost each household in the wereda. “[But,] they are left with no more food in their households.”

Indeed, although modest, help from the regional administration and NGOs is available in this wereda. Malitu and her four children survive on the 280 Br the family gets from a safety-net programme. It is a federal programme designed by the government, after the drought of 2003, to help drought-exposed farmers receive aid in kind or cash in exchange for community work. Heavily supported by donors, the federal government spends two billion Birr a year in order to support no less than 7.6 million people across the country.

Malitu has a husband who is bedridden. She cannot even prepare his land for planting. Thus, her survival depends on food aid. Facing high grain prices in the market, she prefers aid in kind rather than the six Birr daily wage she gets through community works.

Unlike her, Hassamo has better prospects, he believes.

The haricot bean he planted alongside maize when the late rain started to pour in April is his only hope up until the next main harvest comes in September. In the meantime, his family uses the haricot bean, harvested three months after planting, as a means of survival. Nonetheless, he will certainly face a food shortage. In the absence of swift intervention, such situations are bound to lead to worst-case scenarios, early warning reports caution.

“In the absence of timely and sufficient humanitarian responses, crisis or emergency-level food insecurity is possible between April and June,” warns a food security alert released in April by Famine Early Warning Systems Network (FEWS-NET).

The WFP’s public information officer conquers with this view.


AREAS WITH CRITICAL FOOD SHORTAGE






The shaded part of the map, mostly covering the eastern and southern part of the country, is where food insecurity level is forecasted to reach to crisis between April and June, according to a report of the USAID funded Famine Early Warning Systems Network (FEWS NET). The exclamation mark represents hot spot areas, where the situation would likely to be worse without current or programmed humanitarian assistance.



“With little or no production of sweet potato or other belg crops in March or April, the period since March has been quite stressful for many households,” she said.

Around 3.2 million people continue to require emergency food assistance by this month, estimated the government’s Humanitarian Requirements Document for National Needs, launched in January 2012. Of those, 97,830 are located in Southern Nations. The number of malnourished children and pregnant and lactating mothers has reached 204,400, a recent joint Southern Nations and UNICEF screening revealed.

There is, unfortunately, too much of politicking in such estimations. It is compounded by a mutual suspicion of authorities, both at the federal and regional government levels, and their counterparts in the aid community, including NGOs operating on the ground. The first accuse is that the aid community has a vested interest in exaggerating the size of people in need of humanitarian assistance in order to raise funds overseas.

“They often feel that this jeopardises the country’s positive image on the world stage,” said a foreign aid worker with several years of experience in Ethiopia.

Members of the aid community point their fingers at the regional administrators for being in competition with their counterparts in other regional states for having the lowest number of people estimated to be in need of food aid. The higher this number, the more they feel they are subjected to reprimand by party bosses at the federal level.

This was considered to be what happened early this year when the size of the population that aid agencies had projected to be potentially affected, 297,000, was much higher than what the regional authorities had forecasted at 92,000, according to diplomatic sources.

However, the federal government will soon conduct an assessment to find out the exact number of people affected, Mitiku Kassa, state minister for Agriculture, told Fortune. Citing similar incidents in previous years, Mitiku categorised the current situation as rather “normal.”

“It is under control,” he told Fortune.

Indeed, Fortune learnt that the regional authorities have added just last week 41,000 people in the list of those in need of humanitarian assistance.

Ironically, determining the exact number of the needy is a controversy that is a tip of the iceberg. A major, yet unresolved, debate is in agreeing on who deserves to be provided humanitarian aid. While the donor community strongly insist that surveys ought to be conducted taking all those on “livelihood threshold,” those in the federal and regional governments are determined in keeping it employing the counting on “survival threshold,” a senior international aid operative told Fortune.

He estimates that the number of those at the risk of food insecurity in the south would have increased to 600,000, had the counting was conducting identifying those under "livelihood threshold." These are people who are not immediately starved but with the risk of sliding back to hunger after selling the little assets they have in the household.

Despite such divergence of views on who should be eligible for food aid, the government’s food assistance, which has reached a third round, is still based on January’s estimation on “survival threshold.” It is distributing food aid for those who are affected by the late belg rains, according to Mitiku, who is also the head of the Disaster Risk Management & Food Security Sector (DRMFSS).

A federal agency that is in charge of providing relief assistance across the country, DRMFSS coordinates its operation jointly with the WFP and an NGO consortium. For a third round, it has allocated around 50,000tn of commodities to be distributed to 3.2 million people, and the dispatch had reached 60pc by May 22, according to the OCHA’s weekly humanitarian bulletin. The relief food assistance contains 15kg of cereal, 1.5kg of pulses, and 0.45kg edible oil a person. For malnourished children under five and pregnant and lactating mothers, the WFP provided an additional 4.5kg of corn soya blend (CSB) food.






To avoid delays in purchases and shipments of additional stock, aid agencies look at the arrangement of a loan from the Emergency Food Security Reserve (EFSRA). OCHA’s report revealed that approximately 85,000tn of stock was at hand as of May 21.

Unlike the state minister, officials in charge of the emergency response in Southern Nations were unwilling to discuss their work with reporters. They were very uncomfortable with discussing issues related to food shortages in the areas known to be most affected. Indeed, child malnourishment is one of the sensitive issues that experts, regional office employees, and low-level of administrators avoid openly discussing. They sometimes even go as far as denying the existence of the problem, showing the tension between them and federal authorities.

“We do not have a rainfall or any other problem in our area,” Tilahun Amelo, early warning response and food security work process coordinator in Sidama Zone, told Fortune with fury, in a telephone interview.

Beyene Petros (Prof), a veteran opposition leader who came from Hadiya, one of the hotspot areas of drought in Southern Nations, gets calls from his party apparatus operating on the ground, which has alerted him of the alarming developments.

“The current population density has surpassed the carrying capacity of the land,” Beyene told Fortune, speaking of the real source of the problem.

The irregularity of rainfall also happened during his childhood, he claimed. However, what has changed, now, is the deterioration of farmers’ coping ability.

There is also apprehension among regional authorities when requested for permission to visit the therapeutic feeding centres. Those on the ground often demand letters of permission issued from zone, wereda, regional, and sometimes federal level.

In the absence of such a letter, it was not possible, three weeks ago, to visit a hospital in Yirgalem, one of the 19 weredas in Sidama Zone, where severe malnourished children with medical complications in the Zone are admitted.

Admasu Arsicha, general manager of the hospital, denied access to this newspaper, which failed to get permission from one of the officials at the Zone’s administration, despite several attempts.

The situation in Hawassa was not different. Officials at the Region’s bureaus were reluctant to talk about the impending humanitarian crises in the Regional State, and chose to point to the “right person” to talk to. There was hardly any response to questions, though.

By TESFALEM WALDYES,
SPECIAL TO FORTUNE.
http://www.addisfortune.net/Worst%20Yet%20to%20Come.htm



Household food insecurity and hunger among households in
Sidama district, southern Ethiopia


http://193.146.160.29/gtb/sod/usu/$UBUG/repositorio/10320262_Regassa.pdf



ABSTRACT

Complementary feeding is important for healthy growth of infants after 6 months of age. The purpose of the study was to understand the pattern of complementary feeding in the Sidama region of southern Ethiopia. We surveyed mothers about breastfeeding, complementary feeding practices and beliefs, and maternal characteristics. Weight and length of infants were taken and converted to z-scores using WHO software, and hemoglobin was assessed by HemoCue®. Of the 96 infants (age: 9.45 ± .50 months), 18% had a length for age z-score <–3 and 22% had a length z-score between –3 and –2. Males were more likely to be malnourished than females (p=.009). Iron supplements after birth were reported by 82%. All the infants were currently breastfed and 91% of males and 86% of females had received solid foods within the last 24 hours; twice on average. The most commonly fed items were water (82%); corn bread (65%) and animal milk (28%). Less than 2% of infants were given yellow or green vegetables, beans, root vegetables or cheese. None were given meat, eggs, fruit juice or oil. Most mothers (>90%) did not think kocho or meat were appropriate foods for 9 month old infants. It is important to utilize local complementary feeding patterns and beliefs when designing interventions to address infant malnutrition. Supported by NIH Grant R21 TW06729 (Fogarty International Center and the Office of Dietary Supplements).
For further reading link here: The Faseb Journal http://www.fasebj.org/cgi/content/meeting_abstract/22/1_MeetingAbstracts/873.4

ሲዳሙ ዎርባሆ ዎርብማስ ኩሌ ኣይራዳ ጎባሆ 




ሃዋሳ ሰኔ 21/2004 የሀዋሳ ዩኒቨርስቲ ከ2 ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ በዋናው ግቢ ያቋቋመው የማህበረሰብ ሬዲዮ ጣቢያ ትናንት ተመርቆ ስርጭቱን በይፋ ጀመረ፡፡
የዩኒቨርስቲው ፕሬዚዳንት ዶክተር ዮሴፍ ማሞ የሬዲዮ ጣቢያውን ለአገልግሎት ሲከፍቱ እንደተናገሩት የማህበረሰብ ሬዲዮ ጣቢያዉን ለማቋቋም የተቻለዉ በኢትዮጵያ የአሜሪካ ኢምባሲ ባደረገዉ ድጋፍና በዩኒቨርሲቲዉ ጥረት ነዉ ። በአሁኑ ጊዜ የጣቢያዉ የስርጭት አቅም 50 ኪሎ ሜትር ሬዲዬስ የሚሸፍን ሲሆን ወደፊትም ይህንን አድማሱን በማስፋት የተጠቃሚዉን ህብረተሰብ ቁጥር ለማሳደግ እቅድ ተይዟል ብለዋል ።
የማህበረሰብ ሬዲዮ ጣቢያ በተለይ የመማር ማስተማሩ ስራ ከምርምር፣ ከዕውቀትና ከቴክኖሎጂ ሽግግር ጋር አያይዞ ለእድገትና ልማት የሚበጁ መረጃዎችን በማስተላለፍ ጠቃሚ አገልግሎት እንደሚሰጥ አስታዉቀዋል ።
ህብረተሰቡ በሬዲዮ ጣቢያው ተጠቅሞ ጥያቄ የሚያቀርብበት፣ መረጃ የሚሰጥበት፣ ስራዉን የሚገመግምበት፣ ያሉትን ክፍተቶች የሚጠቁምበት እንደሚሆንም ያላቸዉን እምነት አሳስበዋል ።
ዩኒቨርሰቲው በቅርቡ በጋዜጠኝነትና ማስ ኮሙኒኬሽን ለከፈተው አዲስ ፕሮግራም የተግባር መለማመጃ በመሆን ጭምር ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታ እንዳለው ዶክተር ዮሴፍ አስታዉቀዋል ።
በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር ተወካይ ሚስተር ሮበርት ፖስት/m.r robert post /በበኩላቸው መንግስታቸው የሀገሪቱን ግብርና፣ ትምህርት፣ ጤና፣ በተለይ ኤች አይ ቪ ኤድስን ለመከላከልና የእናቶች ጤንነትን ለማጎልበት የሚረዱ ድጋፎችን እያደረገ መሆኑን አስታዉቀዋል።
ከዚህም ባሻገር የማህበረሰብ ሬዲዮ ጣቢያ ለማሰፋፋት በሚደረገዉ ጥረት ከአሁን ቀደም ለሀሮማያ ዩኒቨርስቲ አሁን ደግሞ ለሀዋሳ ዩኒቨርስቲ መንግስታቸዉ ድጋፍ ማድረጉን ገልጠዋል።
ለወደፊትም የቁሳቁስና የባለሙያ ስልጠናን ጨምሮ ሌሎች ድጋፎችን አጠናክረው እንደሚቀጥሉ ገልጸዋል፡፡
የሬዲዮ ጣቢያው ከማለዳ አንስቶ እስከ ምሽቱ ሁለት ሰዓት ባለው የስርጭት ፕሮግራም የትምህርት፣ የምርምር ውጤቶችን፣ የግብርና ልማት ፣ ጤና ፣ ጠቅላላ እውቀት፣ መዝናኛና ሌሎችንም ፕሮግራሞችን እንደሚያቀርብ የጣቢያው ኃላፊ አቶ አንተነህ ደግፌ አስታዉቀዋል ።
በዚሁ ጊዜ ለማህበረሰቡ ሬዲዮ ጣቢያ መቋቋም የላቀ አስተዋጾኦ ላደረጉ ግለሰቦችና ድርጅቶች የማበረታቻ የምስክር ወረቀት የተሰጠ ሲሆን በተለይ በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር የሲዳማ ባህላዊ አልባሳት ተበርክቶላቸዋል ።

http://www.ena.gov.et/Story.aspx?ID=362&K=1



OLF and SLF Joint Statement

June 29, 2012

The Tigrian Peoples Liberation Front (TPLF) regime has relentlessly pursued the ‘divide and rule’ policy to prolong its grip on power. The regime has initiated conflict between different nations, nationalities and peoples at different times and places, since it came to power, causing destruction of thousands of lives and millions of dollars worth properties.

This anti peace and brutal regime, pursuant to its standing policy, has been engaged in overtly and covertly instigating conflict between the Oromo and the Sidama peoples. Accordingly it has managed to instigate conflict in the district of Riimaa Dhaadessaa between the Oromo people in Ajje sub‐zone of Arsi Zone and the Sidama people in Hawasa subzone of Sidama Zone. Loss of lives and property has been reported due to this conflict initiated by the agents of the regime on both sides.

The motive of the regime in initiating this conflict is consistent with its hitherto policy elsewhere. Spreading such misunderstanding and mutual suspicion between and among the peoples is to deny them the strength they would harness by cooperation in the struggle to get rid of their common oppressor, the TPLF regime.

The current conflict is specially connected to the Sidama peoples escalated demand for their right on Awasa, the regional capital city. It is to be recalled that a decade ago the regime has committed crime on the peacefully demonstrating people to present the same demand at Looqee, near Awasa massacring more than 100 people by day light.

The regime renewed the controversy around the city to instigate further conflict with the southern peoples on the one hand and relentlessly work to instigate another conflict between the historically related and intermarried neighbourly peoples of Oromo and Sidama on the other. We believe that the currently stirred conflict between the Oromo and the Sidama at Riimaa Dhadessa is part of the scheme to subdue the Oromo and Sidama people’s resistance through multifaceted attacks. In short it can be concluded that this is the continuation of the policy that has been applied against the Oromo people, which is instigating conflict with different neighbouring peoples, against the Sidama as well.

The Oromo Liberation Front (OLF) and the Sidama Liberation Front (SLF) strongly condemn the TPLF policy of instigating conflict between peoples and the damages caused thereby in general and that between the Oromo and Sidama in particular. The Oromo and Sidama peoples have long historical and neighbourly relation and have experienced similar history of subjugation. Besides being conquered at the same time both have lived the subsequent consecutive Ethiopian regimes’ subjugation similarly. They both have the same fate. Hence they need to be aware of and defuse the plot to put them against each other in order to prevent them from cooperating in getting rid of their common subjugator.

We call upon all the subjugated peoples in general and the Oromo and Sidama peoples in particular to refrain from giving any attention to the evil plot by the TPLF regime and instead form their historically effective common elders committee and resolve their conflicts in the established traditional way. We call upon them avoiding dependence on the subjugating regime to find a solution for any arising social problems and go instead for the common elders and resolve their conflicts, promote reconciliation and mutual compassion and get rid of the common enemy. We would like to assert the necessity of cooperation of the peoples with the same experience to get rid of the common tormentor, the TPLF regime.

The Oppressed Peoples’ Struggle Will Prevail!!

Oromo Liberation Front

Sidama Liberation Front

June 29, 2012
–Full Docuent in English
–Full Document in Afan Oromo

http://ayyaantuu.com/horn-of-africa-news/oromia/the-oromo-and-sidama-peoples-historical-and-neighbourly-relation-cannot-be-dented-by-the-tplf-plots/



27 June 2012 [ESAT]

Reports coming to our news desk suggest the political turmoil in the Southern Nations, Nationalities, and Peoples states if far from over. Just yesterday residents of Awassa town who were called for a meeting with the regional state’s president had to walk out on him after he bluntly declared that Sidamas’ struggle for statehood is a wishful thinking.

Other ethnicities living in Awassa say ethnic Sidamas have never felt antagonistic towards them. Instead they accuse the regional state government for the political controversy and ethnic tension pervading in the zone and Awassa city. They accuse of the regional government of litany of contradicting laws and what the residents termed unhelpful political propaganda.

Passions are running high. One respected senior citizen of ethnic Sidama origin declared on the meeting that the demand for statehood is the most important agenda for Sidamas and the struggle will continue till that last man standing. One activist who was on the meeting told our reporter that the state government is trying to make the conflict between Sidamas and other ethnic groups living in the Zone. The issue here is a popular demand by ethnic Sidamas to have a state of their own as is the case with other ethnicities of comparable demography and Awassa should remain the capital city of Sidamas only.
Residents of the city who attended the meeting said Shiferaw was actively speaking to make the issue an ethnic conflict between Sidamas and others. He faced a loud grumbling and vehement pushback from the attendants who say the issue is completely different to what he is saying.

Loosely grouped young ethnic Sidamas are distributing names of officials that they accuse are tipping activists name to the notorious Ethiopian Federal Police for torture and extra judicial incarceration. One 14 page document our reporter managed to get his hand on declares the establishment of a clandestine group led by local University Students to highlight the demands of ethnic Sidamas.

In related news, the number of incarcerated individuals in Chuko City of Sidama Zone has reached 15. The Ethiopian Federal Police that has camped in the city are doing a frequent patrol and they disallow gatherings more than three people.

Locals of Chuko are resorting to their tradition called “Afini”. They are marching to the surrounding rural communities to consult with their clan leaders on the course of action they could take heretofore.
Keen observers of Ethiopian politics express their deep seated anxiety about the consequences of ethnic politics in the country.

ሰኔ ፳፩ (ሃያ አንድ) ቀን ፳፻፬ ዓ/ም

ኢሳት ዜና:-በጭኮና በይርጋለም ከተሞች ዛሬ ጠዋት የታየው ነገር በከተማዋ ታሪክ ታይቶ የማይታወቅ ነው ይላል ዘጋቢያችን።  ሰላም የራቀውና በሀዘን ድባብ ላይ የሚገኘው የከተማው ህዝብ ከቤቱ በጧት ሲወጣ የጠበቀው  እንደ ሰሞኑ ፍርሀትና ጭንቀት ሳይሆን ደስታና ተስፋ ነበር።  በከተማዋ የሚገኙ ህንጻዎች  ሁሉም በሚባል ደረጃ ማንነታቸው ባልታወቁ ሰዎች ሌሊቱን በሙሉ  በደማቅ ቀለማት ሲሸለሙ አድረዋል። ህዝቡም በግድግዳዎቹ ላይ የተጻፉትን መፈክሮች ለማየት እየተደዋዋለ ወደ አደባባዩ ጎረፈ። የሚይዙት የጠፋቸው የመንግስት ባለስልጣናት እና ፖሊሶች መፈክሮችን በውሀ ለማጥፋት ቢሞክሩም አልተሳካላቸውም። ተስፋ በቆረጠ ስሜትም ጽሁፎችን ለማጥፋት የፊት ግድግዳዎች መፍረስ እንደገና መልሰውም በስሚንቶ መለሰን ነበረባቸው። ፖሊሶች የህንጻ መቦርቦሪያ ማሽኖች እየያዙ በየህንጻዎች ላይ በመውጣት ሲቦረቡሩ ፣ ሲለስኑ የከተማው ህዝብም በፖሊሶች ድርጊት ይዝናና ነበር።

ከ 10 በላይ መፈክሮች በከተማዋ አስፓልት ላይም ተጽፈው ነበር። ፖሊሶችም መኪኖችን አስቁመው አስፓልቱን በጋዝ ሲወለውሉ ውለዋል።

ዘጋቢያችን በጭኮ ወረዳ በግድግዳዎች ላይ ከተጻፉት መፈክሮች መካከል የተወሰኑት እንደሚገኙበት ገልጧል።፡” በጭኮ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ላይ ” ሽፈራው ሽጉጤ የሲዳማን ህዝብ አይወክልም፣ የሲዳማ ህዝብ ጥያቄ ይመለስ፣ ጥያቄያችን ሳይመለስ ትግላችን አይቋረጥም” ይላል። ከተማ መሀከል ከተጻፉ መፈክሮች መካከል ” የሲዳማ ህዝብ ጥያቄ ይመለስ ” የሚል ተጽፎአል። በከተማዋ መናሀሪያ ላይ ደግሞ ” አዋሳና ሲዳማ አይነጣጠሉም “፣   የኢህአዴግ ካድሬዎች የሲዳማን ህዝብ ደም ማፍሰስ ያቁሙ፣ የሲዳማ ተወላጆች የወገኖቻቸውን ደም ማፍሰስ ያቁሙ፣ ሲዳማ ክልል መሆንም ማስተዳደርም ይችላል።” ይላል። በውሀ መውረጃ ቱቦዎች ላይ ደግሞ ” ኢህአዴግ በቃን፣ አታበታብጡን” የሚሉ መፈክሮች ተጽፈዋል።

በመናሀሪያ አካባቢ ፖሊሶች ህዝቡ ወደ መናሀሪያው እንዳይገባ በመከልከል መፈክሮችን ሲያጠፉ ውለዋል። መናሀሪያው አካባቢ የነበረው ሰውም ድርጊቱን እያየ ይስቅ ነበር።፡ ፖሊሶቹ በይርጋለም የተጻፉትን መፈክሮች ቶሎ ለማጥፋት ችለዋል። አብዛኞቹ መፈክሮች በቀይ ቀለማት ነበር የተጻፉት።

ይህ በእንዲህ እንዳለ ከሶስት ቀናት በፊት በጭኮ የተነሳውን ተቃውሞ አነሳስተዋል የተባሉ 15 የከተማዋ ታዋቂ ባለሀብቶች፣ የፖሊስ አዛዥና የመንግስት ሰራተኞች ፍርድ ቤት ቀርበዋል። አቃቢ ህግ ለፍርድ ቤቱ ግለሰቦቹ ግንቦት7 ከተባለው አሸባሪ ድርጅት ጋር  በማበር ድልድይ ለማፍረስ፣ መኪናዎችን ለማቃጠል እንዲሁም ከግንቦት7 የተጻፈ ወረቀት ሊበትኑ ሲሉ እጅ ከፍንጅ ተይዘዋል የሚል ክስ በንባብ አሰምቷል። ፍርድ ቤቱም ድልድይ ማፍረስና መኪና ማቃጠል በግላጭ የሚታይ ድርጊት በመሆኑ መረጃውን እስከ ነገ ስምንት ሰአት ድረስ እንዲያቀርብ አዘዋል። አቃቢ ህግ የአንድ ሳምንት የጊዜ ቀጠሮ ቢጠይቅም ፍርድ ቤቱ ግን ሳይቀበለው ቀርቷል።

በተያያዘ ዜናም በሲዳማ ዞን የተለያዩ ባለስልጣናትን ስም ዝርዝር የያዘ ወረቀት እየተበተነ ነው። ወረቀቱ ባለስልጣናቱ የሲዳማን ህዝብ ከሌላው ህዝብ ጋር ለማጋጨት የሚያደርጉትን ጥረት እንዲያቆሙ  የሚያሳስብ ነው። በስም ዝርዝር ውስጥ ከተካተቱት መካከል አቶ ሽፈራው ሽጉጤ፣ አቶ ቃሬ ካውቻ፣ አቶ ደሴ ዳልኬ፣ አቶ ሚሊዮን ማቲዎስ፣ አቶ ተፈሪ ፍቅሬ፣ ወ/ሮ ብዙነኝ፣ አቶ አስፋው ጎነብሶ፣ አቶ አብረሀም ማርሼሎ፣ አቶ ባጢሶ ወዲሳ፣ አቶ ማቲዎስ ዳንኤል፣ አቶ ወርቅነህ ፍላቴ፣ አቶ አማኑኤል መንግስቴ፣ አቶ ጸጋየ ላሊጎ ይገኙበታል። ይህ ባለ 3 ገጽ ወረቀት በመጨረሻ ላይ ” ስማችሁ ከዚህ በላይ ለተዘረዘረ ሌቦችና አስመሳዮች አንድ ጥያቄ አለን፣ የሲዳማ ህዝብ ለሌላው ቅድሚያ ከመስጠት፣ ያለምንም ችግር ለሌላው እራሱን አሳልፎ ከመስጠት፣ ቋንቋ ተናጋሪዎችን ብቻ የእኛ ናቸው ብሎ ሹመት ከመስጠት፣ ሌላውን ከራሱ በላይ ከመውደድና ከማክበር በላይ ምን በደለ። የማንን ከተማ እና ህዝብ ተመኘ። አስቡበት ለህሊናችሁ ብትኖሩ ይሻላል።” ይላል።

በዛሬው እለትም በጩኮ ከተማ መሀከል ላይ ልሳኑ የሚባል ሳይክስ ሰራተኛን ፖሊሶች አናቱን በቆመጥ መትተውት ደሙን እያዘራ ሲንከባለል ፣ ቤተሰብ እንዳይጠይቀው ፣ ህክምና እንዳያገኘው ተደርጓል። ወጣቱ ተቃውሞውን አስተባብሯል ተብሎ በመጠርጠሩ መደብደቡን የአይን እማኞች ተናግረዋል።

Thursday, June 28, 2012


በአዋሳ ከተማ በተደረገው ስብሰባ ህዝቡ ስብሰባውን ረግጦ ወጣ

ሰኔ ፳ (ሃያ) ቀን ፳፻፬ ዓ/ም

ኢሳት ዜና:-በትናንትናው እለት የክልሉ መስተዳደር ሀላፊ የሆኑት አቶ ሽፈራው ሽጉጤ የአዋሳ ከተማ ነዋሪዎችን በአዋሳ ባህል አዳራሽ ውስጥ በሰበሰቡት ወቅት ነው ውዝግቡ የተፈጠረው። አቶ ሽፈራው ” ሲዳማ ክልል እንዲሆን የጠየቃችሁት መቼውንም አይሳካም ቁርጡን እወቁት ” በማለት ሲናገሩ ተሰብሳቢው ተቃውሞውን ገልጧል።

በአዋሳ ተወልደው የኖሩ የሲዳማ ብሄረሰብ ተወላጅ ያልሆኑ የከተማው ነዋሪዎች ” እኛን የሲዳማ ህዝብ አላጠቃንም፣ ሲዳማ እኛን አይጠላንም፣ እኛን እያስጠቃን ያለው አመራሩ የሚያወጣው ህግ ነው፣ እኛ ተከባብረን፣ ተዋልደን የምንኖር ህዝብ ነን” በማለት አስተያየት ሲሰጡ፣ ከሲዳማ ተወላጆች በስተቀር የሌላ አካባቢ ተወላጆች አዳራሹን ለቀው እንዲወጡ አቶ ሽፈራው ሲናገሩ ነው፣ ውዝግቡ የተፈጠረው።

የከተማው ነዋሪዎችም እኛ የትም አንሄድም፣ ብትፈልጉ እንደ ጓደኞቻችን እዚሁ እሰሩን በማለት ሲቃወሙ ከዋሉ በሁዋላ አንድ ሽማግሌ ” ህዝቡ አልቆ ሲዳማ የሚለው ስም እሲኪሰረዝ ድረስ ትግላችንን አናቆምም፣ ጥያቄያችን እስኪመለስ ድረስ” በማለት ተናግረው አዳራሹን ለቀው ሲወጡ፣ ህዝቡም ተከትሎአቸው ወጥቷል።

በስብሰባው ላይ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ በሲዳማ ተወላጆችና በሌሎች ነዋሪዎች መካከል ልዩነት በመፍጠር ግጭት እንዲፈጠር ከፍተኛ ጥረት ቢያደርጉም አልተሳካለቸውም ሲል በአዳራሹ የተገኘው ዘጋቢያችን ገልጧል። ህዝቡም በግልጽ ከሌሎች ወንድሞቻችን ጋር ልታጋጩን አትሞክሩ በማለት ተቃውሞውን አሰምቷል።

በቡድን የተደራጁት የአዋሳ ወጣቶች ህዝቡን እያስመቱ የሚገኙ የመንግስት ባለስልጣናት የሚል በርካታ ስም ዝርዝሮችን የያዙ ወረቀቶችን እየበተኑ ነው። የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች የሚመሩት የአዋሳ የወጣቶች ድርጅት በህእቡ መመስረቱን፣ አንድ የድርጅቱ አመራር ለኢሳት ዘጋቢ ተናግሯል። ይህ ድርጅት ባ 14 ገጽ ወረቀትም በከተማዋ በትኖአል።

በሌላ ዜና ደግሞ በትናንትናው እለት በጩኮ ከተማ የተነሳውን ተቃውሞ ተከትሎ  የታሰረው ሰው ቁጥር 15 ደርሷል። የፌደራል ፖሊሶች ሶስት ሆነው የሚቆሙ ወይም የሚጓዙ ሰዎችን ይበትናሉ።

የጭኮ ተወላጆች “አፊኒ” በሚባለው ባህላቸው መሰረት በሂደት ስለሚወስዱት እርምጃ ከጎሳ መሪዎች ጋር ለመነጋገር ወደ ገጠር እየተጓዙ መሆኑንም ዘጋቢያችን ገልጧል።

በሲዳማ ዞን ከአዋሳ ከተማ እጣ ፋንታና ከዞን ጥያቄ ጋር የተነሳው ውዝግብ እየተካረረ በመሄድ ላይ ነው። በትናንትናው እለት የችኮወረዳ የፖሊስ አዛዥ ን ጨምሮ ታዋቂ ባለሀብቶች እና የመንግስት ሰራተኞች መታሰራቸውን መዘገባችን ይታወሳል።


http://www.ethsat.com


______________________

Wednesday, June 27, 2012


The Second Round Massacre of Sidama People by Prime Minister Meles Zenawi and Deputy Prime Minister Hailemariam Desalegn of Ethiopia


26 June 2012
1.  YET ANOTHER Massacre of Sidama people of Ethiopia BY MELES ZENAWI AND HAILEMARIAM DESALEGN has begun.
The second round of the massacre of innocent people of Sidama in Ethiopia started a week ago.  However, the first massacre of about 100 innocent people of Sidama took place at a village called Loqqe in Hawassa at about midday on Friday 24th May 2002.  The killing of Sidama people went on throughout the day and the bodies were dumped at Hawassa Health Centre compound and the Police station.  Other bodies were collected from the maize plot in Hawassa.  The main architects of the massacre were Bereket Simon and Hailemariam Desalegn with direct instruction and approval by Meles Zenawi. The following personalities took the pleasure of finalising and authorising the massacre of Sidama people on that day, 10 years ago:
  • Bereket Simon, Hailemariam Desalegn , Abadula Gamada, Mulugeta Alemseged, Tadesse Kassa and Melesse Marimo.
It’s very sad to learn that none of them have been held accountable to date and brought before the International Criminal Court (ICC).  At the time, under the European and other international pressure, the Prime Minster did promise to set up an inquiry into the massacre.  However, as it can be expected, the massacre of Sidama people has been swept under the carpet by the Prime Minister Meles and his cronies.
2.  Current massacre of innocent Sidama people – June 2012, Round 2.
The Ethiopian regime has started the 2nd round of massacre of innocent Sidama people in all nineteen districts in Sidama zone. The killing started at a Chuko town, on the main road to Dilla town, and the nearby villages and spread to Aleta Wondo town by the 22nd June 2012.  According to the sources from the area, two people were reported dead and seven wounded by the Federal government special forces sent to 19 districts in Sidama to carryout killings.  In addition, according to the report, the grieving relatives were not allowed to take the bodies and bury them.
3.  Nineteen Woredas (districts) of Sidama Zone are currently occupied by the Federal Special Killing Forces of the Federal government of Ethiopia :
The innocent Sidama people are fearful for their lives.  The Sidama people are surrounded and forced not to move about by the Special Forces which are currently granted shoot to kill authority by the government.  The Woredas such as Aleta Wondo, Yirgalem, Bensa, Harbegona, Chuko, Arroresa, etc are facing harsh treatments by the Special Forces.



ኢሕአዴግ በ1984 ዓ.ም አምስት የነበሩትን ክልሎች ወደ አንድ በማምጣት አሁን ደቡብ የሚባለውን ክልል የፈጠረበት ሁኔታም ድንገተኛና የሚመለከታቸው ያልመከሩበት ነው ሲሉ የክልሉ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ተችተዋል፡፡
የሲዳማ አርነት ንቅናቄ - ሲአን ለሰጠው መግለጫ መነሻ የሆነው የሃዋሣ ከተማን ዕጣ ፈንታ አስመልክቶ በክልሉ ገዥ ፓርቲ ለውይይት ቀረበ የተባለው ሠነድ ነው፡፡
ሜትሮፖሊታን ከተማችንን እንዴት እንምራው በሚል ርዕስ የተዘጋጀው ሠነድ ከግንቦት 27 ቀን 2004 ዓ.ም ጀምሮ ለውይይት መቅረቡን ፓርቲው አስታውቋል፡፡
ሠነዱ ለውይይት የቀረበውም ለሲዳማና ለሃዋሣ ከተማ አስተዳደር የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት እንዲሁም ለሲዳማ ተወላጅ የደኢሕዴን አባላት መሆኑን ጠቅሷል፡፡
ሠነዱ ሃዋሣ በተለያዩ ብሔረሰቦች ስብጥር እንድትተዳደር የሚጠይቅ መሆኑንም ጠቁሟል፡፡
ይህንን ሠነድ አጥብቆ እንደሚቃወመው የገለፀው ሲአን የዞኑ ተወላጆችም ይቃወሙታል ባይ ነው፡፡
ፓርቲው በዚሁ መግለጫ የሲዳማ ሕዝብ “ክልል የመሆን ጥያቄ”ም ሊመለስ ይገባል ሲልም አሣስቧል፡፡
የሃዋሣው ሠነድ ጉዳይ ወቅታዊ ይሁን እንጂ የሲዳማ ክልል የመሆን ጥያቄ በተደጋጋሚ የተነሣና ሲታገልለት የቆየ መሆኑንም ሲአን አስታውቋል፡፡
ዝርዝሩን ያዳምጡ፡፡


ሜትሮፖሊታን ሃዋሣ እና “ክልል” ሲዳማ እያነጋገሩ ነው



ሰኔ ፲፱ (አስራ ስምንት) ቀን ፳፻፬ ዓ/ም
ኢሳት ዜና:-የኢሳት የወረዳው የመረጃ ምንጭ እንደገለጠው ተቃውሞው የተነሳው ዛሬ 4 ሰአት ላይ ነው። በትናንትናው እለት እንደዘገብነው የካናዳ ጉብኝታቸውን አቋርጠው ወደ ኢትዮጵያ የተመለሱት የደቡብ ክልል ፕሬዚዳንት የሆኑት አቶ ሽፈራው ሽጉጤ በቅርቡ በሲዳማ ዞን የተነሳውን ተቃውሞ ያነሳሱት ባለሀብቶችና ተቃዋሚዎች ናቸው በማለት የተናገሩትን ለመቃወም ነበር ዛሬ ሰለማዊ ሰልፉ የተጠራው።
አቶ ሽፈራው ያደረጉትን ንግግር ያስቆጣቸው የጭኮ ወረዳ ነዋሪዎች በተወካዮቻቸው አማካኝነት ሰለማዋዊ ሰልፍ ለማድረግ እንዲፈቀድላቸው ጥያቄያቸውን ወረዳው አስተዳዳሪ ለሆኑት ለአቶ አሻግሬ ጀምበሬ ደብዳቤ አስገብተው ነበር። በዚህም መሰረት ዛሬ ጧት የተቃውሞ ሰልፉን ለማካሄድ ወደ ስታዲየሙ ሲያቀኑ የወረዳው የጸጥታ ዘርፍ ሀላፊ የሆኑት አቶ አለማየሁ ክፍሌ የፌደራል ፖሊስ በመጥራት የህዝቡ መሪዎች እንዲያዙ አድርገዋል።
የከተማው ነዋሪ ተወካዮችን ለማስለቀቅ ከፌደራል ፖሊስ አባላት ጋር ውዝግብ ውስጥ መግባቱን ተከትሎ፣ ፖሊሶች ለተቃውሞ የመጣውን ሰላማዊ ሰው በቆመጥ እየደበደቡ ለመበትን ሲሞክሩ ቆይተዋል። ከሰአት በሁዋላ የከተማው ህዝብ በነቂስ በመውጣት የታሰሩት መሪዎች እንዲፈቱለት ፖሊስ ጣቢያውን በመክበብ ጥያቄውን አቅርቧል። ስቱዲዮ እስከገባንበት ጊዜ ድረስ ህዝቡ የፖሊስ ጣቢያውን እንደከበበ ነበር።
ህዝቡን ውስጥ ለውስጥ ለአመጽ እንዲነሳ አድርገዋል በሚል የወረዳው ፖሊስ አዛዥ የሆኑት ዘላለም ላላም ታስረዋል። እንዲሁም ከመንግስት ሰራተኞች መካከል አቶ ገረመው ፊሳ፣ አቶ ኤፍሬም ተፈራ፣ ኢዛ እንዳለና ንጉሴ ታደሰ የታሰሩ ሲሆን፣ ባለሀብቱ አቶ አስቻለው በቀለም ታስረዋል።
አቶ ገረመው ፊሳ፣ አቶ ኤፍሬም ተፈራ፣ አቶ ኢዛ እንዳለና አቶ ንጉሴ ታደሰ ከፍተኛ የሆነ ድብደባ ስለተፈጸመባቸው ፖሊስ ጣቢያ ውስጥ ተኝተዋል።
ከሳምንት በፊት በዚሁ ወረዳ በተነሳው ተቃውሞ 2 ሰዎች መገደላቸውን፣ 2ቱ ደግሞ ክፉኛ ቆስለው የደረሱበት አለመታወቁን መዘገባችን ይታወሳል።
በሲዳማ ዞን የተነሳው ተቃውሞ በቀላሉ ሊበርድ እንደማይችል ብዙዎች ይናገራሉ። የሲዳማ ተወላጆች እንደሚሉት ጥያቄያቸው ፍትሀዊና የመብት ጥያቄ ቢሆንም፣ የመንግስት ባለስልጣናት ጉዳዩን ወደ ዘር ፖለቲካ በመውሰድ ህዝቡ እርስ በርሱ እንዲተላለቅ ለማድረግ ይሞክራሉ በማለት ይናገራሉ።

Tuesday, June 26, 2012


የሲዳማ አርነት ንቅናቄ እንዳስታወቀዉ የሕዝቡ ጥያቄ ሠላማዊና የሕገ-መንግሥቱን ድንጋጌዎች የጠበቀ ነዉ።በሌላ በኩል የደቡብ ኢትዮጵያ መስተዳድርን ከኦሮሚያ መስተዳድር ጋር በሚያዋስኑ አካባቢዎች በተከሰተ ግጭት ሰዎች መሞት፥ መቁሰላቸዉ ተነግሯል።
ደቡብ ኢትዮጵያ የሚኖረዉ የሲዳማ ብሔረሰብ እራሱን የቻለ መስተዳድር እንዲሰጠዉ ሰሞኑን በተከታታይ ባደረገዉ ሠላማዊ ሠልፍ ጠየቀ።በደቡብ ኢትዮጵያ ርዕሠ-ከተማ በአዋሳና በአካባቢዉ ከተሞች አደባባይ የወጣዉን ሕዝብ ለመቆጣጠር መንግሥት በርካታ ፀጥታ አስከባሪዎች አስፍሯል።የሲዳማ አርነት ንቅናቄ እንዳስታወቀዉ የሕዝቡ ጥያቄ ሠላማዊና የሕገ-መንግሥቱን ድንጋጌዎች የጠበቀ ነዉ።በሌላ በኩል የደቡብ ኢትዮጵያ መስተዳድርን ከኦሮሚያ መስተዳድር ጋር በሚያዋስኑ አካባቢዎች በተከሰተ ግጭት ሰዎች መሞት፥ መቁሰላቸዉ ተነግሯል።ወኪላችን ታደሰ እንግዳዉ ከአዲስ አበባ ሁኔታዉን ተከታትሎታል።

ሙሉ ዘጋባውን በሚቀጥለው ሊንክ ያዳምጡ

ሠላማዊ ሠልፍና ግጭት በደቡብ ኢትዮጵያ

የዳይስፖራው ተወካዮች ለሲዳማ ወራንቻ የኢንፎርሜሽን ማእከል በላኩት መልእክት እንዳስታወቁት፤ የሲዳማ ህዝብ ያነሳቸውን የመልካም ኣስተዳደር እና የክልል ጥያቄዎችን ይደግፋሉ ለተግባራዊነቱም ከዞኑ ህዝብ ጎን ይቆማሉ።

በሰሜን ኣሜሪካ፡ በታላቋ ብርታኒያ፡ በኖርዌይ፡ በኔዘርላንድ፡ በመካከላኛው ኣውሮፓ ኣገራት፡ በህንድ፡ በሳውድ ኣረቢያ እና ደቡብ ኣፍሪካ ነዋሪ የሆኑት የዞኑ ዳይስፖራ ኣባላት ህዝባዊ ንቅናቄውን በቅርበት በመከታተል ላይ መሆናቸውን ኣስታውቀዋል።

ህዝባዊ ንቅናቄው ከተጀመረበት ጊዜ ጀምሮ በንቅናቄው ላይ የኣለም ህዝብ ትክክለኛ ግንዛቤ እንዲኖረው በተለያዩ የዜና ኣውታሮች የሚቀርቡ ዘገባዎች ከህዝባዊው ንቅናቄ ኣላማዎች ጋር የተጣጣሙ እንዲሆኑ የማደረግ ስራ በመስራት ላይ መሆናቸውን ኣስረድታዋል።

ኣያይዘውም ለህዝባዊ ንቅናቄ መሳካት ኣስፈላጊውን ደጋፍ ለማደረግ ዝግጁ መሆናቸውን ገልጸዋል።

Monday, June 25, 2012



ሰኔ ፲፰ (አስራ ስምንት) ቀን ፳፻፬ ዓ/ም

ኢሳት ዜና:-ባለፈው ሳምንት ከአዋሳ እና ከሲዳማ ዞን ጋር በተያያዘ የተነሳውን ተቃውሞ ተከትሎ በካናዳ ትምህርታዊ ጉብኝት ሲያደርጉ የነበሩት አቶ ሽፈራው ሽጉጤ ጉብኝታቸውን ትተው በመመለስ ትናንት መግለጫ ሰጥተዋል። ይህ በእንዲህ እንዳለ ባለፈው ሳምንት በሲዳማ ዞን የተነሳው ተቃውሞ ወደ ዘር ግጭት ሊያመራ ይችላል የሚለው የኢሳት ዘገባ የሲዳማ ተወላጆች ያነሱትን ዋነኛ ጥያቄ ያልዳሰሰ ነው በማለት የሲዳማ ተወላጆች አስተያየቶቻቸውን ልከዋል።

አቶ ሽፈራው ሽጉጤ በአዋሳ ጉዳይ ለተነሳው ተቃውሞና ለጠፋው የሰው ህይወት ችግሩን የቀሰቀሱትን ለፍርድ እንደሚያቀርቡ ለክልሉ ራዲዮ ተናግረዋል።

አቶ ሽፈራው የአዋሳ ጉዳይ በሀሳብ ደረጃ ተነሳ እንጅ ውሳኔ ያልተሰጠበት በመሆኑ ህዝቡ እንዲረጋጋ ጠይቀዋል። ከህዝቡና ፣ ከሀገር ሽማግሌዎችና ከሚመለከታቸው ሰዎች ጋር በመሆን ጉዳዩን እንደሚያብላሉትም ገልጠዋል። ፕሬዚዳንቱ ሰሞኑነ በተነሳው ግጭት የሰው ህይወት መጥፋቱንና ንብረት መውደሙን ቢገልጡም ሀላፊነቱን ለመውሰድና ይቅርታ ለመጠየቅ አልሞከሩም፣ ይልቁንም ችግሩን የፈጠሩት የተቃዋሚ አባላት ፓርቲና አንዳንድ ባለሀብቶች መሆናቸውን በመግለጥ ህጋዊ እርምጃ ለመውሰድ መዘጋጀታቸውን ነው የተናገሩት። ሌሎች ወገኖች ግን ግጭቱን የቀሰቀሱት የደኢህዴግ ኢህአዴግ አባላት ናቸው::

አዋሳ አሁንም በፌደራል ፖሊስ እየተጠበቀች ነው። ወደ ይርጋለም በሚወስደው መንገድ ላይ ቁጥራቸው ከፍተኛ የሆነ የፌደራል ፖሊስ አባላት ሰፍረው ይገኛሉ።

ይህ በእንዲህ እንዳለ ባለፈው ሳምንት በሲዳማ ዞን የተነሳው ተቃውሞ ወደ ዘር ግጭት ሊያመራ ይችላል የሚለው የኢሳት ዘገባ የሲዳማ ተወላጆች ያነሱትን ዋነኛ ጥያቄ ያልዳሰሰ ነው በማለት የሲዳማ ተወላጆች አስተያየቶቻቸውን ልከዋል። ለጉዳዩ ቅርበት አለን የሚሉ ወገኖች ለኢሳት በላኩት መልእክት የአዋሳ ህዝብ መሰረታዊ ጥያቄ የፍትህ ጥያቄ በመሆኑ በሌሎች አካባቢዎች ከሚነሱት ጥያቄዎች የተለየ አይደለም።


በየኣስር ኣመቱ በክልል ባለስልጣናት እየረቀቀ የሚቀርበውን የሃዋሳን ከተማ በኮታ የማስተዳደር ጥያቄ ለኣንዴና ለመጨረሻ ጊዜ እልባት እንዲያገኝ ታስቦ የተጀመረውን የክልል ጥያቄ ከዳር ለማድረስ የተቀጣጠለው ህዝባዊ ንቅናቄ እንደቀጠለ ሲሆን: የሲዳማ ህዝብ ያሉትን የመልካም ኣስተዳደር ችግሮን እና የክልል ጥያቄውን በሰላማዊ መንገድ ለሚመለከተው መንግስታዊ ኣካል ለማቀረብ እንቅስቃሴ ጀምሯል::

የበንሳ ወረዳ የህዝብ ንቅናቄ ኣባላት የወረዳው ህዝብ በመወከል ህዝባዊ ጥያቄዎችን የሚያቀረቡ ሽማግሌ ተወካዮቻቸውን የመረጡ ሲሆን ሌሎች የዞኑ ወረዳዎችም የባንሳ ወረዳ ኣረኣያ በመከተል ተወካዮቻቸውን በመምረጥ ላይ መሆናቸው ተገልጿል::

ሰሞኑን በዞኑ ኣስተዳዳሪ የተመራው ኣንድ ከሲዳማ ዞን እና ከክልል ቢሮዎች የተወጣጣ የሲዳማ ልኡካን ቡድን ወደ ኣዲስ ኣበባ ኣቅንቶ የተመለስ ሲሆን በዛሬው ቀን ሙሉ ቀኑን የዞን ካቢኔዎች ስብሰባ ላይ በመሆናቸው ተጓዧቹ ከፈዴራል መንግስት ባለስጣናት የተሰጣቸውን ምላሽ ለመስማት ኣልተቻለም:: ሆኖም ለቀረቡት ጥያቄዎች የፈዴራል መንግስት ኣጥጋቢ ምላሽ ሳይሰጥ እንዳልቀረ ከውስጥ ኣዋቅ ምንጮች ያገኝናቸው መረጃዎች ያሳያሉ::  

በዛሬው እለት መላዋ ሲዳማ በተለይ የሃዋሳ ከተማ ምንም እንኳን በከፍተኛ ጥበቃ ስር ያለ ቢሆንም በከተማዋ ጸጥ ረጭ ብለው የነበሩ ንግድና ሌሎች እንቅስቃሴዎች ወደ ቀደሞው እየተመለሱ መሆናቸው ተገልጿል:: 

በሌላ በኩል የክልሉ ፕሬዚዴንት ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ከክልሉ ኤፍ ኤም ሬድዮ ጋር ባደረገው ቃለ ምልልስ ህዝቡ እንዲረጋጋ መልእክት ያስተላላፉ ሲሆን፤ በደኢህዴን ተዘጋጅቶ ወሳኔ ሳይሰጥበት በድንገት ወደ ህዝብ ጆሮ የደረሰው እና ለተፈጠረው ህዝባዊ ንቅናቄ መሰረት የሆነው ጽሁፍ “በሬ ወለደ ወሬ” ነው በማለት ኣጣጥለውታል::

የራሳቸው ሰዎች ያዘጋጁት እና በብዙ ኮፒዎች ተዛዝተው ከህዝብ እጅ የገባው ባለ 15 ገጽ የማወያያ ጽሁፍ እንዴት ሆኖ በሬ ወለደ ወሬ ልሆን እንደቻለ ብዙም ያሉት ነገር ባይኖርም፤ የማወያያ ጽሁፉን መሰረት ተደርጎ የሚወሰድ ወሳኔ እንደሌለ ግን ተናግረዋል::

በተጨማሪም የሲዳማ ህዝብ እንግዳ ተቀባይ እና ከሌሎች ብሄርና ብሄረሰቦች ጋር ለብዙ ኣመታት በሰላም የኖረ ህዝብ መሆኑን ግልጸው በሲዳማና በሌላው ህዝብ መካከል ግጭት ለመፍጠር ኣሉባልታ የምያናፍሱትን ነቅፈዋል:: 

ኣክለውም በሲዳማ ህዝብ የተነሱትን የተለያዩ የመልካም ኣስተዳደር ጥያቄዎች ለማስተናገድ ዝግጁ መሆናቸውን ኣስታውቀዋል::  
    


ሜትሮፖሊታን ከተማችንን እንዴት እንምራው? በሚል የደኢህዴን ስራ ኣስፈጻም ኮሚቴ በተዘጋጀው የማወያያ ጽሁፍ ላይ ከተላያዩ ኣካላት እየቀረበ ያለው ትችት ተፋፉሞ ቀጥሏል፡፡የሲዳማ ዳይስፖራ በማወያያ ጽሁፉ ላይ የሰላ ሂስ ኣቅርቧል።

በኣቀረበው ሂስ ላይ የማወያያ ጽሁፉን ከተለያየ ጎን የተመለከተው ሲሆን፤ ከስያሜው ጀምሮ በጽሁፉ ውስጥ የተነሱ እና ትኩረት የተሰጣቸውን ጽንስ ሀሳቦች ገምግመዋል።

''The Sidama leadership that ensured that Hawassa grew faster than any other towns in the country during the past 20 years is regarded as having no political commitment and capacity to deliver these all of the sudden! Another blatant fallacy!''  ከጽሁፍ ተቀንጭቦ የተወሰደ::

 የማወያያ ጽሁፉ እና የዳይስፖራውን ሂስ በሚቀጥለው ሊንክ ይመልከቱ።
ደኢህዴን በሃዋሳ ከተማ እጣ ፋንታ ላይ በየደረጃው ያሉት ኣመራሮች ለማወያያት ያዘጋጁት ባላ 15 ገጽ የማወያያ ጽሁፍ
Ethiopia Regime Manfesto Uprooting Sidama From City

Sunday, June 24, 2012


የሲዳማ ምሁራን የማወያያ ጽሁፉን በተመለከተ በተለያዩ ማህበራዊ መረቦች ላይ ያቀረቡት ትችት እንደምያመለክተው፡ በደኢህዴን ስራ ኣስፋጻሚ ኮሚቴ የተዘጋጀው የማወያያ ጽሁፍ የሃዋሳ ከተማ በጥቂት ኣመታት ውስጥ ያሳየችው እድገት በሲዳማ ኣስተዳደር ብቃት መሆኑን የክድ፤ የሲዳማን ህዝብ እንግዳ ተቀባይነትን ከግምት ውስጥ ያላስገባና በጭፍን የሲዳማን ህዝብ የሚያጥላላ ነው ብለዋል::

በማወያያ ጽሁፉ ላይ የቀረበውን ሙሉ ትችት እንደምከተለው ኣቅርበናል::


ሲዳማ ከዘመነ አፄ ምኒልክ እስከ ደኢህዴን/ኢህአዴግ


የአፄ ምኒልክ ተዋጊ ኃይል የሲዳማን ህዝብ በአስከፊ ጭቆናና ብዝበዛ ስር ለማስተዳደር ባካሄደው ወረራ በወቅቱ ይጠቀምበት የነበረውን የጦር መሳሪያ ከህዝቡ ስነ-ልቦናዊ ዝግጅት አንጻር የማይጣጣም በመሆኑ የሲዳማን ህዝብ በግፍ እየጨፈጨፈ እስከ ደቡባዊ አገር ድረስ መዝለቁ አልቀረም፡፡


በወቅቱ ያደረሰው ብዝበዛና ጭቆና የህዝባችንን ሰብዓዊ ክብር ያዋረደና ነፃነቱን ያሳጣ በመሆኑ የሲዳማ ህዝብ በቡድንና በተናጥል ባልተደራጀ ሁኔታም ቢሆን ከምኒልክ ወረራ ጀምሮ እስከ አፄ ኃይለስላሴ ውድቀት ድረስ ለማንነቱና ለሰብዓዊ ክብሩ ያደረጋቸው የነፃነት ተጋድሎዎች ለታሪክ የሚዘከሩ ናቸው፡፡


በተለያየ መንገድ ፈርጀ ብዙ የሆኑ የፀረ ነፍጠኛ ወይንም መልከኛ ትግል እስከ ደርግ መንግስት ቀጥሎ የመልከኛ ስርዓት ተወገደ፡፡ እንደማንኛውም ነፃነት ፈላጊና ገባሪ ብሔሮች ሁሉ የሲዳማ ሕዝብ የተቀማውን የመሬት ባለቤትነት መብት አገኘ፡፡ ቀጣይ የማንነትና የዴሞክራሲያዊ መብት ጥያቄዎች ባይመለሱለትም የሲዳማ ሕዝብ ከ70 ዓመታት በፊት ከአባቶቹ እጅ የተነጠቀውን መሬት መልሶ በማግኘት ለአጭር ጊዜም ቢሆን እፎይታ ያገኘ መስሎ ቢታይም ሰው በላው የወቅቱ መንግሥት ግን በርካታ ህዝባዊ ጥያቄዎችን በአግባቡ ከማስተናገድ ይልቅ በዘዴና በጉልበት በማፈን ህዝቡን ረግጦ፣ አፍኖና ጨቁኖ ለመግዛት የሚያስችል ስልጣኑን በማደላደልና ወጣቶችን በነጻ እርምጃ መጨፍጨፍ ጀመረ፡፡


በአርሶ አደሩ ላይም የባሰ የጭቆና ቀንበር ጫነበት፡፡ ልቡ ያበጠበት፣ ጆሮው የደነደነበት፣ ከራሱ ድምፅና ስሜት በቀር የሕዝብን ስሜት የማይሰማ አምባገነን ገዳይ መንግስት ሆነ፡፡ ደርግ፡፡


የትግል ሸክም ከላያቸው ያልወረደ የብሔሩ ተወላጆች በህቡዕ ይንቀሳቀሱ ከነበሩበት በመውጣት የትጥቅ ትግል አማራጭ የሌለው እየሆነ የመጣው በጥር ወር 1970 ዓ.ም ነበር፡፡
በዚህ የተነሳ ሰፊው የሲዳማ ወጣቶች እና ጎልማሶች ለነፃነት ትግል ዝግጅት ወደ ሶማሊያ ከ30-50 ቀናት የሚፈጅ አደገኛ የእግር ጉዞ በማድረግ የሲዳማ አርነት ንቅናቄን (ሲአንን) መሠረቱ፡፡
የረሃብና የውሃ ጥማት እልቂት ሳይበግራቸው እጅግ አደገኛ የበረሃ ጉዞ በማድረግ ዘመናዊ የጎሬላ ውጊያ ለረጅም ጊዜ ስልጠና በመውሰድና ዓለም አቀፍ የነጻነት ታጋይነት ዕውቅናን ከማግኘት በላይ ሁለት የታወቁ የውትድርና ማሰልጠኛዎችን በማቋቋም በርካታ ዙር ስልጠና በማካሄድ ብቃትና ንቃት ያላቸውን ታጋዮች ያዘጋጀ ከመሆኑም በላይ  የራሱ የሆነ የሬዲዮ ጣቢያ በማቋቋም ለመጀመሪያ ጊዜ የሲዳሚኛ ቋንቋ ትምህርት በላቲን ፊደል የመማሪያ መፅሀፍ በማዘጋጀት በሬዲዮ ስርጭት ላይ የዋለው ከሞቃዲሾ በመሆኑ ከፍተኛ ቦታ የሚሰጠው ነው፡፡
በወቅቱ አምባገነኑ የደርግ ስርዓት የመድብለ ፓርቲ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ያገደ፣ የተለያዩ የፖለቲካ አመለካከቶችን ለማስተናገድና አማራጭ ሃሳብ ለመስማት ትዕግስት የሌለውና ጆሮው የተደፈነ፣ ኃይልንና አፈናን እንደ ዋነኛ የፖለቲካ መሳሪያ አድርጎ የሚጠቀም በመሆኑ የትጥቅ ትግል ማድረግ የወቅቱ ትክክለኛና አማራጭ የሌለው የፖለቲካ መስመር ሆኖ ነበር ማለት ይቻላል፡፡


ዳሩ ግን ይህን አለም በሙሉ ያወቀውን የሲዳማ ህዝብ ትጥቅ ትግልን የደኢህዴን ካድሬዎች በቅርቡ በብርሸለቆና በሌሎች ማስለጠኛ ካምፖች በሚሰጡ ስልጠናዎች ላይ ‹‹ትግሉ ብሔርን መሰረት ያደረገ ሳይሆን የግል ጥቅምን መሠረት ያደረገ ነው፡፡ ሲዳማ በብሔር ደረጃ ያደረገው የፖለቲካ ትግል የለም፡፡ በግለሰብ ደረጃ ኢህአፓን፣ መኢሶንን ወዘተ በመቀላቀል ከተደረገ ሙከራ በቀር የተደራጀ ትግል አላደረገም…›› በማለት ለማጣጣል ያደረጉት ጥረት አስቂኝ ነው፡፡ የደኢህዴን አፈ ጮሌ ካድሬዎች ይህን ያደረጉት የሲዳማን ትግል ሳያዉቁ ቀርቶ ሳይሆን በደቡብ ክልል ውስጥ የታቀፉት ብሔረሰቦች እንደ ሲዳማ ተደራጅተው ከደርግ መንግስት ጋር ያደረጉት የነጻነት የትጥቅ ትግል ባለመኖሩ ሲዳማ ብቻ ተለይቶ ለምን ከታጋዮች ጎራ ይቆጠራል ከሚል  ቅናትና ቁጭት የተነሳ ነው፡፡


በወቅቱ በአስር ሺህዎች የሚቆጠሩ ዘመናዊ አውቶማቲክ መሳሪያዎች በመጠቀም ለደርግ ውድቀት ሲአን ያደረገው አስተዋጽኦ እጅግ የላቀ ነበር፡፡ በመጨረሻም የደርግ ወታደር የሲአንን ኃይል መቋቋም ሲያቅተው እሾህን በእሾህ በሚል ወይንም እራሱን በእራሱ ጠልፎ መጣል በሚል መሴሪ ዘዴ በመጠቀም የገዛ ልጆቹን በሆድና በሌሎች መናኛ ጥቅማ ጥቅሞች በመደለል እርስ በራሱ እንዲተላለቅ አደረገ፡፡
ዛሬም ቢሆን እኛን በእኛው የማባላትና የማጫረስ፣ በሚበላና በሚጠጣ በመደለል እርስ በእርሳችን እንድንጋጭ ማድረጉ በስፋት የቀጠለ ሳጥናኤላዊ ድርጊት ነው፡፡ ባንዳ በመላው ሀገራችን መቼም ጠፍቶ አያውቅምና፡፡
ሲዳማ በደኢህዴን/ኢህአዴግ ዘመን


የደርግ ስርዓት በህዝብና በነፃነት ታጋይ ኃይሎች ከስልጣን ከተባረረ በኋላ የሽግግር መንግስት ለማቋቋም ለሰላም ወዳድና ነፃነት ታጋዮች ጥሪ ተደርጎ የሽግግር መንግስት አባል ከሆኑት የፖለቲካ ኃይሎች አንዱ ሲአን ሲሆን ከ1984 ዓ.ም ጀምሮ በኢትዮጵያም ሆነ በሲዳማ ውስጥ ሰላማዊ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ለማድረግ ተሞክሮ ነበረ፡፡


ይሁን እንጂ ብዙም ሳይቆይ የኢህአደግ መንግስት ˝ድመት መንኩሳ ዓመሏን አትረሳ ˝እንዲሉ ሲህዴድ/የሲዳማ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት/ በሚል ስያሜ ሌላ ተቀናቃኝ ድርጅት አቋቁሞ ሁለት ወንድማማቾች ጎራ ለይተው ወደ ግጭት እንዲገቡና ለዳግም እልቂት እና ደም መፋሰስ ሴራ ጠነሰሰብን፡፡


በዚህ የተነሳ በሁለቱም የሲዳማ የፖለቲካ ድርጅቶች መካከል በተፈጠረው ሹክቻ በሐዋሳ፣ በአሮሬሳና አርቤጎና አካባቢ የትጥቅ ትግል የታከለበት ግጭት ተከስቷል፡፡ ጠላቶቻችን ጎራ ለይተን እንድንተላለቅ ያውጠነጠኑብንን ተንኮል በመረዳት የሲዳማ ዓርነት ንቅናቄ ያገኘው ግንዛቤ የሲዳማ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት የሚል ካባ ደርበው በማቅረብ መሰሪ ዕቅዶቻቸውን እንዲያስፈፅሙ ከተፈጠረውና የራሱ የሆነ የመተንፈሻ ሳንባና ዘላቂ የፖለቲካ ዓላማ ከሌለው ጋር ወደማያቋርጥ ንትርክና ጭቅጭቅ ውስጥ በመግባት ህዝባችን ዳግም ተጎጂ እንዳይሆን አርቆ በማሰብ የሲዳማ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት/ሲህዴድ/ የተፈጠረው አሻንጉሊት ድርጅት የህዝባችንን እራሱን በራሱ የማስተዳደር መብት ካልተደፈረና ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ችግሮችን አንጻራዊ በሆነ መልኩም ቢሆን በማስወገድ ህዝባችንን ወደ ተሻለ ደረጃ ማሸጋገር እስከተቻለ ድረስ በቀጥታና ቀጥተኛ ያልሆነ ድጋፍ በመስጠት ሚና ላይ ብቻ ማተኮር እንደሚያስፈልግ በመረዳት ከፖለቲካ ሽኩቻና ግጭት ገታ የማድረግ ፖለቲካዊ ታክቲክ መጠቀም ግድ ሆኖበት ነበር፡፡


በዚህ የተነሳ ሲአን በአነስተኛ ደረጃም ቢሆን ውስጥ ውስጡን ህዝቡን በማንቃትና የይስሙላ ምርጫ ተብዬው ወቅት ሲደርስ ህልውና እንዳለው በማሳየት በተወሰኑ ምርጫ ጣቢያዎች ብቅ እያለ ራሱን ከማስታወቅ የዘለለ የፖለቲካ ስራ ለመስራት የሚያስችል የፖለቲካ ምህዳር አላገኘም፡፡ ይሁን እንጂ ለሲህዴድ ከበቂ በላይ ተቀናቃኝ የፖለቲካ ኃይል ሆኖ በመገኘት የህዝባችን የፖለቲካና የልማት ችግሮች እንዲወገዱለት ሳይታክት እንዲሰራ ተፅዕኖ ማሳደር በመቻሉ እስከ 1992 ዓ.ም ድረስ በሲህዴድ አመራር ሰጪነት  በሲዳማ ዞን አስተዳደር ውስጥ በመንግስት መደበኛ በጀትና በአይሪሽ ልማት ፕሮግራም አማካኝነት በጤና፣ በትምህርት፣ መሰረተልማቶችና ሌሎች የልማት ስራዎች የተደረጉ እንቅስቃሴዎች ህዝባችን በራሱ ምሁራን እየተመራ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከድህነት አረንቋ ውስጥ መውጣት እንደሚችል ማሳያ የሆኑ ተስፋ ሰጭ የልማት ስራዎች ተጀምረው ነበር፡፡
የሲዳማ ልማት ማህበር፣ የሲዳማ አነስተኛ ብድር ተቋም፣ የሲዳማ ልማት ኮርፖሬሽን እና ፉራ የልማትና ጥናት ምርምር  ተቋም ጨምሮ አብዛኛውን የልማት ተቋማት  የተመሰረቱትና የህዝባችን የልማት ጥማትና ፍላጎት ለማነቃቃት፣ ብሎም  በማነሳሳት ገንቢ ሚና መጫወት የተቻለው በሲህዴድና በሲዳማ ዞን አስተዳደር የቅርብ ክትትልና አመራር ሰጭነት መሆኑ የሚካድ አይደለም፡፡


በርካታ የብሔሩ ወጣቶች በተከታታይ ወደ አውሮፓና አሜሪካ በመላክ በመጀመሪያና ሁለተኛ ዲግሪ ትምህርት የተከታተሉትና የልማት ደጀን ለመሆን የቻሉትም የሲዳማ ዞን አስተዳደር ሙሉ በሙሉ የአስተዳደር ስልጣን በእጁ በነበረበት ጊዜ ነበረ ለማለት ይቻላል፡፡


ይሁን እንጂ ሲህዴድን በተለያየ መንገድ በማባበልና በማግባባት ለህዝቡ ያለበትን ኃላፊነትና የፖለቲካ ስልጣን ደኢህዴን ለሚሰኘውና በአብዛኛው ፀረ-ሲዳማ አቋም ባላቸው መሰሪ ፖለቲከኛ ግለሰቦች ለሚመራው ድርጅት እራሱን ገፀ-በረከት አድርጎ እንዲያቀርብ በማድረግ የሲዳማን ህዝብ የማንነትና የፖለቲካ ጥያቄ ወደሚያፍኑት መሰሪዎች አሳልፎ ተሰጠ፡፡


ኤሳው ለምግብ ብኩርናውን አሳልፎ ለታናሹ እንደሰጠ ሁሉ ሲህዴድ የሲዳማን ማንነትና ህልውና አሳልፎ የሰጠ በመሆኑ እስከዛሬ ድረስ በሕዝባችን ላይ የደረሱት ጥቃቶች፣ ሕዝባዊ ጭፍጨፋዎች፣ የልማት ወደ ኋላ መቅረት ምክንያት በመሆናቸው በታሪክ ተጠያቂነት አለባቸው፡፡


በሲህዴድ አመራር ወቅት የተከናወኑ አበረታች የልማት እንቅስቃሴዎች 
1. የሲዳማ ዞን መስተዳድርና ሲህዴድ የአመራርና የፖለቲካ ስልጣን በእጃቸው በነበረበት ወቅት በርካታ የልማት ስራዎች እንደተጀመሩ ከላይ ተገልጿል፡፡ ከተጀመሩ የልማት ስራዎች መካከል በተለይም የ1ኛና 2ኛ ደረጃ ት/ቤቶች ግንባታና በየወረዳውና በየቀበሌው የተስፋፋው መደበኛ ያልሆኑ የት/ ተቋማት፤ በውጭና በሃገር ውስጥ በርካታ የሲዳማ ልጆች የመጀመሪያና ሁለተኛ ዲግሪ እንዲወስዱ የተፈጠሩ ምቹ ሁኔታዎች፣
2. ጤና ኬላዎች፣ ጤና ጣቢያዎች፣ የቦና ሆስፒታል ግንባታ፣
3. በሰው ጉልበት የሚሰሩ በርካታ ወረዳዎችን የሚያገናኙ መንገዶች፣
4. የሲዳማ ልማት ኮርፖሬሽን፣ የሲዳማ ማይክሮ ፋይናንስ፣ በይርጋለም የሚገኘው ፉራ የልማትና ጥናት ምርምር ተቋም፣ የሐዋሳ መሐል ከተማ ጉዱማሌ የገበያ ማዕከላት መመስረትና መገንባት፣
5. የሲዳማ አስተዳደር አባላትና የልማት መስሪያ ቤት ተወካዮች በአፍሪካ፣ በኤዥያ፣ በአውሮፓና በተለያዩ የዓለም ክፍሎች በአካደሚክ ትምህርትና  በመስክ የስራ ልምድ ጉብኝቶች ሁሉ ለሲዳማ ሕዝብ ልማትና የእድገት ጥማት ምላሽ የሰጡና ተስፋ ሰጪ የልማት ስራዎች ነበሩ፡፡ እነዚህ እንቅስቃሴዎች በዚያው ፍጥነት ቢቀጥሉ ኖሮ ዛሬ የሲዳማ ዞን የት ሊኖር እንደሚችል መገመትም አያዳግትም፡፡ 


እነዚህና በዝርዝር ያልቀረቡ የልማት ስራዎች የተሰሩት በዋናነት የሲዳማ ዞን መስተዳድር ከአየርላንድ መንግስት ባገኘው የልማት ቀጥተኛ ድጋፍ ሲሆን የመንግሥት ድጎማም እንዳለበት ይታወቃል፡፡
ሲህዴድ ከከሰመ በኋላ በሲዳማ ላይ የተፈጸሙ አሉታዊ ተፅዕኖዎች


የደኢህዴን መሰሪ አመራር የድርጅታቸው ዋናው ዓላማና ግብ የሲዳማን ህዝብ መብት መግፈፍና ማዋረድ እስከሚመስል ድረስ ህዝባችንን የበደሉ፣ ያዋረዱ፣ ወደ ኋልዮሽ እንድያድግ ያደረጉና ለዚህም አሁንም ድረስ እየተጉ ያሉ ስለሆነና ያደረሱብን በደል እንዲህ በቀላሉ ተገልጾ የማያልቅ ቢሆንም ለግንዛቤ ይረዳ ዘንድ አኳር አንኳሩን እንደሚከተለው ገልጸናል፡፡
1. ሲህዴድ ስልጣኑን ሙሉ በሙሉ ለደኢህዴን ባስረከበበት ማግስት የደኢህዴን አመራር የመጀመሪያና ፈጣን እርምጃ የነበረው የአይሪሽ መንግስት በሲዳማ መስተዳድር የሚያደርገውን የልማት ድጋፍ እንዲያቋርጥ ማድረግ ነበርና የአይሪሽን መንግስት እርዳታ በተለያየ መንገድ በማዋከብ እርዳታውን ምንም ዓይነት የመውጫ ዕቅድ /Phase out Strategy/ ለማዘጋጀት ዕድልና ጊዜ እንኳን ሳይሰጡት በፍጥነት እርዳታው እንዲቋረጥ ተደረገ፡፡ የተጀመሩ የልማት ስራዎች ባሉበት ቆሙ፡፡ የልማት ድጋፍ በማስቆም ላይ ብቻ አላቆሙም፡፡ በመቀጠልም የልማት ቀናዕ የሆኑ የብሔሩ የልማት ቀያሾችና መሪ ተዋናዮች የሆኑትን በተለያዩ ሰንካላ ምክንያቶች የስም ማጥፋት ፕሮፖጋንዳ በመንዛት ከሃገር እንዲሰደዱ ማድረግ ነበርና እነሆ ይህንን መሰሪ ተንኮል በወራት ጊዜ ውስጥ አሳኩት፡፡ የአየርላንድ መንግስት ድጋፍ ያለ ቅድመ-ሁኔታ ሲቆም የልማት ስራዎችም ባሉበት ቆሙ፡፡ የሲዳማ ልማት አርበኞችም ከፍሎቹ ወደ ውጭ ተሰደዱ፡፡
2. ለሲዳማ ህዝብ የልማት ስራዎችን በዘላቂነት የገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ያግዛሉ ተብለው የተደራጁት የልማት ተቋማት በተለይም የሲዳማ ማይክሮ ፋይናንስና ሲዳማ ልማት ኮርፖሬሽንን ለማፍረስ ያልተፈነቀለ ድንጋይ አልነበረም፡፡ ብዙም አንገጫገጩት፡፡ ዛሬ ግን ለህዝብ ልማት ደጋፊ ሳይሆን የደኢህዴን ታማኝ ካድሬዎች እየተፈራረቁ የግል ህይወታቸውን የሚገነቡበት አንጡራ ሃብታቸው እንጂ የሕዝብ ንብረቶች አይደሉም፡፡ ጠያቂ የሌለባቸው ነፃ የግል ኑሮ መገንቢያ የኢኮኖሚ ቀጠናዎች ሆነዋል፡፡ የተለያዩ ወንጀሎችን ሰርተው ነገር ግን ለስርዓቱ/ለደኢህዴን አስፈላጊ የሆኑ ግለሰቦች ጊዜያዊ ማገገሚያ፣ መደበቂያና መሸሸጊያም ጭምር ሆነዋል፡፡ 
3. የሲዳማ ልማት ማህበር በኢትዮጵያ ካሉ ግንባር ቀደም ማህበራት አንዱ ሲሆን የሕዝብ ልማት አጋርነቱን በተግባር ማሳየት የቻለው የሲዳማ ዞን መስተዳድር ሙሉ በሙሉ ከአስተዳደርና ፖለቲካ ስልጣን እስካልወጣበት ጊዜ ድረስ ብቻ ነበር፡፡ ሲህዴድ ማንነቱን አሳልፎ እንደሸጠ ደኢህዴን የወሰደው አፋጣኝ እርምጃ የሲዳማ ልማት ማህበር ያለውን ገንዘብ ወደ ኦሞ ማይክሮ ፋይናንስ እንዲያዛውር ማስገደድ ነበር፡፡ በሚሊዮኖች የሚቆጠር ገንዘብ በብድር ስም የኦሞ ማይክሮ ፋይናንስ ተቋም ወስዶ ነገደበት፡፡ ማህበሩ ግን የበይ ተመልካች እንዲሆን ተፈረደበት፡፡ በዝቅተኛ ደረጃም ቢሆን የሚያገኛቸው ገቢዎች በማህበሩ እየተደጎሙ ማህበራዊ ችግራቸውን  እንዲቋቋሙ የተመደቡ ሠራተኞች መጧሪያነት የሚዘል አቅም እንዳይኖረው መንገዶች ሁሉ ተዘግተውበታል፡፡ 
ከቅርብ ዓመታት ጀምሮ ሕዝቡ በቁጭት ማህበሩን መልሶ ለማቋቋም በመነሳሳት ከአርሶ አደር እስከ መንግስት ሠራተኛ የአንድ ወር ደመወዝ መዋጮ ድረስ ገንዘብ የተሰበሰበ ሲሆን ይህ ነው የሚባል ተጨባጭ የልማት ስራ እንዲሰራ አልተፈቀደም፡፡ ሕዝቡ ያዋጣው በርካታ ሚሊዮን ብሮች በዝግ አካውንት በባንክ ተቀምጧልም ይባላል፡፡ ነገር ግን ሕዝባዊ ልማት ለማካሄድ የደኢህዴን መልካም ፈቃድ ይጠይቃልና እነሆ እስከ ዛሬ ስለዚህ ገንዘብ እንዲወራ አይፈለግም፡፡
4. እጅግ የሚያስቆጨውና የሚያሳዝነው ጉዳይ የሲዳማ ልማት ማህበር ቴሌቶን ለማዘጋጀት የሚያስችል አገር አቀፍ ፕሮግራም ለማዘጋጀት ጥናታዊ ዝግጅት አጠናቅቆ የደኢህዴን መልካም ፈቃድ በመጥፋቱ የሲዳማ ልማት ጥናት ፕሮጀክት ሌሎች የታደሉ ዞኖችና ልዩ ወረዳዎች ተጠቅመው ሃገር አቀፍ የገንዘብ ማሰባሰቢያ ቴሌቶን በማዘጋጀት ለህዝባቸው በጎ ተፅዕኖ የሚያሳድሩ ሕዝባዊ የልማት አውታሮችን አጠናክረዋል፡፡
5. ከላይ የተጠቀሱት የሲዳማ ህዝባዊ ልማት ድርጅቶች እንዳይቀጥሉ በመግታት አላበቃም፡፡ በመቀጠል ደኢህዴን/ኢህአዴግ ያነጣጠረው የሐዋሳን ከተማ አስተዳደር ከሲዳማ እጅ የመቀማት ዕቅድ ነበር፡፡ ለዚህ መሰሪ ዓላማ መሳካት የተጠቀመው ታክቲክ በሲዳማ ዞንና በሐዋሳ ከተማ አስተዳደር መዋዕቅር ውስጥ ያሉትን የብሔሩን አባላት ስም ማጥፋት፣ አሉባልታ መንዛት፣ የከተማ ልማት በሚል የተዘጋጁ ማደነጋገሪያ ሰነዶችን በማቅረብ የማምታታትና ሁከት የመፍጠር ስራ በስፋት ቀጠለበት፡፡ በመጨረሻም የሐዋሳን ከተማ አስተዳደር ታስረክባለህ አታስረክብም የሚል የመጨረሻ ጥያቄ በማቅረብ አስገደደ፡፡ ይህንን የተቃወሙ የሲዳማ አስተዳደር አመራር ስልጣናቸውን እንዲለቁና እንዲታሰሩ ተደረገ፡፡ ከላይ በእነሱ ሳምባ የሚተነፍሱ የይስሙላ (ፑፔት) ከንቲባ ከብሔሩ እየመደቡ በአጠቃላይ የከተማውን አስተዳደር ስልጣን ተቆጣጠሩት፡፡
በዚህ ጉዳይ የተቆጣው ህዝብ ከሁሉም የሲዳማ ዞን ወረዳዎች በራሱ ጊዜ በመሰብሰብ ሰላማዊ ጥያቄውን ለመንግስት ለማቅረብ ተሰብስቦ ወደ ሐዋሳ ተከማቸ፡፡ የሰላማዊ ሰልፍ ፈቃድ ጥያቄ በደብዳቤ አቀረበ፡፡ ሕዝቡን ቀርቦ ብሶቱን ከማነጋገር ይልቅ ሕዝባችንን የሚጨፈጭፍ የወታደር ኃይል ማከማቸት ተያያዘ፡፡ ሕዝቡም ለሰላማዊ ሰልፍ ፈቃድ በፅሁፍ ተጠይቆ ምላሽ ካልተሰጠና 48 ሰዓት ከሞላው ተቀባይነት እንዳገኘ ይቆጠራል በሚለው ህግ መሠረት ሕዝቡ የሳር፣ የዘንባባ ቅጠልና የኢትዮጵያን ባንዲራ ይዞ ወደ መስቀል አደባባይ ሲተም የቴክኒክና ሞያ ተቋም አካባቢ ጭካኔና ጥላቻ በተሞላበት ሁኔታ በከባድ መሣሪያ በተደራጀ የመንግስት ታጣቂዎች ግንቦት 16/1994 ዓ.ም ከቀኑ 4፡00-4፡30 ባለው ጊዜ ብቻ 42 ፍትህ ጠያቂ የብሔሩን ልጆች ዘግናኝ በሆነ መልኩ ጨፈጨፉ፡፡ ከጭፍጨፋው በፊት የጭፍጨፋው ሁኔታ ሲመቻች የተጠራው የወታደሩ/የሠራዊቱ የበላይ አመራሮች “ህዝቡ የተሰበሰበበት ድረስ ሰው በጥበብ ልከን አጣርተናል፡፡ ህዝቡ ሰላማዊ ነው፡፡ በእጁም የያዘው ቅጠልና የኢትዮጵያን ባንዲራ ነው፡፡ ስለዚህ ይሄንን ህዝብ መምታት አንችልም፡፡ በሌላ ዘዴ ለማቀዝቀዝ ቢሞከር ጥሩ ነው …” ብለው ሲሉ በአቶ ኃይለማሪያም ደሣለኝ የሚመራው አስጨፍጫፊ ቡድን ግን “አይደለም ህዝቡ ህዝባችንን ሊፈጅ ነው፡፡ በቂ መረጃ አለን፡፡ ተቃዋሚው ሰልፈኛ ከተማ ከገባ ህዝባችንን ይጨፈጨፋል…ስለዚህ ይመታ፡፡ ካልተመታ አይመለስም” በማለትና በጦሩም ውስጥ የነርሱን ዓላማ አስፈጻሚ የራሳቸውን ተወላጆች በመሰግሰግ ያን እልቂት ደገሱልን፡፡ በጣም የሚያሳዝነው አውቶማትክ መሳሪያ በጠላት ላይ እንደሚተኮስ በመርጨት ልጅ ከአዋቂ ሳይለይ መረፍረፋቸው ነው፡፡ አንድና ሁለት እንኳ ቢገድሉ ሊያስፈራሩ ነው ይባላል፡፡ ታድያ ይህ የመደብ ጠላት እንጂ ሊያረጋጋ የወጣ የራስ አመራርና መንግሥት ሊሆን ከቶ ይችላል ወይ? መልሱን ጤናማ አእምሮ ላለው ሰው ሁሉ እንተው፡፡ 
በደኢህዴን/ኢህአዴግ አመራር ሰጪነት የህዝቡ ሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ ጥያቄዎች ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ የከሰመና የተደመደመ መስሎአቸው ጮቤ ረገጡ፡፡ የከተማውን መሬት በስልጣን ላይ ላሉ ጎሳዎች ያለተቀናቃኝ ተከፋፈሉ፡፡ ድሮም ቢሆን የሲዳማ መሬት እንጂ ሕዝቡን መች ይወዱና! ከ1994-1997 ዓ.ም ድረስ የሲዳማ ብሔር አባላት በሐዋሳ ከተማ ምንም ሚና እንዳይኖራቸው ተደረገ፡፡
ከ1994 ዓ.ም-1998 ዓ.ም ደኢህዴን ምን ሰራ?
1. ከሲዳማ አስተዳደር እጅ የሐዋሳ ከተማ አስተዳደርን ለመንጠቅ ይቀርቡ ከነበሩ ምክንያቶች  መካከል- የአስተዳደር ብልሹነት፣ ኪራይ ሰብሳቢነት፣ አድሎአዊ አሰራርና ወዘተ ነበሩ፡፡ ግን ከላይ በተጠቀሱት ዓመታት ደኢህዴን/ኢህአዴግ ውስጥ ከፍተኛውን ስልጣን የተቆጣጠሩ ግለሰቦች ምን ሰሩ? ማንን ጠቀሙ? ማንንስ ጎዱ? የሚያላዝኑለትን ፍትሐዊነትን አሰፈኑ ወይ? መልሱ ምንም የልማት ተግባር አላከናወኑም ነው፡፡ እንዲያውም በከተማው ዋና ዋና መንገዶች ዳርና ዳር በሙሉ ለባለስልጣናት ብሔር አባላት በጥቃቅን ንግድ ስም የጉልት ገበያ አድርገውት አለፉ እንጂ፡፡ እነዚህን የከተማውን ውበት ያበላሸውን አሰራር መስመር ለማስያዝ ከፍተኛ ዋጋ የተከፈለበት መሆኑ ሊረሳ አይችልም፡፡
2. የአንድ አስፋልት ሥራ ተጀምሮ 3 ኣመት ለሚሆን ጊዜ ከ20 እና 30 በላይ መተግበር ተስኗቸው ቆይተው በኋላም የከተማው አመራር በተወሰነ ደረጃም ቢሆን ወደ ሲዳማ አመራር ከተቀየረ በኋላ አንድ ዓመት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ የተጀመረው አስፋልት አልቆ በቀጣይነትም ዛሬ ውቧ ከተማችን ብለው የአዞ እምባ የሚያነቡለት ስም እንዲኖረው ተደርጓል፡፡ እነርሱማ የክልል የተለያዩ የመንግሥት መ/ቤት ጽ/ቤት ቢሮዎች ደረጃቸውን በጠበቀ መልኩ ቢሠሩ ለከተማው ውበትና እድገት የበኩላቸውን እንደሚጫወቱ ስለገባቸውና ይህም እንዲሆን ዓላማቸው ስላይደለ ሁሉንም ቢሮዎች ማለት በሚቻል መልኩ አንድ ግቢ ውስጥ አደራሾችና ጉረኖዎችን በመሥራት አጎሯቸው፡፡ ዛሬ አደገ ተብሎ የሚነገርለት የባህር ዳር ከተማ አንዱና ዋናው የውበቱ ምንጭ የክልሉ መንግሥት ቢሮዎች ናቸው፡፡ ባለቤት ያለው ከተማ አይደል፡፡




የደኢህዴን በደል በሞላበት ከ1994-1997 ባለው አስተዳደር ላይ የሲዳማ ህዝብ የወሰደው እርምጃ
1. የሲዳማ ህዝብ ህገ መንግስታዊ መብት የተከለከለ መሆኑ
የሲዳማ ህዝብ በደኢህዴን አመራር ተብየዎች ከላይ በዝርዝር የቀረቡና በሲህዴድ መክሰም የተጀመሩ የልማት ስራዎች ጨርሰው እንዲቆሙ በማድረጋቸው መልካም አስተዳደር በመጥፋቱ በሀዋሳ ከተማ የሲዳማ ህዝብ የበይ ተመልካች ከመሆኑ በላይ በተለያየ መንገድ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጫና እንዲበዛበት በክልሉ ባለሥልጣናት የሚደረግበት ግፍ በጥናት ከተረጋገጠ በኋላ የሲዳማ ህዝብ እርምጃ ለመውሰድ ወሰነ፡፡ በመሆኑም የሲዳማ ህዝብ በኢትዮጵያ ህገ መንግሰት አንቀጽ 47 ንዑስ አንቀጽ 2 ላይ እንደተደነገገው ˝ በክልሎች ውስጥ የተካተቱ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ህዝቦች በፈለጉበት ጊዜ የራሳቸውን መንግስት ወይም ክልል ማቋቋም ይችላሉ˝ የሚለውን መነሻ በማድረግ እራሱን በራሱ ለማስተዳደር የሚያስችለውን የክልል ጥያቄ በ1998 ዓ/ም አቅርቦ በሲዳማ ዞን ምክር ቤትና በክልሉ ምክር ቤት ፀድቋል፡፡ ይሁን እንጂ እስከ ዛሬ ድረስ ህገ መንግስትን በጣሰ መልኩ ምላሽ ሳይሰጥ ታፍኖ ቆይቷል፡፡ ይህ የሚያመለከተው መንግስት በራሱ ጊዜ የሚመራበትን ከህጎች ሁሉ በላይ የሆነውን ህገ መንግስት መጣሱን ነው፡፡ በሌላ በኩል ለህዝብ ህጌ መንግስታዊና ዴሞክራሲያዊ ጥያቄዎች ደንታ ቢስ መሆኑን ነው፡፡  


ደኢህዴን በአሁን ጊዜ ምን እየሠራ ነው?


1. በ1998 ዓ/ም የተላለፈውን የክልል ጥያቄ ተከትሎ በተፈጠረው መልካም ሁኔታ የተነሳ የሀዋሳ ከተማ አስተዳደር ለሲዳማ የተመለሰ ቢመስልም እጃቸው ረጅም የሆኑ የደኢህዴን አመራሮች በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ከተማዋን ሲዳማ እንዳያስተዳር ጫና ሲፈጥሩ ቆይተዋል፡፡ በአሁን ጊዜ እንኳ የደኢህዴን አመራር የሆነው አቶ አለማየሁ የማይደውልበትና በስልክ ትእዛዝ የማይሰጥበት ጉዳይ የከተማው አመራሮች የሚበሉትን የምግብ ዓይነት ለመወሰን ብቻ ነው ቢባል ማጋነን አይሆንም፡፡ የከተማ አስተዳደሩ ተጠሪነቱ ለክልሉ መንግሥት መሆኑ ለዚህ አመቺ ሁኔታ ፈጥሮላቸው ቆይቷል፡፡ የክልሉ “ፕረዝደንትም” ለይስሙላ ይቀመጥ እንጅ “ከእኔ በቀር ሰው የለንም…” ለሚለው አባባሉ እንዲመቸው ሊወጡ ያሉ የሲዳማ ልጆችና አመራሮችን ማስወገድ ዋና ሥራው አድርጎ ስለቆየ ብቻውን ያለ በመሆኑና መሰሪዎቹም አጋራቸው ያደረጉትም ይሄንን ባህሪያቸውን ወዶላቸው ስለሆነ የኋላ ኋላ ብቻውን መሆኑን ስላወቁ አዋረዱት፡፡ የማስፈጸም አቅምም አጣ፡፡ ይህን ካመቻቹ በኋላ ነው እንዳሻቸው ማሽከርከር የተያያዙት፡፡ ማን ተው ሊላቸው፡፡ ታድያ ዛሬ ደኢህዴኖችና ተላላኪዎቻቸው (እነ ሳሙኤል ሼባ) “ፕረዝደንቱን” ቢሰድቡ፣ ህዝቡን ቢሰድቡ ምን ይደንቃል፡፡   
2. የሲዳማ ማይክሮ ፋይናንስ ከኦሞ ማይክሮ ፋይናንስ ጋር እንዲቀላቀል ያልተደረገ ሙከራ የለም፡፡ ምክንያታቸው ውጤታማ አይደለም የሚል ሲሆን እውነታው ግን ተቃራኒ ነው፡፡ የኦሞ ማይክሮ ፋይናንስ ካበደረው ውስጥ ሲዳማ ያስመለሰው 83 ሲሆን ወላይታ 20፣ አርባምንጭ 17፣ ሆሳዕና 20 ነው፡፡ ሆኖም ግን የተኮነነው ሲዳማ ዞን ነው፡፡
3. ሙስናን በመዋጋት ሰበብ የሲዳማን የአመራር አካላት ብቻ በመሰብሰብና እሥር ቤት በማጎር ከተማውን ሲያምሱና ህዝቡ ላይ ሁከት ሲፈጥሩ ቆይተዋል፡፡ የእገሌ ብሄረሰብ መንደር/ቀበሌ ወዘተ እስኪባል ድረስ መሬት የቸረቸሩና አሁንም ወገኖቻቸውን ብቻ በመለየት ሲጠቃቀሙ ያሉ ኪራይ ሰብሳቢዎች ግን ምንም አልተጠየቁም፡፡ በጣም የሚያሳዝነው ግን በወከባው ወቅት ሆን ብለው በደቡብ ኤፍ ኤም ራድዮ ህዝባችንን አፍ አውጥተው እየሰደቡና እያሰደቡ መቆየታቸው ይታወሳል፡፡     


የ2004 የደኢህዴን /ኢህአዴግ ድብቅ አጀንዳ ካባ
ሜትሮፖሊታን ከተማችንን እንዴት እንምራው?
1. ደኢህዴን /ኢህአደግ ለካድሬዎቹ ሰሞኑን ለውይይት አቅርቦት የነበረው አደናጋሪ ሰነድ ሲፈተሸ:-
˝የሜትሮፖሊታን ከተማችን የአመራር ጥያቄ ቁልፍና ዋና ዓለማ በሽግግሩ ወቅት ብቃት ያለው ምደባ ተካሂዶ በከተማው የተጀመረው የኪራይ ስብሳቢነት አረንቋን ከምንጩ ለማድረቅ˝ እንደሆነ ያብራራል ፡፡ ይህን አረፍተ ነገር በዝርዝር በመፈተሸ የጋራ ግንዛቤ ለመጨበጥ እንሞክር፡፡
ሜትሮፖሊታን ማለት ምንድነው ነው?.ሜትሮፖሊታን ማለት ምንም ማለት አይደለም፡፡ ከተሞች ካሏቸው የህዝብ ቁጥር አንፃር እና በአንድ እስኮዌር ኪሎ ማይል የሚይዙት የህዝብ ብዛት መሠረት የሚሠጣቸው ስያሜ አንዱ ነው፡፡ እስከአሁን ባለው ሁኔታ በዓለም ላይ እስከ 6 ደረጃ የደረሰ አሰያየም አላቸው፡፡
ሀ. የህዝብ ብዛት 2500≤50,000
ለ. የህዝብ ብዛት ≥50,000
ሐ. ሜትሮፖሊታን ከ≥50,000 ሆኖ በአካባቢ ሌሎች ድንበርተኛ ከተሞች ኖሮት በማዕከላዊነት ለማስተዳደር እንዲያስችል የሚዋቀር ነው፡፡ በኢትዮጵያ ውስጥ ከ50,000 በላይ የህዝብ ቁጥር ያላቸው የኢትዮጵያ ከተሞች እጅግ በርካታ ናቸው፡፡ ታዲያ ለምንድነው በሀዋሳ ላይ ልዩ ትኩረት ተስጥቶ ሜትሮፖሊታን ከተማችን የሚባለው? ለምን ሌሎች ከተሞች እንደዚህ አልተባሉም?
በሌላ አንጻር፡- 
ሜትሮፖሊታን የሚባለው ከተማ በመንግስት ደረጃ ሌሎች ከተሞች ከሚሠሩት የተለየና መንግስት ልዩ ትኩረት ሊሰጠው የሚፈለግ ተግባር ሲኖር ነው፡፡ ታዲያ የሀዋሳ ከተማ ከባህር ዳር፣ ከአዳማ፣ ከመቀሌ፣ ከሀረር ከተሞች እጅግ ልዩ የሆነ ተግባር የሚያሥተናግደው ምንድነው? ከማንኛውም እድገት  ላይ ካሉ ከኢትዮጵያ ከተሞች የተለየ ሥራ የላትም፡፡ ስለዚህ ከሌሎች ከተሞች ልዩ ተደርጋ የምትታይበትና ደኢህዴን ደርሶ ተቆርቋር የሚሆንበት በቂ ምክንያት የለም፡፡ "ሊበሏት የፈለጓትን አሞራ ጅግራ ይሏታል" ነው ነገሩ፡፡
ከላይ እንደተጠቀሰው ሜትሮፖሊታን መሰኘት ያስፈለገበት ኪራይ ሰብሳቢነትን ለመዋጋትና ለማድረቅ በሁሉም ብሔር የተዋቀረ ተዋጊ ሀይል ለማደራጀት እንደሆነ ይናገራል፡፡ 
2. ለመሆኑ ደኢህዴን የምር ኪራይ ሰብሳቢነትን መዋጋትና የማድረቅ ፍላጎት አለው ወይስ በሙስና ስም አንድን ብሔር ተወላጆችን ለይቶ ማጥፋት? ኪራይ ሰብሳቢዎችስ ማዕከል የት ነው? እስከ አሁን በኪራይ ሰብሳቢዎች ላይ የተወሰዱ ተጨባጭ እርምጃዎች ምንድናቸው?
ምናልባትም የሀዋሳ ከተማ ባለስልጣናትን የሲዳማ ብሔር ተወላጆችን ለይቶ ማሰሩ ይሆን? እንዲህ ማለታችን ያጠፋ አይጠየቅ ማለት ሳይሆን ለምን ኪራይ ሰብሳቢነት እንዋጋ እያሉ ዲስኩር ከሚነፉልን ከሲዳማ ጠላቶች ከሆኑት ከደቡብ ተወላጅ ከፍተኛ ባለስልጣነት አልጀመረም፡፡ ሳይገባን ቀርቶ አይደለም የህዝብን ደም የመጠጠ ባለስልጣን ሆኖ ሀዋሳ ከተማን ከሲዳማ እጅ ፈልቅቆ ለማውጣት ሲዳማን የሚያፈንቅልላቸቸው ከሆነ ከሙስና የፀዳ የስርአቱ አርበኛ ተደርጎ መቆጠሩ አይደንቅም፡፡ በአጠቃላይ ለደኢህዴን ሙስናን መዋጋት ማለት በወረዳ ህዝብን የበዘበዘ የህዝብ ጩሄት ሲበዛ በዞን ላይ መሾም፤ የዞኑን በክልል፤ የክልሉን ወደ ፈዴራል አዛውሮ መሾም መሆኑ ከማንም ኢትዮጵያዊ የተሰወረ አይደለም፡፡ በዚህ አይነት ከደቡብ ዞኖች ወደ ክልልና  ወደ ፈዴራል ተሸጋሽገው  ለስልጣን ሽልማት የበቁት ባለስልጣናትና ለሹመት ሽልማት ያበቃቸውን ስራ ለግንዘቤ እንዲረዳ ከብዙ በጥቂቱ እንደሚከተለው አቅርበናል፡፡
2.1 የደኢህዴን መጨረሻ ስልጣን ደረጃ ላይ የተቀመጡ በአሁኑ ጊዜ በፌዴራል የተሾሙ ባለስልጣናት በልዩ ትዕዛዝ ከሊዝ ደንብና መመሪያ ውጪ ለራሳቸው 425 ካ/ሜ በተጨማሪ ማስፋፊያ ሳይጠይቁ 250 ካ/ሜ ጨምረው በህገ ወጥ መንገድ የያዙት መሬት ከሙስና የጸዳ ይባል ይሆን?  
2.2 እኚው ባለስልጣን ለጓደኞቹና ለብሔሩ ተወላጆች በተመሳሳይ ትዕዛዝና መንገድ ለኢንቨስትመንት የተሸነሸነውን መሬት ወደ መኖሪያ ቦታነት አስቀይረው ለእያንዳንዳቸው 500 ካ/ሜ ያሰጡበትና የመሬት አገልግሎት አጠቃቀም እንዲዛባ ማድረጉ ምን ያስጠይቃል ጃል? ያሸልማል እንጂ፡፡
2.3 ለደቡብ ፖሊስ ባንድ መሣሪያ ግዥ ምክንያት 5000,000 ብር የተመዘበረና በተጨባጭ ተደርሶበት ክስ ተጀምሮ ሳለ በልዩ ትዕዛዝ የታፈነ፤ ይባስ ብሎ ይህን ምዝበራ የፈፀመውን ኮሚሽነር መልሶ በመሾም ይህን አድራጎት የታገሉ የፖሊስ አባላት ብላቴ ተወስደው በእኚ ባለስልጣን በበቀል እንዲባረሩ መደረጉ ሽልማት ቢያሰጥ ለምን ይገርማል፡፡
2.4 ይህ ኮሚሽነር በዳቶ ኦዳሄ ቀበሌ አርሶ አደሮችን በማፈናቀል 1000 ካ/ሜ የግሉ በማድረግ ሽጦ በህገ ወጥ የበለፀገበት ሙስና ወይስ ድቁና ተደርጎ ታሰበላቸው?
2.5 በሀዋሳ ከተማ የተሰራ አስፋልት ስራ ሳይጠናቀቅ በልዩ ትዕዛዝ ክፍያ እንዲፈፀም ተደርጎ ቦዮቹ ሳይከደኑ በመቅረታቸው በተደጋጋሚ በሰውና በንብረት ላይ የሚደረስው አደጋ ያደረሱ የክልሉ ቁንጮ ባለስልጣናት እንደ ወንጀል አይቆጠር ይሆን፡፡  
2.6  የደቡብ ክልል ትምህርት ቢሮ ባለስልጣን የነበሩትና የፈዴራል መንግስት ቁንጮ ባለስልጠን የሆኑት ከሀዋሳ ከተማ በጉልበታቸው በህገ ወጥ መንገድ በአስፋልት መንገድ ላይ የወሰዱትን መሬት 1.5 ሚሊዮን ብር ሽጠው ያካበቱት ገንዘብ ወንጀል ሳይሆን ወደ ፈዴራል ሲዛወሩ ለሽኝት የተሰጣቸው ገጸበረከት ይሆንን? 
2.7 አንዳንድ የደኢህዴን ቁንጮ ባለስልጣናት የህዝብን ሀብት በዝብዘው በቤተሰቦቻቸውና በጥገኛ ባለሀብት ስም ያፈሩት ሀብት በፀረ ሙስና ኮሚሽን ሲደረስባቸው ከተጠያቂነት ለማምለጥ ሀዋሳ ከተማን ከብሔሩ ለማስነጠቅ መስማማታቸው ደኢህዴን ፀረ ሙስና ኮሚሽንን ያቋቋመው ለምን ኣላማ እንደሆነ የአደባባይ ሚስጢር እንዲሆን አድረጎታል፡፡   እንዲህ ነው ኪራይ ሰብሳቢነትን/ሙስናን መዋጋት!!! 
2.8 የክልሉ ቤቶች ልማት እንተርፕራይዝ ከሚያጠናቅቃቸው መኖሪያ ቤቶች ውስጥ 25% ወይም 104 ቤቶች ለሲዳማ ዞን ያለቅድመ ሁኔታ ከተሰጣቸው ቤቶች ውስጥ 49 ቤቶችን በሚስጢር በሲዳማ ስም የተከፋፈሉና በአሁኑ ወቅት ሚስጢሩ ታውቆ በመተረማመስ ያለው ጉዳይ የእነ ማን ተግባር ነው? እነዚህንና ሌሎች መሰል ደባዎች ተከታትሎ እርምጃ መውሰድ ያለበት አካል ማነው? 
2.9 ማንነታቸው በውል በማይታወቁ ሰዎች በ26 በማህበራት እንደተደራጁ በማስመሰል በተናጠልም በዘመድ አዝማዶቻቸው ስም በሀዋሳ ከተማ ባልተለመደ መልኩ የወላይታ ሰፈር፣ የካንባታ ሰፈር ወዘተ እየተባለ በህገ ወጥ መንገድ የተመዘበረ መሬት ምን ቆርጦት ወንጀል ይሆናል፡፡ በእነዚህ ማህበራት ስም 644 የቤት መስሪያ መሬት ወስደው ተቀራምተዋል፡፡ እንደ ዜጋ ማንም ኢትዮጵያዊ በግልም ሆነ በማህበር ተደራጅቶ የከተማ ቦታ መጠየቅና ማግኘት የዜግነት መብት አለው፡፡ ነገር ግን እነዚህ ከላይ የተጠቀሱት ማህበራት ፋይል እንጂ የሰዎቹ ማንነት በግንባር ተፈልጎ አለመገኘታቸው ጉዳዩ ሙሰኛ ባለስልጣናት ረጅም እጅ ያለበት መሆኑን ልዩ የሚያደርገው ነው፡፡ ይህ ማለት በወቅቱ በግርግሩ የሚፈልጉትን ወገን ለመጥቀም ሲባልና የማህበሩ አባላት በግንባር መገኘት ሳያስፈልግ በአንድ ግለሰብ እና በባለስልጣናት አማካይነት ተቀነባብሮ የተዘረፈ መሬት ነው፡፡ ታዲያ ይህን የምዝበራ ወንጀል የፈፀሙትን ባለስልጣናት ማን ይጠይቃቸው? አባቱ ዳኛ ልጁ ቀማኛ ነውና፡፡
በማህበር ስም ከተቀራመተው ከከተማ መሬት ውጭ በአጭር ጊዜ ውስጥ የቅርብ ዘመዶቻቸውን ከያሉበት ዞን በመጥራት እንደ እሳት አደጋ መከላከያ ስራ በዘመቻ መሬት በመከፋፈል የዚህ ብሔር ቀበሌ፣ የዚያ ብሔር መንደር እየተባለ ዛሬ በጥቂት ባለስልጣናት ብሔረሰቦች ስም የተሰየመው መንደሮች የተመሰረቱት በሲዳማ አስተዳደር ወቅት አይደለም፡፡ ታዲያ ሲዳማ ሲያስተዳድር እኮ በተቻለ መጠን የሁሉንም የደቡብ ብሔር አባላትን ብቻ ሳይሆን ማንንም ኢትዮጵያዊ ዜጋ በከተማው አስተናግዷል፡፡ የሲዳማ ብሔር አባላት ትንኝ የምታህል ጉድፍ በትልቁ ተጋንኖና ተባዝቶ ˝ ከቁንጫ ሌጦ እንደማውጣት˝ ያክል ተደርጎ ህዝቡ እንዲታወክ ይደረጋል፡፡ የእነሱ ምሰሶ የሚያክል ጥፋት በዓይናቸው ውስጥ ተደንቅሮ አይቆረቁራቸውም፡፡ እውነታውን ህዝብ የሚሰማበት መንገድ የለም፡፡ የደቡብ መገናኛ ብዙሀንም ቢሆን እውነቱን ፈልፍሎ ለህዝብ ከማቅረብ ይልቅ የባለስልጣናትን የውሽት ፕሮፖጋንዳ ከማናፈስ የዘለለ ስራ የለውምና፡፡ የደቡብ መገናኛ ብዙሀን የሚበረታው የሲዳማን ህዝብ ለመሳደብ በሚዘጋጅ ፕሮግራሞች ላይ ምላሳቸውን ማርዘም እንጂ ለእውነትና ለፍትህ በመቆም ሀቁን ቆፍሮ ለማውጣት የሙያ ስነምግባር የላቸውም፡፡ 


በዚህ አጋጣሚ ለእውነት የቆሙ ወገኖች ወይም የፍትህ አካላት ደኢህዴን አስተዳደሩን ከሲዳማ በመቀማት ባጭር ጊዜ በማደራጀት መሬት እንዲቀራመቱ የተደረጉ ማህበራት ስም የተጠቀሰ ስለሆነ የያንዳንዱ ማህበር አባላት ከተጠቀሰው ቁጥር አንፃር ሰዎቹን (አባላቱን) በግንባር ተቆጥሮ ማረጋገጥ ይቻል ይሆን? ከሌሉስ መሬት እንዴትና ለማን ተከፋፈለ? ይህ ወንጀል እንዲሰራ አመራር የሰጡ ባለስልጣናት እነማን ናቸው? ያስፈፀሙትስ?


ሠንጠረዥ 1. የሀዋሳን መረት ለመቀራመት ሽፋን የሆኑ አባላቱ በውል የማይታወቁ ማህበራት ዝርዝር
ተ.ቁ የማህበሩ ስም   የአባላት ብዛት
ተ.ቁ
የማህበሩ ስም
የአባላት ብዛት
1
ተስፋ የቤቶች ልማት
23
14
ጮራ ቤት ስራ ማህበር
25
2
ሰላም ባንኮች የቤቶች ልማት
21
15
ድርሻችን ቤት ስራ ማህበር
24
3
ጽዮን የቤቶች ልማት
24
16
ኤደን ቤት ስራ ማህበር
26
4
ስምጥ ሸለቆ ቤቶች ልማት
24
17
ወይራ ቤት ስራ ማህበር
23
5
ገጠር መንገደ አምባ
24
18
መብት ቤት ስራ ማህበር
22
6
ግርን ላንድ ቤቶች ልማት
32
19
ጥረት ቤት ስራ ማህበር
26
7
መብራት ኃይል ኅ/ሥራ
24
20
ዳሞት ቤት ስራ ማህበር
23
8
ቤታችን በቶች ልማት ኅ/ስራ
32
21
ምርምር አምባ ቤት ስራ/ማ
24
9
ንጋት ቤቶች ልማት ኅ/ስራ
24
22
እንደየአቅም ቤት ስራ/ማ
30
10
ብርሃን ቤት ስራ ማህበር
35
23
ግንቦት ሃያ ቤት ስ/ ማህበር
32
11
ጆሊ ቤት ስራ ማህበር
22
24
ዋልታ ቤት ስራ ማህበር
24
12
እውቀት ፋና ቤትስ/ማህበር
25
25
ፋና ቤት ስራ ማህበር
23
13
ትግል የቤት ልማት ማህበር
32






እጅግ የሚገርመው ነገር ቢኖር ከላይ ከተጠቀሱት ማህበራት ውስጥ አንድም የሲዳማ ብሔር እንዳይገባበት መንገዶች ሁሉ ዝግ መደረጉ ነው፡፡ ይህ በአጋጣሚ የሆነ ሳይሆን ሆን ተብሎ የተደረገ መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ጉዳይ ነው፡፡ ታዲያ እነዚህ ናቸው ወይ ስለ ህዝቦች አንድነትና እኩልነት የሚደሰኩሩት? ስለ መልካም አስተዳደር ተቆርቋሪ መስለው የፍትህና የልማት አርበኛ ሊሆኑ የሚቃጣቸው? ጅብ በማያውቁት አገር ሄዶ ቁርበት አንጥፉልኝ ይላል አሉ፡፡  


ሌላው የሀዋሳ ከተማ መሬት በደኢህዴን ካድሬዎች ተቀራምተው ወደ ደቡብ አፍሪካ፣ አውሮጳ እና ሌሎች አገሮች መሄጃ የትራንስፖርት ገንዘብ እንዲያገኙ ሆን ተብሎ በተደራጀ መልኩ በአንድ ሌሊት በመቶዎች የሚቆጠር የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ ተሰርቶ ተስጥቶ ወዲያው በሚያሻሽጡ ደላሎች እየተቸበቸበ የብሔር አባላቶቻቸውን ብቻ ተጠቃሚ ያደረጉ እነማን ናቸው? ለምን የእነሱ ጉዳይ በደኢህዴን ባለስልጣናትና ካድሬዎች አጀንዳ ሆኖ ሲቀርብ አይሰማም? የሲዳማ ጉዳይ ሲሆን ግን ለምን ይንጫጫል? 
  
3. ከተማችንን ሀዋሳን ተፈላጊ ከሚያደርጓት በርካታ ምክንያቶች  መካከል ሊጠቀስ የሚገባ ነገር ግን ያልተጠቀሰ ቀዳሚ ጉዳይ የሲዳማ ህዝብ በከተማም ሆነ በገጠር እንግዳ ተቀባይ፣ ሰላማዊ ህዝብ፣ ማንኛውም የሰው ልጆችን የሚቀበል፣ ያለአድሎ አዋህዶና ተዋህዶ የሚያኖር፣ ወደ ውጭ የሚገፋ ሳይሆን የባህሉ የወጉ፣ የማህረጉ አባልና ባለመብት አድርጎ የሚቀበል መሆኑ፣ ከሰዎች ልጆች ጋር በቀላሉ የሚግባባና ቶሎ የሚዋሃድ መሆኑ፣ ደኢህዴን የተሰኘው በስውር ህዝባችንን በሁሉም የሚያጠቁ መሰሪ አመራሮችን ጭምር በትዕግስት ተቀብሎ የሚኖር ሆደ ሰፊ በመሆኑ ሁሉም የኢትዮጵያ ህዝቦች ሀዋሳን ለመኖሪያና ለንግድ ማዕከልነት ይፈልጓታል፡፡ ዳሩ ግን ምን ያደርጋል ደኢህዴን የሚባል ድርጅት በጭራቅ አመራር የሚመራ ወቅት እየጠበቀ ያነታርከዋል (ያውከዋል) እንጂ፡፡ 


ደኢህዴን ህዝባችንን በሆነ ባልሆነው ሲያውክ፣ ሰላም ሲነሳና መብቱን ሲገፍ ዝም ማለታችን፣ በሙስና ሰበብ እውነታው እንኳ በወጉ ሳይጣራ ሲዳማ የሆነ ብቻ ተመርጦ ሲታሰር ዝም ማለታችን ፍርሃት ሆነብን? በህዝብ ራድዮ ሳይቀር ጠቅላላ ህዝብ ሲሰደብ ዝም ማለታችን አላዋቂነት ነው? ዝምታ በራሱ አይናገርም እንዴ? ቢያንስ ቢያንስ ነገር ያለመፈለጋችንን፣ ሰላም ናፋቂ መሆናችንን፣ ከሌሎች ወገኖቻችን ጋር በሰላምና በመተሳሰብ ለመኖር ዋጋ ለመክፈል መወሰናችንን አይናገርም? የመቻቻል ባህላዊ መንፈሳችንን አይገልጽም? አዋቂ ለመባል እንደናንተ መሳደብና መናናቅ፣ ብሎም መዳፈር ሆነ? እኛ እንኳ ይህ አሁንም ይቅርብን፡፡ እናንተ ይመቻችሁ፡፡
ዋናው ጉዳይ ይሄ ቀምበር በህዝባችን ክንድ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ያበቃለታል፡፡ ደኢህዴንም ስሙ ይቀየራል፡፡ ለነገሩ እኛ ምን አገባን ሲዳማን ሳይጨምሩ ደኢህዴን ብለው ቢቀጥሉስ ምን አገባን፡፡ ቀድሞስ ቢሆን መች ወደን በአቅጣጫ ስም ተጠራንና፡፡
   
4. "በውድድር የሚያምንና ራሱን ከኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከትና ተግባር የፀዳ አመራር በባትሪ ፈልገን መመደብ፣መደገፍና መከታተል የወቅቱ ቁልፍ ጥያቄና አስፈላጊ ጉዳይ ነው" ይላል፡፡
ማንን ከማን ጋር ለማወዳደር ተፈልጎና ታስቦ ይሆን? የሲዳማን ብሔር ምሁራንን ከ1993 ዓ/ም ጀምሮ አስከ 1998 ዓ/ም ባለው ጊዜ ብቻ ድብቅ አጀንዳቸዉን ተግባራዊ ለማድረግ እንዲያመቻቸው የሀሰት ወሬና ፕሮፖጋንዳ በመንዛትና በማሳደድ አገር ለቀው እንዲበታተኑ አድርገው ሲያበቁ የቀሩትን በየእስር ቤት አጎሯቸው፡፡ ሌሎችን ያልሆነ ስም እየሰጡ ከልማት መስመር እንዲርቁ በማድረግ በየመንግስታዊ ባልሆኑ ድርጅቶች ሄደው እንዲሰደዱ አደረጉ፡፡ ከዚህ በላይ ደኢህዴን ከሲዳማ የሰበሰባቸው አብዛኛዎቹ ሳይጠሩአቸው አቤት ሳይልኩአቸው ወዴት የሚሉ የህዝባችንን ፖሊቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ፍላጎት ያለበትን ደረጃ መገንዘብ የተሳናቸው ለጊዜያዊ ሆድና ምቾት ህሊናቸውን የሸጡትን ነው፡፡ በመጀመሪያ ለራሳቸው ህሊና ነጻነት የሌላቸው፣ ሆዳቸው አምላካቸው የሆኑ የሲዳማ ህዝብ ስም ያለበትን ካባ ደርበው የተኮለኮሉ አሻንጉሊቶች  መላውን የሲዳማን ህዝብ አንጡራ ሀብት ሲያዘረፉና ለልማቱ ሳይቆረቆሩ ተኝተው ከርመው  ዛሬ ደግሞ ብቃት የላችሁም ደካማ ናችሁ ችሎታ የላችሁም የተባሉ ናቸው፡፡
ከላይ በተጠቀሰው  ሁኔታ  የሲዳማ ህዝብ ሲተረማመስ የደኢህዴን ቁልፍ የአመራር ቦታ የተቆጣጠሩ የድል ማግስት አርበኞች የእራሳቸውን ብሔረሰብ አባላት በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ ሀገር በገፍ አስተምረው እራሳቸው ከራሳቸው ጋር የሚወዳደሩትን አዘጋጅተዋል፡፡ እውነተኛ ውድድር በለለበት “ብቃት” መለኪያ ባይኖረውም፡፡ በክልል ደረጃ ያላቸውን የማይደፈር ስልጣን በመጠቀም የሀዋሳን ከተማ መሬት በልዩ ትዕዛዝ እየተቀራመቱ የብሔራቸውን አባላት በኢኮኖሚ አጠናክረዋል፡፡ ታዲያ ዛሬ በተለያየ መንገድ በእቅድ የራሳቸውን  የተማረ ሀይል  አዘጋጅተው ሲያበቁ ለህዝብና ለፖለቲካ ጉዳይ ሳይሆን ለሆድ ጉዳይ ከተሰበሰቡት ጋር ማወዳደር ማለት አስቀድሞ ለተበላ እቁብ የማደናገሪያ አጃቢ መጠየቅ ነው ብለን እናምናለን፡፡


ሌላው ደግሞ "በባትሪ ፈልገን" የሚል አረፍተ ነገር ተሰንቅረው አገኘነው፡፡ እናንተ የክልሉ ወሳኝ ቦታ የተቆጣጠራችሁ አመራር አንድ ነገር እንጠይቃችሁ ማንን ለማጭበርበር ነው በሌሊት እንደ ሌባ በባትሪ የሚትፈልጉት? የተማረ ሰው ፍለጋ? ወይስ የራሳችሁን የግል ጉዳይ አስፈጻሚ? ሞኛችሁን ብሉ የሲደማን ህዝብ እርስ በርሱ እያዋጋችሁና እያናቆራችሁ ስትፈልጉም የመከላከያ ሀይል እያዘዛችሁ እያስጨፈጨፋችሁ ካልሆነም እያስፈራራችሁ እንኳንስ ለሀዋሳ ከተማ ለሀገሪቱ ሙሉ የሚበቃ የተማረ የሰው ሀይል እስትራቴጅ ነድፋችሁ ስታወድሙን እንደከረማችሁ የማይነቃ መስሎአችሁ ይሁን? 


የሚያሳዝነው ነገር ቢኖር የሲዳማ ህዝብ አለም ያወቀው የነጻነት ተጋድሎና ልምድ ያለው እንኳንስ የእናንተን ያገጠጠ ተንኮልና የፖሊቲካ ሽወዳ በተግባር እያየ ቀርቶ ገና ምን ሊመጣ እንደሚችል ሳይነገር ምን እንደታሰበ ሊረዳ የሚችልን ህዝብ ማንነታቸውን በመሸጥ የሚላላኩላችሁን ጥቂት ካድሬዎች አይን ማየታችሁ ነው፡፡


የደኢህዴን ጭፍን ግልቢያ የሀገሪቱን ህገ መንግስት በመናድ ላይ መሆናችሁን  ልብ ማለት አለመቻላችሁ  የፖለቲካ ብቃታችሁን ያስገምታል፡፡ በኢትዮጵያ ህገ መንግስት ማንኛውም ብሔር ብሔረሰብ እራሱን የማስተዳደር ያለቅድመ ሁኔታ የተረጋገጠለት መብት ነው፡፡ ደኢህዴኖች ማድረግ የሚቻላችሁ ከሆነ በመጀመሪያ የኢትዮጵያን ህገ መንግስት ከፈዴራላዊነት ወደ አሀዳዊነት አስለወጡ፡፡ እያንዳንዱ ብሔር እራሱን በራሱ የማስተዳደር መብት ይነሳ፡፡ ከዚያ በኋላ የቋመጣችሁ አመራሮች ሀዋሳን ትቀራመታላችሁ፡፡


ለነገሩማ ደኢህዴን የሲዳማን ህዝብ በፖለቲካው፣ በኢኮኖሚ፣ በትምህርት ወደ ኋላ እንዲቀር ያልፈነቀለው ድንጋይ ባይኖርም በግል ጥረታቸውም ሆነ ግመልን በመርፌ ቀዳዳ እንደ ማሾለክ በሆነው ጠባብ እድል ሁሉ በመጠቀም በእልህና በቁጭት በመማር እንኳንስ ለሀዋሳ ከተማ በሀገር ደረጃም ብቁ ተወዳዳሪ ወጣቶች በብቃትና በጥራት እራሳቸውን ያዘጋጁ ወጣት ምሁራን በገፍ ደርሰውልናልና ምቀኞች ምስጋና ይጡ፡፡ ስለሆነም  የሲዳማን ህዝብ ስልጣን በመቀማት ለመቀራመት ያለማችሁት እንደማይሳካ አውቃችሁ የዘረጋችሁትን ረጅም እጅ እንድትሰበሰቡ እንመክራችኋለን፡፡ ሲዳማንና ሌሎች ከሲዳማ ጋር በሰላም በፍቅር የኖሩ ህዝቦችን አታወኩ፡፡
በጽሁፍ ውስጥ ሌላው የተገለጸው "ኪራይ ሰብሳቢነትን መዋጋት ካልተቻለ የህብረተሰብ መበስበስ/Societal decay/እንፈጥራለን " ይላል፡፡ በዚህ ጉዳይ ላይ አንድ እውነታ ላይ መስማማት ያስፈልጋል፡፡ በማንኛውም ፖሊቲካ ስርአት ውስጥ መጀመሪያ የሚበሰብሰው ህብረተስብ ሳይሆን የፖለቲካ ስርአቱ ነው፡፡ የፖሊቲካ ስርአቱ በሰበሰ የሚባለው ከህዝብ የተረከበውን የፖለቲካ ስልጣን የስርአት መሪዎችና አባላቱ የግል መጠቀሚያ በማድረግ ህብረተሰቡን ማገልገል ሲያቅታቸው ነው፡፡ አሁን ባለው ሁኔታ የበሰበሰው ህዝብ ሳይሆን አመራሩ መሆኑን ለግንዘቤ እንዲረዳ በገጽ 5 ላይ ተጨባጭ ማስረጃ በማቅረብ አብራርተናል ፡፡ ህዝባችንንማ በኤፍ ኤም ራድዮ እስከሚበቃችሁ ድረስ ሰድባችሁታል፡፡ አሁን ግን ይብቃችሁ አትስደቡት፡፡ ህዝቡ አልበሰበሰም፡፡ አይበሰብስምም፡፡ የድንቅ ባህል ባለቤት ነው፡፡ ሰማችሁ ወይ (‹አፊኒ›) ሳይል/ሳይመክር ተቻኩሎ ስህተት ውስጥ አይገባም፡፡ ክራይ ሰብሳቢነት የህዝባችን ችግር አይደለም፡፡ የእናንተው እንጂ፡፡
በሰነዳችሁ ገጽ አራት ላይ ˝አብዮታዊና እድገት ገቺ /Opening up/አመለካት አስፈላጊነት˝ ያወሳል፡፡ ለዚህ አርአያ ነው በማለት የቻይናን ተሞክሮ ያቀርባል፡፡ በእርግጥ የቻይና ኢኮኖሚ እድገት ለታዳጊ አገሮች አርአያነት ያለው ነው፡፡ ይህንን ተሞክሮ ሀዋሳ ከተማ ላይ ተግባራዊ ለማድረግ ተመኝታችኋል፡፡ ምኞት አይከለከልም ነገር ግን ለቻይና እድገት ሁለት ወሳኝና መሠረታዊ የሆኑ ጉዳዮችን ደኢህዴን በተግባር ኮፒ ለማድረግ ለምን አልደፈረም?
ቻይናን  ለእድገት ያበቁት ሁለት መሠረታዊ ነገሮችን እንጠቁማችሁ፡- 
1. በኪራይ ሰብሳቢነት/ሙስና/ ላይ የማያዳግም እርምጃ ትወስዳለች፡፡ በተጨባጭ በቅርብ ጊዜ የወሰደችውን እርምጃ እንመለከት፡-
በእናት ሀገርና በህዝብ ፍቅር በታነጹ መሪዎች ቁርጠኝነት የፖሊስ ኮሚሽነሩን ጨምሮ የከተማዋ ከንቲባና ሰባት ከፍተኛ መኮንኖችን በኪራይ ሰብሳቢነት በስቅላት ቀጥታለች
በአሁኑ ሰዓት ከአንድ መቶ በላይ የመንግስት ባለስልጣናት ተይዘው በምርመራ ላይ ይገኛሉ፡፡
በርግጥ በአቋራጭ መበልፀግና ኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከት የልማት ስሜት ገዳይና አውዳሚ ነው፡፡ በዚህ ጉዳይ ላይ እኛ እያልን ያለነው ከአመለካከት በላይ ተራምዳችሁ በተጨባጭ ኪራይ የሰበሰቡ፣ የህዝብን ሀብት የተቀራመቱ፣ የህዝባችን ፖለቲካ ኢኮኖሚና ማህበራዊ ልማትና እድገት ማነቆ በሆኑት ላይ  ትክክለኛ እርምጃ በመውሰድ ተአማኒነታችሁን አሳዩን ነው፡፡ 


የደኢህዴን አመራር ግን በማስ ሚዲያና በወረቀት ላይ ከመደንፋት ባለፈ ከፍተኛ የንቅናቀው አመራር አባላት የአደባባይ ሚስጥር የሆነው ኪራይ ሰብሳቢነት/ሙስና / ተግባር በፈፀሙት የፈደራልና ክልል ከፍተኛ ባለስልጣናት ላይ ለምን እንደቻይና የእርምት እርምጃ አልወሰዳችሁም? ይህን ተሞክሮ ኮፒ ማድረግ ያስፈራል አይደለ? አዎን ያስፈራል፡፡ 
2. በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ ሀገር በትምህርት ወይም በስራ ጉዳይ የወጡ ዜጎችዋና እንዲሁ እስከታችኛው አርሶ አድር ድረስ ማንኛውም ለሀገር የሚጠቅም ሀሳብ መሬት ላይ አይወድቅባትም፡፡ ቻይና፡፡ ሀሳቦች ሁሉ ወደ አንድ ማዕከል ተሰባስቦ በከፍተኛ ባለሙያዎች እየተገመገሙ ደረጃ በደረጃ ወደ ተግባር ይገባል፡፡ ደኢህዴን ግን የተማረ ይሁን ያልተማረ ተጽፎ ከሚቀርብላቸው ሰነድ ውጪ የህዝብን የልማት  ሀሳብ አይሰማም፡፡ የተማሩ ሰዎቸ ልማት ተሳትፎ የሚያደርጉበት አሠራር የላቸውም፡፡ ስትፈልጉ የአንዱን ብሔር ነጥላችሁ በማጥቃት ባለሙያዎች ከሙያቸው ጋር እንዲሰደዱ ታደርጋላችሁ፡፡ ስለዚህ ከቻይና ተሞክሮ የሚወሰድ ከሆነ ስሙን ብቻ ሳይሆን ተግባሩን መዋስ ያስፈልጋል፡፡ ሌላው እናንተ እንደጠቀሳችሁ ቻይና 70% የውጭ ባለሀብቶችን አስገብታለች፡፡ ሀዋሳም በሲዳማ ህዝብ አስተዳደር ስር ሆኖ ከ90% በላይ የብሔሩ አባላት ያልሆኑ ዜጎች ኢንቨስት ያደረጉባትና ከህዝባችንና ከአመራሩ ጋር በፍቅርና በሰላም የሚኖሩባት ከተማ ናት፡፡ ታዲያ እናንተ ከዚህ የተሻለ ምን ልታደርጉ አቀዳችሁ? ወይስ ከ90% ውስጥ ከላይ እንደዘረዘርነው ማህበሮቻችሁ 70% የእናንተ ጎሳ አባላት ብቻ እንዲሆኑ ፈለጋችሁ? የሲዳማን ህዝብ ከከተማውና ከአካባቢው በማባረር የራሳችሁን መዋቅር ለመተካት? የሲዳማ ብሔር የሀገሬ ጅብ ይብላኝ የሚል እምነት የሌለው መሆኑን እስከ ዛሬ አለመረዳታችሁ ይገርማል ፡፡ የሲዳማ ህዝብ በታሪኩ ከራሱ ልጅ ይልቅ ሌላውን የሚያስቀድም ዛሬ ደኢህዴን የሚያስተምረው ሳይሆን ሲወርድ ሲዋረድ የመጣና የተዋሃደ ባህል እንደሆነ መረዳት የማትፈልጉ ስለሆነ እንጂ በከተማም ሆነ በገጠር ይህ ሁኔታ እውነት ነው፡፡ በመሰሪ ደኢህዴን ጥቂት አመራር ምክንያት በርካታ የሚያስመርሩ ደባዎች ቢፈፀሙበትም የነበረውን  የሰው ልጅ የማክበር፣ የመቀበል ተስማምቶና ተዋህዶ የመኖር ባህላችን እንደማይቀዘቅዝ ልናረጋግጥላችሁ እንወዳለን፡፡ ይህንን የሌሎች ብሔር ብሔረሰቦች አባላትም ይመሰክሩልናል፡፡ ምንም እንኳ በከፍተኛ አመራሮች አእምሮ የሞላው ክፋትና ጥፋት ቢሆንም፡፡


በገጽ ስድስት ላይ የተቀመጠው እንዲህ የሚል ነው፡፡ ˝የተፈለገውን ተግባር ለመፈፀም የሚያስችል ብቃት ያለው አመራር አፈላልጎ መመደብ˝ ላይ የተቀመጡ ሶስት መስፈርቶች ሲፈተሹ፡፡


1ኛ. የብቃት ዋና መለኪያ ˝አብዮታዊ ልማታዊ ዴሞክራሲያዊ አመለካከት˝ ነው ይላሉ፡፡ እነዚህ ጽንፀ ሀሳቦች ምንነትና ለኢኮኖሚ ልማት ያላቸው ፋይዳ ምን እንደሆነ ምንም ክርክር ሳያስፈልገው መስፈርቱ ምንም የትምህርት ብቃትና ዝግጅት ከግንዛቤ የማያስገባ፣ የሚለካበት ምንም መስፈርት የሌለው ግለሰቦች ለአመራሩ ካላቸው ቅርበትና አገልጋይነት ወይም ተላላኪነት አንጻር ብቻ የሚቆናጠጡበት መስፈርት ነው፡፡ ለብቃቱም ማረጋገጫ ሰነድ የሌለውና የማይቀርብለት በመሆኑ ይህች መስፈርት ለኪራይ ሰብሳቢ ደኢህዴን  አመራር ወገኖቸ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ የተበላ እቁብ ነው ፡፡ ለማንኛውም ኢትዮጵያዊ ሁሉ የተከፈተ በር አይደለም፡፡ ምክንያቱም የአብዮታዊነት መለኪያ ቁና ይሁን ስልቻ የሚያወቁት እነርሱ ብቻ ናቸው፡፡ ልማታዊነት  የሚታወቀው በቁሳዊና ስነ ልቦናዊ የራሳቸው መለኪያና የአገላለጸ ሁኔታዎች አሉአቸው፡፡ ይህኛው ልማት በየትኛው መስፈርት እንደሚለካ የሚያውቁት ያው እነሱ ናቸው፡፡ ዴመክራሲ ደግሞ የህዝብ አስተዳደር ነው፡፡ ሌላው መሠረታዊ መርህ የህዝብና የግለሰቦች  ህገ መንግስታዊ ዋስትና መረጋገጥ ነው፡፡ ለእነርሱ ግን ዴሞክራሲ ህዝብን በመጨቆን፣ በመርገጥ፣ የህዝብን ሀሳብ በጉልበት በማፈንና በመግዛት የግል ህይወትን ማበልጸግና በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ህገ-መንግስትን መናድ ነው፡፡ 


2ኛ. ሌላው መስፈርት ˝የአሰራር ጥበብና ክህሎት ብቃት˝ ነው፡፡ የሚገርመው ይህም ጥበብና ክህሎት ብቃት ማዕረግ የሚሰጠው ከደኢህዴን አመራር ነው ፡፡ እስከአሁን በታየው ተጨባጭ ሁኔታ ደኢህዴን ለአመራርነት የሚያመጡአቸው  ሰዎች ምንነትና ማንነት ስታይ አዎ ለደኢህዴን ፖለቲከኞች የአመራር ጥበብና ክህሎት ማለት የሲዳማን ህዝብ ከፖለቲካውና ኢኮኖሚ ጨወታ ውጭ ለማድረግ በክልል ደረጃ የሚወጠኑ መሰሪ እቅዶችን ምንም ሳያንገራግርና ለምን ሳይል ተግባራዊ ለማድረግ ተላላኪ መሆን ነው፡፡ ግደል ሲባል ይገድላል ቀማ ሲባል ይቀማል፡፡ ዋሽ ሲባል ይዋሻል፡፡ ብቻ ምን አለፋችሁ ለእናንተ የአመራር ጥበብና ብቃት ማለት ፈረንጆች /Wagging dog/ የሚሉት ወይም ለሆዳቸው ብለው ጭራ እንደሚቆሉ ውሾች ያሉ ናቸው፡፡ይህች መስፈርትም ምንም የትምህርት ማስረጃና ልምድ የማይጠየቅበትና ለአመራሩ ውሳኔ ክፍት የሆነ ሁለተኛው የማጥመጃ ልዩ እድል ናት፡፡


3ኛ. ˝ለቦታው የሚመጥን አካዳሚና የመገንዘብ ችሎታ ብቃት ነው˝ ይላል ከላይ ለማየት እንደተሞከረው፡፡ በዚህ መስፈርት መሠረት ሲዳማን እንወክለዋለን ተብየዎቹ ማመለከቻ ሊያስገቡ ይችሉ ይሆናል፡፡ ዳሩ ምን ያደርጋል በመጀመሪያዎቹ ሁለቱ መስፈርቶች መሠረት 75% የተበላ እቁብ ላይ ለ25 % ውድድር ቀርቦ በዝረራ ተሸንፎ ይወጣታል እንጂ፡፡  


ሌላው በገጽ ሰባት ላይ የተገለጸው ˝ከቀበሌ ጀምሮ የህዝብ ደሞክራሲያዊ ተሳትፎና አስተዋጽኦ አስፈላጊነት ከሌሎች ልዩ የሚያደረገው መሆኑ˝ ተጠቅሷል፡፡ እዚህ ላይ ማለት የሚቻለው ጥቂት ተጨባጭ ነገር ብቻ ነው፡፡ አስከአሁን ባሳለፍናቸው ረጅም የአገዛዝ ዘመናችሁ የብሔሩን ታፔላ ለጥፈው ከተሰገሰጉት ሆድ አደር ካድሬዎቻችሁ ጋር በሚስጥር ስታቦኩ ከርማችሁ በህዝብ ላይ በጡንቻና በፍጥጫ በግዳጅ ለመጫን ከመንቀሳቀስ ውጭ መቼ ነው ከህዝብ ጋር ልብ ለልብ ተውያይታችሁ የጋራ ውሳኔ ላይ ሲደረስ የታየው? ጨርሶ የለም ፡፡ በጽንሰ ሀሳብ ደረጃ ዴሞክራሲ የህዝብ አስተዳደርና ልዕልና መግለጫ ሆኖ ሳለ እናንተ ግን ህዝባዊ ተሳትፎ ልታረጋግጡ ቀርቶ የህዝብን ብሶትና ስሞታ እንኳ ለመስማት ያልታደላችሁ ናቸሁ፡፡ ያለፈው ታሪካችሁ የሚያረጋግጠው ይህንን እውነት ነው፡፡ ምናልባት እናንተ ህዝብ የምትሉት ህዝብ የሚጠላቸውንና እንትፍ ብሎ የተፋቸው ሆድ አደር የካድሬ መንጋ ከሆነ ያድርግላችሁ፡፡ እነሱም ቢሆኑ አብዛኞቹ የእናንተ ብልሹ አሠራርን እያወገዙ  የማምለጫ መንገድ በየስርቻው እያለሙ መሆኑን እያየን ነው፡፡ እስኪ እንጠይቃችሁ ለመሆኑ ካድሬ እራሳቸው በእኩል ይታያሉ ወይ? የሀዋሳ መሬት እንኳ በየወረዳው እና በከተማው ጮማ ስልጣንና ወፍራም የባለስልጣን ወገኖች ብቻ በሚስጢር ተጠራርተው ሲከፋፈሉ ብዙሃኑ ካድሬ የበይ ተመልካች ሆነው አልተዘነጉም? ለቅስቀሳ የሚንከራተቱላችሁ ዝቅተኛ ካድሬ፣ ጥቅም  ስትከፋፈሉ ግን የላይኛውን መዋቅር የተቆጣጠራችሁ ብቻ  ናችሁ፡፡ በእንዲህ አይነት የምትታወቁ ስትሆኑ  በማንኛውም ፖለቲካ ጉዳይ እንኳን ሰፊውን ህዝብ ልታሳተፉ ቀርቶ ካድሬዎቻችሁንም አታሳትፉም፡፡ ስለዚህ ተሳትፎ የሚትሉት የወረቀት ላይ ፕሮፖጋንዳ ብቻ ነው ማለት ይቻላል፡፡


˝የብሔሩ ተጠቃሚነት የሚወሰነው በተመዘገበው የመልካም አስተዳደር ተግባር እንጂ በተመደበው ጥቂት የሰው ኃይል አይደለም˝ ይላል ሰነዳችሁ፡፡ ይህ አባባል የፖለቲካ ብቃትና ንቃት ለሌላቸው እንደ ሆድ አደር ካድሬዎቻችሁ ወርቁን ወደ ጎን ትተን ሰሙን ብቻ ከተመለከትነው እንዲያው ዝም ተብሎ የየዋህና ገራ ገር ካድሬዎችን ያቀፈ  ሃሳብ ሊመስል ይችላል፡፡ ነገር ግን ወርቁ ሀሳብ ሰነዱ እንደዋዛ ደኢህዴን በስውር ሲቀምር ወደ ነበረው የሲዳማን ብሔር የማንነትና እራስን በራስ የማስተዳደር የዘመናት ተጋድሎን ወደ ከርሰ መቃብር የሚያደርስ ውስጠ ወይራ ሃሳብ ነው፡፡


በመጀመሪያ ደረጃ ደኢህዴን ያልተረዳው ወይም መረዳት የማይፈልገው ሀቅ ቢኖር የሲዳማ ህዝብ ያለፉትም ሆነ የአሁኑ ትውልድ የፖለቲካ ጥያቄ እራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄ ነው፡፡ ይህ ማለት ደግሞ ብሔሩ በሰፈረበት ጅኦግራፍዊ ክልል ፖለቲካውና ኢኮኖሚውን  ያለ ተጽእኖ በራሱ መምራት መቻል ነው፡፡ ይህ ሰነድ የሚለው ግን ህዝቡ ተስፋ ማድረግ ያለበት በሚመዘገብ የመልካም አስተዳደር እንጂ የፖለቲካ ቁልፍ ጥያቄ መሠረት የሆነውን ፖለቲካውንና ኢኮኖሚውን እርሳው ደኢህዴን ከየትም ፈልጎ ይመድባልና ሰነዱን ሳትጠራጠር እመንና ተቀበል ነው፡፡ እዚህ ላይ አንድ ነገር ግልጽ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ ስለብልጣብልጥነታችሁ እናደንቃለን ፡፡ አንድ ተረት እንንገራችሁ˝ ከጦጣ ላይ ሸምቶ የሚያተርፍ ዝንጀሮ የለም˝፡፡ ተነቃቃን? ጉዳዩ የሲዳማ ህዝብ የዘመናት ትግል ማጠንጠኛ ነው፡፡ ብዙዎች የሞቱለት፡፡ ተግባባን?


ገጽ ዘጠኝ ላይ ˝ የአመራር ምደባ መስፈርቶችና መርሆች አማካይነት ብቃታቸው እስከተመደቡ አመራሮች ካንድ ብሔር ቢሆን ምንም የሚጎድለው  አብዮታዊነት የለም˝ ይላል፡፡ ልብ በሉ፣ ዋና ግባችሁ ጋ ደርሰናልና በትዕግስት ስሙን፡፡ አመራሩ ካንድ ብሔር ቢሆን እንኳ ምንም ጉድለት የለበትም ይሉናል፡፡ ስለዚህ የሀዋሳን ከተማ ከሲዳማ አስተዳደር በመቀማት ከዚህ በፊት በጥንቃቄ ያዘጋጁትን የራሳቸው የብሔር አባላት ያለ ተቀናቃኝ መመደብ የሚያስችል ቀመር መሆኑ ነው ፡፡ ይህ አሰራር በሁለት ዋና ምክንያቶች ፍትሃዊነት የጎደለው መሆኑን ማየት ይቻላል፡፡
1ኛ. የምደባውን 60-70% ዋጋ የያዘው የሚታይ ማስረጃ የሌለውና በአመራሩ በጎ ፈቃድ ላይ ብቻ የተመሠረተ መሆኑና ለማንም ባለስልጣን ህሊና ብቻ የተሠጠ መብት መሆኑ፡፤
2ኛ. አንዱን ብሔር ከእውቀትና ልምድ እንዲርቅ እየተደረገ ለሌሎች ደልዳላ ሜዳ እየተመቻቸላቸው የቆየ በመሆኑ የውድድር እድሉ ለሁሉም እኩል ባለመሆኑ ጨርሶ ተቀባይነት የሌለው አሠራር ነው፡፡


አገራቸውን ትተው የተሰደዱበት፣ በዱር በገደል የተንከራተቱበት፣ ትናንትና በሀዋሳ ከተማ ሣርና ቅጠል እንዲሁም ባንዲራ ይዘው የወጡት የሲዳማ ንጹሀን ዜጎች የተጨፈጨፉበት የራስ መብት ለማስከበር 
መሆኑን የዘነጋ መርህ ነው፡፡


˝ብሔራዊ ተዋጽኦን ለማመጣጠን ሲባል ብቻ ብቃት የሌላቸው ሰዎች ተሹመው ፖሊስውን በትክክል ካልተፈጸመ ህዝብ ይጎዳል˝ ፡፡ እውነት ነው፡፡ በክልል ይሆን በፈዴራል ደረጃ በትምህርት ዝግጅት ከፖለቲካ ብቃትና ንቃት ከህዝባዊ ወገተኝነት አንጻር ከሲዳማ ህዝብ የተሻሉ ሰዎች መቼ እንዲቀርቡ ታደርጋላችሁ? እናንተ ምንም በሉ ምን፣ ፈዴራል ሆነ በክልል ደረጃ በማንኛውም መስፈርት የሲዳማን ህዝብ የማይወክሉ፣ ስሜቱን የማያዳምጡ ፣ለህዝቡ የማይቆረቆሩ፣ የህዝቡ ልማት የሚያስጠላቸው፣ ቢቻላቸው የተጀመሩ ልማቶችም እንኳ ከማዘጋት ወደ ኋላ የማይሉ፣ ህዝብ የማያውቃቸው፤ እነሱም ህዝብን የማያዉቁ መሆኑ በይፋ ቢነገር ይከፋችሁ ይሆን? እስቲ እናንተስ አትታዘቡአቸውም? ምኑን ካላችሁ እናንተ ህዝባችሁን አስተባብራችሁ መንገድ፣ የጤና ተቋማት፣ ትምህርት ቤቶች ለመገንባት የሚያስችል የልማት ገንዘብ መዋጮ በዞን፣ በክልል፣ በፈዴራል ደረጃ በማስተባበር ህዝባችሁን ስትታደጉ የእኛዎቹ ጉዶች ግን ምንም አይነት መንፈሳዊ ቅናት የማያድርባቸው መሆኑን እያወቃችሁ ለምን አልመከራችሁም፡፡ ታዲያ ይህ ያከባብራል? ወደ አንድነትና ፍቅር ያመራል? የእኛን ጉዶች እያጃጀላችሁ ከሞኝ ደጃፍ ሞፈር ይቆረጣልን ተግባራዊ እያደረጋችሁ እስከ መቼ ትኖሩ? ለነገሩ እውነት መናገር ስላለብን ጻፍን እንጂ እናንተ የምትመርጡልን ለእናንተ የሚመቸውንና በእናተ ሳምባ የሚተነፍሰውን መሆኑን እናውቃለን፡፡


በዚህ አይነት አድሎአዊ አሠራር እስከወዲያኛውም ቢሆን የብሔር ብሔረሰቦች እኩልነት ሊመጣ አይችልም፡፡ አንዱን እያቆረቆዙና ሌላውን በተለያየ መንገድ እያሳደጉ እንዴት ይሆናል?


የዚህ ሰነድ አዘጋጅ የደቡብ ፖለቲካ ቁማርተኞች ሰነዳችሁ የሚያጠነጥነው  በሁለት መሠረታዊ ጉዳይ ላይ ነው፡፡ የአዘጋጆቹና የሲዳማ ህዝብ  ፍላጎቶች ተቃራኒ ግቦች እንዳለአቸው የሚያስገነዝብ ነው፡፡
1ኛ. የፖለቲካ ደላሎች የሀዋሳን ከተማ በመረከብና ከታቸ  የራሳቸው ክሊክዚም አደራጅተው እስከሚበቃቸው ጊዜ ድረስ በስልጣን መክበር፣ በስልጣን መበልፀግ፣ ራስንና ከተቻለም የራስን ብሔር ከላይ የስልጣን ሽፋን እየተደገረገላቸው የእኔ የሚሉትን ወገን የመገንባት ግብ ያለው ሲሆን 
2ኛ. በተቃራኒው ደግሞ የሲዳማ ህዝብ ጥያቄ እራስን በራስ የማስተዳደርና የማንነት ጥያቄ የሚቀብር  መሆኑ ነው፡፡ ሆዳሞቹ ለጥቅማቸው፣ የሲዳማ ህዝብ ደግሞ ለማንነቱ ከምን ጊዜም በላይ ነቅቶ ያለበት፡፡ ለሆድ የሚታገልና ለማንነት የሚታገል የትግል ታክቲክም ይለያልና እነዚህ ሁለት ተቃራኒ ሀሳቦች  የማይታረቁ ስለሆነ አያያዙ  የፖለቲካ ብስለትን የሚጠይቅ ጉዳይ መሆኑን መረዳት እጅግ አስፈላጊ ነው፡፡ 


የፖለቲካ ደላሎች የግል ፍላጎታቸውን ያለተቀናቃኝ ለማሟላት እንዲቻላቸው የፖለቲካና ኢኮኖሚ ትራንስፎርሜሽን ለማምጣት የሚቻለው የእኔ የሚላቸው በብዛት በማስገባትና የሚቀናቀኑትን የሲዳማ ብሔር አባላትን  ከፖለቲካ አመራር ማግለል ብቻ አማራጭ የሌለው ስለሆነ ሞተን እንገኛለን ይሉናል፡፡ ሰበቡ ደግሞ የቴክኒክ ብቃት እና የፖለቲካ ተነሳሽነት ሆኖ ቀርቧል፡፡


እውነቱን እንናገር ከተባለ የሀዋሳ ከተማ በኢትዮጵያ ደረጃ ሶስት ጊዜ የአንደኝነት ደረጃ አግኝታ ተሸላሚ የሆነች በብሔሩ አመራር አይደለምን? እየመረራችሁም ቢሆን ሀቅ ነውና አዎን በሉ፡፡ የእናንተ አሉታዊ ተጽዕኖና ጫና ባይኖር የበለጠ መሥራት እንደሚቻል እሙን ነው፡፡ ታዲያ ይህንን እውነት በመካድ በጊዜ የለንም መንፈስ /Sense of argency/ መርህ ቶሎ የሲዳማ ብሔር ከከተማ አስተዳደር እናስወግድ ይሉናል፡፡ በደኢህዴን ምሽግ ውስጥ ተደብቀው የሚወጉን ጠላቶቻችን፡፡


ገጽ 12 የአፈጻጸም መርሆች ላይ
ሀ. ˝ የሲዳማ ብሔር ከተማው በዞኑ ውስጥ የሚገኝ በመሆኑ የሚወከልበት ሥርዓት በአዋጅ ተመልሷል˝ ይላል፡፡
ይህ አባባል የተንሸዋረረና በአማርኛ ቋንቋ አጻጻፍ ጥበብ ተጠቅመው ሊያስተላልፉ የሞከሩትን ውስጠ ወይራ ዓላማቸውን ያሳብቃል፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ ሀዋሳ ከተማ በሲዳማ ዞን ውስጥ  የተገኘ  ሳይሆን፡-
1. የሲዳማ ህዝብ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ማዕከል መሆኑንና
2. የሲዳማ ዞን ዋና ከተማም  መሆኑን መጥቀስ እራሳቸውን ስለምያማቸው ነው መጥቀስ ያልፈለጉት፡፡ ከዚህ አንጻር በማንኛውም መስፈርት በሀዋሳ ከተማ ላይ የፖለቲካ አመራሩ ሥልጣን ምንም ሊሸራረፍ የማይገባ የሲዳማ ህዝብ መሆኑ እየመረራችሁ ቢሆንም ለመዋጥ ትገደዳላችሁ፡፡ ሌላው ከዚህ ጋር የሚነሳ ጉዳይ የትኛው አዋጅ ነው የሲዳማን የውክልና ሥርኣት የሚወስነው፡፡ ማን ያወጣለት? ማንና መቼ የተነጋገረበት? ብቻ ለሆዳቸው የተሰበሰቡትን ካድሬዎች ስብሰባችሁ አጨብጭባችሁ ከሆነ ይህ ጉዳይ የልጆች ጨወታና የራሳችሁ ጉዳይ እንጂ አዋጅ ሊሆን አይችልም፡፡ ሲዳማን አያገባውም አልተነጋገረበትም አያውቀውም፡፡


ለኢህአዴግ ወይም ለክቡር ጠ/ሚንስትሩ የቀረቡ ጥያቄዎችና አስተያየቶች


ወደማጠቃለያ ከመሄዳችን በፊት አንዳንድ ጉዳዮችን ከጠ/ሚንስትሩ ጋር ማንሳት ተገቢ ነው ብለን እናምናለን፡፡ ይሄን ስንል አንዳንድ ሰዎች የትግል መንገድ ያልገባን አድርጎ ሊያዩን ይችላሉ፡፡ እስከአሁንስ በደኢህዴን ላይ የተነሱ ጉዳዮች እርሳቸውን ወይም ድርጅታቸውን አይወክልም ወይ? እና መሠል ጥያቄዎች ሊያነሱ ይችላሉ፡፡ እዚህ ላይ ልብ ልንል የሚገባን የሲዳማ ሰው ከባህሉ አንጻር ከተላላኪ ወይም ከሌላ ሰው ብቻ በሰማው ተነስቶ ወደ እርምጃ አይሄድም፡፡ ሌላው ቀርቶ ሰው የአባቱን ገዳይ እንኳ ዘሎ ልበቀል/ልግደልህ ብሎ አይነሳም፡፡ ይልቅ ቁጭ ብሎ “ሰማችሁ ወይ ይህ ሰው ይሄንን በደል አደረሰብኝ… ወይም ይህ ነገር እርሱ ያለው ወይም ያደረገው መሆኑ ይጠየቅልኝ…” ብሎ ይመክራል፡፡ ከምክክር በኋላም የሚሆን ሁሉ ይሆናል፡፡ በአሁን ጊዜ ችግር ውስጥ የገባነውም የኛዎቹ መሪዎች ተብዬዎች ይሄንን ድንቅ ባህላችንን ወደ ጎን በመተው ሳያማክሩንና ሳይመክሩ እየሸጡን ስለቆዩ ነው፡፡ ስለዚህ እርሳቸውንማ ልንጠይቃቸውና ልንሰማቸው ግድ ይለናል፡፡ ለነገሩ ባትጠይቋቸውስ ሌላ ምን ልትሉ ወይስ ምን ልታመጡ? የሚልም አይጠፋም፡፡ አማራጭ የላችሁም፤ ያበጠና የደነደነ ጡንቻ ያላቸውና ሚሌነሮች የሆኑ ግለሰቦችና ተቃዋሚ መሪዎች ምን አመጡ ልንባል እንችላለን፡፡ መልሳችን በዚሁ ሰነድ በሰፊው የተመለሰና እዚህ ላይ በአጭር ቃል የሚመለስ ባይሆንም እንዲህ ነው -  እኛስ እንኳ እንደህዝብ ተነስተናል፡፡ አንድ የአልጄዚራ ቴሌቪዥን ፕሮግራም እናስታውሳችሁ ‹people and power› የሚል፡፡ በዚህ ፕሮግራም ላይ የሚተላለፉ ቁምነገሮች መልስ የሚመልሱ ቢሆንም ከዚህ ባልተናነሰ መልኩ የፕሮግራሙ መለያ የሆነው ካርቱን በጥሩ ሁኔታ ያስረዳል፡፡ ካርቶኑ ጉንዳን የሚያካክሉ ከሲታ የሆኑ ብዙ ሰዎች (ህዝብ) ትልቅና ሃያል ባለ ሃይል (ባለ ፓዎር) ጎትተው ሲጥሉ ያሳያል፡፡ ታዲያ ከ1997 ዓ/ም ምርጫ ተከትሎ አ/አበባ የተነሳው የህዝብ አመጽ የከሸፈው በመንግሥት ብርታት ብቻ ይመስላችኋል? ጡንቻቸው አይሎ? አይደለም፡፡ በርግጥ ጡንቻው የሚናቅ አይደለም፡፡ ይህ ጡንቻ ከህዝብ ክንድ ግን አይበልጥም፡፡ የሆነው ነገር እንዲህ ነው - በተለያዩ ክልሎች ያለው ህዝብ ሰላም ፈላጊና አንጻራዊ በሆነ መልኩም ቢሆን ጥያቄዎቹ የተመለሱ ሲመስለው እንቅስቃሴውን በሰፊው ደግፎ ባለመቀላቀሉ ነው፡፡ ይህም ሆኖ ነበር፡፡ ሀዋሳን ጨምሮ አንዳንድ መልሶች ተመለሱ፡፡ ስለዚህም ቀዝቀዝ ተባለ፡፡ ግልጽ ይመስለናል፡፡ በርግጥ ይህን ስንል አንዱ ህዝብ በአንድ አከባቢ ሲበደል ሌላችን በመጠኑ ስለተመቸን ብቻ ዝም ማለት አለብን ከሚል ጠባብ ብሂልም አይደለም፡፡ መች ይህ ሆነና፣ መችስ የራሳችንን ቀንበር አወረድንና፡፡ ይሄንን ያነሳነው ለማስፈራራትም አይደለም፡፡ እውነታው ይህ ስለሆነ ብቻ ነው፡፡ ወደ ዋናው ቁምነገር እንመለስ፡፡


ክቡር ጠ/ሚንስቴር፡ -
1. ለመሆኑ የደቡብ/የደኢህዴን የፖለቲካ ደላሎች ለዛሬው ጥያቄና ውሳኔ እንዲመቻቸው የከተማውን አመራር በራሱ አቅዶ እንዳይሠራ ሲያዋክቡና ህዝባችንን በደቡብ ኤፍ ኤም ራድዮ ሲሰድቡና ሲያሰድቡ አልሰሙም? እኳንስ የራሶት መዋቅር ለረዥም ጊዜ የሠራውን በየቀኑ በየሥርቻው የሚፈጸመውን ይከታተላሉ፣ ያውቃሉ ተብሎኮ ይታመናል፡፡
2. በርግጥ እነዚሁ ደላሎች በአሁን ጊዜ የጻፉትን ወረቀትና ወደከተማው አመራርና ሠራኛ ያወረዱትን አጀንዳ አያወቁም? ለነገሩ ይሄንን ጥያቄ ስንጠይቆት ራሶትም ሳይታዘቡን አይቀሩም፡፡ “እነዚህ ሰዎች እኔን አያውቅም ይሆናል ብለውም ያምናሉ ማለት ነው?…” ብለውም ሳይሉ አይቀሩም፡፡ ለነገሩ የባህል ጉዳይ ሆኖ ነው እንጂ እኛም የምናምነው ነገር አለ፡፡ ¤ረ ለመሆኑ እነርሱ ያንን መጣጥፋቸውን አዘጋጅተው እርስዎ ጋ መጥተው ይሄንን ለመተግበር አስበናል ሲሉ ትንሽ ካንገራገሩ በኋላ እሽታዎትን እንደገለጹና አቶ ኃይለማሪያም ጉዳዩን በጥንቃቄ እንዲያስፈጽም ሃላፊነትና ተጠያቂነት እንደሰጡ ይነገራል፤ እውነት ነው ወይ? በእርግጥ ኢህአዴግ ይሄንን አያውቅም? ማለት እውነተኛው ኢህአዴግ? በርግጥ አይደለም ለማለት አይሞክሩም ብለን እናምናለን፡፡ አያዋጣማ፡፡ ማለት ማንንም አያሳምንማ፡፡ በርግጥ የማሳመን ችሎታ እንዳሎት ይታመናልና እስኪ ከራስዎ አንደበት እንስማው፡፡  
3. ¤ረ መልሱ ምንም ይሁን ለመሆኑ ይህ ቢሳካላቸው ኖሮ ማንን ሊያስደስቱ ፈለጉ? የማንን ጥያቄ ለመመለስ ፈለጉ? የኃይለማሪያምን? የሬድዋንን? የአለማየሁን? የመኩሪያ ሃይሌን? ወይስ የእነርሱን ወገኖች? የእነርሱ የሀዋሳ ጥያቄ ባይመለስ ምን ያመጣሉ? ወልቂጤን፣ ወራቤን፣ ሶዶንና ሌሎቹንም ከተሞች ማን ነካባቸው? በእውነት እኛን ግራ የገባን አንዱና ዋናው ነገር ማንን ለማስደሰት ነው ይሄንን አጀንዳ ሲያነሱ ዝም ያሉት? እውን የእነርሱም ፍላጎት ብርቱና የማይናቅ ከሆነቦት ፍላጎቱ ባይከበር በእርግጠኝነት ከህጋዊነት አንጻርም ይሁን ከሎጂክ የየትኛችን ፍላጎት ባይስተናገድ ነው ኢህአዴግን የሚጎዳው? የትኛችንን ቢያጡ ይሻሎታል (በዚህ ጉዳይ ማለታችን ነው)? እነኃይለማሪያምን ወይስ ሲዳማን? በእርግጠኝነት ይህ የወላይታ ጥያቄ አይደለም፡፡ የወላይታ ህዝብ በእኛ ላይ ችግር ኖሮበት አያውቅም እነኃይለማሪያም ከሚፈጥሩብን ወከባ በቀር፡፡ በሰላም አብረን እየኖርን ነው፡፡
4. እሺ ሌላው ቢቀር ያኔ ሀዋሳ መጥተው የገቡልን ቃል ከወዴት ነው? ወይስ ዘነጉት እንበል? አይመስለንም፡፡ ክቡር ጠ/ሚንስቴር እኛ እኮ ያኔም ቢሆን ከርሶም ሆነ ከድርጅቶ ለመግባባት የሞከርነው ጥያቄያችን ተመልሶ አይደለም፡፡ ሳናዝንና ሳንከፋ ቀርቶ አይደለም፡፡ ሰላም ወዳድ በመሆናችን አንጻራዊ በሆነ መልኩም ቢሆን ፍላጎቶቻችን ከተከበሩ ይሁና ብለን ነው፡፡ ለእኛ የገቡትን ቃል ከዘነጉ አ/አበባ ለጋዘጠኞች በነጮች ቋንቋ የሰጡትን መግለጫ አያስታውሱም? ማለት ጋዜጠኞች “አ/አበባ ምርጫ ቢደረግ እናልፋለን/እናሸንፋለን ብለው ያምናሉ…?” ብለው ሲጠይቁዎት “ኢህአዴግ እንደማንኛውም የፖለቲካ ድርጅት ይሳሳታል፡፡ ኢህአዴግ ከሌላው የሚለየው ግን ስህተቱን ቆም ብሎ ያያል፡፡ ራሱን ይገመግማል፡፡ ካለፈው ስህተቱም ይታረማል፡፡ ዛሬም መሳሳታችንን አውቀናል፡፡ ህዝባችንን መበደላችንን አውቀናል፡፡ ህዝቡም ካርዱን ተጠቅሞ ይሄንን ነግሮናል፡፡ ተቀጥተናል፡፡ ስለዚህም ስህተታችንን አውቀን መድረክ ፈጥረን ከህዝባችን ጋር ተነጋግረናል፡፡ ተግባብተናል፡፡ ታርመናል፡፡ ስለዚህም አ/አበባን ጨምሮ እናሸንፋለን ብለን እናምናለን …” ብለው ነበር፡፡ ይህ መልስ ለአ/አበባ ህዝብ ብቻ አይመስለንም፡፡ ለእኛም ህዝብ ነው፡፡ ታዲያ ይሄን ዘነጉት?
ሀ. ስለዚህ መልሱ ምንም ይሁን ምን ህዝባችንን ቃላት ከሚገልጸው በላይ በድለውታልና ሽማግሌውን፣ ወጣቱን፣ ተማሪውንና ጎልማሳውን ያነጋግሩ፡፡ “የመንግሥት ሽማግሌዎችን” ሳይሆን የሚወክሉንን ሽማግሌዎች፡፡ ህዝባችንን በግልጽ ይቅርታ ይጠይቁ፡፡ ህዝባችን ከምን ጊዜውም በላይ ማዘኑን ይገንዘቡ፡፡ ከዚህ በኋላ ህዝባችን በጥርጣሬ ዓይን እንደሚያያችሁ ይወቁ፡፡
ለ. በዚህ ሰነድ የቀረቡ ጥያቄዎቻችን ይመለሱ፡፡
ሐ. ሌሎች መሠረታዊነት ያላቸው ዋና ዋና ጥያቄዎቻችን በዚህ ሰነድ መጨረሻ ላይ በቀረበው መሠረት በአግባቡ ይመለሱ፡፡ ከዚህ ቀደም ለኢህአዴግ ጊዜው ጥሩ አይደለም በሚል ተሳስበን ተላልፈናል፡፡ አሁን ተራው የእኛ ነው፡፡ ጥያቄው ካልተመለሰ ለሲዳማ ጊዜው ጥሩ አይደለም፡፡ ጥያቄው ካልተመለሰና አይቻልም ከተባለ (ለነገሩ ጥያቄ ሳይሆን ውሳኔ ነው፡፡ ውሳኔው ካልተከበረ) ለመኖር ሌላ አማራጭ መፈለግ ግድ እንደሚል በቅንነት ይረዱልን፡፡


ለኢህአዴግ አባልና አጋር ድርጅቶች የቀረቡ አስተያየቶችና ጥሪ


ውድ የኢህአዴግ አባልና አጋር ድርጅቶች የሲዳማ ህዝብ ታሪክ ያለው፣ ለማንነቱና መብቱ ተቆርቋሪና ለዘመናት ሊዘከርና ሊወደስ የሚገባው የአርነት ትግሎችን ያደረገ፣ በአሁን ጊዜ እየተመካንበትና ጠቅሰን እየታገልንበት ያለውን ህገ-መንግሥት እውን እንዲሆን የሞተለትና የበኩሉን ያበረከተ፣ ድንቅ የሆነ ሌሎች ብሄር ብሄረሰቦችን እንደራሱ በማየት አብሮ በፍቅርና በመተሳበብ የኖረ ታላቅ ህዝብ ነው፡፡ የደርግ መንግሥት ወድቆ ይህ ሥርዓት ተመሥርቶ ራሳችንን በራሳችን እንድናስተዳድር በር የከፈተልን ህገ-መንግሥት ተቀርጾ አንጻራዊ እፎይታ አግኝተን ጥቂት አመታትን ባስቆጠርን ማግሥት በ1993 ሲህዴድ ከሲዳማ ህዝብ ፍላጎት ውጭ ከደኢህዴን ጋር ተጋባ፡፡ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በደል፣ ሁከት፣ ሰላም ማጣት፣ የረብሻ ቀጠና መሆንና ስጋት የሁል ጊዜ ዕጣ ፋንታው ሆኖ ቆየ፡፡ ይህ ያንገሸገሸውም ህዝብ፡ -
1. ግንቦት 16 ቀን 1994 ዓ/ም የሃዋሳ ከተማ የባለቤትነት መብት ይረጋገጥልን የሚል ጥያቄ በማንገብ በሰላማዊ መንገድ ያካሄደው ሰላማዊ ሰልፍ ላይ ከባድ መሣሪያ በታጠቀ ኃይል ተጨፍጭፎ ዝም ብሎ ተመለሰ፡፡
2. ሐምሌ 1998ዓ/ም የሚደርስበት ኢሰብአዊ የመብት ረገጣና የአስተዳደር በደል የመረረው የሲዳማ ህዝብ በኢትዮጵያ ህገ መንግስት ላይ በመመስረት ክልል የመሆን ጥያቄ አቀረበ፡፡ አሁንም ህገ መንግስታዊ ባልሆነ መንገድ ጥያቄው ታፈነ፡፡ 
3. ለዛሬው ክህደታቸው ይረዳቸው ዘንድ የከተማውን አመራር እንዳይንቀሳቀስና እንዳይሠራ ሽባ አድርገውት ቆይተው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሲዳማን ስም እየጠሩ ምንም ሳያፍሩ በደቡብ ኤፍ ኤም ራድዮ ሲሰድቡ ቆዩ፡፡ አሁን ግን ይባስ ብለው የሲዳማን ህዝብ ከሀዋሳ ከተማ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አሻራውን የሚያስወግድ ሰነድ አቅርበው ህዝባችንም ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ትግስቱ ካለወትሮው እንዲያልቅና በቁጣና በቁጭት እንዲነሳ አስገድዶታል፡፡ ዝርዝር በደልና ሴራቸውን ከዚህ ሰነድ መመልከት ይቻላል፡፡ 
¤ረ ለመሆኑ ትዕግስት ያስንቃል? ያሰድባል? መቻቻልና ጊዜ ይመልሰው ብሎ ዝም ማለት ያስደፍራል እንዴ? ለመሆኑ የሲዳማ ህዝብ ከሀረር፣ ከአፋር፣ ከሱማሌ፣ ከጋምቤላና ከቤንሻንጉል ወገን ብሄሮችና ብሄረሰቦች በምን ተለይቶና አንሶ ተናቀ? እነዚህ ወገኖች ክልል መሆን ችለዋል አይደለም እንዴ? እኛስ ክልል ብንከለከል ከተማችንን እንኳ እንዳናስተዳድር ለምን ተፈለገ? አትችሉም አቅም የላችሁም ተባልን፡፡ ይህ እውነት ነው ብላችሁ እናተስ ታምናላችሁ? አቅም የላችሁም ብለው በደፈናው ህዝቡን የሚሳደቡ ወገኖች የቱን አቅም ሊነግሩን ይሆን፣ እናንተስ አታውቋቸውም? ለመከበር ሲዳማ እንደናተ ድንበር ላይ መሆን አለበት? ምናልባትም ችግር ከተፈጠረ የግድ ጠመንጃ ለመያዝ በሚያመች ቦታ መሆን አለበት ማለት ነው ለመከበር?


እናንተስ ዝምታችሁ ከምኑ ላይ ነው? አባልና አጋር መሆን ለአባላቱ ጭምር መሆን የለበትም? አንድ አባልና አጋር ድርጅት አባላቱ/ጓዱ ሲበደል ለምን ማለት የለበትም? እኔ እስካልተነካሁ ይሁን ብሎ ዝም ማለት አይመስልም? ድንበር ያሉትን የጠቀስነው ላነሳናቸው ጥያቄዎች ጥሩ መገለጫ ስለሚሆኑ ነው እንጅ ቅሬታማ በኦህዴድ፣ በብአዴንና በሕወሀትም ላይ አለብን፡፡ እናንተን የመጠየቃችን ሚስጢር አንድም ከባህላችን አንጻር አንድ ሰው ከሌላው ጋር ሲጣላ ወደለየለትና መራራ ጥል ውስጥ ከመግባቱ በፊት “ሰማችሁ ወይ (‹አፊኒ›) ተበደልኩ እከሌ በደል አደረሰብኝ…” ብሎ በአገር ሽማግሌና በዘመድ አዝማድ ያስመክራል፡፡ ይመክራል፡፡ ከዚያ በኋላ ለሚሆን ነገር ተጠያቂ አይሆንም አይወቀስም፡፡ ይህን ስንል ታዲያ የእኛ በደል እንኳንስ ለናንተ ለአባላቱ ለዓለምም ግልጽ ነው፡፡ ድንኳን ጥለን ባናለቅስም በየቤታችን አልቅሰናል፡፡ አዝነናል፡፡ ተንቀናል፡፡ የውርደታችንን ደረጃ የሚገልጸው ነህምያ 2 ላይ ያለው ቃል ነው፡፡ ቅጥራችን ፈርሷል፡፡ እነሰንባላጥና ጦብያ ምንም አያመጡም ቅጥራቸውን አይሠሩም አያስከብሩም፣ በኛም ላይ ሊያምጹ አይችሉም ብለው ተሳልቀውብናል፡፡ እኛ ግን አማኝ ነን እንዲህ እንላን - “የሰማይ አምላክ ያከናውንልናል፣ እኛም ባሪያዎቹ ተነስተን እንሠራለን፣ እናንተ ግን በሀዋሳ እድል ፈንታና መብት መታሠቢያም የላችሁም…”፡፡ ይህን ያልነው ለመሰሪ የደኢህዴን አመራሮች ነው፡፡ ስለዚህ ነግ በእኔ ነውና ፍረዱልን፡፡ ከጎናችን ቁሙ፡፡ የምንጠይቀውም ፍትህ፡ -
1. የክልል ጥያቄያችን/ውሳኔያችን መልስ ያግኝ፡፡ 
2. የበደሉን እነሰንባላጥና ጦብያ ከሥልጣን ወርደው በህግ ይጠየቁልን፡፡ ሙሰኞችም ናቸውና፡፡ ከዛሬ ጀምረው እኛን አይወክሉንም፡፡ ኢ-ደሞክራስያዊ ስለሆኑ የእናንተን ህዝብም እንዳይወክሉ እንድታደርጉ ጥሪ እናስተላልፋለን፡፡
3. ደኢህዴንና አመራሩ በህዝባችን ላይ ሲፈጽም የቆየው በደል፣ ወከባና ሴራ ወደር የለሌውና ከመሪ ድርጅት ሳይሆን ከጠላት የሚጠበቅ ተግባር ሲፈጽም ቆይቷል፡፡ ስለዚህ የህዝብ ጠላት መሪ መሆን ስለማይችል ደኢህዴን ከዛሬ ቀን ጀምሮ ሲዳማን አይወክልም፡፡ ስለዚህ ይሄንን አቋማችንን እንድትደግፉ ጥሪ እናቀርባለን፡፡
4. ይህ ግን ባይሆን አሁን ሀዘናችን ከጥግ ስለደረሰ፣ ውርደታችን ስለከፋ፣ እንባችን ስለበዛ፣ መብት ስላጣን ትግላችን ቀጣይ ይሆናልና ህዝባችን አለአግባብ እንዳይመታ፣ እንዳይገደልና እንዳይዋከብ የአብዮታዊ ጓድነታችሁን ሚና እንድትጫወቱ ህዝባዊ የወገናዊነት ጥሪ እናስተላልፋለን፡፡ 


ማጠቃለያ


ሜትሮፖሊታን ከተማችንን እንዴት እናልማው በሚል ርዕስ የቀረበው ሰነድ ባነሳሳው ሁኔታ  ላይ ላዩን ፀጥ ያለ መስሎ እየተዳፈነ ወቅቱን ይጠብቅ የነበረ የህዝባችን የማንነት መብት ረገጣና የኢኮኖሚ ጥያቄዎችን ለማንሳት ምንም ቅስቀሳና አደራጅ ሳያስፈፈልገው ከዳር እስከ ዳር ሁሉንም ህዝብ አንቀሳቅሶታል፡፡ ይህም የሆነው ገና ከጅምሩ ነው፡፡ ሰላማዊና ህዝባዊ ትግሉ ገና አልተቀጣጠለም፡፡ ይህ ጽሁፍም አፄ ምኒልክ እስከ ኢህአዴግ በሚል ርዕስ የሲዳማን ህዝብ የማንነት ጥያቄዎችን ያስተናገደበት አካሄድና ያጋጠሙ  ችግሮችን ዳስሷል፡፡ በዚህ መሠረት ከተጫረው የፖለቲካ እሳት አንጻር ያለውና የሚኖረው የትግል አቅጣጫ ጠቋሚ ማጠቃለያዎች እንደሚከተለው ተቀምጧል፡፡
1. የሲዳማ ህዝብ ከአፄ ምኒልክ ጀምሮ ለሰብአዊ መብቱና ለማንነቱ ሲል መራራ መስዋእቶችን ይከፍል እንደነበረና የትግሉ ውጤትና ፍሬ ለማየት እንዳይታደል አሉታዊ ሚና የሚጫወቱት በየዘመኑ ከወገኑ በሚፈጠሩ ሆድ አምላካቸው የሆኑ የዛሬን ሆድ መሙላት እንጂ ነገን አሻግረው ማየት የተሳናቸው የአእምሮ ድሆች አማካይነት ጠላቶቻችን ባገኙት ቀዳዳ እርስ በርሳችን እንዲንጋጭ በማድረግ ዋና የትግል ዓላማ እንዲዘነጋና እንዲስተጓጎል  በማድረግ ነው፡፡ ዛሬም ቢሆን እንዳለፉት ዘመናት ሁሉ የአእምሮና የአስተሳሰብ ድሆች የሆኑ ፖለቲከኞች የህዝባችን የማንነትና ህገ መንግስታዊ ጥያቄ ለማዳፈን የሚሯሯጡ ተላላኪዎች በግልጽ እያየናቸው ነው፡፡
2. ደኢህዴን በደቡብ ላይ በተለይም በሲዳማ ህዝብ የአገዛዝ በትረ ስልጣኑን ከተቆጣጠረበት ከ1993 ጀምሮ የሲዳማ ህዝብ የልማት ፍላጎትና ጥማት እንዳይሟላና ከልማት ወደ ኋላ እንዲቀር ሆን ተብሎ በተጠና መንገድና ሴራ ወደ ኋላ እንዲመለስ ተደርጓል፡፡ የልማት ራእይ ያላቸው የብሔሩ ልጆች በዘመቻ እየታዱኑ እዲሰደዱና እንዲበታተኑ ተደርጓል፡፡ በራሳቸው ጥረት የተማሩ ወጣቶች በአግባቡ ስራና ሰራተኛ በሚያገናኝ መልኩ ተሠማርተው ለህዝባቸው የሚጠበቅባቸውን አስተዋጽኦ ማድረግ እንዲችሉ የሚያስችል መልካም አስተዳደር የለም፡፡ በሲዳማ ውስጥ እንኳንስ አዳዲስ ተምረው የሚመጡ ተማሪዎችን የሚያስተነግድ የልማት ስራዎች መፍጠር  ቀርቶ በፊት የተጀመሩትም ቢሆን  ባሉበት ቆመዋል፡፡ ለምሳሌ የፉራ ኮሌጅ ወደኋላ እንዲመለስና እንዲጠፋ ያደረገው ይሄው አስተዳደር መዋቅር ነው፡፡ በገጠር ሲኬድ ከእጅ ወደ አፍ የሆነ ኑሮ የሚኖረው አርሶ አደር ተመርቆ የመጣን ልጁን ሥራ እስከሚያገኝ ድረስ የሚሸከምበት ጫንቃ የለምውም፡፡ 
3. ይህ የቀረበው ሰነድ ሲፈተሸ ደግሞ ደኢህዴን የሲዳማን ህዝብ ሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶችን ረግጦ እንዲገዛ መንገዱን አልጋ በአልጋ  ያደረጉለት ሆዳም ካድሬዎቹን በመሳደብ ይጀምራል፡፡ ሙሰኞች ናችሁ፡፡ ብቃት የላችሁም፡፡ ተላላኪዎች ናችሁ፡፡ የእናንተ የተላላኪነት ኮንትራት ጊዜ አልቆአል፡፡ አሁን እናንተ ወግዱ ይላል፡፡ ከአሁን በኋላ የተዘጋጁና በደቡብ ቁልፍ አመራር ብቻ እየተፈተሹ ለእኛ የሚመቹ ብቻ በኛው መስፈርት ይመደባሉ ይላል፡፡ በመቀጠል ˝ጥቂት ኪራይ ሰብሳቢዎችና መረባቸው ያካበቱትን ሀብት በመቀራመት ላምባ እንደተጨመረበት ኩራዝ ለጊዜው ቦግ ቢልም ወዲያው ይጠፋል˝ ይላል ሰነዳቸው፡፡ እዚህ ላይ ማንን እንደሚሳደቡ ግልጽ ባይሆንም ትክክለኛ ኪራይ ሰብሳቢነት /ሙስና የሚመለከት ከሆነ የሙስናን ክብረ ወሰን የሰበሩ የክልሉ ቁልፍ ደኢህዴን አባላት ናቸው፡፡ በቂ መረጃ የቀረበ ስለሆነ መመለከት ይቻላል፡፡ በሙስና ሰበብ ሠርቶና ነግዶ ብቅ የሚልን የብሄሩ ተወላጆች ሳይለዩ ለመምታትና ለማቆርቆዝ ሆን ብለው ሲሠሩ እንደቆዩ ይታወቃል፡፡ አሁንም ቢሆን የተለያዩ ታፔላዎችን እየለጠፉባቸው እንዳሉና ሁኔታዎች ሲመቻቹላቸው ለማሳደድና ለማቆርቆዝ ዝግጁ መሆናቸው የአደባባይ ሚስጢር ነው፡፡ ከላይ “…ላምባ እንደተጨመረበት ኩራዝ ለጊዜው ቦግ ቢልም ወዲያው ይጠፋሉ” ብለው የተነበዩት ነገ ምን ሊሠሩ እንዳቀዱ ከወድሁ ሸፋፍነው እየነገሩን ነው የማይገባን መስሏቸው፡፡ ይሄንን ስንል የእኛ ሌቦች መነካት የለባቸውም ከሚል መነሻ እንዳይደለ ይታወቅልን፡፡ ጉዳዩ ሙስናን ካልሆነ የሚሳደቡት ህዝብን ነው ማለት ነው፡፡ 


እስከ ዛሬ ድረስ ደኢህዴን ሦስት ጊዜ የሲዳማን ህዝብ ተፈታትኗል፡፡
1ኛ.ግንቦት 16 ቀን 1994 ዓ/ም የሃዋሳ ከተማ የባለቤትነት መብት ይረጋገጥልን የሚል ጥያቄ በማንገብ በሰላማዊ መንገድ ያካሄደው ሰላማዊ ሰልፍ ላይ ከባድ መሣሪያ በታጠቀ ኃይል ተጨፍጭፎ ዝም ብሎ ተመለሰ፡፡ የደቡብ ባለስልጣናት በአሸናፊነት የሲዳማ ህዝብ በተሸናፊነት ፍትህ ርትዕ አጥቶ ተመለሰ፡፡ በፖሊቲካ ቋንቋ ግን የሲዳማ ህዝብ አሸናፊ ነው፡፡ ጥያቄውን በሰላማዊ መንገድ ህገ-መንግስቱን መሠርት አድርጎ ተንቀሳቀሰ፡፡ ህገ-መንግስቱን በራሳቸው ጊዜ ያፈረሱ አምባገነኖች ግን በአውላላ ሜዳ ላይ ንጹሀን ዜጎችን በጨፍጨፍ  ዘግናኝ የሰብአዊ መብት ረገጣ አካሄዱ፡፡
የሲዳማ ህዝብ ሰብአዊና ደሞክራሲያዊ መብቱ መረገጡ፣ የአምባገነኖች ኢ-ህጋዊነት በአለም ተመዘገበ፡፡ ይህም በፖለቲካ ቋንቋ አሸናፊው የሲዳማ ህዝብ መሆኑን ያመለክታል፡፡ ፍትህ በጊዜው ተፈልጎ መገኘቱ አይቀረ ነውና፡፡ ሁሉም ጊዜ አለው ይል የለም የእግዝአብሄር ቃል፡፡


2ኛ. ሐምሌ 1998ዓ/ም ሰብአዊ መብት ረገጣና የአስተዳደር በደል የመረረው የሲዳማ ህዝብ በኢትዮጵያ ህገ መንግስት ላይ በመመስረት ክልል የመሆን ጥያቄ አቀረበ፡፡ አሁንም ህገ መንግስታዊ አካሄድ ተከትሎ ለቀረበው ጥያቄ መንግስት ግን ህገ መንግስታዊ ባለሆነ መንገድ ጥያቄውን አፈነው፡፡ ይህም ለአምባገነኖች ድል ይመስላቸዋል፡፡ ለሲዳማ ህዝብ ግን ከፍተኛ ድል ነው፡፡ ጥያቄው ህገ መንግስታዊ መሆኑና ህገመንግስታዊ ባልሆነ መንገድ መገደቡ በዓለም ተመዝግቧልና፡፡


3ኛ. ከላይ ያቀረብናቸውን የህዝብ ጥያቄ በማፈናቸው በአሸናፊነት የተወጡ የመሰላቸው የደቡብ ሙሰኞች ከላይ በርዕሱ ላይ የተጠቀሰውንና የሲዳማን ህዝብ ከሀዋሳ ከተማ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አሻራውን የሚያስወግድ ሰነድ በማቅረብ እየተፈታተኑትና ይህ ጉዳይ ለሲዳማ ሆነ ለክልሉ ክራይ ሰብሳቢዎች ወሳኝ ምዕራፍ ላይ የደረሰ ጉዳይ ነው፡፡ የሲዳማ ህዝብ ይህንን የሙሰኞች ሰነድ በመቀልበስ መብቱን ማረጋገጥ ወይም እንደተባለው የሀዋሳን ጉዳይ ለታሪክ ትቶ ወደ ገጠር መመለስ፡፡ 


በዚህ መሠረት ህዝቡ የመጨረሻ ጫፍ ላይ ደረሶ በአንድ ሀሳብ በአንድ ዓላማ ሁሉን ነገር ለሀዋሳ ጉዳይ ያለበት ሁኔታ ተፈጥሮአል፡፡ የዩኒቨርሲት ተማሪዎች፣ የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ አስተማሪዎችና ተማሪዎች፣ ነጋዴዎች፣ አርሶ አደሮች የሀዋሳ ጉዳይ ጫፍ ለማድረስ እጅና ጓንት ሆነዋል፡፡ በዚሁ ሁኔታ ላይ የተቀናጀ የትግል አካሄድ ስልት መከተል አስፈልጓልና በጥንቃቄ ብንከተል ጥሩ ነው እንላለን፡፡
ጥያቄዎቻችን፣ አቋሞቻችን፣ አቅጣጫዎቻችን፣ ግቦቻችንና የትግል ስልቶቻችን ሲጠቃለል


ትግላችን የተበታተነና ወጥነት የለሌው ሆኖ ዓላማው እንዳይዛባ፣ ስሜታዊነትና ጠባብነት ተስፋፍቶ የትግል ራዕያችን ፈር እንዳይለቅ፣ ሰላማዊና ሰላማዊ ትግል ብቻ መርሃችን እንዲሆን ከዚህ ቀጥሎ ባለው አቋምና አካሄድ ጸንተን ይህን ዓላማ ብቻ ከግብ ለማድረስ እንድንተጋ አጥብቀን እናሳስባለን፡፡


ጥያቄዎቻችን፣ አቋሞቻችን፣ አቅጣጫዎቻችንና ግቦቻችን


1. በ1998 ዓ/ም ህጋዊ ስነ ስርአት ተከትሎ የቀረበው ህገ-መንግስትን መሠረት ያደረገው ክልል የመሆን ጥያቄ የሲዳማ ህዝብ ቁልፍ ጥያቄ ስለሆነና ይህ ውሳኔ አሁን መልስ የሚገባው ታሪካዊ ጊዜ ላይ ስለደረስን ይሄንን ጉዳይ ኢህአዴግ ከግምት ውስጥ በማስገባትና የህዝብን ውሳኔና የመብት ጥያቄ ህጋዊነት በለሌው መልኩ ሁሌም ለመጫን መሞከር የመልካም አስተዳደር መርሆ ካለመሆኑም በላይ በህዝብና በመንግሥት መካል መተማመንን የሚያጠፋና ሰላም እንዲጠፋ የሚያደርግ ስለሆነ የህዝባችንን ውሳኔ እንዲያከብር እንጠይቃለን፡፡
2. በዚህ ሰነድ ውስጥ በከፊልም ቢሆን ለማቅረብ እንደሞከርነው ደኢህዴንና አመራሩ በህዝባችን ላይ ሲፈጽም የቆየው በደል፣ ወከባና ሴራ ወደር የለሌው ነው፡፡ በዚህም የተነሳ ከዚህ በኋላ ከደኢህዴን ጋር መቀጠል የማይታሰብ ነገር ነው፡፡ ስለዚህ ደኢህዴንና አመራሩ እኛን ከዛሬ ጀምሮ እንደማይወክለን መታወቅ አለበት፡፡ ስለዚህ ከዛሬ ጀምሮ ወደ ደኢህዴን የምናቀርበው ማመልከቻም ሆነ የምንጠብቀው ምላሽ እንደለሌን ይታወቅልን፡፡
3. የደኢህዴን አመራር የፈጸመብን በደል ፍትህን ፍለጋ የሚያስኳትን ነው፡፡ ስለዚህ እነ አቶ ሃይለማሪያምና ግብረአበሮቻቸው ለፍርድ ይቅረቡልን፡፡ አሁን ባላቸው የስልጣን ወንበር ላይ ሆነው የሚወክሉት ሠፊውን የኢትዪጵያን ህዝብ ቢሆንም እርሳቸው ግን ክልል በነበሩ ጊዜ እንደሚተጉለት ሁሉ አሁንም እየሠሩ ያሉት ለብሔራቸው ብቻ ነው፡፡
4. ደኢህዴን እስማይወክለን ድረስ መሠረታዊነት ያላቸው ጥያቄዎቻችን መልስ እስከሚያገኙ ድረስ በአሁን ጊዜ በከተማችን በተለያዩ የአመራር ቦታዎች ተሰግስገው ያሉና እያደሙን ያሉ የደኢህደን አመራሮች (የእነኃይለማሪያም ተወካዮች) በአስቸኳይ ይነሱልን፡፡
5. ቀድሞውንም ቢሆን ሲህዴድ ከደኢህዴን ጋር ያደረገው ጋብቻ ያለአቻ ጋብቻ ስለሆነና ተስማምቶ ማደር/መኖር ያልተቻለ ከመሆኑም በላይ በህልውናችን ላይ የመጣ ስለሆነ ሲህዴድ እንደገና እራሱን ችሎ እንዲደራጅ እንጠይቃለን፡፡ 


መከተል የሚገባን የትግል ስልቶቻችን


1. ደኢህዴን እንደሚያደናግረን ሳይሆን የሲዳማ ህዝብ በሁሉም መስፈርት መብታችን ተረግጧል፡፡ ነጻነት አጥተናል፡፡ ሁሌም የስጋትና የትርምስ ቀጠና ሆነናል፡፡ እኛ ሳንገፋቸው ገፍተውናል፡፡ ሳንጠላቸው በውሸት ፕሮፓጋንዳ ጠልተውናል፡፡ ስለዚህ ከዚህ በኋላ የምናደርገው ትግል ከምን ጊዜውም በላይ በእግዚአብሄር ተቀባይነት ያለውና በእግዚአብሄር ጊዜ የሆነ ስለሆነ እውነተኛ ፍርድ የሚሰጥና በደላችንን ሊበቀልልን በሚችል አምላክ ፊት መገኘትን ሁላችንም የትግላችን መርህ ማድረግ ይጠበቅብናል፡፡ (ነህምያ 2 እና ት. ህዝ. 37፡ 1-14 መመሪያችን ይሁን)፡፡
2. ከሁሉም በላይ አጽንኦት ሰጥተን ልንከተለው የሚገባው ጉዳይ ትግላችን እጅግ ሰላማዊ (none violent) በሆነ መንገድ ብቻ መካሄድ ያለበት የመሆኑ ጉዳይ ነው፡፡ በ21ኛው ክ/ዘመን ተቀባይነት የለለው ሰላማዊ ያልሆነ እንቅስቃሴ እንዳይበክለን በብርታት ልንጠባበቅ ይገባል (በጉልበት ማሰብ የደኢህዴኖች ባህሪ እንጂ የእኛ ሊሆን አይችልም፡፡ አይገባም)፡፡ አብውን የሚኖሩ ሌሎች ብሄር ብሄረሰቦች የወትሮውን ፍቅራችንንና መተሳሰባችንን እንደውም ከወትሮው በበለጠ ሊቸሩ ይገባል፡፡ አክብሮት፣ ፍቅርና ፍትህ እነርሱም ይናፍቃቸዋልና፡፡
3. ሠላማዊ በሆነ መንገድ ስንታገል ግን አምባገነን ከሆኑና አንዳንዴም ወገን ከሚመስሉ ለሆዳቸው ካደሩ ወገኖች ብርቱ ውግዘት፣ ጫናና ወከባ ሊመጣብን ይችላል፡፡ ይህ ግን ከዓላማችን ፈቀቅ እንድንል ሊያደርገን አይገባም፡፡ ዛሬ ኢህአዴግ ስልጣን ሊይዝ የቻለው ከዚህ ቀደም ጭቆናው ባንገሸገሻቸው ታጋዮች (በህይወት ባሉትና በሰማዕታት) ዋጋ መክፈል በኋላ መሆኑ ትምህርት ሊሆነን ይገባል፡፡ የእኛዎቹ ታጋዮችና ሰማዕታትም ለዚህ አንጻራዊ ድል ካበቁን ባለውለታዎቻችን ዋናዎቹ ናቸው፡፡ መቼም ዛሬ ህገ-መንግሥታዊ መብታችን ስለተረገጠ ብቻ ተነስተን ህገ-መንግሥቱ የሰጠንን እፎይታ ልንክድ አንችልምና፡፡ ዛሬ ሰላማዊ በሆነ መንገድ ብቻ ጥያቄዎቻችንን ወደራሱ ወደበዳዩ የማድረጋችንና የመቻቻላችን ሚስጢር ምክንያቱ ይሄው ነው፡፡ ስለዚህ በእነዚህ ሰማዕታት አደራ ተበራተንና ነገ ለልጆቻችን የምናስተላልፈውን ተስፋ ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ከራስወዳድነትና ፍርሃት መንፈስ ፍጹም ተላቀን፣ በምንም ጫና ሳንንበረከክና በተለያዩ ጊዜያዊ ድለላና ማታለያዎች ሳንበገር እስከጫፍ እንድንታገል ጥሪ እናስተላልፋለን፡፡ ጫፍ ማለት ጥያቄዎቻችን የሚመለሱበት ወቅት ማለት ነው፡፡
4. ቅድሚያ ከተሰጠው የትግል ስትራቴጂ አንጻር የዩንቨርሲቲ ተማሪዎች የትግል አጋሮቻቸውን በንቃት መምረጥ ይገባቸዋል፡፡ ከዚህ አንጻር ከተቃዋሚ ሃይሎች ጋር ሲአንን ጨምሮ ግንኙነት ማድረጉ ከጥቅሙ ጉዳቱ ስለሚያመዝን ጥንቃቄ ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ሲአንም ቢሆን ይሄንን እውነታ መረዳት መቻል አለበት፡፡ 
5. ከሲዳማ አብራክ ወጣን የሚሉ የደኢህዴን ካድሬዎች መካከል አብዛኛው የሲዳማ ህዝብ ፍላጎት የሚጋሩ ስለሆነ እነዚህን ከሆድ አምላካቸው ካድሬዎች በጥንቃቄ በመለየት ከተላላኪዎች ጋር ተዳምረው ተወግዘው ስሜታቸው እንዳይጎዳ ውስጥ ውስጡን የመግባባት ስራ ማካሄድና  ሁሉም የብሔሩ ተወላጆች አንዳንድ ለሆዳቸው ብለው ለሙሰኛ አመራሮች ተላላኪ የሆኑ ያሉ ቢሆንም በጥንቃቄ ለይቶ በማወቅ በዘመድ አዝማድ አስመክሮ ከለመዱት መሰሪ ድርጊት እንዲታቀቡ ማድረግ፡፡
6. ይህ የሲዳማ ህዝብ መብት የማስከበር እንቅስቃሴ በሚደረግበት ጊዜ ገጠር ካልሆነ በስተቀር በሀዋሳ ከተማ ሰላማዊ ሰልፍ ማድረግ ወይም መንግስት ፈቃድ ባልሰጠው ቦታ መሰብሰብ ደም ለመጠጣት እንደሚያገሳ አንበሳ ያፈጠጡ  የሲዳማ ህዝብ ደመኞች ግርግር ለመፍጠር ምቹ ሁኔታ ስለሚፈጥርላቸውና ዘመኑ በስሜት ሳይሆን በስሌት የሚመራ ስለሆነ ምንም ሰላማዊ ሰልፍና ሁከት ሳያስፈልግ ደኢህዴን አንድ ለአምስት ወይም 1፡5 ጥምርታ ስለሚጠቀም የሲዳማ ህዝብ ሰላማዊ ትግል አንድ ለአንድ ብቻ ሆኖ በመንገድ ሲኬድ፣ በካፊቴሪያዎች፣ በስልክ በተለያየ ኮድ እያቀያየሩ አእምሮንና ሀሳብን ብቻ በማሠራት የሚካሄድ መሆኑን ሁሉም ልብ ሊል ይገባል፡፡
7. ነገሩ እያደር የሲዳማ ህዝብ ጥያቄ እንዳይመለስ ለመገደብ ሳይታክቱ አቅደው የሚንቀሳቀሱ ጥቂት የክልል ቁልፍ አመራር ጎሳዎች መሆናቸው እየታወቀ መጥቶአል፡፡ እነሱም ቢሆኑ እግዚአብሔር እውነተኛውን ጉዳይ እንዲረዱና እንዲያምኑ እንዲረዳቸው እየጸለይን ለሌሎች ስለ ጉዳዩ በቂ ግንዛቤ ባለመኖር ወይም በሲዳማ ህዝብ የሚደርሰው ጫና ባለመደገፍ ዝም ያሉ ካሉ እነሱ በትክክል ተረድተው የህዝባችንን ህገ-መንግስታዊ ጥያቄ ባይደግፉ እንኳን በጭፍን እንዳይቃወሙ እውነታውን የማስረዳት ሥራ ሳይታክቱ መስራት ይገባል፡፡
8. የደኢህዴን ቁልፍ አመራሮች መንግስትንና የሲዳማን ህዝብ በማጋጨት በተለይ የመንግሥት የትኩረት አቅጣጫ እንዲቀየር በማድረግ በህዝብና በመንግስት ንብረትና ገንዘብ ላይ ያደረሱት ከፍተኛ የሙስና ወንጀል ተድበስብሶ እንዲቀር ስለሚፈልጉ ውዝግቡ ተባብሶ እንዲቀጥል ሳይታክቱ ሊሰሩ ይችላሉ፡፡ ስለሆነም የሙስናን ወንጀል የፈፀሙበት በቂ ማስረጃ  ተጠናቅሮ ፍትህና ርትህ የሚፈልጉ የህግ ባለሙያዎች ተመካክረው በመደበኛ ፍርድ ቤት /ፀረ ሙስና ኮሚሽን/ በኩል ክስ እንዲመሰረት ማድረግ፡፡ 
9. አሁን ባለው ሁኔታ ያመጡትን ሰነድ ለሰፊው ህዝብ ውይይት ማቅረብ በመፍራት ሰነዱን መልሰው ሸሽገውታል፡፡ ይሁን እንጂ አረሳስተው በሀዋሳ ከተማ ባሉት መዋቅር በሚስጢር ሌላ ሤራ እንዳይተገብሩ በከተማው ያሉ ሀቀኛ የብሔሩ ተወላጆች  እየተከታተሉ መረጃውን ማስተላለፍ ይጠበቅባቸዋል፡፡
10.  በመጨረሻም በዚህ ሰላማዊ ትግል ወቅት አሉታዊ ተግዳሮቶች ሊኖሩ ይችላሉ፡፡ መታሰር ሊኖር ይችላል፡፡ ይህ ከሆነ ግን የተበዳዩን/የታሳሪውን ወገን መጠየቅ፣ ታሳሪውን መጠየቅ በገንዘብ ቀጣይነት ባለው መልኩ መርዳት፣ እስከሚወጣም ድረስ ሳያቋርጡ ለአሳሪው ወገን ጥያቄ ማቅረብና ሠላማዊ ጫና መፍጠር፡፡ ከሁሉም በላይ የታሰሩ እስከሚፈቱ “ይፈቱ” የሚል ትግል ያለማቆም፡፡ እስራትና ሞት እንዳይመጣ ግን እግዝአብሄር እንዲረዳን በኢየሱስ ስም እንጸልያለን፡፡ አሜን፡፡


ኢህአደግ የህዝባችንን ውሳኔ የማያከብር ከሆነና እንደወትሮው ሁሉ ህገ-መንግስታዊ ባልሆነ መልኩ ጥያቄውን የሚያፍን ከሆነ ብቻ (worest case senario) የሚከተለውን የትግል ስልት እንከተላለን፡ -
11. ሴረኛው የደኢህዴን አመራር ሁለት ዓላማ ይዞ እንደሚታገል ይታወቃል - 1ኛ) የሀዋሳን ከተማ መለየትና የህዝቡን ውሳኔ ማምከን ሲሆን 2ኛ) የመጀመሪያው ዓላማቸው ተሳካም አልተሳካ ሁለተኛው ህዝቡን ከመንግሥት ለመለየት ሆን ብሎ በታቀደና በተቀነባበረ መንገድ እየሠራ ያለ መሆኑን በማወቅ ትግሉ እጅግ ሰላማዊ እንዲሆን ማድረግ፡፡ ምናልባት የህዝባችን ውሳኔ ባይከበር ሰላማዊ ትግሉን በተደራጀ መልኩ መቀጠል ግድ ይላል፡፡ ለዚህም ነባራዊ ሁኔታዎች ከሚፈለገው በላይ የተሟሉ ሲሆን ሥነ-ልቡናዊ ሁኔታና  እንቅስቃሴውን የሚመራ የተጠናከረ የፖለቲካ ድርጅት አስፈላጊነት ግልጽ ይሆናል፡፡ ስለሆነም ሲአን ከእንቅልፍ ነቅቶ የሚጠበቅበትን ኃላፊነት ለመወጣት የሚያስችል ቁመና እንዲኖረው እራሱን የማጥራት ሥራ መሥራት ይጠበቅበታል፡፡ ትግሉን በግንባር ቀደምትነት የማስተባበርና የመምራት ሚና መጫዎት ይገባል፡፡
12. ሲአን የሚጠበቅበትን ኃላፊነት ለመወጣት ፈጥኖ እራሱን ማዘጋጀት የማይችል ከሆነ የሲዳማ ብሔር ዩኒቨርስቲ ተማሪዎችና እውነተኛ የህዘብ ተወካዮች  ፎረም ትግሉን የመምራት ታሪካዊ የበኩርነት ድርሻ እንዲወጡ መደረግ ይኖርበታል፡፡
13.  ኢህአዴግ የሲዳማ ጥያቄ የማያስተናግድና በሰበብ አስባቡ የሚያዘገይ ከሆነ ሰላማዊ ትግሉ እንደተጠበቀ ሆኖ ከሌሎች መብታቸውና ህልውናቸው ስላልተከበረላቸው ከሚታገሉ በመላው ሀገራችን ከሚገኙ የህዝብ እውነተኛ ወገኖችና ታጋዮች ጋር ግንባር ፈጥረን መታገል እንዳለብን ይታመናል፡፡ 




ሠላማዊ ትግሉ ይፋፋም ድልና ስኬት ለሠላም ወዳዱ ህዝብ!!!

ከማህበሩ ማህበራዊ መረብ ላይየተገኘ